فهرست مطالب

اخلاق - سال سوم شماره 2 (تابستان 1392)
  • سال سوم شماره 2 (تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/05/23
  • تعداد عناوین: 7
|
  • حبیب رضایی ارزانی صفحه 7
  • سیدحسن اسلامی اردکانی* صفحه 9
    در برابر نگرش مسلط و کهن مقدس بودن ازدواج و مطلوبیت آن، شاهد شکل گیری و گسترش نگاهی هستیم که این نهاد را، نه برخی مسائل و حواشی آن را، غیراخلاقی می شمارد و در عین قبول برخی فواید روان شناختی یا اجتماعی آن، از منظر اخلاقی به نقادی ازدواج می پردازد. مقاله حاضر می کوشد این دیدگاه را بررسی و قوت آن را بسنجد. با این هدف، سه استدلال اصلی بر ضد ازدواج در این مقاله گزارش و ارزیابی شده است. استدلال نخست بر ناممکن بودن عشق پایدار، که در ازدواج ضروری است، تاکید می کند. دومین استدلال مخاطره آمیز بودن ازدواج را برجسته می کند و سومین استدلال بر ناسازگاری عواطف و عقلانیت در ازدواج پای می فشارد. نگارنده با استفاده از یافته های روان شناسی تکاملی، مطالعات زیست شناختی و روان شناسی اجتماعی، به تحلیل اخلاقی این دلایل می پردازد و با سلوکی صرفا فلسفی، نه روایی و نقلی، می کوشد ناکارآمدی آن ها را نشان دهد. در پایان، نگارنده دلیلی اخلاقی برای مقبولیت ازدواج پیش می کشد و هم چنان این نهاد را اخلاقا قابل دفاع می شمارد. واژه های کلیدی چکیده در برابر نگرش مسلط و کهن مقدس بودن ازدواج و مطلوبیت آن، شاهد شکل گیری و گسترش نگاهی هستیم که این نهاد را، نه برخی مسائل و حواشی آن را، غیراخلاقی می شمارد و در عین قبول برخی فواید روان شناختی یا اجتماعی آن، از منظر اخلاقی به نقادی ازدواج می پردازد. مقاله حاضر می کوشد این دیدگاه را بررسی و قوت آن را بسنجد. با این هدف، سه استدلال اصلی بر ضد ازدواج در این مقاله گزارش و ارزیابی شده است. استدلال نخست بر ناممکن بودن عشق پایدار، که در ازدواج ضروری است، تاکید می کند. دومین استدلال مخاطره آمیز بودن ازدواج را برجسته می کند و سومین استدلال بر ناسازگاری عواطف و عقلانیت در ازدواج پای می فشارد. نگارنده با استفاده از یافته های روان شناسی تکاملی، مطالعات زیست شناختی و روان شناسی اجتماعی، به تحلیل اخلاقی این دلایل می پردازد و با سلوکی صرفا فلسفی، نه روایی و نقلی، می کوشد ناکارآمدی آن ها را نشان دهد. در پایان، نگارنده دلیلی اخلاقی برای مقبولیت ازدواج پیش می کشد و هم چنان این نهاد را اخلاقا قابل دفاع می شمارد.
    کلیدواژگان: ازدواج، اخلاق ازدواج، عشق و ازدواج، اخلاق ریسک، عشق، مخاطره پذیری، کانت
  • عبدالله عمادی* صفحه 37
    موضوع این مقاله، شاخص هایی است که با آن ها می توان همسانی اخلاقی زوجین را احراز نمود. تعریف همسانی اخلاقی، جایگاه آن در روایات و شاخص هایی که باید در زوج و زوجه وجود داشته باشد، در این نوشتار بررسی شده است. در پی این بررسی، همسانی اخلاقی، به عنوان «یکسانی زوجین در دارا بودن ارزش های اخلاقی همسان و ویژگی های اخلاقی مربوط به جنس و نقش خود در زندگی مشترک»، در نظر گرفته می شود. مقاله، مبتنی بر روش مطالعه توصیفی و تحلیلی روایات انتخاب همسر، حقوق زوجین و معرفی زنان و مردان نیک، به این نتیجه رسیده است که برای انتخاب زوج و تشخیص همسانی اخلاقی در خواستگار باید به دو معیار کلی «عقل» و «تقوا» و چهار شاخص کلی «حسن خلق»، «مروت»، «عدم فسق» و «خوش باطنی» توجه نمود. شاخص حسن خلق دارای چهار شاخص جزئی تر یعنی مدارا و رفق، بخشش و گذشت، مهربانی و تواضع است. هم چنین شاخص مروت، شاخص های عفاف، تعهد مالی و ناموسی به همسر، سخاوت و حسن اخلاق در مواجهات اجتماعی را در بر می گیرد. از میان فسق های ظاهری نیز بیشتر بر روی شرب خمر تاکید شده و منظور از خوش باطنی، شاخص صدق است. بنابراین، در همسانی اخلاقی زوج، دو معیار کلی، چهار شاخص کلی و نه شاخص جزئی دخالت دارد.
