فهرست مطالب

  • پیاپی 22 (پاییز 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/08/02
  • تعداد عناوین: 10
|
  • محمد سلیمانی، سید مهدی محمودی، احمد زنگانه، طهمورث بهروزی نیا صفحات 1-22
    رشد سریع شهرها به خصوص شهرهای بزرگ، با ویژگی هایی چون، تمرکز زیاد جمعیت و فعالیت تاثیرات منفی بر محیط شهری داشته است. از طرف دیگر، وقوع بحران های زیست محیطی و تضعیف بنیان های محیط زیست جهانی در مطرح شدن «کیفیت محیط» به عنوان بخشی از مفهوم همه جانبه ی«کیفیت زندگی» موثر بوده است. در چنین شرایطی و با توجه به برآوردن نیازها و انگیزه های اساسی انسان در محیط های شهری، مفهوم کیفیت محیط شهری در ادبیات شهرشناسی، برنامه ریزی، طراحی و مهندسی شهری مورد توجه قرار گرفته است. هدف این مقاله، سنجش کیفیت محیط شهری محله نارمک و شناخت شاخص های تاثیرگذار بر کیفیت محیط شهری این محله است. در این راستا به منظور گردآوری داده ها از روش های کتابخانه ای و پیمایشی بهره گرفته شده است. جامعه آماری این تحقیق 380 مورد از ساکنان محله نارمک بوده است. به منظور تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش های آزمون T تک نمونه ای و رگرسیون چندگانه در محیط نرم افزار SPSS استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که بر خلاف برداشت های ظاهری، محیط شهری محله نارمک از کیفیت بالایی برخوردار نبوده و ساکنان محله رضایت بالایی از کیفیت محیط شهری محله ندارند. در میان شاخص ها و زیرشاخص های مورد بررسی تنها زیرشاخص های سازمان دسترسی و راه ها، خدمات تجاری و حمل و نقل، کیفیت سلامت محیطی و محیط داخلی واحد مسکونی از کیفیت مناسبی برخوردارند. در سطح ویژگی های کالبدی فضایی بیش ترین تاثیر مربوط به زیرشاخص سازمان دسترسی و راه ها(518/0=β)، در سطح ویژگی های عملکردی ساختاری بیش ترین تاثیر مربوط به زیرشاخص خدمات رفاه اجتماعی(531/0=β) و در سطح ویژگی های محتوایی بیش ترین تاثیر مربوط به زیرشاخص سلامت محیطی(680/0=β) است. در سطح محیط سکونتی نیز بیش ترین تاثیر مربوط به زیرشاخص محیط داخلی(569/0=β) است. این یافته ها در چارچوب دیدگاه شناختی روانشناسی حاکی از آن است که در میان شاخص های مورد بررسی، بعضی شاخص ها تاثیر بیشتری در تصور ذهنی ایجاد شده در بین ساکنان در رابطه با کیفیت محیط شهری محله نارمک دارند. میزان اهمیت شاخص ها از فردی به فرد دیگر و از محله ای به محله دیگر متفاوت است که مبنای آن فرایند ادراک محیطی فرد از محیط زندگی خود است.
    کلیدواژگان: محیط شهری، کیفیت محیط شهری، محیط سکونتی، رضایتمندی، نارمک
  • رسول قربانی، راضیه تیموری*، علیرضا جدیدیان صفحات 23-42

    تصور شهر جدا از محیط های طبیعی، اجتماعی و انسان ساخت متعلق به قلمرو اکولوژیک آن یعنی محیط هایی که در بهره وری از فضا و منابع زیستکره با شهر سهیم اند، محال است. در اکثر شهرهای ایران توسعه شهری بدون ملاحظات اکولوژیکی باعث از بین رفتن باغات و فضاهای سبز شهری شده و نیز منجر به رشد بی قواره شهرها در راستای گسترش افقی صورت گرفته در داخل باغات و فضای سبز شده است. شهر مراغه دومین شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی یکی از شهرهای متضرر از چنین روندی است. مطالعه تطبیقی تغییرات کاربری فضای سبز و باغات با استفاده از مستندات طرحهای شهری و قابلیت های نرم افزارهای سیستم اطلاعات جغرافیایی و همچنین تحلیل و ارزیابی دلایل تخریب باغات و فضاهای سبز شهری مراغه با استفاده از بررسی پرونده های مربوط به تغییر کاربری های صورت گرفته در دوره زمانی 1373 الی 1385، نشان از تخریب عرصه های مذکور در چارچوب های قانونی(رای کمیسیون ماده 5، پیشنهادات طرحهای توسعه شهری، مواد 147 و 148 قانون ثبت اسناد) و غیر قانونی (تصمیمات مدیریت شهری خارج از ضوابط موجود، تخریب و تغییر کاربری غیرمجاز توسط مالکین، تخریب و تبدیل شدن به اراضی بایر در اثر عدم توجه مالکین و نیز تخریب به دلایل نامشخص) است. یافته های تحقیق نشان دهنده انهدام و تغییر کاربری فضاهای سبز و باغات به میزان 5/65 درصد توسط ارگان های دولتی و در چاچوب های قانونی و 6/32 درصد بصورت غیر قانونی و توسط مالکین و 9/1 درصد نیز به دلایل نامشخص صورت گرفته است که هشداری برای متخصصان امر و سیاستگذاران توسعه شهری برای مواجهه با مشکلات باغ زدایی در روند توسعه های شهری است.

