فهرست مطالب

  • سال بیست و ششم شماره 4 (زمستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/11/25
  • تعداد عناوین: 15
|
  • عزت الله اسفندیاری، واقف عنایتی صفحات 375-386
    شاخص های فیزیولوژیک کنونی مورد استفاده برای گزینش ژنوتیپ های متحمل و حساس به تنش های محیطی عمدتا پرهزینه و وقت گیر می باشند. بنابراین دستیابی به معیارهای فیزیولوژیکی که ضمن رفع معایب یاد شده، دقیق و کم هزینه باشند ضروریست. با توجه به موارد یاد شده، دو رقم مقاوم (مصر 449) و حساس (ترکیه 506) گندم دوروم انتخاب و به روش هواکشت، کشت و پرورش یافتند. در مرحله 5-4 برگی گیاهچه های گندم به مدت 10 روز در تنش شوری 200 میلی مولار حاصل از اضافه نمودن کلرید سدیم به محلول غذایی قرار گرفتند. سپس در هر دو شرایط عادی و تحت شوری، فلوئورسانس کلروفیل a در گیاهچه های گندم ارزیابی شد. در رقم حساس ترکیه506، سطح زیر منحنی OJIP- تست، فاکتور ارزیابی حجم خزانه کینون ها، و کارایی اولیه فتوسیستم II در اثر تنش شوری نسبت به شاهد کاهش معنی داری را نشان داد. بعلاوه اینکه بررسی پارامترهای مرتبط با جریان انرژی به مرکز واکنشی نشان داد که در رقم ترکیه506 به دلیل کاهش نسبت مراکز واکنشی فعال به مقطع عرضی برگ در اثر شوری، پارامتر جذب انرژی به مرکز واکنشی، میزان بدام انداختن انرژی به مرکز واکنشی و جریان الکترون به مرکز واکنشی در این شرایط نسبت به شاهد افزایش داشت. اما عدم افزایش جریان الکترون به مرکز واکنشی در این رقم سبب شد تا میزان اتلاف انرژی در مرکز واکنشی در شرایط شوری افزایش یابد. از طرفی شاخص های میزان به دام انداختن انرژی به میزان جذب آن، میزان انتقال الکترون به میزان انرژی به دام افتاده و میزان انتقال الکترون به میزان انرژی جذبی در رقم ترکیه506 در شرایط شوری کاهش معنی داری داشت. اگرچه شاخص عمکرد در اثر شوری در هر دو رقم مورد مطالعه کاهش یافت ولی پارامترهای مورد ارزیابی نشان داد که رقم ترکیه506 به شوری حساس تر بوده و از کارایی کمی برخوردار است. بعلاوه نتایج حاصل نشان می دهد که تکنیک فلوئورسانس کلروفیل a شاخص فیزیولوژیک معتبری برای گزینش ارقام گندم در پاسخ به شوری می باشد.
    کلیدواژگان: فلوئورسانس سریع کلروفیل a، حجم خزانه کینون ها، منحنی OJIP، گندم، تنش شوری
  • رضا بصیری، سجاد عالی محمودی سراب صفحات 387-396
    ارتباط بین گروه های اکولوژیک گیاهی و برخی از عوامل محیطی شاخص منطقه گلزار ایذه واقع در استان خوزستان مورد مطالعه قرار گرفت. روش نمونه برداری تصادفی سیستماتیک بکار رفت. تعداد 40 پلات به مساحت 1200 متر مربع برای گونه های درختی و برای پوشش علفی در هر قطعه نمونه 2 ترانسکت برداشت شد. از 20سانتی متری اول عمق خاک نمونه گیری انجام شد. داده های برداشت شده از طریق روش رسته بندی PCA و طبقه بندی کمی TWINSPAN مورد تحلیل قرار گرفتند. نتایج طبقه بندی نشان داد که اجتماعات گیاهی در این منطقه را می توان به سه گروه اکولوژیک Quercus brantii، Amygdalus orientalis و Heteranthelium piliferum تقسیم کرد. نتایج رسته بندی CCA که منطبق بر نتایج طبقه بندی TWINSPAN و PCA بود نشان داد که مهمترین متغیرهای محیطی که همبستگی معنی داری با سه گروه نشان دادند شامل اسیدیته خاک، درصد پوشش سنگی، درصد لاشبرگ و درصد کربنات کلسیم می باشند.
    کلیدواژگان: گروه های اکولوژیک، عوامل محیطی، PCA، TWINSPAN، CCA، ایذه
  • حمیدرضا بلوچی، فهیمه باقری، راضیه کایدنظامی، محسن موحدی دهنوی، علیرضا یدوی صفحات 397-411
    آزمون پیری تسریع شده یکی از مهمترین آزمون های استفاده شده برای ارزیابی پتانسیل فیزیولوژیکی گونه های مختلف بذور و تهیه اطلاعاتی از درجه سازگاری آنها می باشد. در این بررسی اثر زوال بذر (آزمون پیری تسریع شده) بر مولفه های جوانه زنی و رشد گیاهچه در شرایط آزمایشگاهی در سه رقم کلزا مورد مطالعه قرار گرفت. آزمون پیری بذر بصورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه دمای 30، 40 و 50 درجه سانتی گراد و چهار دوره 24، 72، 120 و 144 ساعته در رطوبت نسبی 100 درصد روی 3 رقم کلزا (SLM، زرفام و الایت) با 3 تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد که تنش پیری بذر و برهم کنش رقم، دما و زمان تسریع پیری بر صفات جوانه زنی بذر شامل درصد، سرعت و شاخص جوانه زنی، مدت زمان لازم تا رسیدن به 50 درصد حداکثر جوانه زنی و بنیه بذر اثر معنی داری داشت. در کل با افزایش دما و زمان زوال بذر میزان صفات جوانه زنی و رشد گیاهچه ازجمله طول و وزن خشک ساقه چه و ریشه چه و ضریب آلومتری ارقام کلزا کاهش یافت. در بین ارقام مورد آزمایش رقم زرفام دارای صفات جوانه زنی و مولفه های رشد گیاهچه بالاتری نسبت به دو رقم دیگر بود که این برتری در تنش پیری بذر نیز تداوم یافت. به طوری که میزان جوانه زنی رقم زرفام، الایت و SLM در شرایط 40 درجه سانتی گراد و 144 ساعت زوال به ترتیب از 80 به 64 و 29 درصد کاهش یافت. در نتیجه بین ارقام مورد نظر در شرایط انبارداری طولانی و آب و هوای گرم و مرطوب رقم زرفام و SLM به ترتیب بیشترین و کمترین کیفیت بذر و مقاومت به شرایط انبارداری را دارا بودند.
