فهرست مطالب

مطالعات داستانی - سال یکم شماره 4 (تابستان 1392)
  • سال یکم شماره 4 (تابستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/10/30
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مرضیه بهبهانی، سیاوش خاکپور، مصطفی گرجی صفحات 5-22
    رمان سیاسی یکی از اقسام ادبیات داستانی فارسی با مولفه هایی خاص است که از سایر جریان های داستان نویسی معاصر متمایز است. این نوع از داستان ها به نسبت سایر اقسام (اجتماعی، دینی، فیمینیستی و...)، به دلیل ویژگی و ماهیت منحصر به فرد و پیوندهای نزدیک با جامعه و وقایع اجتماعی و سیاسی، از میان مجموعه روش های تحلیل رمان؛ با روش تحلیل انتقادی گفتمان سنخیت بیشتری دارد. این نوع خاص از تحلیل رمان؛ یکی از روش های بررسی این نوع از داستان در دو چارچوب متنی و فرامتنی است که یکی از بهترین و موثرترین رویکردهای آن، رویکرد فرکلاف است که متون را در سه سطح توصیف، تفسیر و تبیین بررسی می کند. رمان «سگ و زمستان بلند» از شهرنوش پارسی پور یکی از رمان های سیاسی پس از انقلاب اسلامی است که نویسنده سعی می کند با تامل و بازخوانش آن؛ حوادث مهم سیاسی ایران را با تاکید بر مسائل روانی شخصیت ها با توجه به روش تحلیل گفتمانی متن و عناصر برجسته حاضر در آن بررسی، تحلیل و نقد کرد. تحلیل گزاره های متن در سطح تبیین نشان می دهد که زمینه تاریخی رمان رویدادهای سیاسی دوره و فضای پر از اختناق سالهای دهه پنجاه است و اصلی ترین درونمایه آن تقابل نسل ها و نقد قدرت است که در کنش ها و گفتگوهای داستانی البته با زبان و بیانی زنانه منعکس شده است
    کلیدواژگان: رمان سیاسی، تحلیل گفتمان انتقادی، سگ و زمستان بلند، شهرنوش پارسی پور
  • علی محمد پشتدار، فاطمه شکردست صفحات 23-34
    در این مقاله به بررسی شیوه های عملیات روانی در شاهنامه با تکیه بر داستان رستم و اسفندیار پرداخته شده است. عملیات روانی همان جنگ کلمه و عقیده است و زاییده دنیای مدرن نیست بلکه ریشه در اعماق تاریخ دارد. اولین کتاب در این زمینه 500 قبل از میلاد توسط”سون تزو“با نام هنر جنگ نوشته شده است. به علت زیر ساخت های فکری و عقیدتی در جنگ رستم و اسفندیار این داستان برای تطبیق با عملیات روانی انتخاب شده است. به این منظور پس از مقدمه ابتدا خلاصه ای از داستان رستم و اسفندیار آمده، سپس تعریف مختصری از عملیات روانی و شیوه ها و ابزار ها آن آمده است. از جمل این روش ها دشمن سازی، استعاره پردازی، مناظره و گفتگوی هدفمند، القا، تشجیع، تطمیع، تحقیر، استهزاء، قدرت نمایی، برچسب زدن، بزرگ نمایی،چینش خبری، تضعیف روحیه، بحران سازی تصنعی، نمک گیر کردن، بی غرض نمایی، و... بررسی شده و برای هر مورد نمونه هایی آمده است.
