فهرست مطالب

  • Volume:11 Issue: 1, 2014
  • تاریخ انتشار: 1393/02/28
  • تعداد عناوین: 14
|
  • حمید صالحی نیا*، بهمن خسروی صفحات 1-2
  • سید داود نصرالله پورشیروانی*، مصطفی جوانیان، علی شبستانی منفرد، ایمان جهانیان صفحات 3-12
    زمینه و هدف
    المپیادهای علمی درصدد هستند که ضمن شناسایی افراد خلاق، مبتکر و با استعدادهای برتر و با ایجاد فضایی با نشاط، توانمندی و انگیزه داوطلبین را افزایش دهند. رضایتمندی و وفاداری داوطلبین یکی از معیارهای مناسب برای سنجش اثربخش بودن المپیاد می باشد. این مطالعه به منظور بررسی سطح موفقیت چهارمین المپیاد کشوری دانشگاه های علوم پزشکی ایران در توانمندسازی و ایجاد وفاداری از دیدگاه منتخبین کشور انجام گرفت.
    روش کار
    مطالعه حاضر از نوع مقطعی بود که در سه ماهه چهارم سال 1391 انجام شد. جامعه پژوهش، داوطلبین منتخب چهارمین المپیاد علمی از دانشگاه های علوم پزشکی سراسر کشور بودند که به صورت سرشماری به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، پرسش نامه پژوهشگر ساخته بود که روایی و پایایی آن مورد تایید قرار گرفت. داده ها در نرم افزار SPSS نسخه 18 و در سطح معنی داری 05/0 > P تحلیل شد.
    یافته ها
    از بین 230 منتخب کشوری مورد مطالعه، 62 نفر (27 درصد) از حیطه علوم پایه، 50 نفر (22 درصد) از استدلال بالینی، 56 نفر (24 درصد) از مدیریت نظام سلامت و 61 نفر (27 درصد) از نوآورانه بودند. کمیت و کیفیت ایجاد آمادگی در دانشگاه های علوم پزشکی از 5 نمره در سطح 1/1 ± 5/2 قضاوت شد. نقش چهارمین المپیاد علمی دانشجویان دانشگاه های علوم پزشکی کشور در توسعه توانمندسازی فردی از 5 نمره در سطح 1/1 ± 2/3 و در ایجاد و توسعه وفاداری از 5 نمره در سطح 2/1 ± 7/3 اعلام گردید. بین سطح ایجاد آمادگی دورن دانشگاهی و تیپ دانشگاهی رابطه معنی داری وجود داشت (001/0 = P). بین سطح ایجاد وفاداری و تیپ دانشگاهی (001/0 = P) و همچنین بین سطح ایجاد وفاداری و مقطع تحصیلی نیز رابطه معنی داری مشاهده شد (029/0 = P).
    نتیجه گیری
    سطح موفقیت چهارمین المپیاد علمی در توانمندسازی و ایجاد وفاداری منتخبین کشوری بیش از حد متوسط بود که در دوره های بعدی نیاز به ارتقا دارد.
    کلیدواژگان: المپیاد علمی، مسابقات علمی، استعدادهای برتر، توانمندسازی، وفاداری
  • علی اکبر حقدوست، مرجان امیری مقدم، مهشید لولویی، محمدرضا بانشی، فائزه صباح، محمدحسین مهرالحسنی* صفحات 13-22
    زمینه و هدف
    برآورد و تحلیل هزینه سرانه دانشجویی از الزامات تحقق اهداف قانون برنامه چهارم و پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در ارتباط با ارتقای کارایی دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی است. هدف از این پژوهش، برآورد و تحلیل هزینه سرانه دانشجویی بر اساس روش هزینه یابی مبتنی بر فعالیت به منظور بودجه ریزی عملیاتی بود.
    روش کار
    این پژوهش تحلیلی- کاربردی به صورت گذشته نگر در سال 1390 در دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی کرمان انجام شد. داده های مورد نیاز در پنج طبقه هزینه ای (هزینه های آموزشی، هزینه های پژوهشی، هزینه های پشتیبانی شامل هزینه های اداری و جاری- نگه داری/توسعه ای) جمع آوری و سرانه دانشجویی محاسبه گردید.
    یافته ها
    هزینه کل دانشکده مورد مطالعه برابر با 726/24 میلیون ریال بود که به تفکیک هزینه آموزشی بر پایه حقوق پرداختی، 850/18 میلیون ریال، هزینه پژوهشی 894/1 میلیون ریال، هزینه اداری 519/2 میلیون ریال و هزینه های جاری و نگهداری 463/1 میلیون ریال به دست آمد. همچنین سرانه کل هزینه دانشجوی 11/31 میلیون ریال محاسبه گردید و مشخص شد هزینه سرانه یک دانشجوی تحصیلات تکمیلی بیش از 5/2 برابر دانشجوی کارشناسی بود.
    نتیجه گیری
    هزینه های زیادی در دانشکده مورد مطالعه وجود داشت که در اختیار مدیریت مستقیم دانشکده نیست که می توان آن را هزینه های بالاسری پنهان نام گذاری نمود. هزینه پرسنلی سهم زیادی از این نوع هزینه ها را به خود اختصاص داده است. اگر پرداخت به صورت حق التدریس جایگزین حقوق ثابت پرداختی شود، میزان هزینه پرسنلی یک و نیم برابر کاهش خواهد یافت، اما از آن جایی که راهبرد دانشگاه های دولتی به طور عمده بر پایه حقوق پرداختی است، جهت افزایش بهره وری باید بر ارتقای مدیریت و کیفیت آموزشی تاکید نمود تا هزینه- اثربخشی ارایه خدمات افزایش یابد.
