فهرست مطالب

اندیشه و رفتار در روان شناسی بالینی - پیاپی 28 (تابستان 1392)
  • پیاپی 28 (تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/06/20
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمدرضا زربخش، محمدعلی رحمانی، سحر شهری صفحه 7
    افرادی که از نشانه های درونی استفاده می کنند و تحت تاثیر زمینه های محیطی یا میدانی قرار نمی گیرند، افراد مستقل از میدان و افرادی که تحت تاثیر زمینه قرار می گیرند و به نشانه های محیطی اهمیت می دهند، افراد وابسته به میدان تعریف می شوند. هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه ی استقلال- وابستگی میدانی و باورهای فراشناختی با وسواس در جمعیت غیر بالینی بود. بدین منظور با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی 300 نفر از دانشجویان دانشگاه آزاد غرب مازندران انتخاب و از نظر استقلال- وابستگی، باورهای فراشناخت و وسواس مورد آزمون قرار گرفتند. ضریب همبستگی و تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان داد که بین استقلال- وابستگی با وسواس، همبستگی منفی و بین باورهای فراشناختی با وسواس، همبستگی مثبت و معنادار وجود دارد و خرده مقیاس های باورهای مثبت درباره ی نگرانی،کنترل ناپذیری درباره ی خطر و خودآگاهی شناختی، قوی ترین پیش بینی کننده های وسواس در جمعیت غیربالینی است. همچنین به نظر می رسد شناسایی و تغییر باورهای فراشناختی مرتبط با کنترل ناپذیری خطر و خودآگاهی شناختی و باورهای مثبت درباره ی نگرانی، باید در درمان اختلال وسواس مورد توجه قرار گیرد.
    کلیدواژگان: استقلال، وابستگی میدانی، باورهای فراشناختی، وسواس
  • پریسا ضیایی، زهره سپهری شاملو، علی مشهدی صفحه 17
    فعالیت جنسی، به عنوان یکی از اساسی ترین ابعاد زندگی انسان مطرح است. هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط میان طرحواره های شناختی فعال شونده در حین رابطه ی جنسی، افکار خودآیند منفی و محتوای این افکار با کنش جنسی دانشجویان متاهل زن بود. بدین منظور، طی یک پژوهش توصیفی مبتنی بر رگرسیون، 125 نفر از دانشجویان متاهل زن دانشگاه فردوسی مشهد با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر شاخص عملکرد جنسی، برانگیختگی طرحواره های شناختی در بافت جنسی و پرسشنامه ی سبک های جنسی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل رگرسیون خطی نشان داد طرحواره های شناختی فعال شونده و افکار خودآیند منفی با کنشی جنسی، افکار خودآیند سواستفاده ی جنسی، فقدان افکار تحریک کننده و فقدان تصویر تن مطلوب با کنشی جنسی در زنان متاهل، همبستگی منفی معناداری داشت. نتایج این پژوهش نشان داد کنشی جنسی توسط متغیرهای افکار خودآیند منفی و طرحواره های شناختی، پیش بینی می شود. این یافته ها بیان می کند که طرحواره های شناختی و افکارخودآیند منفی از متغیرهای تاثیرگذار بر کنشی جنسی زنان متاهل است.