    کلیدواژگان: گسترش شهری، تغییرکاربری، تخریب باغات و فضاهای سبز، باغشهر مراغه
  • محمد رحیم رهنما، نونا مسگرانی صفحات 43-66
    از آنجا که شهروندان بخش عمده ای از زندگی خود را در تعامل با محیط شهری سپری می کنند، تحلیل اثرگذاری این محیط بر جنبه های گوناگون زندگی آنها از اهمیت ویژه ای برخوردار گشته است. از جمله این جنبه ها که می تواند توسط محیط شهری به چالش کشیده شده و یا تهدید گردد سلامت می باشد. مباحث نوینی چون شهر سالم، پیاده مداری و جز آن بازنمون هایی از توجه به این جنبه ها می باشد. شرایط کالبدی-فضایی پیاده روهای شهری، به طور خاص،تاثیر به سزایی در میزان سلامت محیط برای شهروندان دارد.این پژوهش با هدف بررسی ارتباط بین ویژگی های محیط کالبدی و میزان سلامت محیط، همچنین یافتن روشی جهت ارزیابی سلامت محیط شهری در پی پاسخگویی به این سوالات است:1-مهم ترین چالش های پیش روی سلامت شهروندان استفاده کننده ازپیاده روها کدامند؟2-چه معیارهایی در ارتقا و بهبود سلامت پیاده روهای شهری دخیل اند؟3- با اتکا به این معیارها چگونه می توان میزان سلامت پیاده رو شهری را ارزیابی نمود.روش تحقیق، ترکیبی بوده و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی و پیمایش به انجام رسید.به کمک چک لیست پژوهشگر-ساخته داده های مورد نیاز از150 نفر از عابران محور هفده شهریور و 50 مسئولان و کارشناسان مربوطه، به عنوان نمونه پژوهشی گردآوری شد. یافته ها نشان داد وضعیت محور هفده شهریور از نظر معیارهای سلامتی در مجموع بد و پایین بوده که موجب کاهش میزان رضایتمندی استفاده کنندگان از فضا، کاهش میزان استفاده از محیط و در نتیجه افول بیشتر کیفیت محیط گردیده است.هر چهار بعد اصلی سلامت، یعنی سلامت جسمانی، اجتماعی، معنوی و روانی واجد نقش و سهم به سزایی در تعیین میزان سلامت محیط شناسایی گردیدند. در محور هفده شهریور، سلامت جسمانی و اجتماعی در بدترین شرایط و سلامت معنوی و روانی در شرایط بهتری قرار دارد. راهکارهای مختلف کالبدی وفیزیکی برای ارتقاء سلامت شهروندان در این محور پیشنهاد گردید.
    کلیدواژگان: سلامت، پیاده رو، کیفیت، خیابان هفده شهریور، مشهد
  • علی سلطانی، محمد قضایی، سیدعبدالله حسینی، سجاد عسکری صفحات 67-84
    بر اساس قانون اساسی کشور، داشتن مسکن مناسب، حق هر فرد و خانوار ایرانی است و رسالت اقتصاد کشور، تامین نیازهای اساسی مسکن، خوراک، پوشاک، بهداشت و درمان، آموزش و پرورش و امکانات لازم در جهت تشکیل خانواده برای همگان است. در این راستا، جهت تامین مسکن اقشار کم درآمد و تنظیم بازار عرضه و تقاضای مسکن، احداث نوعی مسکن ویژه؛ با عنوان مسکن مهر از سال 1386 اجرایی شد که بازخوردهای گسترده ای در عرصه های مختلف اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی به همراه داشته است. این طرح بر بازار عرضه و تقاضای مسکن و پوشش بخشی از نیاز مسکن گروه های کم درآمد شهری نقش موثری ایفاء نموده است؛ لیکن به دلایل مختلف، بهره برداری از پروژه ها با چالش های متعدد مواجه است این امر ضرورت تحقیق در این خصوص را آشکار می سازد. این تحقیق با هدف تحلیل بخش تقاضا و همچنین بررسی ویژگی های خانوارهای ساکن در مسکن مهر در سطح استان فارس و تحلیل بازتاب های اجتماعی ناشی از آن ارائه شده است. برای این منظور، تعداد 384 پرسشنامه در سطح پنج شهرستان منتخب شامل شیراز، فیروزآباد، آباده، نورآباد و استهبان به صورت تصادفی طبقه بندی شده تکمیل گردید و داده های به دست آمده با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های استنباطی قیاسی تحلیل شد. نتایج نشان دهنده آن است که ساکنان مسکن مهر بیشتر از طبقه کارگری، فاقد تحصیلات عالیه و اقشار کمتر برخوردار جامعه بوده و عامل هزینه اسکان، مهمترین دلیل جابجایی برای سکونت در مسکن مهر بوده است. از سوی دیگر، تفاوت معنی دار در برخورداری از شاخص های اجتماعی شامل همبستگی اجتماعی، مشارکت در روند اجرای پروژه و رضایت کلی از محل سکونت در بین ساکنان شهرهای مختلف وجود دارد. نتایج همچنین نشان دهنده تفاوت الگوی مصرف در مناطق مختلف جغرافیایی و اقلیمی استان است. در مجموع نتایج حاصل از این پژوهش می تواند در برنامه ریزی های آتی مسکن اجتماعی در سطح کشور سودمند باشد.