    کلیدواژگان: بنیه بذر، جوانه زنی، زوال بذر، شرایط انبارداری بذر، کلزا
  • رضوان بهلولی*، محمد مهدی دهشیری صفحات 412-422
    یکی از بخش های جنس. Astragalus L از تیره Fabaceae، بخش. Incani DC است. در پژوهش حاضر ویژگی های ریخت شناختی و تشریح 5 گونه از این بخش در شهرستان بروجرد مورد بررسی قرار گرفت. گونه های جمع آوری شده عبارتند از: A. curvirostris Boiss.، A. cylophyllos Beck،A. kabutarlanensis Dehshiri & Maassoumi،A. latifolius Lam. و A. supervisus (Kuntze) Sheld.. برای مطالعه تشریح، برش های عرضی از دمگل آذین، محور برگی، برگچه، دمبرگچه و اپیدرم برگچه به صورت دستی تهیه شد و رنگ آمیزی مضاعف با سبز متیل و قهوه ای بیسمارک انجام شد. بررسی های ریخت شناختی نشان داد صفاتی نظیر تعداد جفت برگچه در هر برگ، تعداد گل، طول درفش، طول نیام و شکل نیام در گونه های مورد بررسی تفکیک کننده و متفاوت هستند و در مطالعه تشریح، ساختار تشریح دمگل آذین، محور برگی، برگچه، اندیس روزنه ای و اندیس کرک می تواند به عنوان یک ابزار مفید در شناسایی و رده بندی گونه های این بخش مورد استفاده قرار گیرد.
    کلیدواژگان: ریخت شناختی، تشریح، حبوبات، لرستان
  • سمانه توکلی، حمید اجتهادی، طیبه امینی، حبیب زارع، شانا وثوق رضوی صفحات 423-433
    گیاهان آبزی به طور مستقیم و غیر مستقیم اثرات مثبت و منفی زیادی برای انسان و سایر موجودات زنده داشته. آنها نه تنها، فرآیندهای اکولو‍ژ‍یکی محیط آبی را تحت تاثیر قرار می دهند، بلکه آشیان اکولوژیکی را برای سایر گروه های تاکسونومیکی مثل باکتریها، اپی فیتها و غیره فراهم می سازند. هدف تحقیق حاضر شناسایی، بررسی طیف زیستی و ارائه یک دسته بندی کلی برای این گروه از گیاهان می باشد. بنابراین، جمع آوری گیاهان در ایستگاه های نمونه برداری مختلف مانند مزارع برنج، آب بندها و... در فصول مختلف صورت گرفت و بعد از شناسایی دقیق، گیاهان جمع آوری شده بر اساس رویشگاه و نیاز آبی، به سه گروه گیاهان رطوبت دوست، پایابی و آبزی حقیقی تقسیم بندی شدند. از مجموع 135 گونه جمع آوری شده، 83 گونه رطوبت دوست، 23 گونه پایابی و 29 گونه آبزی حقیقی بودند. در گروه گیاهان رطوبت دوست و پایابی، تروفیت 96/33 درصد، هلوفیت 69/21 درصد، همی کریپتوفیت 75/20 درصد، ژئوفیت 03/16 درصد، فانروفیت 54/7 درصد از شکلهای زیستی را به خود اختصاص داده اند. لمنید 24/17 درصد، ماگنوپوتامید 8/13 درصد، ماگنونیمفائید، نیمفائید، میریوفیلید، الودئید، باتراکید و پرووپوتامید هر کدام به تنهایی 9/6 درصد، پپلید، سراتوفیلید، کارید، هیدروکارید، پروونیمفائید، ریکسیلید، سالوینید و ماگنوزوسترید هر کدام به تنهایی 45/3 درصد از شکل رویشی در گروه گیاهان آبزی حقیقی را به خود اختصاص داده اند.