    کلیدواژگان: کفویت، همسانی زوجین، کفویت اخلاقی، ازدواج، اخلاق زوج
  • افضل بلوکی*، محمدرضا مصلح نژاد صفحه 71
    نوشتار پیش رو، به روش توصیفی- تحلیلی و با استناد به آیاتی از قرآن کریم به این پرسش که زمینه های تربیتی کودکان پیش از تولد چیست، پاسخ گفته است. بیان اهمیت فرزندآوری از دیدگاه اسلام و وظایف اساسی دختران و پسرانی که برای تشکیل خانواده و امر خطیر فرزندآوری تصمیم گرفته اند، از جمله موضوعات طرح شده در این مقال است؛ وظایفی مانند تزکیه و خودسازی، تلاش برای رشد و تقویت روحیه تقوا، عفت و پاکدامنی و نهادینه کردن شخصیتی معنوی که از دوران نوجوانی و جوانی شکل می گیرد و جانمایه ای برای تربیت نسل آینده است. هم چنین مداقه در امر ازدواج و همسرگزینی و مراقبت های دوران بارداری، اهمیت تغذیه و تاثیر آن در روح و جسم کودک، اهمیت محیط، جامعه و نقش وراثت از منظر قرآن، از دیگر بخش های نوشتار است. واژه های کلیدی
    کلیدواژگان: زمینه های تربیت، دوران بارداری، تغذیه، وراثت، فرزندآوری، همسرگزینی
  • اصغر هادی* صفحه 97
    دوران مجردی، بخش جدایی ناپذیر زندگی هر جوانی است که بیشتر با ازدواج پایان می یابد و وارد مرحله جدیدی می گردد. پاک زیستی مهم ترین وظیفه اخلاقی در دوران تجرد است و نقشی اساسی در سیر معنوی یک جوان به سوی خدا دارد. تبیین پاک زیستی و چیستی و چرایی و ویژگی های اخلاقی آن از دیدگاه فرهنگ دینی هدف مقاله حاضر است. از دیدگاه دینی، پاک زیستی با بار معنایی ویژه، صفات اخلاقی بسیاری را به همراه دارد و از سوی دیگر رذائل اخلاقی زیادی را برنمی تابد. اهمیت پاک زیستی تا آن جاست که بدون آن حرکت در مسیر کمال و سعادت انسانی امکان پذیر نیست. تبیین ویژگی های اخلاقی پاک زیستی، معلوم می سازد بسیاری از روابط جنسی و عاطفی میان دختران و پسران، که در جامعه فعلی ما وجود دارد، با چالش مواجه است. این مقاله در سه بخش، مفهوم شناسی پاک زیستی، ارزشمندی معنوی و اخلاقی پاک زیستی و ویژگی های اخلاقی پاک زیستی، به تبیین مسئله می پردازد.