    کلیدواژگان: مسکن مهر، پیامد اجتماعی، تحلیل قیاسی، استان فارس
  • محمد مسعود، حمیدرضا بیگ زاده شهرکی صفحات 85-108
    ساخت و سازهای جدید در راستای تداوم حیات در بافت های تاریخی، ضرورتی گریزناپذیر هستند، اما امروزه به ویژه در کشورهایی مانند ایران به دلیل فقدان هدایت لازم، به نوبه خود به یکی از تهدیدهای جدی فرا روی بافت های کهن مبدل گردیده اند. با توجه به حساسیت و اهمیت حفاظت از بناها، بافت ها و شهرهای تاریخی، بیانیه ها و منشورهایی در مقیاس بین المللی شکل گرفته اند که به منظور جهت دهی به انواع مداخلات در بافت های کهن، قابل رجوع هستند. پرسش اولیه اینست که آیا این اسناد بین المللی، به مقوله ساخت بناهای میان افزا توجهی داشته اند؟ در این صورت، چه رهنمودهایی در راستای هدایت ساخت و سازهای جدید میان افزا در اسناد یاد شده قابل جستجوست؟ این نوشتار با رویکرد پژوهش در متن و تحلیل و تفسیر محتوایی آن شکل گرفته است و در آن با هدف پاسخ به پرسش های فوق و در جهت دستیابی به رهنمودهای یاد شده، ضمن بررسی و کاوش در متون تعدادی از مهم ترین اسناد منتخب بین المللی، گزاره های موثر و مرتبط با هدایت بناهای میان افزا در بافت های تاریخی استخراج شده اند. سپس از طریق بررسی و تحلیل گزاره ها در چارچوب دانش مرمت و به عبارت دقیق تر با نگاه مرمت و طراحی شهری، مبانی و معیارهای شکل گیری بناهای میان افزا در بافت های تاریخی، تبیین و ارائه گردیده اند. دستاوردهای این پژوهش نشان از افزایش روزافزون توجه اسناد و مصوبات بین المللی به مقوله بافت و شهر تاریخی داشته و اهتمام نسبت به «زمینه»، تلاش در جهت «تداوم» الگوهای کهن، «انسجام» و هم پیوندی اجزای جدید و قدیم در جهت ارتقای جذابیت سکونت در بافت های تاریخی و حفظ کلیت یکپارچه آنها را به عنوان مهم ترین مبانی و معیارهای شکل گیری ساخت و سازهای جدید در شهرهای تاریخی ارائه می نماید.
    کلیدواژگان: بناهای میان افزا، بافت، شهر تاریخی، زمینه، بیانیه ها، منشورهای بین المللی
  • شهریور روستایی، نعیمه ترکمن نیا، معصومه حسینی صفحات 109-126
    ایمنی عبارتی است که دارای گستره وسیعی از مفاهیم نظری است که نشان دهنده عوامل عینی و ذهنی است و استفاده مطلوب از فضای سبز شهری و پارک ها زمانی صورت می گیرد که استفاده کنندگان در این فضاها احساس آرامش و ایمنی کنند. نابرابری در مکانیابی فضایی خدمات شهری و همچنین نابرابری در ایجاد و رعایت ملاحظات طراحی در این مکان ها خود باعث استفاده غیر موثر شهروندان، افزایش هزینه ها و عدم مطلوبیت خواهد شد. بنابراین، در این مقاله به بررسی و تحلیل شاخص های ایمنی در پارک های شهری مشهد (کوهسنگی و وحدت) بر اساس 5 شاخص ایمنی پرداخته شده است. محدوده مورد مطالعه، دو پارک کوهسنگی در منطقه توسعه یافته شهر و پارک وحدت در منطقه کمتر توسعه یافته است. این تحقیق از نوع کاربردی به روش توصیفی – تحلیلی است و روش جمع آوری اطلاعات به دو روش اسنادی (کتابخانه ای) و میدانی بوده است. تعداد پرسشنامه از طریق فرمول کوکران 384 به دست آمد که برای هر پارک 190 پرسشنامه تکمیل شد. روایی پرسشنامه ها هم با استفاده از فرمول آلفای کرونباخ 0.866 به دست آمد که نشان دهنده روایی مطلوب است. نتایج تحقیق نشان می دهد که به طور کلی وضعیت ایمنی پارک وحدت نزدیک به متوسط ارزیابی شده و شاخص های ایمنی پارک کوهسنگی بالاتر از متوسط هستند. شاخص های ایمنی روشنایی و ایمنی بهداشتی در پارک کوهسنگی، مطلوب ارزیابی شده اند و در مقابل، پارک وحدت میانگین های پایینی نسبت به این شاخص ها داشته است. با توجه به نتایج آزمون T مستقل، پارک وحدت و کوهسنگی از لحاظ شاخص های ایمنی با یکدیگر تفاوت معناداری داشته اند. همچنین در هر دو پارک، ویژگی های فردی پرسش شوندگان مانند جنسیت و سطح تحصیلات با شاخص های ایمنی روشنایی و ایمنی فیزیکی، همبستگی داشته اند.