    کلیدواژگان: سرانه هزینه آموزش، هزینه یابی مبتنی بر فعالیت، بودجه ریزی عملیاتی، اقتصاد آموزش، دانشکده بهداشت
  • مهناز خطیبان*، مهرنوش پازارگادی، طاهره اشک تراب صفحات 23-34
    زمینه و هدف
    مقایسه سیستم های ارزشیابی عملکرد منابع انسانی دانشگاه های جهان می تواند منجر به توسعه الگوی ارزشیابی عملکرد اعضای هیات علمی گردد. به همین لحاظ به عنوان قسمتی از پژوهشی وسیع تر جهت ارایه الگوی ارزشیابی عملکرد اعضای هیات علمی، مطالعه حاضر با هدف مقایسه نظام های ارزشیابی عملکرد دانشگاه های جهان انجام گردید.
    روش کار
    پژوهش کیفی حاضر با رویکرد تئوریکی بر اساس الگوی تشخیصی ارزشیابی عملکرد Wolf انجام گردید. جامعه پژوهش، کلیه دانشگاه های پنج قاره بود. نمونه گیری از دانشگاه هایی بود که الگوی ارزشیابی را در پایگاه خود به انگلیسی داشتند. همچنین جستجو از طریق موتورهای جستجو انجام گرفت. بدین ترتیب محتوای نظام های ارزشیابی عملکرد اعضای هیات علمی 19 دانشگاه در قاره های آمریکا (10 مورد)، اروپا (3 مورد)، اقیانوسیه (2 مورد)، آفریقا (3 مورد) و آسیا (یک مورد در ترکیه) تحلیل کیفی گردید.
    یافته ها
    شناخت عملکرد فعلی افراد، تسهیل بهبود رفتار آتی افراد، توسعه مداوم، ارتقای کیفیت عملکرد، شناسایی موانع عملکرد و نیازهای توسعه فردی، فلسفه تمامی نظام های ارزشیابی مورد بررسی می باشد. نظام های ارزشیابی در ارتباط با سیستم حقوق و پاداش، جذب و استخدام، برنامه های توسعه و ارتقای عملکرد هستند. اثربخشی عملکرد افراد در دستیابی به رسالت سازمان با ملاک های عملکرد آموزشی، پژوهشی، مدیریتی و حمایتی تعیین می شود. در این نظام ها، ترکیبی از شاخص های شایستگی محور، ویژگی های فردی، رفتار محور و نتیجه محور وجود دارد که بر اساس پست سازمانی و موقعیت حرفه ای ارزش گذاری شده اند. داده های کمی و کیفی ارزشیابی با استفاده از ابزارهای مختلف و از منابع چندگانه گردآوری می شود.
    نتیجه گیری
    با توجه به یافته های پژوهش، بر اساس الگوی تشخیصی Wolf، نظام های ارزشیابی عملکرد اعضای هیات علمی دانشگاه های مورد بررسی، اغلب ویژگی های مورد نظر را دارند.
    کلیدواژگان: سیستم ارزشیابی عملکرد، هیات علمی، پژوهش کیفی
  • مکیه جمالی، آزیتا نوروزی*، رحیم طهماسبی صفحات 35-44
    زمینه و هدف
    یکی از مهم ترین معیارهای کارایی نظام آموزشی، پیشرفت تحصیلی فراگیران می باشد؛ به طوری که کشف و مطالعه عوامل تاثیرگذار بر آن، به پیشرفت نظام آموزشی می انجامد. هدف از این مطالعه، شناخت عوامل موثر بر پیشرفت تحصیلی دانشجویان بر اساس سازه های تئوری شناخت اجتماعی بود.
    روش کار
    مطالعه حاضر به صورت مقطعی و با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی منظم بر روی 428 دانشجوی دانشگاه علوم پزشکی بوشهر در سال تحصیلی 92-1391 انجام شد. جهت تعیین پیشرفت تحصیلی از تفاضل میانگین نمرات دروس تئوری (غیر از دروس عمومی) دو ترم آخر استفاده گردید. اطلاعات توسط پرسش نامه دموگرافیک و پرسش نامه های استاندارد خودکارامدی تحصیلی، استرس تحصیلی، حمایت اجتماعی چند بعدی و انتظار پیامد دانشجو جمع آوری شد و سپس توسط نرم افزار آماری SPSS و به وسیله آزمون های آماری مناسب تجزیه و تحلیل گردید.
    یافته ها
    در این مطالعه خودکارامدی، استرس تحصیلی و دانشکده پیشگویی کننده مستقیم پیشرفت تحصیلی بودند و حمایت اجتماعی، استرس تحصیلی و محل اخذ دیپلم اثر غیر مستقیمی (از طریق خودکارامدی) بر پیشرفت تحصیلی داشتند. خودکارامدی تحصیلی، استرس تحصیلی و دانشکده در دانشجویان دختر و خودکارامدی تحصیلی و دانشکده در دانشجویان پسر پیشگویی کننده پیشرفت تحصیلی بودند.
    نتیجه گیری
    با توجه به تاثیر خودکارامدی و استرس در پیشرفت تحصیلی، می توان با طراحی مداخلات مناسب از استراتژی هایی جهت افزایش خودکارامدی و مدیریت استرس تحصیلی در دانشجویان (به ویژه پزشکی) استفاده نمود.
    کلیدواژگان: تئوری شناخت اجتماعی، پیشرفت تحصیلی، استرس تحصیلی، حمایت اجتماعی، خودکارامدی تحصیلی
  • ماندانا شیرازی، تیمور آقاملایی*، ایده دادگران، امین قنبرنژاد صفحات 45-55
    زمینه و هدف
    محیط آموزشی یکی از مهم ترین عوامل تعیین کننده موفقیت برنامه آموزشی است و کیفیت محیط آموزشی به عنوان یک تعیین کننده بسیار مهم در یادگیری موثر شناخته شده است. هدف این مطالعه، طراحی ابزار سنجش محیط آموزشی آکادمیک از دیدگاه دانشجویان در دانشکده های بهداشت و ارزیابی روایی و پایایی آن بود.
