فهرست مطالب

قرآن پژوهی خاورشناسان (قرآن و مستشرقان) - پیاپی 16 (بها و تابستان 1393)
  • پیاپی 16 (بها و تابستان 1393)
  • بهای روی جلد: 50,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1393/07/07
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سخن سردبیر
  • محمد علی رضایی اصفهانی صفحه 7
  • محمد کاظم شاکر*، سید محمد موسوی مقدم صفحه 9
    خاورشناسان را می توان در مورد تحلیل وحی و نبوت به دو دسته تقسیم کرد: گروهی که صرفا نگاهی پدیدار شناسانه به وحی دارند؛ از این رو، تحلیل های ایشان بر محور عوامل جامعه شناختی و تا حدودی روان شناختی عصر پیدایش نبوت مبتنی است و گروهی که به خدا و غیب معتقدند و همراه با این محورهای زمینی و انسانی، نگاهی نیز به انگیزش های درونی دارند که از آسمان هدایت می شود. البته همه خاورشناسان خدا باور چنین نگاهی به نبوت پیامبر اکرم ندارند. بلکه نگاه برخی از آنها در خصوص پیامبر اسلام(ص) نگاه از نوع نخست است. ویلیام مونتگمری وات را می توان از خاورشناسانی دانست که دیدگاه پدیدارشناسانه رایج در مغرب زمین نسبت به وحی و نبوت را با دیدگاهی الهیاتی که بیشتر نیز برخاسته از الهیات مسیحی است به هم پیوند زده است.
    نوشتار حاضر، نخست اهم پارادیم های پدیدارشناسانه را که در سخنان وات در مورد وحی و نبوت بازتاب یافته، حکایت کرده و در بخش دوم به نقد آنها پرداخته است.
    کلیدواژگان: پیامبر اسلام(ص)، وحی، نبوت، خاورشناسان، ویلیام مونتگمری وات
  • محمد امامی*، مصطفی احمدی فر صفحه 37
    یکی از مهم ترین مباحث تاریخ قرآن، موضوع نسخ است که در این باره دیدگاه های گوناگونی از سوی دانشمندان اسلامی سامان یافته و خاورشناسان نیز دید گاه هایی را مطرح کرده اند.
    مونتگمری وات، رودنسون و دیویدپاورز از خاورشناسان مشهور و برجسته ای هستند که پیرامون نسخ، نظریه هایی ارائه داده اند که دراین نوشتار به بررسی و نقد آنها پرداخته شده است.
    «نسخ اصلاح و تعدیل در قرآن» و «نسخ»؛ وسیله ای جهت تخفیف در احکام از سوی پیامبر اکرم از مونتگمری وات؛ «نسخ؛ تناقض در قرآن» دیویدپاورز و «نسخ؛ نتیجه ای از سلیقه های متفاوت» و «نسخ؛ مستلزم اجتماع ضدین» از رودنسون از نظریه هایی است که در نوشتار حاضر مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: قرآن، نسخ، خاورشناسان، علوم قرآن
  • حسن رضایی هفتادر*، کوثر یوسفی، سمانه صنعت گر صفحه 53
    پژوهش حاضر، به معرفی و آسیب شناسی مقاله «آدم و حوا» (Adam and Eve) در دائره المعارف قرآن (E Q) می پردازد. کرنیلیا شاک (Cornelia Schock) در این مقاله، اعلام خلقت آدم، آموختن همه نام ها، سجده فرشتگان در برابر آدم، هبوط آدم و حوا به زمین و پسران آدم را مورد بررسی قرار داده است. تکرار کلمه آدم در قرآن، مجادله فرشتگان، بحثی در معنای خلیفه، آفرینش حوا، سرپیچی از دستور خداوند برخی از مطالب مطرح در مقاله شاک و بایسته بررسی و نقد می باشد که در نوشتار حاضر به سامان رسیده است.