    کلیدواژگان: کنشی جنسی، طرحواره های شناختی، افکار خودآیندمنفی
  • فرح لطفی کاشانی، شهرام وزیری صفحه 27
    نزدیک به نصف بیماران مبتلا به اختلالهای روانی، دارای اختلال شخصیت هستند. در میان جمعیت دارای اختلالهای شخصیت بالینی، اختلال شخصیت مرزی، شیوع بیشتری دارد. تخریب های پیوسته ای که این اختلال ایجاد می کند، تمام گستره ی زندگی فرد شامل شغل، تحصیل و ازدواج او را تحت تاثیر قرار می دهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر رفتار درمانی دیالکتیک بر کاهش علایم اختلال شخصیت مرزی بود. بدین منظور، طی یک طرح نیمه تجربی با سری زمانی سه بیمار با تشخیص ابتلا به اختلال شخصیت مرزی، طی 25 جلسه رفتار درمانی دیالکتیک، از نظر نشانه های اختلال شخصیت مرزی مورد ارزیابی قرار گرفتند سپس 2 ماه بعد از اتمام جلسات برای پیگیری نتایج مداخله، از نظر نشانه های اختلال شخصیت مرزی، مجددا مورد ارزیابی قرار گرفتند. تحلیل واریانس یکراهه با اندازه گبری های مکرر نشان داد که رفتار درمانی دیالکتیک بر کاهش علایم اختلال شخصیت مرزی موثر است و این تاثیر، از پایداری لازم تا زمان پیگیری برخوردار است. به نظر می رسد با مداخلات مبتنی بر رفتاردرمانی دیالکتیک، بتوان از تخریب های پیوسته ای که این اختلال در تمام گستره ی زندگی فرد از شغل، تحصیل و ازدواج و روابط بین فردی ایجاد می کند، کاست. این یافته ها بر نیاز به مشارکت فعال بیماران در روند تغییر دادن خودشان نقش اصلی روان درمانی و نیاز به یک روان شناس بالینی برای مراقبتهای اولیه به منظور هماهنگ کردن مراقبت از بیمار تاکید دارد.
    کلیدواژگان: اختلال شخصیت مرزی، رفتار درمانی دیالکتیک، اختلالهای شخصیت
  • شیرین جزایری، حسن احدی، فرهاد جمهری، امیرهوشنگ مهریار صفحه 37
    سندرم پیش از قاعدگی(PMS) به صورت عود دوره ای، ترکیبی از تغییرات آزاردهنده ی جسمی، روانی یا رفتاری است که در خلال قاعدگی مشخص می شود، با شروع خونریزی تقلیل و بعد از قاعدگی یا مرحله ی تکثیری بهبود می یابد و بر کارکرد فردی و اجتماعی مبتلایان تاثیر می گذارد. هدف پژوهش حاضر، مقایسه ی اثربخشی دارودرمانی و ریلکسیشن در کاهش علایم سندرم پیش از قاعدگی زنان بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه تجربی با گروه کنترل 36 زن مبتلا به سندرم پیش از قاعدگی به صورت داوطلبانه انتخاب و به صورت تصادفی در 3 گروه 12 نفره ی کنترل، آزمایش 1 (مصرف قرص ضدبارداری سیپروترون کامپاند در 3 دوره ی قاعدگی) و آزمایش 2 (انجام ریلکسیشن هفته ای 3 بار در 3 مدت قاعدگی و مطالعه ی جزوه ی خودآموزی) کاربندی شدند. گروه ها قبل و بعد از مداخله از نظر افسردگی و نشانگان سندرم پیش از قاعدگی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل کواریانس (ANCOVA) نشان داد که دارودرمانی و انجام ریلکسیشن (و مطالعه ی جزوه خودآموزی) می توانند علایم سندرم پیش از قاعدگی و افسردگی را در مبتلایان کاهش دهند. بنابراین به نظر می رسد آموزش ریلکسیشن و دارودرمانی می تواند در کاهش نشانگان این سندرم موثر باشد.
    کلیدواژگان: سندرم پیش از قاعدگی، افسردگی، ریلکسیشن
  • الهام موسویان، حبیب هادیان فرد صفحه 47
    شناخت اجتماعی، مجموعه ی گسترده ای از پردازش اطلاعات شامل فرایندها و عملکردهایی است که به فرد اجازه می دهد تا بفهمد، عمل کند و از جهان بین فردی اش سود ببرد. بازشناسی هیجان، یکی از مهمترین مولفه های شناخت اجتماعی است. هدف پژوهش حاضر، مقایسه ی بازشناسی هیجان چهره در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا و افراد سالم بود. بدین منظور، طی یک پژوهش علی- مقایسه ای، 96 نفر در دامنه ی سنی 18 تا 55 سال (51 نفر مبتلا به اسکیزوفرنیا بودند و 45 فرد بهنجار) به شیوه ی نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر بازشناسی هیجان در چهره مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیل واریانس بازشناسی هیجان بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا و افراد سالم نشان داد که بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا، در مقایسه با افراد سالم در بازشناسی هیجان چهره عملکرد ضعیف تری داشتند. از طرف دیگر، عملکرد بیماران اسکیزوفرنیا در بازشناسی هیجان های منفی ضعیف تر از هیجان های مثبت بود، این الگو در افراد سالم نیز مشاهده گردید. بنابراین به نظر می رسد که باید در رابطه با بیماران مبتلا به اسکیزوفرنیا درمانهایی را مورد توجه قرار دهیم که شناخت اجتماعی و به طور خاص بازشناسی هیجان را مورد دقت قرار می دهد.