    روش کار
    در پژوهش حاضر به روش کیفی و با نمونه گیری هدفمند، 8 نفر از دانشجویان و 3 نفر از اعضای هیات علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان مورد مصاحبه قرار گرفتند و تعداد 81 گویه استخراج گردید. این گویه ها در شش حیطه شامل جو کلی دانشکده، یاددهی، استادان، دانشجویان، تجهیزات و امکانات آموزشی و محیط فیزیکی نامگذاری شد. برای تعیین روایی صوری از قضاوت افراد متخصص و شاخص های تاثیر گویه، برای تعیین روایی محتوا از نسبت روایی محتوا و شاخص روایی محتوا و برای تعیین روایی سازه از روش تحلیل عاملی تاییدی استفاده شد. به این منظور پرسش نامه ها توسط 250 نفر دانشجو تکمیل گردید. جهت تعیین پایایی پرسش نامه ضریب Cronbach s alpha و ضریب همبستگی درون خوشه ایمورد استفاده قرار گرفت. جهت تحلیل داده ها نرم افزار آماری SPSS نسخه 19 استفاده شد.
    یافته ها
    پس از محاسبه شاخص های تاثیر گویه، نسبت روایی محتوا و شاخص روایی محتوا، گویه ها به 56 کاهش یافت. تحلیل عاملی تاییدی نشان داد که تمامی بارهای عاملی استاندارد شده در سطح 05/0 معنی دار است. ضریب Cronbach s alpha کل پرسش نامه برابر با 94/0 و برای شش حیطه مورد نظر بین 65/0 تا 85/0 بود که نشان از همبستگی درونی خوب سوالات در کل و در هر حیطه داشت. ضریب همبستگی درون خوشه ای(Intraclass correlation coefficient یا ICC) برابر 94/0 به دست آمد که حاکی از پایایی و همسانی درونی بسیار خوب پرسش نامه ارزیابی محیط آموزشی بود.
    نتیجه گیری
    ابزار طراحی شده، اعتبار و پایایی خوبی دارد و می توان از آن به عنوان یک ابزار مناسب جهت ارزیابی محیط آموزشی آکادمیک در دانشکده های بهداشت استفاده کرد.
    کلیدواژگان: محیط آموزشی، دانشکده بهداشت، پرسش نامه، اعتبار، پایایی
  • فهیمه ثابتی*، حسین الهام پور، مرضیه شایسته فرد، سهیلا صداقت صفحات 55-64
    زمینه و هدف
    برای انجام یک ارزشیابی صحیح ضروری است که ابزارهای مورد استفاده معتبر باشند و به طور دقیق و متناسب با جامعه پژوهش و رشته تخصصی تهیه گردند. این مطالعه با هدف تعیین معیارهای معتبر و پایا جهت ارزشیابی بالینی مدرسان پرستاری در دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در سال تحصیلی 91-1390 انجام شد.
    روش کار
    برای مطالعه توصیفی- اکتشافی حاضر ابتدا با جستجو در سایت های مختلف و بررسی متون قبلی، فرم اولیه ارزشیابی بالینی شامل 60 گویه بر اساس مقیاس لیکرت تدوین شد. روایی صوری ابزار با استفاده از نظرات دانشجویان، مدرسان پرستاری و استادان صاحب نظر رشته پرستاری و علوم تربیتی و روایی محتوایی بر پایه شاخص روایی Waltz و Bausell تعیین گردید. روایی سازه ابزار نیز با استفاده از روش آماری تحلیل عاملی اکتشافی تعیین شد. برای بررسی پایایی ابزار ضریب Cronbach s alpha، دو نیمه کردن و بازآزمایی مورد استفاده قرار گرفت.
    یافته ها
    تحلیل عاملی برای بررسی روایی سازه ابزار منجر به تعیین دو عامل، رفتارهای آموزشی شامل 21 گویه با دامنه ضریب عاملی بین 788/0-633/0 و مقدار ارزش ویژه 059/20 و رفتارهای حمایتی شامل 6 گویه و دامنه ضریب عاملی بین 799/0-629/0 و مقدار ارزش ویژه 915/1 شد. مقدار ضریب Cronbach s alpha ابزار ارزشیابی بالینی در کل برابر 95/0 تعیین گردید. ضریب Cronbach s alpha عامل اول 96/0 و عامل دوم برابر 85/0 بود. مقدار ضریب پایایی به روش دو نیمه سازی برابر 81/0 به دست آمد. در روش بازآزمایی نیز مقدار ضریب همبستگی Pearson برابر با 77/0 در سطح معنی داری 001/0 > P محاسبه شد. ضریب همبستگی عوامل با سوال پایانی پرسش نامه «در مجموع استاد خود را چگونه ارزیابی می کنید؟» برای عامل اول 81/0 در سطح معنی داری 001/0 > P و برای عامل دوم 72/0 در سطح معنی داری 001/0 > P حاصل شد.
    نتیجه گیری
    ابزار ارزشیابی بالینی مدرسان پرستاری (فرم دانشجو) با 27 گویه شامل دو عامل رفتارهای آموزشی با 21 گویه و رفتارهای حمایتی با 6 گویه طراحی شد که از روایی و پایایی خوبی برخوردار می باشد. پیشنهاد می شود این ابزار توسط مسوولین ارزشیابی استادان در EDC (Education development center) جهت ارزشیابی مدرسان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز در بالین به کار گرفته شود.
    کلیدواژگان: اعتباریابی، ابزار ارزشیابی بالینی، مدرسان پرستاری
  • حسین کریمی مونقی، رزا منتظری*، مهناز امینی، محمد تقی شاکری، مهری یاوری، محمد خواجه دلویی، مژگان افخمی زاده صفحات 65-74
    زمینه و هدف
    ارزشیابی مهارت های ارتباطی مستلزم به کارگیری ابزارهای روا می باشد. در این راستا، مطالعه حاضر به منظور بررسی روایی همزمان بیمارنما و بیمار واقعی (یعنی ارتباط بین نتایج آزمون با بیمارنما و بیمار واقعی) و امکان تعمیم نتایج حاصل از سنجش با بیمارنما برای بیمار واقعی انجام شد.