    کلیدواژگان: قرآن، دایره المعارف قرآن لیدن، کرنیلیا شاک، آدم، حوا
  • مهدی رستم نژاد*، محمد جواد اسکندرلو صفحه 67
    مدخل «حدیث» از مقالات جلد سوم دایره المعارف اسلام دارای مطالب مهم و اساسی از جمله «نقد حدیث» است. نویسنده در تبیین بخشی از خطوط اصلی مربوط به حدیث تا حدودی موفق بوده است، ولی مطالبی در مورد پیدایش حدیث، جوامع حدیثی، نقد حدیث، مراتب صحت در احادیث صحیح، اصطلاحات مربوط به علم حدیث و علم درایه و... ارائه داده است که بحث برانگیز است، مقاله به ویژه در بخش «نقد حدیث»، از جهات دیگر نیز دارای کاستی ها و اشکالات اغماض ناپذیر است که این نوشتار بیشتر به این قسمت پرداخته است و مواردی هم که به تکمیل و توضیح بیشتر نیاز دارد، مورد اشاره قرار داده است.
    کلیدواژگان: حدیث، نقد حدیث، تدوین، رابسون، دائره المعارف اسلام
  • محمدتقی دیاری بیدگلی*، یالچین علی اف صفحه 85
    از جمله شبهات و رویدادهای سوال برانگیز در زندگی پیامبر اکرم ازدواجهای متعدد ایشان بوده است. ازدواج پیامبر با زینب بنت جحش، همسر فرزند خوانده اش زید، از ازدواج های آن حضرت است که داستانش به اختصار در آیه 37 سوره احزاب بیان گردیده که بهانه ای برای ایراد شبهاتی از سوی معاندان و مستشرقان فراهم آورده است. علاوه بر شبهاتی که در طول تاریخ، به ویژه از سوی مستشرقان، در مورد آن مطرح گردیده، در میان عرب جاهلی نیز مورد سوال و ابهام بوده است. در این نوشتار، ضمن مراجعه به تفاسیر و بررسی آراء و پاسخ گویی به موارد ابهام و شبهه در این زمینه، نشان داده شده است که بن مایه اصلی این شبهات، برخی روایات جعلی و اسرائیلی است که به دلیل سهل انگاری و کم توجهی مسلمانان در تشخیص روایات سره از ناسره، از برخی متون تاریخی به منابع تفسیری فریقین نیز وارد شده است.
    کلیدواژگان: قرآن، پیامبر اسلام(ص)، ازدواج های پیامبر(ص)، زید بن حارثه، زینب بنت جحش، خاورشناسان
  • محمدعلی رضایی اصفهانی*، علی اکبر فراهی بخشایش صفحه 109
    برخی از مستشرقان در بحث رابطه علم و قرآن قائل به سازگاری و توافق این دو شدهاند. مستشرقانی همچون دکتر موریس بوکای، محمد شمیر علی و پروفسور کیث مور که در مباحث مختلف علوم طبیعی قائل به این رابطه سازگارانه شدهاند.
    با بررسی مطالب ایشان در رابطه قرآن و علم در مباحث کیهانشناسی، هیات، زیستشناسی و علم پزشکی به این نتیجه می رسیم که قرآن در این مباحث مطالبی موافق علم بیان کرده است. نظرات این مستشرقان در مسائلی مانند آغاز آفرینش، کثرت آسمان ها و زمین، گسترش جهان، حرکتهای خورشید، کیفیت نور ماه و خورشید، پایان عمر خورشید، نقش باروری ابرها، منشا حیات بود آب، زوجیت عمومی موجودات و باروری انسان به وسیله حجم بسیار کوچک دلالت بر سازگاری قرآن با علوم طبیعی دارد.
    اما در مورد مسئله امشاج که به جنس مایع بارورکننده اشاره دارد، که برخی از مستشرقان آن را ادعا نمودهاند، صحیح به نظر نمیرسد، چون این تفسیر با معیارهای تفسیر علمی معتبر سازگاری نداشته و موجب افراط در تفسیر آیات قرآن با علم می باشد.