    کلیدواژگان: شناخت اجتماعی، بازشناسی هیجان چهره، اسکیزوفرنی
  • فاطمه سادات اکبریان، علیرضا مرادی صفحه 57
    خاطرات مربوط به حافظه ی سرگذشتی، شامل رویدادهای شخصی است که تجربه می کنیم و روابط بین فردی در دوران اولیه ی زندگی در شکل گیری آن خاطرات نقش دارد. خاطرات سرگذشتی، می تواند در تعریف خود و شکل گیری هویت، تاثیر داشته باشد. هدف پژوهش حاضر، بررسی مدل واسطه گری حافظه ی سرگذشتی(رویدادی - معنایی) در ارتباط بین سبک های دلبستگی و هویت بود. بدین منظور، طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، تعداد 350 نفر دانشجوی زن و مرد از طریق نمونه گیری چند مرحله ای انتخاب و از نظر سبک دلبستگی هویت و حافظه ی سرگذشتی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج حاصل از روش مدل سازی معادلات ساختاری(لیزرل) نشان داد که سبک دلبستگی ایمن و ناایمن اجتنابی، با واسطه گری حافظه ی سرگذشتی بر سبک های هویت اثر می گذارند و سبک دلبستگی ناایمن اضطرابی، بدون واسطه گری حافظه ی سرگذشتی و به صورت مستقیم بر سبک های هویت اثر دارد. چنین یافته هایی از لحاظ کاربردی توسط روانشناسان بالینی دارای اهمیت است و ازآنجایی که درمانگران استفاده از خاطرات را در جلسات درمانی مفید می دانند، درمانگرانی که در مورد نقش واسطه ای عملکرد حافظه ی سرگذشتی مطالعات بیشتری دارند، در کمک به نوجوانان و بزرگسالانی که دارای مشکلات هویتی و دلبستگی هستند، می توانند از راهبردهای افزایش عملکرد حافظه استفاده کنند.
    کلیدواژگان: سبک دلبستگی، حافظه ی سرگذشتی، سبک هویت
  • مجید محمود علیلو، ستاره جانی، تورج هاشمی، اصغر پوراسمعلی صفحه 67

    شخصیت را می توان نمایه ی خاص الگوهای نسبتا ثابت پاسخ رفتاری آشکار در زندگی عادی تعریف کرد. سه خوشه ی کلی از اختلالهای شخصیت بر اساس ویژگی های مشترک یا بارز این اختلالهای معرفی شده است. ویژگی اختلالهای خوشه ی «ب» رفتارهای نمایشی، هیجانی یا نامنظم است. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی الگوهای شخصیت خوشه ی «ب» بر اساس هیجان خواهی و سیستم های مغزی- رفتاری بود. بدین منظور، طی یک مطالعه ی توصیفی- همبستگی، 350 نفر از دانشجویان دانشگاه تبریز به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر اختلالهای شخصیت هیجان خواهی و فعال سازی رفتاری مورد آزمون قرار گرفتند. تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که هیجان خواهی، پیش بینی کننده ی مثبت و معنا دار شخصیت خودشیفته و نمایشی است. سیستم بازداری رفتاری، پیش بینی کننده ی مثبت و معنا دار شخصیت مرزی و پیش بینی کننده ی منفی و معنا دار شخصیت خودشیفته است. همچنین، تحلیل نتایج نشان داد که سیستم فعال ساز رفتاری می تواند همه الگوهای شخصیت خوشه «ب» را پیش بینی کند. بنابراین به نظر می رسد هیجان خواهی و سیستم های مغزی - رفتاری با الگوهای شخصیت خوشه «ب» رابطه دارند و می توانند الگوهای شخصیت خوشه «ب» را پیش بینی کنند.