    روش کار
    در این مطالعه همبستگی، 32 نفر از کارآموزان پزشکی به روش نمونه گیری مبتنی بر هدف وارد پژوهش شدند. دانشجویان با روش تخصیص تصادفی در دو گروه مساوی و همگن قرار گرفتند. با اجرای طرح متقاطع، گروه اول ابتدا با بیمار واقعی و سپس با بیمارنما و گروه دوم برعکس سنجش شدند. سنجش مهارت های ارتباطی با استفاده از چک لیستی برگرفته از چک لیست Calgary-Cambridge انجام شد. اطلاعات با کمک نرم افزار SPSS و با استفاده از آمار توصیفی و تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    مقایسه نمرات با بیمارنما و بیمار واقعی در گروه اول، گروه دوم، کل دانشجویان و در سنجش اول دو گروه تفاوت معنی داری را نشان داد، اما با اختلاف بسیار جزیی در سنجش دوم دو گروه تفاوت معنی داری از نظر آماری مشاهده نشد (064/0 = P) که به نظر قابل ملاحظه نمی آید. بین نمرات کل دانشجویان با بیمارنما و بیمار واقعی همبستگی مثبتی وجود داشت (63/0 = r).
    نتیجه گیری
    با توجه به تفاوت معنی دار بین نمرات، نمی توان مهارت های ارتباطی هر دانشجو را در موقعیت شبیه سازی برای نحوه رفتار او در موقعیت واقعی تعمیم داد و چنین ادعا نمود که بیمارنما در سنجش مهارت های ارتباطی جانشین بیمار واقعی گردد.
    کلیدواژگان: مهارت های ارتباطی، سنجش، روایی همزمان، بیمارنما، بیمار واقعی
  • زهره خوشگفتار*، سلیمان احمدی صفحات 75-89
    زمینه و هدف
    محیط های آموزشی با اجزای بی شمار و تعاملات بین هزاران نهاده، فرایند و برون داد، به عنوان بخش جدایی ناپذیر توسعه برنامه های آموزشی همواره مورد توجه بوده اند و برای سنجش این محیط ها ابزارهای متعددی در سراسر دنیا به کار گرفته شده است. به دلیل تفاوت در محیط های آموزش علوم پزشکی، استفاده از ابزارهای متناسب با این محیط های خاص ضروری می باشد و به کارگیری ابزارهای نامناسب منجر به ابهام و سردرگمی در کاربرد ابزار و اشتباه در تفسیر نتایج می گردد. هدف از این مقاله، معرفی ابزارهای سنجش محیط آموزش علوم پزشکی و حیطه کاربرد آن ها بود.
    روش کار
    با جستجو در پایگاه های اینترنتی، ابزارهای کمی و کیفی استفاده شده جهت ارتقای محیط های آموزش علوم پزشکی شناسایی شدند و پس از مشورت با گروه های بالینی و آموزشی، طرح اولیه شکل گرفت و اساس استنتاج را تشکیل داد.
    یافته ها
    در مطالعه حاضر 8 ابزار برای اندازه گیری محیط های آموزش پزشکی در مقطع پزشکی عمومی و 11 ابزار در مقطع تخصصی در پنج حیطه شناسایی شدند و دو ابزار متداول در اندازه گیری محیط های آموزش پزشکی معرفی گردید.
    نتیجه گیری
    آشنایی با ابزارهای اندازه گیری محیط های آموزشی و شناخت کافی جهت به کارگیری صحیح آن ها در سنجش محیط های آموزشی علوم پزشکی یکی از جنبه های کلیدی در مراحل مختلف ارزشیابی، تعدیل، بهبود و توسعه برنامه های آموزشی می باشد
    کلیدواژگان: محیط آموزشی، جو آموزشی، اندازه گیری محیط آموزشی، محیط آموزش پزشکی
  • هاجر شفیعان، منصوره عزیززاده فروزی، بهشید گروسی*، علی اکبر حقدوست، سودابه نواده صفحات 90-100
    زمینه و هدف
    سبک یادگیری یک رفتار متمایز برای کسب دانش و مهارت است که از طریق مطالعه یا تجربه کسب می شود. شخصیت مجموعه سازمان یافته ای متشکل از خصوصیات به نسبت ثابت و بادوام است که در مجموع یک فرد را از دیگران متمایز می سازد. کلید اصلی، درگیر کردن فراگیرندگان در یادگیری ترجیحات و سبک یادگیری آنان و همچنین شناسایی عوامل تاثیرگذار روی این متغیرها می باشد. در این میان باید متغیرهای پیش بینی کننده سبک های یادگیری به گونه ای دقیق شناسایی شوند تا بتوان شرایط آموزشی را بهسازی نمود. هدف از این پژوهش، تعیین برخی عوامل پیش بینی کننده سبک های یادگیری در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کرمان بود که در این مقاله به بررسی تاثیر عوامل دموگرافیک و ویژگی های شخصیتی آنان پرداخته شد.
    روش کار
    مطالعه حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی- مقطعی بود. برای این منظور از پرسش نامه اطلاعات دموگرافیک، پرسش نامه آزمون شخصیتی NEO و پرسش نامه سبک های یادگیری Kolb (Kolb''s learning style inventory یا Kolb LSI) استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده ها توسط شاخص های مرکز و پراکندگی و آزمون های 2 c، ضریب همبستگی Spearman و رگرسیون لجستیک (Logistic regression) صورت گرفت.
    یافته ها
    بیشتر افراد شرکت کننده در پژوهش زن و مجرد بودند. میانگین (± انحراف معیار) سن 96/2 ± 41/21 سال بود. بیشتر دانشجویان سبک یادگیری جذب کننده داشتند. بر اساس نتایچ مربوط به تیپ شخصیتی، نزدیک به یک سوم دانشجویان ویژگی شخصیتی وجدانی بودن (مسوولیت پذیری) داشتند.