    کلیدواژگان: گیاهان آبزی حقیقی، شکل رویشی، شکل زیستی
  • ادریس قادری، ایرج حسن زاد ناورودی، جواد ترکمن صفحات 434-443
    به منظور بررسی مناسب ترین دامنه ارتفاعی برای جنگل کاری گونه مهم و نادر بلوط وی ول (Quercus libani Oliv) در اراضی جنگلی استان کردستان و همچنین مطالعه گاه شناسی این گونه، سه رویشگاه در سه طبقه ارتفاعی مختلف در شهرستان مریوان انتخاب شدند. پس از انتخاب مناطق مورد مطالعه، 12دیسک از درختان قطع شده در هر طبقه ارتفاعی (شامل: 1600-1400، 1800-1600، 2000-1800 متری از سطح دریا)، در جنگل های شهرستان مریوان برداشت شد. نمونه ها به روش آماری کاملا تصادفی از کنده درختان انتخاب و رویش قطری نمونه ها مورد بررسی قرارگرفت. نتایج آنالیز واریانس نشان داد که رویش قطری درختان در سه دامنه ارتفاعی مورد مطالعه، در سطح 5 درصد تفاوت معنی داری دارند. میانگین رویش قطری سالیانه در طبقه اول حدود 2/2 میلی متر، در طبقه دوم 6/2 میلی متر و در طبقه سوم 8/1 میلی متر بدست آمد. آزمون مقایسه میانگین ها به روش توکی نشان داد که طبقه ارتفاعی دوم وضعیت مناسبی از لحاظ رویش نسبت به دو رویشگاه دیگر دارد که این موضوع نشان دهنده شرایط رویشگاهی مناسب در این طبقه ارتفاعی برای این گونه است. بررسی های بیشتر نشان داد که در 17 سال گذشته در سه رویشگاه مورد مطالعه، بین میزان رویش قطری و میزان بارندگی با توجه به رابطه رگرسیونی خطی، همبستگی بالایی وجود دارد.
    کلیدواژگان: ارتفاع از سطح دریا، استان کردستان، بلوط وی ول، رویش دوایر سالیانه، گاه شناسی درختی
  • محمد رضائی پور، حسن جهانی، سید محسن حسینی، جواد میرزایی، قدرت جعفری صفحات 444-452
    به منظور بررسی اکولوژیکی درختچه سماق (Rhus coriraria L.) در غرب ایران و شناسایی رویشگاه های موجود، محدوده آن در روی نقشه توپوگرافی تعیین و به صورت تصادفی- سیستماتیک 8 پلات 100 متر مربعی پیاده شد. نمونه های خاک ازعمقهای0تا10 و10 تا 20 برداشت شد. با استفاده از روش های آماری Kolmogorov-Smirnov، آزمون Levene و آزمون T غیر جفتی جهت مقایسه دو منطقه دارای پوشش سماق و بدون پوشش سماق استفاده گردید. نتایج نشان داد که درعمق 0 تا 10 سانتیمتری خاک میزان مواد آلی و پتاسیم در منطقه دارای پوشش سماق بیشتر از منطقه بدون پوشش می باشد و در عمق 10 تا 20 سانتیمتری خاک میزان مواد آلی، ازت، کلسیم و درصد رس درمنطقه بدون پوشش سماق نسبت به منطقه دارای پوشش بیشتر می باشد. همچنین نتایج مقایسه عناصر خاکی در اعماق مختلف خاک در منطقه دارای پوشش سماق نشان دادند که در عمق 0 تا 10 سانتیمتری هدایت الکتریکی (افزایش پتاسیم به علت آتش سوزی) و در عمق 10 تا 20 سانتیمتری ازت بیشتر است. از این تحقیق می توان نتیجه گیری کرد که گونه سماق در مناطقی با خاکهای دارای ازت، مواد آلی، پتاسیم، کلسیم و درصد رس بالا در جهتهای شمالی و با شیب زیاد استقرار یافته است. بنابراین جهت کاشت در فضای سبز شهری، احیاء و غنی سازی این گونه در رویشگاه طبیعی آن و سایر مناطق خشک و نیمه خشک می بایست به نیازهای این گونه توجه کافی داشت.
    کلیدواژگان: سماق، اکولوژی، رویشگاه، فضای سبز
  • سیما قلیچ، فاطمه زرین کمر*، محمد حسین لباسچی صفحات 453-464
    سرب از فلزات سنگینی است که موجب آلودگی محیط زیست شده و اثرات متعددی بر ساختار، رشد و تولید مثل گیاهان دارد. در این تحقیق اثر سرب بر ساختار تشریحی برگ گونه L. Hypericum perforatum مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور یک دسته از گیاهان تحت تیمار آلوده کردن خاک با سرب با غلظت های صفر، 75، 150،300، 600، 800، 1000و 1500 میلی گرم در کیلو گرم خاک و گروه دیگر تحت تیمار محلول پاشی بر سطح برگ با غلظت های 724/0، 44/1و 9/2 میلی مولار به مدت 14 روز در شرایط گلخانه ای قرار گرفتند. نتایج حاصل از مطالعات آناتومی و اندازه گیری های سلولی نشان داد که با افزایش غلظت سرب در خاک، بیشترین تغییرات ساختاری در بافت های اپیدرم، مزوفیل و دستجات آوندی و کلانشیم برگ ایجاد می شود. همچنین در تیمار محلول پاشی نیز سمیت سرب بافت های اپیدرم، مزوفیل و دستجات آوندی و کلانشیم و کانال های ترشحی برگ را تحت تاثیر قرار می دهد.