    کلیدواژگان: قرآن، علم، علوم طبیعی، مستشرقان
  • محمد حسن زمانی*، عبدالله غلامی، سید نسیم عباس کاظمی صفحه 147
    مستشرقان معمولا با انگیزه های گوناگون از جمله انگیزه های استعماری، سیاسی، تبشیری و... و عمدتا با پیش داوری منفی و پیش فرض های نادرست پیرامون اسلام، قرآن، حدیث، سیره و دیگر موضوعات و مسائل مرتبط به تحقیق پرداخته اند و چنین انگیزه ها و رویه هایی از سوی آنان همچنان ادامه دارد، ولی در میان آنان افرادی بوده و هست که به مطالعه قرآن و اسلام پرداخته و در اثر تحقیقات خود به دین مبین اسلام گرویده اند و چه بسا زمینه گروش دیگران به دین اسلام را فراهم کرده اند. ضمن اینکه آثاری را نیز در معرفی اسلام و آموزه های آن به رشته تحریر در آورده اند.
    در این نوشتار، شانزده تن از مستشرقانی که به اسلام مشرف شده (مستشرقان مسلمان) و پذیرش اسلام آنان نیز در معرفی اسلام به دیگران تاثیرگذار بوده، به اختصار معرفی شده اند. همچنین برخی از آثار نگاشته شده از سوی آنان در علوم مختلف اسلامی و نیز آثاری که نحوه پذیرش اسلام خویش را در آن شرح داده اند، معرفی شده است.
    کلیدواژگان: اسلام، قرآن، مستبصران (هدایت یافته)، مستشرقان
|
  • Muhammad Kazim Shakir*, Sayed Muhammad Musavi Muqaddam Page 9
    The orientalists can be classified into two groups: one group views revelation as a phenomena and therefore, its study centers on the sociological aspect and to some extent the psychological aspect of the genesis of prophethood. The other group that believe in God and the Unseen [Supernatural realities], along with these earthly and humanly centered issues, observe the inner impulse too, and assume that is guided by the supernatural reality. However, not all orientalists who believe in God have this view concerning the prophethood of the prophet. Rather, some of them consider the prophet Muhammad in accordance with the first group’s view. William Montgomery Watt can be considerd among those orientalists who has introduced phenomological study of revelation and prophethood in the western world from a divine perspective with reference to Christian theology and has tried to bring them together. The present paper deals with the paradigm of the phenomenological study of watt with regard to the revelation and prophethood and in the second section, we have critically examined those paradigms.
    Keywords: Muhammad, Revealtion, Prophethood, Orientalists, William Mountegeri Watt
  • Muhammad Emami*, Mustafa Ahmadi Far Page 37
    Abrogation is one of the most vital issues in the Qur’anic history and therefore, various Islamic scholars and Orientalists have propounded their views on this subject. Montgomery Watt, Rodnson and David powers are amongst prominent orientalists who have propounded their views concerning abrogation, a critical review of which is proposed in the present article. “Manuscript abrogation and moderation in the Quran”, “abrogation; a means for lightening the juristic laws from the Prophet” by Montgomery Watt, “abrogation: a contradiction in the Qur’an” by David Powers, “abrogation; a result of different tastes” and “abrogation; requirement of the community of two anti-entity” by Rodnson are the views that have been critically examined in this paper.
    Keywords: the Quran, Abrogation, Orientalists, Quranic sciences
  • Hasanrezaeehaftador*, Kautharyususfi, Samanesanatgar Page 53
    The present research deals with the article presented in the Qur’anic encyclopedia entitled Adam and Eve. In this article, Cornelia Schock has dealt with the issue of the declaration of Adam’s creation, teaching all names to him, prostration of angels to Adam, descent of Adam and Eve on earth and the children of Adam. The repetition of the word Adam in the Qur’an, discussion of angels, discussion in the meaning of Caliphate, creation of Eve, and declining the command of Allah by Satan are among the issues in Cornelia Schock’s article that should be critically examined. In this paper we have critically examined these concerns.