    کلیدواژگان: پارک، شاخصهای ایمنی، عدالت، پارک کوهسنگی، پارک وحدت، شهر مشهد
  • حمیدرضا پارسی، سجاد پیلوایه * صفحات 127-142

    شهرها در روند رشد خود با مسائل و پیامدهای متفاوتی مواجه اند، از این رو تعیین جهت مناسب برای گسترش شهر با توجه به خصوصیات شهر بسیار مهم است. مسائل مرتبط با گسترش شهر را می توان در قالب مسائل کالبدی و زیست محیطی، مسائل اجتماعی و فرهنگی و مسائل اقتصادی بررسی کرد. شهر کرمانشاه در روند گسترش خود پیامدهای نامناسبی را بر محیط اطراف خود گذاشته است. از دیدگاه کالبدی و زیست محیطی، تخریب باغات و زمین های کشاورزی، آلودگی های زیست محیطی، چند پاره شدن بافت شهری در اثر الحاق روستاها به شهر، و عدم سازگاری کاربری ها از نتایج گسترش شهر کرمانشاه بوده است. از بعد اجتماعی می توان به تضادهای فرهنگی و اجتماعی ایجاد شده اشاره کرد. افزایش هزینه های ایجاد زیرساخت ها، عدم بهره گیری مناسب از اراضی شهر و نابودی زمین های کشاورزی و باغات نیز از نمودهای گسترش شهر کرمانشاه از لحاظ اقتصادی بوده است. بنابراین، با توجه به مسائل عنوان شده می توان با تعیین جهت بهینه گسترش شهر، برنامه ریزی مناسبتری را برای شهر اتخاذ نمود. هدف از انجام این پژوهش، تعیین جهت بهینه گسترش شهری در خارج از محدوده موجود شهر کرمانشاه است. در تعیین جهت مناسب گسترش شهر کرمانشاه، ابتدا اطلاعات توصیفی شهر کرمانشاه در قالب متغیرهایی نظیر جاده های شهری، جاده های روستایی، مناطق صنعتی، خطوط انتقال برق فشار قوی، گسل، شیب، جهت شیب، جنس خاک و آب های سطحی (رودخانه) جمع آوری شده و بکار گرفته شده است. با استفاده از تحلیل سلسله مراتبی و ابزار GIS مناسبترین جهت گسترش شهر ارائه شده است که در نهایت ناحیه شرقی شهر به عنوان مناسبترین جهت گسترش شهر انتخاب شده است.

    کلیدواژگان: گسترش شهری، جهت بهینه گسترش شهری، شهر کرمانشاه، GIS، AHP
  • امیدعلی خوارزمی، امین ندایی صفحات 143-162
    هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر عامل مشارکت در ارتقای نوآوری در شهر تهران با مطالعه پارک علمی و فناوری پردیس است. همچنین از اهداف دیگر این تحقیق ارزیابی وضعیت فعلی مشارکت شهر تهران و ارائه راهکارهایی برای ارتقای آن است. روش تحقیق این پژوهش آمیخته تبیینی است که مطالعات کمی و کیفی را دربرمی گیرد و بر مبنای تفکر سیستمی انجام می شود. جامعه آماری این پژوهش شامل 105 نفر از کارشناسان پارک مذکور است و در این میان 68 نفر به عنوان نمونه از طریق نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند. اطلاعات به دست آمده از مطالعات کمی(پرسشنامه با آلفای کرونباخ 825%) از طریق آنالیز توصیفی و استنباطی و همچنین اطلاعات بدست آمده از مطالعه کیفی(مصاحبه با 8 نفر از کارشناسان پارک) از طریق کدبندی و آنالیز موضوعی تحلیل و مدل نهایی مطابق نتایج تحلیل ها ترسیم شد. نتایج بدست آمده از تحقیق نیز نشان می دهد که عوامل مختلفی بر مشارکت افراد در شهرها تاثیرگذار است از جمله این عوامل می توان به ثبات اقتصاد کلان، حمایت های نهادهای مالی، دیدگاه های مدیریتی، دانش افراد، تمایل به اشتراک گذاری دانش، دسترسی به اطلاعات، رسانه ای کردن مشارکت و ایجاد پارکهای علمی و فناوری اشاره کرد.این عوامل با تقویت مشارکت، بر شاخص های نوآوری در شهرها تاثیرگذار است. همچنین مشخص شد که وضعیت فعلی عامل مشارکت در شهر تهران مساعد نیست و این عامل نوآوری را بطور چشمگیری ارتقاء نمی دهد.