    کلیدواژگان: گل راعی، سمیت سرب، آناتومی برگ
  • ریحانه عموآقایی صفحات 465-475
    قیچ گیاه بوته ای چندساله از خانواده قیچ و یکی از هالوفیت های مهم ایران است. در این تحقیق بذرهای قیچ از نواحی شور اطراف اصفهان جمع آوری شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 4 تکرار به منظور بررسی اثر مهارکننده شوری برخی ترکیبات محرک جوانه زنی بر جوانه زنی بذر آن انجام شد. ترکیبات محرک جوانه زنی شامل: محلولهای نیترات (mM 20)، تیوره (mM 10)، اتفن (mM 10) و جیبرلین(mM 3) و محلولهای نمک شامل غلظتهای 0، 40، 80 و 120 میلی مولار نمک طعام بود. نتایج نشان داد که در تیمار شاهد (صفر میلی مولار نمک) فقط 50 درصد بذرها جوانه زدند و با افزایش میزان شوری از 40 تا 80 میلی مولار درصد جوانه زنی کاهش یافت و در 120 میلی مولار نمک طعام کمتر از 3 درصد بذرها جوانه زدند. شوری ظرفیت، سرعت و هماهنگی جوانه زنی بذرها را نیز بشدت کاهش داد. همه ترکیبات برطرف کننده خواب به طور معنی داری میزان جوانه زنی را در تیمار شاهد بدون شوری تقویت نمودند. نیترات و تیوره در 40 میلی مولار محلول نمک طعام جوانه زنی بذرها را نسبت به شاهد (آب مقطر) حدود30-40 درصد افزایش دادند، ولی در غلظت 80 و120 میلی مولار تفاوت معنی داری با شاهد (آب مقطر) نشان ندادند. کاربرد اتفن و جیبرلین در مقایسه با شاهد (آب مقطر) به طور معنی داری جوانه زنی را در همه سطوح شوری تحریک نمود. در محلولهای 0، 40، 80 و 120 میلی مولار نمک طعام به ترتیب اتفن 92، 68، 51 و 25 درصد و جیبرلین 100، 97، 86 و 75 درصد جوانه زنی را تحریک کردند. بنابراین جیبرلین بهتر از همه تیمارها اثر ممانعت کننده تیمارهای شوری روی جوانه زنی را در همه سطوح شوری تا حد زیادی مهار کرد و سرعت و هماهنگی جوانه زنی بذرها را افزایش داد. در مجموع می توان نتیجه گرفت که خواب ذاتی بذرهای قیچ از نوع خواب فیزیولوژیک غیرعمیق بوده و خواب ثانویه القا شده با شوری احتمالا در نتیجه عدم توازن هورمونی القاء شده و شاید کاربرد جیبرلین خارجی این عدم توازن هورمونی را جبران می کند و این امر منجر به شکست خواب و تحریک جوانه زنی بذرهای قیچ می شود.
    کلیدواژگان: اتفن، تیوره، جوانه زنی، جیبرلین، شوری، قیچ و نیترات پتاسیم
  • بنت الهدی آذرمهر، فرح کریمی*، مسعود تقیزاده و سید لطیف موسوی گرگری صفحات 476-485
    در این پژوهش با هدف تولید و جداسازی دودمانهای ریشه مویی بیش تولید کننده ترکیبات ثانویه، قطعات جداکشت برگ کاسنی با آگروباکتریوم رایزوژنز سویه A4تلقیح شد. دودمانهای حاصل از نظر رشد، محتوای فنل و فلاونوئید کل، شیکوریک اسید و کربوهیدراتهای محلول مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفتند. سنجش فنل، فلاوونوئید و کربوهیدراتهای محلول به روش اسپکتروفتومتری و سنجش شیکوریک اسید توسط HPLC انجام شد. بیشترین سرعت رشد در دودمانهای A، H، I و J مشاهده شد. دودمانهای به دست آمده از نظر فنل و فلاوونوئید کل تفاوت معنی داری با یکدیگر نشان ندادند ولی از نظر محتوای شیکوریک اسید دودمان J و پس از آن دودمان F حاوی بیشترین مقدار از این ماده بودند. بیشترین مقادیر کربوهیدرات نیز در دودمانهای D، G، I و J مشاهده شد. با توجه به نتایج حاصل، به نظر می رسد دودمان J با بیشترین مقادیر رشد و تولید شیکوریک اسید و کربوهیدرات، برترین دودمان حاصل در این پژوهش باشد.
    کلیدواژگان: آگروباکتریوم رایزوژنز، ریشه موئی، کاسنی، متابولیت ثانویه
  • مریم کشاورزی*، ملیحه اوشیب نتاج، حسن شکرچی، محمد اکبرزاده صفحات 486-499
    جنس Lolium دارای 8 گونه در دنیا و 6 گونه در ایران است. این پژوهش به ارزیابی 108 صفت کمی و کیفی، در ساختار تشریحی بشره پشتی و برش عرضی برگ 20 واحد جمعیتی از 5 گونه ی این جنس در ایران پرداخته است. به منظور انجام آنالیزهای آماری از نرم افزار SPSS 17برای تعیین میزان قرابت گونه ها و از روش تحلیل خوشه ای WARD و رسته بندی بر اساس تحلیل مولفه های اصلی (PCA) استفاده گردید. تجزیه و تحلیل آماری نشان داد که صفات کیفی همانند شکل سلول همراه روزنه، لبه انتهایی برگ، وضعیت آوند مرکزی و... در منطقه رگبرگی و نیز صفات کمی همانند طول روزنه، ضخامت برگ در رگبرگ مرکزی و عرض سلول های حبابی و... بیشترین نقش را در تنوع بین گونه ای ایفا نموده اند. براساس تجزیه و تحلیل آماری و صفات افتراقی کلید شناسایی برای اعضای این جنس در ایران ارائه گردیده است.