    نتیجه گیری
    نتایج مربوط به پیش بینی کننده های سبک های یادگیری نشان داد که تنها «جنس» پیش بینی کننده می باشد. بر این اساس توجه بیشتر به سبک های یادگیری دانشجویان منجر یه استفاده از شیوه های مناسب تدریس و تقویت و افزایش توانمندی های دانشجویان می گردد و با توجه بیشتر به سبک های یادگیری ترجیحی دانشجویان و تغییر روش های آموزشی، می توان اشتیاق به یادگیری در دانشجویان را افزایش داد.
    کلیدواژگان: سبک های یادگیری، ویژگی های شخصیتی
  • مریم اخوتی، وحید یزدی فیض آبادی، امین بیگ زاده*، مصطفی شکوهی، محمدحسین مهرالحسنی صفحات 101-113
    زمینه و هدف
    ارزشیابی در سیستم های آموزشی جهت اطلاع و اطمینان از کیفیت آموزش ضروری می باشد. بنابراین انجام هر گونه تغییر و بازنگری در برنامه آموزشی نیازمند انجام ارزشیابی دقیق است. این مطالعه با هدف ارزشیابی برنامه آموزشی رشته کارشناسی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی در دانشگاه علوم پزشکی کرمان با استفاده از الگوی ارزشیابی CIPP (Context، Input، Process، Product) صورت گرفت.
    روش کار
    در مطالعه حاضر که به صورت توصیفی- مقطعی انجام شد، 10 عضو هیات علمی، 64 دانشجو و 90 دانش آموخته مشارکت داشتند. ابزار جمع آوری داده ها، سه پرسش نامه معتبر و پایا در چهار بعد و نه حیطه بود. به منظور تحلیل داده ها از آزمون Mann–Whitney، ضریب همبستگی Pearson و آمار توصیفی استفاده شد.
    یافته ها
    امتیاز کلی برنامه آموزشی دوره در ابعاد زمینه، درون داد، فرایند و برون داد به ترتیب 34/2، 97/2، 68/3 و 55/2 بود. از لحاظ امتیاز کلی بعد زمینه، اعضای هیات علمی نمره بالاتری نسبت به دانش آموختگان کسب کردند. در بعد برون داد، درون داد و فرایند بین امتیاز کلی اعضای هیات علمی و دانشجویان تفاوت معنی داری از نظر آماری وجود نداشت. بین ابعاد مورد بررسی همبستگی معنی داری مشاهده شد. در مجموع این دوره آموزشی در سطح نسبتا مطلوبی ارزیابی گردید.
    نتیجه گیری
    مدل ارزشیابی CIPP با مشخص کردن نقاط قوت و ضعف یک دوره آموزشی به تصمیم گیرندگان و سیاست گذاران جهت تداوم یا تجدید نظر در برنامه کمک می نماید.
    کلیدواژگان: ارزشیابی، مدل CIPP، مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی، کرمان
  • عباس علامی*، فریبا درخشان صفحات 114-124
    زمینه و هدف
    به منظور تربیت متخصصین بیماری های عفونی، وجود یک برنامه آموزشی جامع و پاسخگو به نیازهای در حال تغییر جامعه ضروری است. مطالعه حاضر با هدف بررسی برنامه آموزشی ایران و مقایسه تطبیقی آن با برنامه آموزشی این رشته در سایر نقاط جهان و مشخص نمودن مشکلات آن صورت گرفت.
    روش کار
    مطالعه توصیفی- تطبیقی حاضر در سه مرحله انجام شد. ابتدا برنامه آموزشی ایران مورد بررسی قرار گرفت. سپس برنامه آموزشی این رشته در برخی دانشکده های پزشکی جهان استخراج گردید و در نهایت مقایسه تطبیقی اطلاعات کلی از قبیل رسالت و اهداف، نوع و طول دوره آموزشی، مقاطع و تعداد سال های دوره آموزشی، مدت و محتوای چرخش های دوره بالینی، مدل و چارچوب برنامه آموزشی، رویکرد و راهبردهای آموزشی و میزان انتخابی بودن صورت گرفت.
    یافته ها
    برنامه آموزشی در تمام دانشکده های تربیت کننده دستیار تخصصی در ایران به صورت متمرکز در وزارت بهداشت تدوین گردیده است. تشابهات زیادی بین برنامه آموزشی کشور ما و دانشگاه های مورد مقایسه وجود دارد، ولی در بسیاری از موارد این دوره در قالب یک دوره فلوشیپی تکمیلی ارایه می گردد. در برنامه آموزشی داخلی (برخلاف بسیاری از برنامه های آموزشی دیگر در این رشته) به اهداف یادگیری، موضوعات و زیرموضوعات آن، طرح اولیه از روش های ارزیابی و جزییات دور های چرخشی در سایر گروه های آموزشی اشاره ای نشده است. با این حال در برنامه آموزشی ایران به مباحث دیگری مانند اپیدمیولوژی و موضوعات بهداشت سلامت در قالب دوره ای کوتاه مدت توجه شده است. بر اساس برنامه آموزشی داخلی، دستیاری نمی تواند دوره، واحد و یا فرایندی را به صورت انتخابی آموزش ببیند. همچنین بیشتر محتوای آموزشی بر اساس موضوعات سامان دهی شده اند و سهم موضوعات رو به افزایش در آموزش و ارزشیابی دستیاران به وضوح مشخص نشده است.
    نتیجه گیری
    پیشنهاد می شود کمیسیون تدوین و برنامه ریزی آموزشی وزارت بهداشت با توجه به ضرورت روانی و پویایی برنامه آموزشی رشته تخصصی بیماری های عفونی، به همخوانی درونی آن با برنامه آموزشی دیگر سطوح فراگیران توجه بیشتری نماید و با به کارگیری الگوهایی به غیر از الگوی مبتنی بر موضوع در تدوین برنامه آموزشی، زمینه را برای ارتقای سطح آموزش در بخش های عفونی فراهم آورد.