    Keywords: The Quran, The Leiden Encyclopedia of Quran, Cornelia Schock, Adam, Eve
  • Mahdi Rustamnejad*, Muhammad Jawadeskandarloo Page 67
    The entry criticism of hadith is one of the most important and principal articles that contains rich information and has been placed in the third volume of the encyclopedia of Islam.The author has been partly successful in dealing with the main issue of hadith. However, he has provided issues with regard to the genesis of hadith, collection of hadith, assemblage of hadith texts, criticism of hadith, level and stage of authenticity of an authentic hadith, and information concerning the science of hadith and science of studying hadith text that need to examine critically. In particular, the section on “criticism of hadith” in Robson’s paper contains faults that cannot be ignored easily. The present paper attempts to explain those issues and to point out those that are in need of further explanations.
    Keywords: Hadith, Criticism of hadith, Compilation, Robson, Encyclopedia of Islam
  • Muhammad Taqidayari Bidguli*, Yalchin Aliov Page 85
    One of the main questions concerning the life of the Prophet is about his multiple marriages. His marriage with Zainab, the daughter of Jahash and the wife of prophet’s adopted son Zaid, has been briefly mentioned in the Allies chapter in verse 37. Orientalists have used this event to raise many doubts about the personality of the prophet. This incident has been an issue of doubt throughout the Arab history, apart from the doubts of orientalists.In this paper, we endeavored to answer this doubt by consulting the Qur’anic exegesis and analyzing different views. It is found out that the origin of this doubt is some fabricated and Israelite Hadiths that have been introduced into the Sunni and Shi’a books of biography [of the Prophet] and exegesis due to Muslims’ negligence in identifying the proper from the improper.
    Keywords: The Quran, The prophet of Islam, Marriages of the Prophet, Zaid bin Harith, Zainab bin Jahash, Orientalists
  • Muhammad Ali Rezaee Isfahani*, Ali Akbar Farahi Bakhshayesh Page 109
    When discussing the relationship between science and the Qur’an, some Orientalists believe in compatibility between these two. In their discussions of natural sciences, Orientalists such as Mourice Bucile, Muhammad Shamir ‘Ali and Professor Kith More have confirmed the compatibility of the Qur’an and science. Through examination of the Orientalists’ views on the relationship between science and the Qur’an and in particular, after reviewing issues such as cosmology, astronomy, biology and medical science we reach the conclusion that the Qur’an’s stance in all these aforementioned sciences is the same as the sciences. The Orientalists’ views on issues such as the beginning of creation, the plurality of the heavens and the earth, the expansion of the universe, the movements of the sun, the quality of the light of the sun and moon, death of sun, the reproductive role of clouds, water being the origin of life, the general parity of every existence, and creation of human beings by a small amount of liquid imply that there is compatibility between the Qur’an and Science. However, with regard to the issue of gamete, which refers to the female reproductive liquid, the orientalists’ view does not look proper. Their interpretation does not fit the criteria of scientific interpretation and causes the science-based interpretation of the Quran to become extreme.
    Keywords: The Quran, Science, Natural science, Orientalists
  • Muhammad Hasanzamani*, Abdullah Ghulami, Sayed Nasim Abbas Kazimi Page 147
    Orientalists have dealt with Islam and Qur’an, life of the Prophet and infallible Imams, Hadith and other subjects through a different and negative way that has always been motivated with colonialism, political interests, and annunciatory purposes and such procedures are still applied when studying Islam. However, there have been many scholars among Orientalists who have studied Islam and the Quran, and have converted to Islam due to their own studies. Apart from this, they have written works to introduce Islam and its teachings. In this paper, we have briefly introduced sixteen Orientalists who have converted to Islam (the Muslim Orientalists) and their conversion to Islam has been effective in introducing Islam and Muslims. Similarly, some of their books that they have written in different sciences of Islam and their process of conversion to Islam have been also introduced.
    Keywords: Islam, the Quran, Converted Muslim (Guided People), Orientalists