    کلیدواژگان: شاهنامه ی فردوسی، عملیات روانی، جنگ نرم، رستم و اسفندیار
  • سوسن پورشهرام صفحات 35-46
    آتش در زمان گذشته نقش مهمی در زندگی اقوام هندواروپایی داشت؛ در زمان زرتشت نمود طهارت و پاکی دانسته شد. این عنصر در مزدیسنا نماد زندگی است. قدرت و نیرومندی، درخشندگی و فسادناپذیری، پاکی و پاک کنندگی، از دیگر عواملی است که توجه بشر را به آتش جلب کرد. گاستون باشلار (1884تا 1962م.) معرفت شناس، فیلسوف، منتقد ادبی و از ساختارگرایان آغازین فرانسوی است که درعین حال که به جهان مادی و مسائل روز می اندیشد، به دنیای شعر و شاعری و خیال پردازی شاعرانه نیز می پردازد. تاکید باشلار بر تحلیل های مربوط به تخیل آتش، یادآور دیدگاه های کارل گوستاویونگ است. در باور وی، آتش عنصری است که می تواند به روشی دوگانه اعتبار یابد که ضد یکدیگرند؛ هم مظهر خیر است و هم نمود شر، در بهشت می درخشد و در دوزخ می سوزد، هم راحت است و هم عذاب. باشلار بر این باور است که هر شاعری به یکی از عناصر چهارگانه توجه دارد و برای بازشناسی شاعران اصیل، باید به میزان نزدیکی و دوری ایشان از این عناصر توجه کرد. در حقیقت هدف نقد ادبی گاستون باشلار، تربیت خواننده، برای بهترخواندن اثر و یافتن همگرایی های علم و روان شناسی و تخیل در ادبیات است؛ به این ترتیب، این مقاله با نگاهی به عنصر آتش در داستان سیاوش به تفسیر و تبیین پنداره های آغازین تخیل انسان از نگاه فردوسی می پردازد.
    کلیدواژگان: کهن الگو، گاستون باشلار، آتش، سیاوش
  • حمید رضایی، ابراهیم ظاهری عبدوند صفحات 47-62
    در این مقاله، به بررسی نقش زنان در فعالیت های سیاسی انعکاس یافته در رمان های ساربان سرگردان، عطر رازیانه، راز سرزمین من و سمفونی مردگان پرداخته شده است. روش این پژوهش نیزتحلیلی و توصیفی است.
    شخصیت های زن در رمان نویسندگان زن، از نظر مشارکت سیاسی نقش فعالی داشتند. آن ها نه تنها از آگاهی سیاسی بالایی برخوردار هستند و درباره مسائل سیاسی گوناگون جامعه به اظهارنظر می پردازند؛ بلکه خود عضو احزاب هستند و در درگیری-های سیاسی و تظاهرات ها شرکت می جویند؛ اما در رمان نویسندگان مرد، شخصیت های زن نسبت به شخصیت های مرد، مشارکت سیاسی کمرنگ تری دارند، آگاهی سیاسی آن ها کم است و این نویسندگان بیشتر کوشیده اند تا تاثیر حوادث سیاسی معاصر را بر زندگی زنان نشان دهند تا این که شخصیت های زن را درگیر مسائل سیاسی کنند. همچنین در آثار مورد بررسی، دیدگاه های مردسالارانه و سنتی به عنوان مهم ترین مانع حضور زن در اجتماع و به خصوص عرصه سیاست نام برده شده است.
    کلیدواژگان: رمان، سیاست، زنان، مردسالاری
  • میثم زارع، جهانگیر صفری صفحات 63-76
    بزرگ علوی یکی از بزرگترین داستان نویسانی است که در تکامل داستان کوتاه و گسترش آن در ادبیات معاصر نقش به سزایی دارد. او در داستانهایش با واقع گرایی انتقادی به بیان مسائل مختلف جامعه می پردازد.
    داستان ((اجاره خانه)) یکی از داستان های کوتاه مجموعه ((گیله مرد)) است که بزرگ علوی با عنایت به به واقعیت اجتماعی و تحولات جامعه آن دوران آن را به نگارش درآورده است.
    در این پژوهش تلاش بر آن است که با استفاده از نظریه ((جامعه شناسی محتوا)) که یکی از زیر مجموعه های ((جامعه شناختی ادبیات))است به تحلیل این داستان پرداخته شود.