    کلیدواژگان: برنامه آموزشی، تخصصی، عفونی، دستیاری
  • میمنت عابدینی بلترک*، احمدرضا نصر اصفهانی، محمدرضا نیلی صفحات 125-128
|
  • Hamid Salehiniya *, Bahman Khosravi Pages 1-2
  • Seiyed Davoud Nasrollahpour Shirvani *, Mostafa Javanian, Ali Shabestani Monfared, Iman Jahanian Pages 3-12
    Background and Objective
    Scientific Olympiads are planned to identify creative, innovative, and the most talented students. These competitions create cheerful environments in order to increase the capabilities and motivation of the students. Satisfaction and loyalty of the participants are suitable characteristics to evaluate the efficacy of an Olympiad. This study was performed to evaluate the success rate of the 4th Scientific Olympiad of Medical Students of Iran about empowerment and loyalty in the participants’ viewpoints.
    Methods
    This cross-sectional study was conducted in 2012-13 on the participants of the 4th Medolympiad of Iran. The research sample was selected by census. Data collection was performed by a researcher-made questionnaire, the validity and reliability of which were confirmed. The data were analyzed using SPSS software at significant level of < 0.05.
    Results
    Among the 320 participants from 4 groups, 62 students (27%) were in the domain of basic science, 50 students (22%) in clinical reasoning, 56 students (24%) in health management, and 61 students (27%) in innovation. The mean score of preparation in the Universities of Medical Sciences was 2.5 ± 1.1 (out of the total score of 5). The 4th Medolympiad gained a score of 3.2 ± 1.1 out of 5 in personal empowerment and 3.7 ± 1.2 out of 5 in loyalty. There was a significant correlation between the level of preparation in Medical Universities and the type of university (P < 0.001). There was a significant correlation between the level of loyalty and the type of university (P < 0.001). Moreover, there was a significant correlation between the level of loyalty and academic degree of students (P = 0.029).
    Conclusion
    The success rate of the 4th Medolympiad in terms of empowerment and loyalty of students was higher than the moderate level; therefore, it is necessary to improve the subsequent periods.
    Keywords: Olympiad, Academic competitions, Talented education, Medical student, Empowerment, Loyalty
  • Ali, Akbar Haghdoost, Marjan Amirimoghadam, Mahshid Loloei, Mohammad, Reza Baneshi, Faezeh Sabbah, Mohammad, Hossein Mehrolhassani * Pages 13-22
    Background and Objective
    Quantifying real costs in total and per student is one of the key objectives of budgeting in long-term plans for higher education sector; without any doubt, this will improve the performance of universities. However, the evidences and experiences in this regard are very limited within Iran. The purpose of this study was to estimate and analyze all costs of a school (as a model) compatible with activity-based costing in the logics of operating budgeting.
    Methods
    Having reviewed all available relevant documents of School of Public Health, Kerman University of Medical Sciences in one academic year (2010-11), real costs were extracted and categorized. In the same time, all available facilities (classes, laboratories, library, computer rooms, and common rooms), human resources, students, and infrastructures of the school were surveyed. The cost data were grouped into five sections: training costs, research costs, administrative costs, current supportive costs, and maintenance/development costs.
    Results
    The total cost of School of Public Health was 24,726 million Iranian Rial (IRR) consisted of 18,850 IRR for teaching costs, 1,894 IRR for research costs, 2,519 IRR for administrative costs and 1,463 IRR for maintenance and current costs. The total per student cost was 31.11 IRR. The total per postgraduate student cost was 2.5 times more than of undergraduate students.
    Conclusion
    A main part of the costs, particularly salaries, is out of hand of direct managers of the school. These costs are usually hidden, and are not presented in costs at the school level. It seems that fixed salary of academic staff inflated human costs, while it is suggested that with a better educational management, the system could increase their responsibilities, and improve their productivities. Our computation, as a model, may help medical universities around the country to create a clear picture of their costs in line with the rules of operating budgeting.
    Keywords: Cost per student, educational costs, operating budget, economics of education, educational planning
  • Mahnaz Khatiban *, Mehrnoosh Pazargadi, Tahereh Ashktorab Pages 23-34
    Background and Objective
    Reviewing the kinds of performance evaluation systems for academic members applying by different universities is one of the most important approaches to develop one. Therefore, as part of a broader research aimed to provide a performance evaluation model, we attempted to compare the performance evaluation systems of some universities around the world.
    Methods
    This study was performed through a qualitative content analysis method with the theoretical approach based on the Performance Appraisal Diagnostic Model (Wolf, 2003). The study population included all universities of the five continents. The universities that had their performance evaluation systems in English in their websites were chosen as sample group. A search was also conducted with the determined keywords through the search engines. The faculty performance evaluation systems of 19 universities were chosen from the continents: America (10), Europe (3), Oceania (2), Africa (3) and Asia (one in Turkey).
    Results
    The philosophies of all the reviewed performance evaluation systems were performance recognition, continuous development, identifying performance barriers and individual development needs. These systems were related to the systems of payment, compensation, recruiting, and performance development. The effectiveness of a faculty member was characterized by his/her performance indicators in line with the mission of organization in education, scholarship, and clerical area. There was a combination of the trait-, behavior- and result-based systems with different weights according to organizational and professional positions. The quantitative and qualitative data were gathered by different measures from multiple sources.
    Conclusion
    Considering the findings, the reviewed performance evaluation systems for academic members have important issues according to the Wolf’s diagnostic model.
    Keywords: Performance Appraisal, Faculty member, Qualitative study
  • Makiee Jamali, Azita Noroozi *, Rahim Tahmasebi Pages 35-44
    Background and Objective
    One of the most important criteria for efficiency of an educational system is learner's academic achievement. Discovery and study of factors affecting this item can be helpful in improvement of educational system. The aim of this study was to identify the factors affect student's achievement based on the social cognitive theory constructs.