    کلیدواژگان: هیجان خواهی، سیستم های مغزی، رفتاری، اختلال شخصیت
  • علیرضا حیدری، پرویز عسکری، سارا کریمی، مهدی غیاثی زاده صفحه 77

    اختلال اوتیسم، معمولا با ناتوانی در درک و تعبیر نشانه ها و اشارات هیجانی و اجتماعی، فقدان یا ضعف توجه به آنچه دیگران به آن توجه می کنند و ناتوانی در درک مفاهیم مستقیم و روان افکار و احساسات دیگران شناخته می شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی مداخله ی مبتنی بر تحلیل کاربردی رفتار بر افزایش مهارت های اجتماعی ارتباطی و کاهش رفتار کلیشه ای در کودکان اوتیسم بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه تجربی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل، 40 کودک با تشخیص اوتیسم به صورت نمونه ی در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی، در دو گروه آزمایش و گواه کاربندی شدند. گروه آزمایشی به مدت 6 ماه هفته ای30 ساعت تحت مداخله ی مبتنی بر تحلیل کاربردی رفتار قرار گرفتند. گروه ها در ابتدا و پس از 6 ماه مداخله مجددا از نظر رفتارهای کلیشه ای، ارتباط و تعامل اجتماعی مورد آزمون قرار گرفتند. تحلیل کوواریانس و داده ها نشان داد که مداخله ی مبتنی بر تحلیل کاربردی رفتار بر افزایش مهارت های اجتماعی- ارتباطی و کاهش رفتارهای کلیشه ای کودکان اوتیسم موثر است. نتایج آزمون پیگیری نیز نشان داد که بعد از گذشت 6 ماه از مداخلات درمانی، اثر آن پایدار مانده است. به نظر می رسد مداخله ی مبتنی بر تحلیل کاربردی رفتار می تواند با افزایش مهارت های اجتماعی- ارتباطی وکاهش رفتار کلیشه ای در سازگاری کودکان مبتلا به اوتیسم موثر باشد.

    کلیدواژگان: تحلیل کاربردی رفتار، مهارت های اجتماعی، رفتارهای کلیشه ای، اوتیسم
|
  • Mohammad Reza Zarbakhsh, Mohammad Ali Rahmani, Sahar Shahri Page 7
    People who exhibit field dependence tend to rely on information provided by the outerworld, the field or frame of a situation and their cognitions based on this overall field. Hence, the research purpose is to investigate the relationship between field independence and dependence, obsessive-compulsive symptoms and meta-cognitive beliefs in a nonclinical sample of students. Therefore, a sample of 300 university students was randomly selected from among the Islamic Azad University located in the west ofMazandaran and tested in terms of field independence and dependence, obsessivecompulsive symptoms and meta-cognitive beliefs. Data that were analyzed usingcorrelation coefficient and multivariate regression indicated that there is significant negative relationship between filed dependence-independence and obsessive-compulsivesymptoms. However, significant and positive relationship was observed between the metacognitive beliefs and obsessive-compulsive symptoms. The subscales of positive beliefs about worry, uncontrollability of danger and cognitive self-awareness were the strongest predictors of obsessive-compulsive symptoms in the nonclinical sample. Moreover, it seems that recognition and change of meta-cognitive beliefs in relation to the uncontrollability of danger, cognitive self-awareness and positive beliefs about worryshould be taken into consideration in the treatment of obsessive-compulsive disorder.