    کلیدواژگان: مشارکت، نوآوری، عامل، شهر، سیستم
  • مهدی ادیبی سده، زهرا سادات کشاورز، محمد قنبری صفحات 163-182
    کیفیت زندگی، واژهای پیچیده، چندبعدی و کیفی در رابطه با شرایط و وضعیت جمعیت، در یک مقیاس جغرافیایی خاص (شهر، منطقه، محله، بخش و...) است که هم متکی بر شاخص های ذهنی یا کیفی و هم متکی بر شاخص های عینی یا کمی است. هدف مقاله حاضر، بررسی و سنجش شاخص های کیفیت زندگی در دهستان های بخش مرکزی شهرستان اردستان، استان اصفهان با استفاده از شاخص های ذهنی و عینی است. داده های مورد نیاز با استفاده از پیمایش خانوارهای روستایی دهستان های بخش مرکزی شهرستان اردستان جمع آوری شده و البته برخی از داده های ثانویه نیز بهره برداری گردیده است. 203 نفر از سرپرستان خانوارها از بین تمام دهستان ها (کچو، علیا، گرمسیر، همبرات، برزاوند، ریگستان و سفلی) به شیوه تصادفی طبقه ای برای مطالعه انتخاب شدند. نتایج مطالعات و ارزیابی کیفیت ذهنی و عینی در دهستان های مذکور نشان می دهد دهستان های بخش مرکزی شهرستان اردستان در سه طبقه قرار دارند. در طبقه اول دهستان کچو با بیشترین سطح کیفیت زندگی، در طبقه دوم دهستان های علیا، همبرات و گرمسیر با سطح کیفیت زندگی متوسط، و سایر دهستان ها از قبیل برزاوند، سفلی و ریگستان در طبقه سوم با پایین ترین سطح کیفیت زندگی قرار دارند. هر چند همبستگی بین ابعاد کیفیت زندگی بالا نیست، اما به طور کلی، یافته های تحقیق اهمیت مطالعه همزمان ابعاد عینی و ذهنی کیفیت زندگی را نشان می دهد، که می تواند به پیشبرد مطالعات کیفیت زندگی نواحی روستایی کمک نماید.
    کلیدواژگان: کیفیت زندگی، شاخص های ذهنی، شاخص های عینی، نواحی روستایی، دهستان های بخش مرکزی اردستان
  • مصطفی غضنفری، محمدحسن عطایی، مجتبی عراقی زاده صفحات 183-204
    حفظ جان غیر نظامیان از جمله مهم ترین اهداف مسئولان کشور در کاهش آسیب پذیری حوزه ی نیروی انسانی بوده و ایجاد فضاهای امن و پناهگاهی در زمره ی اقدامات رسیدن به این هدف می باشد. با توجه به هزینه بالای احداث فضاهای امن پناهگاهی، احداث فضاهای چند منظوره به نحوی که در زمان صلح به کاربری خاصی تعلق یابند و در زمان بحران به عنوان فضای امن پناهگاهی استفاده شوند، امری منطقی، مقرون به صرفه و دارای اهمیت است. هدف از انجام این تحقیق، مکانیابی یک کاربری عمومی مورد نیاز در منطقه 14 تهران است که قابلیت بهره برداری به عنوان فضای امن را دارا باشد. به همین منظور با اعمال نظر کارشناسان در محدود مورد مطالعه، پارکینگ طبقاتی به عنوان کاربری عمومی شهری انتخاب شد. تبیین شاخص های مکانیابی نیز بر این اساس قرار گرفت که کاربری پارکینگ طبقاتی علاوه بر ارزش کارکردی در زمان صلح، در زمان بحران به عنوان فضای امن پناهگاهی قابلیت بهره برداری را داشته باشد. این مهم از طریق بررسی تحلیلی تحقیقات گذشته و دریافت نظرات کارشناسان انجام پذیرفت. در ادامه با روش تحلیل سلسله مراتبی(AHP) و وزن دهی به شاخص های مکانیابی از طریق پرسشنامه، لایه های مربوط به هر شاخص در نرم افزار GIS تشکیل و سپس با روی هم اندازی لایه ها مکان نهایی شناسایی و معرفی گردید.