    کلیدواژگان: پاک زیستی، عفت، عفاف، استعفاف، تجرد، اخلاق مجردی، اخلاق کاربردی
  • سید احمد هاشمی علی آبادی * صفحه 127
    خانواده بزرگ ترین مدرسه تربیتی است که درآن زیباترین عواطف بشری شکل می گیرد و محیط مناسبی را برای تعالی و بروز استعداد های نهفته انسانی فراهم می کند. شرط این مهم آن است که این نهاد کوچک ولی موثر بر اساس یک انتخاب دقیق شکل گیرد و روابط درون آن به ویژه رابطه زن و شوهر بر مبنای رعایت اخلاق و ابراز صحیح عواطف تنظیم شود. در این صورت است که آرامش حقیقی در آن تجلی می یابد و مفهوم حقیقی مسکن (محل سکونت) به ظهور می رسد. پیوسته این نهاد را عواملی از درون خانواده و بیرون آن تهدید می کند که بحث آسیب شناسی آن را در مسائل تربیتی و اخلاقی از اهمیت ویژه ای برخوردار می کند. از جمله این آسیب ها روابط جنسی قبل از ازدواج است که اختلافات و تعارضاتی را در خانواده به وجود می آورد و حل دیر هنگام آن می تواند به فروپاشی خانواده منجر شود. ما در این تحقیق در پی آنیم که با روش کتابخانه ای و توصیف و تحلیل، برخی تعارضات حاصله از روابط قبل از ازدواج را بررسی نموده و نقش و تاثیر این روابط را در عرصه خانواده از جهت اخلاقی آسیب شناسی کنیم و در صورت امکان راه حل هایی ارائه دهیم.
    کلیدواژگان: اخلاق، ازدواج، خانواده، تعارضات اخلاقی، روابط جنسی
  • سید رحمان مرتضوی* صفحه 157
    همسرگزینی در اندیشه غزالی سیدرحمان مرتضوی «ای برادر چون زن کنی دین گزین نه نام و خواسته، که اگر خواهی آن هر دو تو را وبال گردد و زن تو را طاعت ندارد. و چون زن خواهی کام راندن و شهوت مخواه بدان نیت که دین دار بود و حصن دین تو باشد و یار تو را به طاعت و پرده، بود تو را از آتش دوزخ برهاند.» (غزالی، 1373 (ب): 264). چکیده امام محمد غزالی، بخشی از آثار مهم خود را به موضوع همسرگزینی و بررسی مختصات و جوانب آن اختصاص می دهد. رویکرد امام محمد به مقوله همسرگزینی متاثر از روش شناسی دینی- عرفانی وی و مرتبط با نگاه کلی او به سعادت است. همسرگزینی در اندیشه وی در چهارچوب علوم ظاهری، که خود بخشی از کلیتی به نام علوم دین هستند، مطرح می گردد. غزالی در این آثار مسائلی درباره چرایی همسرگزینی، فواید و آسیب شناسی آن و ملاک های همسرگزینی را مطرح می کند. مقاله پیش رو، پژوهشی در باب جوانب موضوع همسرگزینی در بافتار اندیشه امام محمد غزالی است.
    کلیدواژگان: امام محمد غزالی، همسرگزینی، سعادت، شریعت، عرفان
|
  • Sayyed Hasan Eslami Ardekani* Page 9
    In contest to the dominant and ancient view of the sanctity and desirability of marriage, we can witness formation and development of a belief which considers this act, and not just its relevant consequences, unethical and although admits some of its psychological or social benefits, criticizes it in terms of ethical principles. This article attempts to examine this view and assess its strengths.Accordingly, three main arguments expressed by this view against marriage and my considerations and arguments about them will be reported. The first argument highlights the impossibility of enduring love, which is essential in marriage. The second argument stresses the risk and perils of getting married and based on the third argument there is an inconsistency between emotions and rationality in marriage. Using the findings of evolutionary psychology, biological studies and social psychology, the author of the paper analyzes these arguments from an ethical perspective. Following a mere philosophical approach, not a narrative one, the paper attempts to indicate inefficiency of the above mentioned arguments. In the end, the author offers some moral reasons for the acceptability of marriage and considers it defensible.
    Keywords: Marriage, Marital Ethics, Love, Marriage, Risking Ethics, Love, Venture, Kant
  • Abdullah Emadi* Page 37
    This article aims to determine the indicators by which the consistency of the couple in temperament and morality is measured. In this paper, the ethical consistency is defined and its position in Islamic traditions and the moral qualities that both wife and husband should have, are reviewed. Then, ethical consistency which is defined as: "Equality of both wife and husband in possessing the same moral values and necessary qualities of their own gender in the married life" is discussed in different aspects. The paper using the descriptive-analytic method, analyzes the traditions received ont how to select a wife and then points out the couple's rights and introduces the good wives and husbands and finally concludes that in order to select a wife and for recognizing her moral similarity, the husband should take into consideration two general criteria: "wisdom" and "piety" and pay attention to four basic indicators: "good temperament", "chivalry", "committing no sin" and "amiability". Good temperament is made up of four minor indicators of: toleration, forgiveness, affection and modesty. Chivalry consists of chastity financial and sexual loyalty to husband, generosity and good temperament in social interactions. Among the sins, most emphasis has been placed on drinking and amiability has been described as honesty. Thus, in short, to prove the ethical consistency, there are two general criteria, four basic indicators and nine minor qualities.