    کلیدواژگان: Poeae، Lolium، بررسی تشریحی، ایران
  • خدیجه کیارستمی، فاطمه غفاری رهبر، روانبخش شیردم صفحات 500-509
    کنش متقابل خاک و ریشه گیاهان فاکتور اساسی موفقیت گونه های گیاهی در تحمل و حذف آلودگی نفتی خاک است. ارتباط گیاهان و میکربهای خاک آلوده از طریق ترشحات ریشه منجر به اثرات ریزوسفری می شود. نتیجه اثرات متقابل ریزوسفری تجزیه ترکیبات نفتی خاک درمحیط ریشه است. هدف از تحقیق حاضر بررسی رشد، تغییرات و واکنش ریشه گیاهان در خاکهای آلوده به نفت بود. در این مطالعه تغییرات طول ریشه، مقدار پروتئین، میزان جمعیت میکربهای محیط ریشه و آسیب بافتهای ریشه در مطالعات آناتومیک این گیاهان در خاکهای آلوده ارزیابی شد. در کلیه آزمایشها تغییرات ریشه گیاهان در شرایط آلوده نسبت به تیمارهای غیرآلوده بررسی شد. در شرایط آلوده رشد ریشه ذرت و جودوسر کاهش معنی داری را نشان داد اما ریشه آفتابگردان افزایش رشد داشت. در ریشه همه گیاهان آلوده غلظت پروتئین بالاتر از گیاهان غیرآلوده بود. جمعیت میکربهای بی هوازی خاک آلوده در حضور سیستم ریشه ای آفتابگردان و ذرت افزایش یافت، درحالی که جمعیت میکربهای هوازی خاک آلوده در محیط ریشه جودوسر افزایش داشت. مطالعات آناتومیک مبین آسیب پذیری و از هم گسیختگی بافت پارانشیم ریشه ذرت در شرایط آلوده بود.
    کلیدواژگان: آلودگی نفتی خاک، طول ریشه، غلظت پروتئین، جمعیت میکربهای خاک، بافت ریشه
  • مهتاب گرگین کرجی، پرویز کرمی، حسین معروفی صفحات 510-525
    زیر حوزه فرهاد آباد با مساحت 3312 هکتار، در محدوده 46 درجه و 44 دقیقه تا 46 درجه و 47 دقیقه شمالی و 35 درجه و 31 دقیقه تا 35 درجه و 37 دقیقه شرقی بخشی از منطقه سارال در استان کردستان می باشد. بررسی به عمل آمده از فلور منطقه نشان داد تعداد 275 گونه از 39 تیره و 172 جنس در این منطقه وجود دارد. خانواده های Asteraceae، Papilionaceae، Apiaceae بزرگترین خانواده ها و جنس های Astragalus، Centaurea و Salvia بزرگترین جنس های منطقه هستند. طبقه بندی تیپ های زیستی گیاهان به روش رانکایر نشان داد گیاهان همی کریپتوفیت 09/57 %، گیاهان تروفیت 20% و گیاهان ژئوفیت پیازدار 18/10% فراوان ترین اشکال زیستی منطقه هستند. پراکنش جغرافیایی گیاهان منطقه نشان دهنده این است که ناحیه ایران - تورانی بیشترین فراوانی (72%) را به خود اختصاص داده است. 81/17% گونه ها انحصاری ایران بوده و 34 گونه کمیاب و در معرض خطر (برای ایران) در منطقه وجود دارد.
    کلیدواژگان: فلور، شکل زیستی، کورولوژی، گونه های اندمیک، سارال، کردستان، ایران
  • ابراهیم لشکربلوکی*، علیرضا مدیر رحمتی، احسان کهنه، سید عبدالله موسوی کوپر صفحات 526-536
    طرح تحقیقاتی ایجاد کلکسیون پایه مادری صنوبر در ادامه طرح ملی جمع آوری کلن های مختلف صنوبر و ایجاد خزانه سلکسیون در شرایط اقلیمی ایستگاه تحقیقات صنوبر در سال 1362 با تعداد 64 کلن از انواع کلن های صنوبر اجرا گردید (در این نوشتار فقط کلن های مختلف صنوبر گونه اورآمریکن مورد مطالعه قرار گرفته اند). همه ساله تا پایان اجرای این تحقیق فاکتورهای فنولوژی نظیر زمان ظهور گل، برگ، بذر و خزان برگ ها از شروع فصل رویش تا پایان آن مورد مطالعه قرارگرفته اند. مطالعات فنولوژی کلن های مورد تحقیق طی سالهای مختلف فعالیت حیاتی آنها از محدوده زمانی اواسط اسفند تا اواسط فروردین شروع شده و تا اواخر آذر که مصادف با پایان خزان برگهاست، پایان می یابد. اختلاف زمانی بین ظهور پدیده های حیاتی کلن های مورد مطالعه در سالهای مختلف از چند روز تا چند هفته متفاوت است. نتایج این تحقیق نشان داد که از میان 17 کلن اورآمریکن مورد مطالعه، کلن P.e.chopita زودترین و کلن P.e.94/57 دیرترین زمان گلدهی را نشان می دهند. به لحاظ آغاز فعالیت فیزیولوژیک که با ظهور برگها شروع می شود کلن P.e.488 زودتر از سایر کلنها فعالیت فیزیولوژیک خود را آغاز کرده و کلن P.e.agresgrandis دیرتر از بقیه فعالیت خود را آغاز نموده است. رسیدن بذرها و پراکنش آنها در کلنP.e.488 زودتر از سایر کلنها و در کلنP.e.costanzo دیرتر از همه شروع می شود. میزان رشد قطری در کلن P.e.triplo با میانگین قطری 73/24 سانتیمتر و کلن P.e.riminii با میانگین 81/15 سانتیمتر به ترتیب بیشترین و کمترین مقادیر رشد قطری را به خود اختصاص داده اند. از لحاظ رشد ارتفاعی کلن P.e.94/57 بیشترین مقدار (48/31 متر) و کلن P.e.chopita از نظر رویش ارتفاعی کمترین مقدار را داشته است (4/22 متر).