    بزرگ علوی یکی از بزرگترین داستان نویسانی است که در تکامل داستان کوتاه و گسترش آن در ادبیات معاصر نقش به سزایی دارد. او در داستانهایش با واقع گرایی انتقادی به بیان مسائل مختلف جامعه می پردازد.
    داستان ((اجاره خانه)) یکی از داستان های کوتاه مجموعه ((گیله مرد)) است که بزرگ علوی با عنایت به به واقعیت اجتماعی و تحولات جامعه آن دوران آن را به نگارش درآورده است.
    در این پژوهش تلاش بر آن است که با استفاده از نظریه ((جامعه شناسی محتوا)) که یکی از زیر مجموعه های ((جامعه شناختی ادبیات))است به تحلیل این داستان پرداخته شود.
    کلیدواژگان: بزرگ علوی، اجاره خانه، جامعه شناسی محتوا، جامعه سنتی، تحولات اجتماعی
  • اسماعیل صادقی، جهانگیر صفری، محمود آقاخانی بیژنی صفحات 77-88
    داستان حضرت ایوب (ع)، بر اساس زمان خطی داستانی گسترش می یابد. کنش و واکنش های شخصیت اصلی با دیگر شخصیت ها (ایوب (ع) با شیطان) باعث شکل گیری حوادثی می شود که یک زنجیره را به وجود می آورند و در طول محور زمان گسترش می یابند. این داستان ساختاری سه قسمتی شامل: شروع، میانه و پایان دارد. در مقدمه شخصیت اصلی داستان، ایوب (ع)، معرفی و در میانه داستان، آزمایش و در پایان نیز سرنوشتش مشخص می شود. بر طبق الگوی تودروف، در این داستان، حرکت از وضعیت متعادل به نا متعادل و سپس بازگشت به تعادل است. بر طبق الگوی گریماس: شناسنده، ایوب(ع) است که با یاری نیروهای یاری دهنده (خدا، رحمه و صبر) سرانجام از مراحل دشوار عبور می کند و میثاقش را به انجام می رساند. داستان پیرنگی بسته و نتیجه قطعی دارد و از روابط علت و معلول تبعیت می کند.
    بر طبق الگوی تودروف، در این داستان، حرکت از وضعیت متعادل به نا متعادل و سپس بازگشت به تعادل است. بر طبق الگوی گریماس: شناسنده، ایوب(ع) است که با یاری نیروهای یاری دهنده (خدا، رحمه و صبر) سرانجام از مراحل دشوار عبور می کند و میثاقش را به انجام می رساند. داستان پیرنگی بسته و نتیجه قطعی دارد و از روابط علت و معلول تبعیت می کند.
    کلیدواژگان: قرآن کریم، داستان حضرت ایوب (ع)، طرح روایی، توردوف، گریماس
  • حمیدرضا قانونی صفحات 89-105
    سنایی غزنوی از شاعران صاحب سبک و تاثیر گذار در شعر فارسی است؛ وی در به کارگیری و آفرینش شیوه های جدید مبتکر و نوآور است. از این رو بسیاری از گفته ها وآموزه های دینی و شرعی خویش را یا در قالب داستان بیان می کند، یا در بیان موضوعات مذکور متناسب با متقضیات کلام از نوع ادبی داستان کمک می گیرد.
    این موضوع یعنی استفاده از ژانر داستان سبب می شود تا خواننده یا شنونده دیدی وسیع و کامل از مسایل و موضوعات شرعی بیابد. اگرچه سنایی نخستین آغازگر این نوع، در شعر نیست، ولی کاربرد او نقطه آغازی برای دیگر شاعران ازجمله عطار و مولوی است.