    Methods
    In this cross-sectional study, using a systematic random sampling method, 428 students of Bushehr University Medical Sciences were enrolled in 2012-13. To determine academic achievement, the differences between the mean scores gathered by students in the theory courses (non-general courses) through the last two semesters were used. Data were collected using a demographic questionnaire and standard questionnaires for academic self-efficacy, academic stress, multidimensional social support, and student's outcome expectancy.
    Results
    Self-efficacy (Exp (B) = 1.02, P = 0.004), academic stress (Exp (B) = 0.919, P = 0.032), and school (P < 0.001) were direct predictors on academic achievement and social support, stress and place of obtaining diploma had indirect effect (through self-efficacy) on it. In girls, academic self-efficacy, academic stress and school and in boys, academic self-efficacy and school were predictors of academic achievement.
    Conclusion
    According to the influence of self-efficacy and stress in academic achievement, designing appropriate interventions and strategies to increase academic self-efficacy and stress management can improve student's academic achievement, especially in medical students.
    Keywords: Social cognitive theory, Academic achievement, Academic stress, Social support, Academic self efficacy
  • Mandana Shirazi, Teamur Aghamolaei *, Ideh Dadgaran, Amin Ghanbarnejad Pages 45-55
    Background and Objective
    Educational environment is an important determinant in success of a curriculum. The quality of educational environment is one of the elements of effective learning. The aim of this study was designing a valid and reliable tool for assessing academic educational environment in schools of health.
    Methods
    Using a theoretical sampling method, eight students and three faculty members of School of Health, Hormozgan University of Medical Sciences (Iran) were interviewed and 81 items related to educational environment were extracted. These items were classified in six domains including school atmosphere, teaching, faculty members, students, educational equipments and facilities, and physical environment. Expert panels and assessing item impact were used to determine face validity, and content validity ratio and index were used to determine content validity of the tool. To determine its construct validity, 250 students in completed the questionnaires and confirmatory factor analysis was applied. Reliability of the tool was determined by Cronbach’s Alpha and intracluster correlation coefficient.
    Results
    Due to expert panel and calculating item impact, and content validity ratio and index, the tool items decreased from 81 to 56. The results of confirmatory factor analysis showed that all of factor loadings were significant in level of 0.05. Cronbach’s Alpha for total items was 0.94 and for six domains ranged from 0.65 to 0.85. Moreover, intracluster correlation coefficient for total items was 0.94.
    Conclusion
    The designed tool has good validity and reliability and can be used as a suitable tool for assessing academic educational environment in schools of health.
    Keywords: Educational environment, School of health, Questionnaire, Validity, Reliability
  • Fahimeh Sabeti *, Hossein Elhampour, Marzieh Shayestehfard, Soheila Sedaghat Pages 55-64
    Background and Objective
    It is necessary for a correct evaluation to use valid instruments prepared exactly according to the study population and special field. This study aimed to determine valid and reliable criteria for clinical evaluation of nursing teacher in Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Iran.
    Methods
    In this exploratory-descriptive study, reviewing different sites and literature, primary clinical evaluation form with 60 items based on the Likert scale was designed. Face validity of the instrument was determined based on students', teachers', and nursing and educating professor's opinions and content validity was determined based on Waltz and Bausell index. Construct validity was determined by factor analysis. Also, reliability of instrument was determined by Cronbach's alpha coefficient, split-half coefficient and test-re-test.
    Results
    Factor analysis to determine construct validity created two factors: educational behaviors factor with 21 phrases, factor coefficient of 0.633-0.788 and eigenvalues of 20.059; and supportive behaviors factor with 6 phrases, factor coefficient of 0.629-0.799 and eigenvalues of 1.915. Cronbach's alpha coefficient of clinical evaluation instrument was 0.95 totally, 0.96 for factor 1 and 0.85 for factor 2. Split-half coefficient was 0.81 and total Pearson correlation coefficient was 0.77 (P > 0.001). Pearson correlation coefficient of answers to final question "what do you evaluate your teacher finally?" was 0.81 for factor 1 (P > 0.001), and 0.72 for factor 2 (P > 0.001).
    Conclusion
    Our instrument for clinical evaluation of nursing teachers (student form) was designed with two factors: educational behaviors factor with 21 phrases and suportive behaviors factor with 6 phrases and had a high degree of validity and reliability. We suggest this instrument can be used for clinical evaluation of nursing teachers in Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences.
    Keywords: Validation, Clinical evaluation instrument, Nursing teacher
  • Hosein Karimi, Moonagi, Roza Montazeri *, Mahnaz Amini, Mohammad, Taghi Shakeri, Mehri Yavari, Mohammad Khajehdaluee, Mojgan Afkhamizadeh Pages 65-74
    Background and Objective
    Communication skills assessment requires the use of valid instruments. The present study has done to investigate concurrent validity of the simulated patient meaning relationship between test results by the simulated or real patient and possibility to generalize the results by simulated patient and in simulated environment for real patient and in bedside.
    Methods
    In this correlation study, 32 medical externships were enrolled by purposive sampling method. The students were divided randomly into two equal and homogeneous groups. Using crossover design, first group were assessed by real patient initially and then, simulated patient and second group, were measured conversely. Communication skills assessment was done using a checklist retrieved from Calgary-Cambridge interview skills checklist. The data were analyzed using descriptive and analytical statistics.
    Results
    In first assessment, comparing scores by simulated and real patient in first group, second group and total students showed significant differences. In second assessment between two groups, the statistics results was not significant with very minor differences (P = 0.064). There were positive correlation between scores of total students by simulated and real patient (r = 0.63).
    Conclusion
    According to the results, communication skills of each student in simulated position cannot be generalized to real situation and cannot be claimed that simulated patient can be used instead of real patient.
    Keywords: Communication skills, Assessment, Concurrent validity, Simulated patient, Real patient
  • Zohreh Khoshgoftar *, Soleiman Ahmady Pages 75-89
    Background and Objective
    Reviewing the kinds of performance evaluation systems for academic members applying by different universities is one of the most important approaches to develop one. Therefore, as part of a broader research aimed to provide a performance evaluation model, we attempted to compare the performance evaluation systems of some universities around the world.