    کلیدواژگان: صنوبر، کلن، فنولوژی، گلدهی، برگدهی، رویش
  • سعیده سادات میرزاده واقفی صفحات 537-545
    خانواده Solanaceae دارای بذرهایی است که تزئینات مختلفی بر روی سطح آنهاست و به همین دلیل مورد توجه می باشند. جنس بذرالبنج (Hyoscyamus) نیز از این قاعده مستثنی نبوده و قابل بررسی است. به همین دلیل بذر 11 گونه Hyoscyamus از نمونه های هرباریومی جمع آوری گردید و مورد بررسی قرار گرفت. با مطالعاتی که بر روی بذرها انجام شد به تفاوتهایی در مورفولوژی بذرها رسیدیم که درخور توجه می باشد. بذرها از نظر شکل در 3 گروه مجزا دسته بندی شدند که عبارتند از: 1- شکل عدسی، 2- شکل هرمی و 3- شکل مثلثی. بدین ترتیب کرک دار بودن و کرک دار نبودن، عمق حفره ها و ضخامت دیواره ها از دیگر فاکتورهایی بود که در تمایز گونه ها از یکدیگر کمک شایانی نمود.
    کلیدواژگان: Hyoscyamus، بنگ دانه، مورفولوژی، تزئینات سطح بذر، دانه
|
  • Pages 375-386
    Physiological characteristics commonly employed for selection of tolerant and sensitive plant genotypes to environmental stresses are mainly time consuming and expensive. Since، development of alternative accurate and time–saving assay methods is inevitable. Owing to above mentioned facts، two durum wheat cultivars; Egypt 449 (tolerant) and Turky506 (sensitive) were cultured under aeroponic conditions for the evaluation of their chlorophyll a fluorescence parameters under salinity conditions. During 4-5 leafy stage، wheat seedlings were exposed to 200 mM salinity stress for 10 days. Chlorophyll a fluorescence was assayed in both salinity treated and control plants. In Turky506، OJIP-test curve area coverage، evaluation factor for quinones pool volume and photosystem II initial efficiency were significantly reduced under salinity conditions compared to control. Moreover، study of the parameters related to energy flow towards the reaction center showed that in Turky506، due to reduced ratio of active reaction center to cross section under salinity condition، parameters of energy absorption in reaction center، energy trapping ratio related to reaction center and electron flow toward reaction center were increased under salinity situations. However، blocked flow of electron transport toward reaction center in Turky506 led to increased energy waste in reaction center due to salinity. On the other hand، indexes such as energy trapping to energy absorption، electron transmission rate to trapped energy and electron transmission rate to absorptive energy rate in Turky506 were significantly reached under salinity conductions. Although، performance index under salinity was declined in both cultivars، but، the studied traits revealed than Turky506 was sensitive to salinity and also، had low efficiency. Overall، it is worthy of note that، study of the chlorophyll a fluorescence may be a validate physiological index for selection of wheat cultivars in response to salinity.
    Keywords: chlorophyll a fluorescence, Membrane stability index, Plant defense mechanisms, Wheat
  • Pages 387-396
    The relationship between ecological species groups and some of indicator environmental factors were studied in Golzar Izeh area. Random- systematic sampling method was applied. 40 plots with an area 1200 square of meter were taken for trees and shrubs species and in each plot، 3 transects were settled for herbs. Soil sampling was performed from 0 to 20cm. Measured data were analyzed by PCA ordination and TWINSPAN classification. The results of classification were shown that the plant communities، can divided to three ecological groups. The results of ordination which coincided to classification outcome، were revealed that the most important environmental factors which are shown significant correlation with three ecological groups included: pH، cover percentage of rock، percentage of litter and CaCO3 in terms of percent.
    Keywords: Ecological groups, Environmental factors, PCA, TWINSPAN, CCA, Izeh, Iran
  • Pages 397-411
    Accelerated aging test is the most important tests used to evaluate the physiological potential of seeds of various species and provide the information of their compatibility degree. In this investigation the impact of seed deterioration (accelerated aging test) on germination and seedling growth indices was conducted in three cultivars of canola; SLM، Elite and Zarfam. The accelerated aging test was carried out at three different temperatures: 30، 40 and 50 °C with four duration periods of 24، 72، 120 and 144 hr and a 100% relative humidity in factorial experiment that laid out in randomized complete block design with three replications. The results showed that accelerated seed aging and cultivar، temperature and duration period interactions have significant effect on germination percentage (GP)، Index (GI) and rate (GR)، D50 and seed vigor (SV). All germination indices (GP، GI، GR، D50 and SV) and seedling growth included length and weight of root and shoot and allometric coefficient decreased in three cultivars with increasing in seed aging temperature and duration period. Results indicated that Zarfam cultivar has maximum rate of germination and seedling growth indices rather than two other cultivars. This good quality will continued in accelerated seed aging. So that Zarfam، Elayt and SLM germination percentage under 40 °C and 144 h accelerated seed aging declined from 80 percent to 64 and 29 percent respectively. Zarfam and SLM were having highest and lowest seed quality and resistance to storage conditions، respectively under long period of storage in hot and humid weather.
    Keywords: Canola, Germination, Seed deterioration, Seed storage condition, Seed vigor
  • Pages 412-422
    One of the sections of Astragalus L. (Fabaceae family) is Incani DC. In the recent research were studied morphological and anatomical characters on 5 species of this section in Boroujerd. The collected species contain: A. curvirostris Boiss.، A. cyclophyllos Beck، A. kabutarlanensis Dehshiri & Maassoumi، A. latifolius Lam.، A. supervisus (Kuntze) Sheld. For anatomical study the cross section of peduncles، rachis، leaflet، pulvinulo and epidermis of leaflet were prepared by hand-operated and stained by double staining with morphological studies showed that characters such as number of leaflet in each leaf، number of flower، standard length، legume length and legume shape were different and resolving in study species and in anatomical study anatomy structure of peduncles، rachis، leaflet، stomatal Index and hair Index can use as a useful tool in the identification and classification species of this section.