    کلیدواژگان: مکان یابی، پارکینگ طبقاتی، پناهگاه، AHP، GIS
|
  • M. Soleimani, Seyed M. Mahmoudi, A. Zanganeh, T. Behruzi Nia Pages 1-22
    Quick growing of cities especially big cities، with traits like great population and activities focus، have had negative affection on urban environment. On the other hand، happening of environmental tension and weakness of global environment basis have been effective on advanced «environment quality» as part of comprehensive concept of «Life quality». in this situation and with respect to comply needs and fundamental motives of human in urban environment have been attended concept of city environment quality in planning، Designing and city engineering literature. The aim of this article is evaluation of urban environmental quality of Narmak neighborhood and determination of responsible factors on quality urban environmental quality of this neighborhood. in this respect have been used for collecting data، library and survey method. The sample size of this project had been 380 cases of Narmak''s residents. It has been used One – Sample T test -and hierarchical multiple regression analysis methods، for evaluating formations. The results of study show that urban environmental quality of Narmak contrary to fact don’t have high quality and the residents of this area are not content from quality of urban environment of it. Among the factors that are under studding just access and road network، finance services and transportation، quality of environmental health and Interior dwelling specifications، have had fine quality. Regarding physical - spatial characteristics، accessibility index has greater impact (β=0. 518). Based on functional - structural specifications، social welfare indicator، have greater value (β=0. 531). Taking into consideration content indicators، environmental health criteria with magnitude of (β=0. 680) respectively possess the highest impact. Interior dwelling specifications in Narmak represent (β=0. 569) respectively and has the greatest impact. This findings in Cognitive - Psychological Perspective show that among the factors which are under studding، some factors have more affection in mental vision correlative with urban environmental quality of Narmak neighborhood between residents. The mental image formed from area، in process of persons'' environment understanding from his or her area، with respect to personal traits of them and environment factors traits، mainly is under affection of some factors in different levels. The important scale of factors is different from one person to another and from one neighborhood to another. The base of this difference is the process of persons'' environment understanding from his or her area.
    Keywords: Urban environment, Urban environment quality, residential environment, Satisfaction, Narmak
  • R. Ghorbani, R. Teimouri, A. Jadidiyan Pages 23-42

    This article aims to determine ratio and trend of gardens and urban green spaces destruction in the city of Maragheh in recent decades and analyze effective factors on destruction and changing of land use of gardens and urban green spaces and finally investigation of effective factors on preservation of gardens and urban green spaces in garden city of Maragheh. In this research level and reasons for destruction of green spaces of Maragheh during years 1994 to 2006 and land use changing or preserved spaces have been investigated. The research is comparative and analytical. The data were collected by library and measuring method. In this relation، in addition to documentation of urban plans the researched lands (190 usage change cases) have been investigated. The statistical population involves total city district، residence population، gardens and urban green spaces inside the city and connected to the district that are under changing of usage. The research location is Maragheh as the center of city and second city of the east Azarbaijan province by area of 2500 hectare involving population equals to 151486 persons in 2006 (Iran censuses center، 2006) that is successful in preservation as Maragheh national park in spite of encountering to destruction of gardens phenomenon. Accordingly the gardens located in west part of the city by area of 91 hectare have been changed to city great park in order to preservation according to paragraph 15 approved in commission of article 5 of province in 1995/9/13 and the mentioned district has been established by increase to 125 hectare as national park usage outside of the city district in new master plan. This research was conducted during1994 to 2006 based on time of preparation of two master plans of the city and the mentioned documents and findings of these plans have been used for study. Adjacent of Maragheh to agricultural gardens has provided the context for urban expansion inside and outside of the gardens and in some cases it has been led to surrounding of plots in the city that has been changed according to usage. These land use changing have been caused to reduction of gardens area from %18 in city district in 73 to %10 in 85. The investigations show that change of usage and destruction of the gardens and green spaces have done in two ways in Maragheh. The results indicate that %65. 5 of change of usage and destruction of the gardens and green spaces in Maragheh have been done by governmental organizations according to legal regulations and %32. 6 is because of illegal conduction of owners and %1. 9 is because of undefined reasons، that it is warn for specialists and policy makers of urban development for encountering to green spaces destruction in urban expansion trend. The other considered points it can be referred to effective factors in preservation during the studied years that a few spots of gardens and urban green spaces are seen on the map of the city that the reason for preservation is impossibility of destruction of them.