    Keywords: Field Dependence, Independence, Meta, Cognitive Beliefs, Obsessive, Compulsive Disorder
  • Parisa Ziyayi, Zohreh Sepehri Shamlou, Ali Mashhadi Page 17
    Sexual activity is regarded as one of the most fundamental aspects of life. The researchpurpose is to investigate the relationship between activating cognitive schemas, negativeautomatic thoughts and sexual arousal in married female college students. Therefore, in adescriptive study based on regression, a sample of 125 female married students was selected from Ferdowsi University of Mashhad through the convenience sampling and wastested in terms of the sexual performance, activation of cognitive schemas in sexual context and sexual styles. Results of the regression analysis indicated that activating cognitive schemas and negative automatic thoughts are correlated to sexual arousal. Moreover, sexual abuse automatic thoughts were negatively correlated to the lack of stimulating thoughts, lack of desirable body image and sexual arousal of married women. The results of this research indicated that sexual arousal can be predicted by negative automatic thoughts and cognitive schemas. These findings confirm that cognitive schemasand negative automatic thoughts are the influencing variables of married women’s sexualarousal.
    Keywords: Sexual Arousal, Cognitive Schemas, Negative Automatic Thoughts
  • Farah Lotfi Kashani, Shahram Vaziri Page 27
    Nearly half of patients with mental disorders suffer from personality disorders. Borderlinepersonality disorder is more prevalent among the individuals with clinical personality disorder. Continuous damages that are brought about by this disorder affect the entirerange of life, including the employment, education and marriage. Therefore, the purpose of the present research is to assess the effect of dialectical behavioral therapy in decreasing the symptoms of borderline personality disorder. Therefore, with employing a semiexperimental method, three patients diagnosed with borderline personality disorder were assessed during 25 sessions of dialectic behavioral therapy and in terms of the symptoms of borderline personality disorder. Moreover, patients were reassessed subsequent to end of sessions and for following up the results of the intervention. One-war variance analysis with repeated measure indicated that dialectic behavioral therapy is effective in the decrease of the symptoms of borderline personality disorder and the results proved to be stable over time. It appears that, dialectic behavior therapy can decrease the continuous damages of this disorder throughout life and the educational, academic, marital and interpersonal realms. These findings emphasize the need of patients’ active participation in the process of changing themselves, the main role of psychotherapy and the intervention of a clinical psychologist for primary cares and coordinating the patients’ care.
    Keywords: Borderline Personality Disorder, Dialectic Behavior Therapy, Personality Disorders
  • Shirin Jazayeri, Hasan Ahadi, Farhad Jomehri, Amir Houshang Mehryar Page 37
    Premenstrual syndrome (PMS) is a collection of emotional symptoms, with or without physical symptoms, related to a woman's menstrual cycle that decrease by bleeding andaffects the sufferers’ personal and social performance. The research purpose is to draw acomparison of the effectiveness of relaxation therapy and pharmaceutical therapy in decreasing the symptoms of premenstrual syndrome. Therefore, in a semi-experimentalstudy with control group, a sample of 26 women diagnosed with premenstrual syndromeparticipated voluntarily and were assigned to three 12-individual groups of control, experimental 1 (Compound Cyproterone contraceptive pills for three menstrual cycles) and experimental 2 (3 times of weekly relaxation for three menstrual cycles and reading selflearning notes). The groups were tested with regard to depression, premenstrual syndrome and depression prior to and subsequent to intervention. The results of covariance analysis indicated that pharmaceutical therapy, relaxation and reading self-learning notes can decrease the symptoms of pre-menstrual syndrome among the sufferers. It seems that relaxation training and pharmaceutical therapy can decrease the symptoms of premenstrual syndrome.