    تا کنون اثری جامع و کارآمد اعم از کتاب یا مقاله به صورت مستقل به آثار سنایی از دیدگاه داستان و داستان پردازی نپرداخته است از این رو این پژوهش در نوع خود تازه است؛ تنها دو سه مقاله در مورد داستان پردازی آثار سنایی آن هم بیشتر با نگرشی تطبیقی در مورد اثر سیر العباد حکیم سنایی به چاپ رسیده است که در متن اشاره خواهد شد. هدف این پژوهش گشودن باب تازه ای در زمینه ی بررسی آثار سنایی با معیارهای انواع ادبی امروزین است؛ از طرفی می توان ریشه های انواع ادبی امروزین را در آثار ادبی گذشته یافت و حتی انواعی را معرفی کرد که امروزه یا منسوخ شده اند یا تغییر ساختار داده اند.
    کلیدواژگان: سنایی، داستان، حدیقه، دیوان، غزل داستان
|
  • Siavash Khakpour, Mostafa Gorji Pages 5-22
    Political novel is one of the kinds of Persian Literature with special factors، which are different from other contemporary story writing styles. These types of stories are more accommodated with criti-cal discourse analysis (CDA) among other methods of novel analyses compared to other types، because of their specificity and unique quality of and their close relations with society and political events. One of the approaches used in surveying these types of stories is the use of the framework of text and met text with the best and the most effective approach، i. e. that of Norman Fairclough who surveys a text in three levels of description، interpretation، and exploration. It has to be mentioned that the novel of “Sag wa zemestane boland” written by Shahrnoshe Parsipoor is one of the political novels written after the Islamic Revolution. The writer tries to survey، interpret، and criticize the main and influential political events of Iran with emphasis on the psychological issues of the characters on the basis of CDA and to present the projected elements. The analysis of text shows that ground of its historical is political events and tyranny atmosphere of fiftieth decade and the most important theme، is generations contrast and power critic that is mirrored in the storical dialogues and behaviors of course by feminine language.
    Keywords: Political Novel, Critical Discourse Analysis, Sag wa zemestane boland, Shahrnoshe Parsipoor
  • Alimohammad Poshtdar, Fateme Shakardast Pages 23-34
    This paper examines the practices of psychological operations in Shahnameh Rostam and Esfandiar has been relying on. PSYOPS is believed that the word is not Zayydh modern roots deep in history. The first book in this area in 500 BC by the «Sun Tzu» The Art of War was written. The intellectual and ideological infrastructure in the story of Rostam and Esfandiar selected to match the psychological operations. To this end، after a brief introduction to the story of Rostam and Esfandiar come، the precise definition of psychological operations and practices and the tools it has. Among these methods are the enemy of metaphor processing، meaningful debate، induce، solicit، lure، contempt، ridicule، power، labeling، magnification، news layout، demoralized، artificial crises، salt stuck without motive power، and… Reviewed and examples are given for each case.
    Keywords: The Shahnameh of Ferdowsi, psychological warfare, war, Rostam, Esfandiar
  • Susan Poorshahram Pages 35-46
    Fire played an important role in the lives of Indo-Europeans in the ancient; at the time of Zarathustra، it was considered as the representation of hygiene and purity. In Mazdayasna it is the symbol of life. Strength and power، brilliance and imperishability، purity and cleansing are among other factors that would attract human attention to the fire. Gaston Bachelard (1884 to 1962) is a French epistemologist، philosopher، literary critic and an earlier structuralist who simultaneously considers the material world and the issues of the daily life and also explores the world of poetry and poetic imagination. Bachelard emphasis on analyzes of fire imagination، reminds the interpretations of Karl Gustav Yung. In his opinion، the fire in an element which can be validated in a contradictory، dual manner: it is the emblem of virtue and the embodiment of evil، it glows in heaven and burns in hell، and it is both convenience and agony. Bachelard believes that every poet pays attention to one of the four elements and، to recognize the true poet، one must consider their degree of distance and closeness to these elements. In fact، the purpose of literary criticism of Gaston Bachelard is to train the reader to better understand works of art and to find the convergences of science، psychology and literary imagination; Thus، by looking at the fire element in the story of Siavash، this article attempts to explain the earlier notions of human imagination in the magnum opus of Ferdowsi
    Keywords: Archetype, Gaston Bachelard, Fire, Siavash
  • Hamid Rezaye, Erahim Zaher Pages 47-62
    In this study we analyzed and compared the participation of women in politics in the decades after the Persian contemporary fiction - the author of five male and five female writer - is paid The attitude of society towards women''s participation in politics and how This participation should be defined. The type and extent of political participation of women in the story have been investigated and shown The female characters in the story fiction writers Unlike men، women have been active; Although the female character، at low levels of party politics as a member، to vote، to participate in protests and political point of having a role Differences in the presentation of women in the political character stories of men and women is another issue that has been discussed. female character in the works of women، Armani and political persuasions are high، while the stories of the men، female characters are real figure And the patriarchal society that accepts Women Writers of the status of women in politics and show political influence on the lives of women، their way of are given about how women''s political participation The role of women in political stories، have been investigated.