    Keywords: Urban development, Land use Changing, Destruction of Gardens, Green Spaces, Garden City of Maragheh
  • M. Rahnama, N. Mesgarani Pages 43-66
    Introduction and Theoretical Bases: Since citizens spend considerable amount of their time interacting with urban environment، analysis of effectiveness of environment on different aspects of life is of utmost consideration. Health is one of the factors which is endangered or threatened by urban environment. Modern issues such as healthy city and pedestrianization represent these aspects. Structural-spatial conditions of urban sidewalks have significant effect on environmental health of the citizens. Research Design: The aim of present research was to evaluate the relationship of structural environment’s conditions and health rates and to adopt a method for assessing the health of urban setting in response to the following questions: 1-what are the most important challenges of citizens’ health using sidewalks? 2-What criteria are involved in improvement of health of urban sidewalks? 3-How we could evaluate the rate of urban sidewalk’s health using these criteria? According to the mixed-methods design، qualitative content analysis and survey was conducted. Using a researcher-made checklist، the required data were gathered from 150 pedestrians of 17thShahrivar St. and 50 related officials and experts as research samples. Discussion and
    Conclusion
    The obtained results indicated that، in terms of health criteria، the overall status of 17thShahrivar St. was low and bad which brings about lower rate of users’ satisfaction of space and environment and hence further decline of environment quality. All four aspects of health namely، physical، social، spiritual، and psychological health، were realized as significant factors in determining the environment’s health. Physical and social health was in the worst condition، and spiritual and psychological health was relatively better in 17thShahrivar St. Suggestions: Various structural and physical strategies were suggested for of citizen’s health promotion. In addition، some suggestions for further research in this field of study are presented.
    Keywords: Health, Sidewalk, Quality, 17thShahrivar St. Mashhad City
  • A. Soltani, M. Ghazaei, S. A. Hoseini, S. Askari Pages 67-84
    The supply of affordable housing for every citizen is an important governmental policy with a particular consideration of low-income groups. This group of residents would not be able to provide independent housing without governmental intervention. Social housing program is regarded as an effective policy in the pursuit of justice in accessing to proper housing in many parts of the world. The Mehr social housing program as supportive housing and social policy has been implemented to meet the housing needs of low-income classes since 2008 in Iranian major cities. So far، the Mehr housing project has been influential in changing many aspects of the urban systems، and consequently impacting on social، economic and environmental characteristics of them. The evaluation and criticism of this policy from different aspects to set up the goals and actions for the future planning is essential. According to the evaluation report of the Iranian Ministry of Road and Urbanism، by the end of 2012 Fars Province ranked the third in terms of social housing production. And at the end of 2012، the average progress in the implementation of housing projects in this province was reported by 80 percent. Totally، Fars province authorities are committed to build 112 thousand units. The structure of this paper is as follow: the first part includes the introduction، state of the problem، the objectives of the research، and the theoretical and conceptual background of the research. Subsequently، the method of the research and analytical approach of the collected data are presented. Discussion and conclusions are provided in the final section.
  • M. Masoud, H.R. Beigzadeh Shahraki Pages 85-108
    Historic monuments in each land are the documents of its identity. Here the architecture and urbanism works have significant role in transmission of cultures and ideologies. Historical fabrics and in the better expression، historical cities were formed with consequent of varied and multipe factors and this makes them unique and non-reproducible. However، in our country (Iran) in recent decades، the historical cities seriously damaged because of different factors including new infill constructions. Therefore it is necessary for the formation process of new buildings in historical cities that be considered and guided in the right direction to conserve what remains. In this field، international documents as a global convergence and consensus on the conservation of cultural and historical heritages can be referred to extract useful guidelines for Iranian historical urban fabrics. This paper is an attempt in this direction. 2. Theoretical bases This paper is organized in special view to three topics; first: the concept and action of infill buildings، second: the concept and value of historical urban fabrics، third: attention to the context of new architectural work. Thus the formation of new infill building in historical fabric is as replacement new architectural word in a strong and valuable existent historical «text» or «context». Naturally this requires special sensitivity and precision. This paper follows the sensitivity and precision that above mentioned، referring to international declarations and charters which are the result of consensus of experts from different countries، and obtains the intervention guidelines from them. 3. Discussion Contents of international agreements، declarations and charters have different approaches to historical monuments and urban fabrics، but their overall process shows a gradual focus on context instead of building and then importance of historical city as a whole. Many of international related documents have a special attention to features of historic townscape of old cities and their historical urban fabrics. This matter and the importance of maintaining the environment around monuments and their panoramic views، have create the principles and criteria for interventions such as new construction near historical monuments. These principles and criteria could be explained in attention to values and historical unique character of cities، the harmony and companionship of old and new elements together as well as special attention to the context of the new buildings. 4. Conclusion Despite a wide range of rules and criteria discussed in international decisions for intervention in historical contexts and cities and diversity of their approaches، but the most important results achieved in surveying of such documents related to infill buildings in historical urban fabrics، can be can be found in a few cases with greater emphasis are: 4. 1. Special attention to the «context» as an active، effective and non-passive ground 4. 2. Special efforts to the «continuity» of place، architecture and city identity in the context of time (history) 4. 3. Attention to new buildings in coordination with historical monuments of an old city and their «integrity» 4. 4. Inspiration of old patterns of native and vernacular architecture in each of the new creations without requiring imitation 4. 5. Special efforts to improve the quality and absorption of life in historical cities 5. Suggestions Considering the importance of preserving the remained small parts of historic cities of Iran، referring to international viewpoints، it is suggested that the principled conservation of historic cities should be placed in plan of action. Particularly، the principles and criteria which extracted from international documents for guidance of new infill buildings – that are necessary for continuing the life in historical urban fabrics – be operated and performed. 5. 1. Trying to registering valuable urban fabrics in national or international heritage list 5. 2. The necessity of codification a national charter for conservation of historical cities 5. 3. Adapting of theory and practice in new infill buildings in historical contexts 5. 4. Avoiding any non-qualified or huge-scale infill developments in historical fabrics 5. 5. Studying and use the methods and experiences of developed countries without any necessity of imitation.