    Methods
    This study was performed through a qualitative content analysis method with the theoretical approach based on the Performance Appraisal Diagnostic Model (Wolf, 2003). The study population included all universities of the five continents. The universities that had their performance evaluation systems in English in their websites were chosen as sample group. A search was also conducted with the determined keywords through the search engines. The faculty performance evaluation systems of 19 universities were chosen from the continents: America (10), Europe (3), Oceania (2), Africa (3) and Asia (one in Turkey).
    Results
    The philosophies of all the reviewed performance evaluation systems were performance recognition, continuous development, identifying performance barriers and individual development needs. These systems were related to the systems of payment, compensation, recruiting, and performance development. The effectiveness of a faculty member was characterized by his/her performance indicators in line with the mission of organization in education, scholarship, and clerical area. There was a combination of the trait-, behavior- and result-based systems with different weights according to organizational and professional positions. The quantitative and qualitative data were gathered by different measures from multiple sources.
    Conclusion
    Considering the findings, the reviewed performance evaluation systems for academic members have important issues according to the Wolf’s diagnostic model.
    Keywords: Performance Appraisal, Faculty member, Qualitative study
  • Hajar Shafian, Mansooreh Azizzadeh, Forouzi, Behshid Garrusi *, Ali Akbar Haghdoost, Soodabeh Navadeh Pages 90-100
    Background and Objective
    Learning style is a distinct behavior for gaining knowledge and skills through study or experience. Personality is a series of relatively stable characteristics which distinguish a person from others. The key to involving learners in the learning process is their preferences and learning styles, and identifying factors affecting these variables. In this regard, the predictor variables of learning styles must be accurately identified so as to improve educational conditions. This study aimed to determine factors predictive of learning styles of the students of Kerman University of Medical Sciences, Iran. In addition, the impact of demographic factors on their characteristics will be discussed.
    Methods
    This was a cross-sectional study. Data collection was performed by a questionnaire including demographic data, personality test (NEO), the Learning style inventory, and the Kolb Learning Style Questionnaire. For data analysis, central tendency and dispersion measures, chi-square, Spearman correlation coefficient, and logistic regression tests were used.
    Results
    The results show that most of the participants in this study were single women. Mean age of participants was 21.41 ± 2.96 years. Most students (44.31%) used assimilating learning style. Based on the results of these personality types, nearly a third of students (28.2%) were of the conscientious (responsible) character type. The results showed that only gender is a predictor of learning styles.
    Conclusion
    More attention to student's learning styles results in the perfect use of teaching practices, and increasing and enhancement of students’ capabilities. Moreover, by identifying student's preferred learning styles and changing teaching methods, the student's enthusiasm for learning can be increased.
    Keywords: Learning styles, Personality, Iran
  • Maryam Okhovati, Vahid Yazdifeyzabadi, Amin Beigzadeh *, Mostafa Shokoohi, Mohammad Hossein Mehrolhassani Pages 101-113
    Background and Objective
    Evaluation is necessary to ensure the quality of education in any educational system. Any educational program needs to be evaluated critically before any modification and revision. This study was conducted to evaluate the program of Bachelor Degree in Health Services Management at Kerman University of Medical Sciences, Iran, by applying the CIPP model of evaluation (Context, Input, Process, Product).
    Methods
    In this cross-sectional descriptive study, 10 faculty members, 64 students and 90 alumni participated. Three valid and reliable questionnaires were completed regarding four dimensions and nine domains of CIPP model. In order to analyze the data, Man-Whitney, Pearson correlation and descriptive statistic tests were applied.
    Results
    The whole scores for the context, input, process and product were 2.34, 2.97, 3.68 and 2.55, respectively. Faculty members significantly gave a higher total score for context in comparison to alumni (P < 0.05); nevertheless, there was not any significant difference between these both groups regarding the product total score. In addition, there was not any significant difference between faculty members and students in input and process scores. A significant correlation was observed for different dimensions of the CIIP model (P < 0.05). Totally, health care management program was evaluated as a partially accepted program.
    Conclusion
    CIPP evaluation model can show the advantages and disadvantages of an educational program; therefore, decision and policy makers can come to a point whether to stop, review or continue a program.
    Keywords: Evaluation, CIPP model (Context, Input, Process, Product), Health services management, Kerman, Iran
  • Abbas Alami *, Fariba Derakhshan Pages 114-124
    Background and Objective
    To train specialists in infectious diseases, a comprehensive and responsive curriculum to community needs is essential. We checked the infectious diseases residency curriculum in Iran and comprised it with same curricula of other country with the aim of identifying the defects.
    Methods
    This descriptive-comparative study had three steps. First, researchers studied the infectious diseases curriculum of Iran. Then, the same curricula in some other countries were extracted and finally, information such as mission and goals, type and duration of postgraduate training and rotations, teaching strategies and approaches, and amount of elective courses were compared within these curricula.
    Results
    In Iran, the curricula of postgraduate courses for all medical universities are formulated by Ministry of Health. There are many similarities between infectious diseases residency curriculum of Iranian universities and other countries; but in many countries, it is offered in fellowship courses. In Iranian domestic curriculum, learning objectives, themes and subthemes, assessment methods blueprint, and rotational period details are not mentioned. However, other issues such as the epidemiology and health issues are considered in the short-term courses. Based on domestic curriculum, resident cannot be selectively trained in any course, or procedure. Most of the instructional content of curriculum was organized by topics.
    Conclusion
    Policy makers in Iranian Ministry of Health should attend internal consistency of infectious diseases residency curriculum considering other trainee levels curricula and utilize exclusive subject-based models in curriculum formulation to promote education in this field.
    Keywords: Curriculum, Professional, Infectious, Residency
  • Meimanat Abedini Baltork *, Ahmadreza Nasresfahani, Mohammadreza Nili Pages 125-128