    Keywords: Premenstrual Syndrome, Depression, Relaxation
  • Elham Mousavian, Habib Hadian Fard Page 47
    Social cognitive information processing includes a wide set of processes and practices that allow individuals to understand, operate, and benefit from their interpersonal world. Emotion recognition is one of the most important components of social cognition. The research purpose is to draw a comparison of recognition of facial affect in patients suffering from schizophrenia and normal individuals. Therefore, in a casual-comparative study, a sample of 96 individuals in the age range of 18 to 55 years (51 individuals suffering from schizophrenia and 45 normal individuals) was selected through convenience sampling and tested by the recognition of facial affect. The variance analysis indicated that patients suffering from schizophrenia have weaker levels of recognition of facial affects. On the other hand, the performance of schizophrenic patients in recognition ofnegative affects was weaker than positive affect and the same model was observed among healthy individuals. It seems that, we should devote special attention to social cognition specially the recognition of affects in the treatment of schizophrenic patients.
    Keywords: Social Cognition, Recognition of Facial Affect, Schizophrenia
  • Fatemeh Sadat Akbarian, Alireza Moradi, Kharazmi University, Tehran, Iran Page 57
    Memories of autobiographical memory include the personal events that we experience and interpersonal relationships that occupy significant role in the early years of life and constituting the memories. The research purpose was to assess the structural model of attachment style relationships, autobiographical memory and identity style. Therefore, in a descriptive-correlation study, a number of 350 male and female students were selected through multi-stage sampling and tested with regard to the attachment style, identity style and autobiographical memory. The results of structural equation modeling (Lisrel) indicated that secure attachment style and insecure avoidant style influence the the identity styles with the mediating role of autobiographical memory. Moreover, insecure anxiety attachment style influences the identity styles without the mediating role ofautobiographical memory. Such findings are of crucial importance in terms of applied application by the clinical psychologists. Therapists who consider the memories of therapeutic value in the therapy sessions and therapist who study the mediating role of the function of autobiographical memories can make use of the strategies that increase the function of the memory in helping the adolescents and adults with identity and attachment styles’ problems.
    Keywords: attachment style, autobiographical memory, identity style
  • Majid Mahmoud Alilou, Setareh Jani, Touraj Hashemi, Asghar Pour Esmaeeli Page 67

    Personality can be defined as relatively fixed models of explicit behavioral responses in regular life. Three clusters of personality disorder have been introduced based on common and explicit features. The features of type-B cluster disorders are regarded as dramatic, emotional or irregular behaviors. The research purpose is to predict cluster-B personality models based on sensation-seeking and brain-behavioral systems. Therefore, in a descriptive-correlational study, a sample of 350 university students was selected through convenience sampling and tested by personality disorders, sensation seeking and behavioral activation. Results of multivariate regression analysis indicated that, sensation-seeking was a significant and positive predictor of narcissistic personality. Results also indicated that behavioral activation system can predict all the personality models of cluster-B. Moreover, it seems that sensation-seeking and brain-behavioral systems arecorrelated to personality models and can predict the personality models of cluster B.

    Keywords: Sensation Seeking, Brain, Behavioral Systems, Personality Disorder
  • Alireza Heidari, Parviz Askari, Sara Karimi, Mehdi Ghiyasi Zadeh Page 77

    Autism is a disorder of neural development characterized by impaired social interaction and verbal and non-verbal communication, and by restricted, repetitive or stereotyped behavior. Therefore, the research purpose is to investigate the effectiveness of intervention based on the applied analysis of behavior in the increase of social-relational skills and decrease of stereotyped behavior in autistic children. Therefore, a semi-experimental method with pretest, post-test and control group design was employed. A group of 40 children diagnosed with autism was selected through random and convenience sampling and assigned to the experimental and control groups. The experimental group underwent 6 month of applied analysis of behavior (30 hours of weekly sessions). It’s noteworthy that the groups were tested in terms of stereotyped behavior, social interaction and relationship prior to and subsequent to the training. Covariance analysis indicated that, intervention based on applied analysis of behavior is effective in the increase of social-correlational skills and decrease of children’s stereotyped behavior. The results of follow-up study indicated that, the results are stable even after 6 months. It seems that, the intervention based on applied analysis of behavior can be effective in the increase of socialrelational skills, decrease of stereotyped behavior and higher adjustment of children diagnosed with autism.

    Keywords: Applied Analysis of Behavior, Social Skills, Stereotyped Behaviors