    Keywords: Stories of Women, Politics, Islamic Revolution, unveiling
  • Meysam Zare, Jahangir Safari Pages 63-76
    Alavi has arisen in one of the biggest stories of the great evolution and expansion of short stories in contemporary literature has an important role. His stories critical of the tendency to express discusses various problems in society.Story ((rental house)) A short story collection Gilehl Man)) is a Bozorg Alevi community developments with regard to the social reality of the period it is written.In this research effort is based on the theory that ((ogy of content)) is a subset of ((The cognitive literature)) be paid to the analysis of this story.Alavi has arisen in one of the biggest stories of the great evolution and expansion of short stories in contemporary literature has an important role. His stories critical of the tendency to express discusses various problems in society.Story ((rental house)) A short story collection Gilehl Man)) is a Bozorg Alevi community developments with regard to the social reality of the period it is written.In this research effort is based on the theory that ((ogy of content)) is a subset of ((The cognitive literature)) be paid to the analysis of this story.
    Keywords: Bozorg Alani, Rential story, Sociology contentTraditional communitySocial Change
  • Esmaeel Sadeghi, Jahangir Safari, Mahmood Aghakhani Bizhani Pages 77-88
    The story of Hazrate Ayoub (peace be upon him) expanded according to the linear story time structure. The main character acts and reacts in charge of other charcters (Ayoub vs. Saten) cased to forming the events that makes a chain and expanded along the time axix. This story consists of three parts: beginning، mid and the end. In the preface، the story main character Ayoub (peace be upon him) introduced and in the middle examined and in the end fate of him clarified. According to Todorof model، in this movie، the movement is from a balance the situation then it returns to unbalance situation. According to Greimas model: subject; Finally، Ayoub (peace be upon him) manages to pass through the difficult phases and completed his mission with the receive help assistants of (God، compassion and patience). The story is close-ended and has a definite result and follows strong cause and effect relationships and.
    Keywords: Quran karim, Hazrate Ayoub story, Narrative Plot, Todorof, Greimas
  • Hamidreza Ghanooni Pages 89-105
    Sanaei of Ghazneh has the most influence on the other Persian poets like Hafez and Moulavi. Telling and using story for communication and description is one of his initiatives which others used in their works. This matter namely using story genre causes knowledge and awareness of readers and disciples. In fact this genre in mysticism works really grew up in Sanaei ُs works. Sanaei uses this method in his Divan and poem (Hadiqeh) and describes religious ideas in it، so that after him some of poets like Moulavi and Attar success his usage in description of spiritual station. He uses this genre in all of his works especially exerted «Ghazal Dastan» (Telling story in Ghazal) in Divan. Undoubtedly Sanaei is one of the beginners of this usage.
    Keywords: Sanaei, Ghazal Dastan, Hadiqeh, divan, story