    Keywords: Equality, Consistency of the Couple, Ethical Consistency, Marriage, Couple's Temperament
  • Afzal Bluki*, Muhammad Ali Muslehnejhad Page 71
    The present essay using the descriptive-analytic method tries to respond to this question that what educational backgrounds exist for the children before their birth based on the Quranic verses. Some of the issues discussed in this article are: the significance of childbearing in Islam, the basic duties of young couples who intend to bear children and …. Some of the couple's duties in this regard are: purification of the soul, strife to develop and strengthen the notion of piety, chastity and modesty and to stabilize the spiritual personality formed during people's adolescence and youth which can be applied to train later generation. Also discussed in the article, necessity of paying special attention to selecting spouses and later to prenatal care, the Importance of nutrition and its impact on the child's body and soul, the importance of environment, society and the role of heredity from the perspective of Quran.
    Keywords: Training Background, Prenatal Period, Nutrition, Childbearing, Selecting Wife
  • Asghar Hadi* Page 97
    Celibacy is an integral part of life for every young person that is terminated by marriage and entering a new stage of life. Chastity is the most important moral duty of a single person and has an outstanding influence on the spiritual journey of a young person towards God. This paper aims to elaborate on the meaning of chastity, to explain why it is important and to point out its ethical characteristics on the basis of religious culture. From a religious perspective, chastity, with specific semantic attributes, contains many moral qualities and is inconsistent with many vices. The importance of chastity is to the extent without which it is impossible to move in the direction of human perfection and happiness. Clear explanation of the ethical characteristics of chastity, will reveal that many of sexualand emotional relationships among young boys and girls in our present society are not acceptable. This paper consisting of three parts of definition of chastity, spiritual and ethical values of chastity and ethical characteristics of chastity, tries to elaborate on this subject.
    Keywords: Chastity, Modesty, Celibacy, Morality of Celibacy, Applied Ethics
  • Sayyed Ahmad Hashemi Aliabadi* Page 127
    Family is the largest training school in which most of the human emotions are shaped and a suitable setting to manifest human excellence and potentials is provided. In order for this small but significant social unit to have such function, it should be formed based on a careful and proper selection and the relationships within the unit especially the relationship between spouses should be based on ethical codes and indication of emotions. This is when the true peace is manifested within the family and the true meaning of accommodation (family as a place to live) is clarified. There are continuously a variety of factors inside and outside the family which threaten it and make their pathology from a perspective of ethical and educational aspects a necessary task for the researchers. One of these harms is the sexual relations before marriage which may cause disputes and conflicts in the family and if not quickly solved can finally lead to the family breakdown. In this paper, applying the library method and descriptive-analytic approach, the author tries to explore some of the problems occurred in the family as a result of previous sexual relations of each of the spouses before marriage and to reveal the effects of such behaviors from the viewpoints of ethical principles and offers some solutions.
    Keywords: Ethics, Marriage, Family, Ethical Conflicts, Sexual Relationships
  • Sayyed Rahman Murtazavi* Page 157
    Imam Muhammad Ghazl has devoted a part of his important works to the issue of choosing a partner for marriage and has discussed its different aspects in details. Ghazl's perspective to the process of selecting a wife is influenced by his religious-mystical methodology and concerns his general view towards salvation. His viewpoint about the notion of selecting a spouse should be explained within the frame of outward sciences which are categorized in the vast circle of Religious Sciences. In his works, Ghazl discusses the benefits and harms and reasons of selecting a partner and points out some criteria for making the right choice. This essay elaborates on different aspects of Ghazl's viewpoints about this issue.
    Keywords: Imam Muhammad Ghazl, Selecting a Spouse, Salvation, Divine Law, Mysticism