    Keywords: morphology, Anatomy, Fabaceae, Lorestan
  • Pages 423-433
    Aquatic plants have positive and negative effects on the human and other organisms. They affect ecological progresses of water environment and provide ecological niche for different taxonomical groupes like bacteria، epiphytes and others as well. We decided to investigate them in part of north of Iran. In this investigation، at the first specimens were collected from sampling sites، e. g. stagnant water stops and irrigated farms in different seasons. Then they were identified and after that، they were devided to three groups (helophytes، hygrophytes and euhydrophytes)، acording to their habitat and water requirements. The results revealed the existence of 135 aquatic plant species that 83 species were hygrophytic، 23 species were helophytic and 29 species were euhydrophytic. Llife forms of helophytes and hygrophytes include 21. 69% helophytes، 33. 96% threophytes، 20. 75% hemicryptophytes، 16. 03% geophytes and 7. 54% phanerophytes. Growth forms of euhydrophytic plants include 17. 24% Lemnid، 13. 8% Magnopotamid، 6. 9% Nymphaeid، agnonymphaeid، Myriophyllid، Elodeid، Batrachiid and Parvopotamid as well as 3. 45% Peplid، Ceratophyllid، Hydrocharid، Parvonymphaeid، Ricciellid، Salviniid، Charid and Magnozosterid.
    Keywords: Euhydrophytic, Life form, Growth Form
  • Pages 434-443
    The purpose of this study is determination of best altitude range for forestation of Quercus libani Oliv in Kurdistan province and dendrochronology of this species. For this purpose، twelve disks as a random sampling used from pulled trees on three elevation classes (1400-1600m، 1600-1800m، 1800-2000m) in Marivan forest. ANOVA results showed that diameter growth on these elevation ranges have significant difference (p<0. 05). The average annual increment diameter on first class (1400-1600m) measured about 2. 2mm، second class (1600-1800m) 2. 6mm and third class (1800-2000m) 1. 8mm. Also، results showed that second class site has a better growth condition than other sites. Thus in three sites، average of annual diameter increment in Quercus libani Oliv indicated a direct relationship with precipitation of the last 17 years.
    Keywords: Altitude, Kurdistan Province, Lebanon Oak, Annul Increment, Dendrochronology
  • Pages 444-452
    In order to ecologically investigate Rhus coriraria L. species and recognize its existing sites in west of Iran، boundaries of these species were located on the topographic map and 8 plots with areas of 100 square meters were implemented. Soil samples were collected from 0-10 and 10-20cm depth. Using analysis Kolmogorov-Smirnov، Levene and T-test were also used to compare that with and without Sumac covering with regard to biodiversity indices. The results showed Organic matter and Potassium in depth of 0-10 cm at Sumac covered area was greater than those at adjacent (without Sumac covering) area. Sumac covered area had greater values of Organic matter، nitrogen، calcium and clay percent in depth of 10-20 cm in comparison to adjacent area. In addition، the comparison of soil ingredients in different depths of the two areas showed that Electric conductance in depth of 0-10 cm and Nitrogen content in depth of 10-20 cm of sumac covering area was greater than those of adjacent area. Based on the results of this study، it can be concluded that Rhus coriraria L species in regions with soil types of high amounts of N، C-O، K، Ca and Clay and located in steep lands with north directions. Therefore، in order to plant this species and enrichment of this species in its natural habitat and other dry and semi-dry regions requirements of this species must be considered.
    Keywords: sumac, ecology, site, green area
  • Pages 453-464
    Lead is one of the hazardous heavy metals environmental pollutants. According to the environmental protection agency (EPA)، Pb is the most common heavy metal contaminant in the environment. The current study was undertaken to determine the effects of Pb toxicity in leaves of Hypericum perforatum L. Plants divided to 2 groups that first group treated by contaminant soils with 75، 150، 300، 600، 800، 1000، 1500 mgkg Pb in soil and second group treated by foliar spray with 0. 724، 1. 44 and 2. 9 mM Pb. This experiment was conducted under greenhouse condition. Results indicated that most of structural changes in soil pollution have been happened in epiderm، mesophyll، collanchyma and vascular bundles tissues. In foliar spray also epiderm، mesophyll، collanchyma and vascular bundles and secretory cavities have been changed.
    Keywords: Hypericum perforatum, Lead, Leaf anatomy, Toxicity
  • Pages 465-475
    Zygophyllum atriplicoides، a perennial shrub in the family Zygophylaceae، is one of the important halophytes in Iran. In this research، seeds of this species were collected from the salt zones near Isfahan City. Experiment was carried out in order to determine the salinity-alleviating effect of germination promoting compounds (GPCs) on its seed germination as factorial with completely randomized design with 4 replications. GPCs were including: nitrate (20 mM)، Thiourea (10 mM)، Ethephon (10 mM)، GA3 (3 mM) and water as control and salinity concentrations were 0، 40، 80 and 120 mM NaCl. In water treatment (0 mM NaCl) only 50% of seeds germinated and germination decreased with an increase in salinity to 40، 80 mM، and at 120 mM NaCl، seed germinated was less than 3%. Also salinity decreased capacity، velocity and synchronization index of germination. All GPCs significantly enhanced germination in control treatment (0 mM NaCl). Nitrate and thiourea increased 30-40 % seed germination than water treatment، but in 80، 120 mM did not have significant promotive effect on germination than water treatment. At 40 mM NaCl، Ethephon and GA3 application significantly promoted germination at all salinity levels. In 0، 40، 80 and 120 mM NaCl، Ethephon and GA3 promoted germination 92، 68، 51، 25 % and 100، 97، 86، 75 % respectively. Therefore، GA3 better than other chemicals، alleviated the inhibitory effects of all salinity levels on the germination of Z. atriplicoides and increased capacity، velocity and synchronization index of germination. In sum، our data suggests that innate dormancy of Zygophyllum atriplicoides seeds is non-deep physiologic type and salt-induced dormancy، is caused probably because of distortion of seed hormonal balance and exogenous GA3 application compensated this hormonal un-balance and led to dormancy breaking and germination of Zygophyllum atriplicoid seeds.
    Keywords: Ethephon, GA3, Germination, nitrate, Salinity, Seed dormancy, Thiourea, Zygophyllum atriplicoides
  • Pages 476-485
    Cichory (Cichorium intybus) roots contain medicinally important compounds such as phenols (mainly cichoric acid)، Flavonoids and inulin. Here، we obtained and established 11 different hairy root lines of chichory by inoculation of plant sterile leaf explants with the soil bacterium Agrobacterium rhizogenes، A4 strain. Phenolic compounds، total flavonoids and carbohydrates were determined by spectrophotometer، and chicoric acid was determined by HPLC. The highest growth rates were observed in A، H، J and I root lines. Total phenol and flavonoid contents had no significant difference between the obtained root lines but cichoric acid in J and then in F lines were more than the other lines. The highest levels of carbohydrates were observed in D، G، J and I root lines. According to the results، The J root line was the best one for growth rate، cichoric acid and carbohydrate production.
    Keywords: Agrobacterium rhizogenes, Cichorium intybus, hairy root culture, secondary metabolite
  • Pages 486-499
    Lolium composed of 8 species in the world has 6 species native to Iran. In this research 108 quantitative and qualitative anatomical features of leaf cross sections and dorsal epidermis of 20 accessions from 5 species of this genus in Iran were evaluated. Statistical analysis was performed by use of SPSS 17. Cluster analysis by WARD method and ordination based on Principal component analysis and Factor analysis were done to evaluate the species relationships. Our results indicated that qualitative characters as subsidiaries cell shape، leaf margins at cross section، mid rib position in coastal region and quantitative features as stomata length، leaf thickness in mid rib and bulliform cells width has the most important role as diagnostic characters in inter-specific variation. Based on statistical results and diagnostic characters an identification key is provided for Lolium elements in Iran.
    Keywords: Poeae, Lolium, Anatomical study, Iran
  • Pages 500-509
    Interaction between soil and its effect on plant roots is the key factor in success of a plant species in tolerance and remediation of hydrocarbon pollutant. The root exudates are the link between plants and microbes that leads to the rhizosphere effects. The result of this interaction results is degradation of petroleum hydrocarbons. Aim of the current study was consideration of growth، changes and reaction of the plants root in the oil-contaminated soils. The effect of oil-contaminated soils on root length، protein concentration، rhizosphere microbial population and damaged of the root tissues in the anatomical studies on Zea mays، Helianthus annus and Avena sativa were investigated. As a result Z. mays and A. sativa roots length significantly decreased in contaminated condition while H. annus root length increased in contaminated soils. In all of the plants roots protein concentration was higher in compared with uncontaminated plants. The anaerobic microbial population in the contaminated soil increased in the presence of H. annus and Z. mays root system whereas A. sativa caused enhancement of the aerobic microbial population in rhizosphere. Anatomical studies were indicative vulnerability and rupture of the root parenchyma tissue in the contaminated Z. mays.
    Keywords: Soil petroleum pollution, Length of root, Protein concentration, Soil microbial population, Root tissue
  • Pages 510-525
    The Saral region is located in Kurdistan province in Iran. Farhadabad sub catchment is a part of Saral rangelands with 3312 hectares area. Its geographical position is 46º 44´ N to 46º 47´and 35º 31´ E to 35º 37´. Flora of these rangelands includes 275 plant species which belong to 39 families and 172 genera. The largest families are Asteraceae (33 species)، Papilionaceae (30 species)، Apiaceae (28 species). The most important genera are Astragalus (14 species)، Centaurea (9 species) and Salvia (6 species) respectively. The main life form of plant species includes hemichryptophytes 57. 09%، Therophytes 20% and Bulbygeophytes 10. 18%. Investigation on chorology of plant species showed that 72 persent of species belong to Irano_Touranian region and other species can be found in other regions too. The number of endemic plants of Iran are 49 species (17. 81%)، and the number of endangered species are 34 in Saral region.
    Keywords: flora, life forms, chorology, Endemic species, Saral, Kurdistan, Iran
  • Pages 526-536
    Collection research design established with 64 clones of poplar at climatic condition of poplar research station in 1983. They are planted in distance 5 meter in row. This design find out after two nation design as collection of different poplar clones and selection nursery establishment. Factors of phenomena like open catkin، flowers، capsule of seeds and leaves falling were studied every year. Results showed that Populus chopita was sooner than the other clones and P. e. 94/57 was late for catkin appearance. Physiological activities start with appearance leaves that P. e. 488 clone was sooner and P. agresgrandis was latest of them. Seed dispersal was started in P. e. 488 clone sooner and P. e. costanzo was late. Amount of diameter growth in P. e. triplo clone with diameter average 24/73 cm and P. e. riminii clone with15/81cm were most and least respectively. Height growth in P. e. 45/51 and P. e. agresgrandis with 28. 65 and 14. 4 m were most and least respectively.
    Keywords: poplar, clone, phenology, flowering, leaf growth, growth
  • Pages 537-545
    The seeds of Hyoscyamus genus of Solanaceae family has various ornamental structure on seed coat wall. Thus 11 species of Hyoscyamus seed of herbarium samples were collected and evaluated. This has been shown useful taxonomic characteres. Various structure in morphology of seed coat walls was observed. Seed shapes were categorized in three distinct group that include: I - Lens shape. II- Pyramide shape. III- Triangular shap. Has hair or not، depth of sinuate and wall thickness were the other factors that promotes differentiation of species from each other.
    Keywords: Hyoscyamus, seed, morphology, ornamental structure