    Keywords: Infill Buildings, Fabric, Historic City, Context, International Declarations, Charters
  • Sh. Roostaei, N. Torkman Nia, M. Hoseini Pages 109-126
    One of the main problems that reduced the use of urban green spaces is the unequal spatial distribution of land uses in urban areas and also inequality to compliance with the principles of green space planning in developed and less developed areas of the city. For this reason، the present study tried to comparative analysis safety indicators in two urban parks in both developed and less developed regions. Theoretical views used in this article، were social justice and this concept was compiled in geographical literature in 1960 and it looking for a fair distribution of resources and space between urban regions and citizens to achieve them. Methodology in this study is descriptive – analytical that the data collection is the documents (the library) and survey that were collected through questionnaires، interviews and surveys. The study population was all visitirs of Koohsangi andVahdat parks. Estimating the sample size، we used Cochran formula were applied and 384 questionnaires that we complete 190 questionnaires for each park. Indicators used in this study included five indicators، feelings of safety، sanitary safety، physical safety، lighting indicators and physically accessible. The data were analyzed by SPSS software. Also the one sample t-test and paired t- test was used to complete the analysis. Compared to the safety indicators in two parks، Koohsangi and Vahdat with together، considering all five indicators، the result is a significant difference between the two parks and the analysis of individual indicators، the feelings of safety and safety access Indicators are at the same level in both parks but the sanitary safety، lighting safety and physical safety indicators have been different that Koohsangi park represents a higher level than Vahdat park. In general، the metropolitan area is more developed، park s Safety Indicators show that the higher level.
    Keywords: park, safety indicators, justice, Koohsangi park, Vahdat park, Mashhad
  • H.R. Parsi, S. Pilvieh Pages 127-142

    Today، urban areas، due to rapid growth and relatively high population and rapid industrial and economic policies and rural-urban migration have a rapid growth. Rapid urban growth is mainly related to the concentration of population in urban areas. One of the major issues that are seeking to expand Kermanshah has been occur is the lack of compatible land use and degradation of aquatic ecosystems and soil resources in the surrounding town. increasing population and the need for the Inhabitant caused to Gradual expansion of the city and this expansion resulted to reducing th physical distance between village and the city. Kermanshah expansion while destruction of farmland and gardens caused to non-optimal use of land and thus، decrease the effectiveness of lands، because of do not use the lands within the city limits. This study done to determine the appropriate direction of Kermanshah expansion and explanation the role of models in prediction of urban development. Thus it was necessary to determine the proper direction for the future growth of city and can help planners to make appropriate decisions in order to control its development.

    Keywords: Urban growth, optimized urban growth, Kermanshah city, AHP, GIS
  • O.A. Kharazmi, A. Nedaei Pages 143-162
    The main objective of this study was to investigate the impact of participation in infrastructure to promote innovation in pardis scientific and technology. The objective of this study was to assess the current situation and offer solutions to improve it is to participate in Tehran. This study utilized a mixed methods research that involves quantitative and qualitative studies based on systems thinking is done. Data from small studies (Cronbach''s alpha of the questionnaire، 825%) as well as information obtained through descriptive and inferential analysis of qualitative research (interviews with eight experts from the park) through the coding and analysis of the results of the analysis and the final model was outlined. Media participation and the creation of science parks and technology noted. these factors contribute to the strengthening of the innovation indicators in urban conservation. It also became clear that the current situation is not conducive to Tehran''s involvement in infrastructure and innovation infrastructure upgrades will not dramatically.
    Keywords: participation, innovation, infrustructure, urban, system
  • M. Adibi, Z. Keshavari, M. Ghanbari Pages 163-182
    Life quality is a complicated، multi-dimensional، and qualitative item regarding conditions and position of a population in a particular geographical scale، such as city، district، etc. This item depends both on subjective or qualitative and objective or quantitative indicators. Life quality is not a new concept، the concept has existed in Greek philosophy and Aristotle has mentioned the topic of happiness. Life quality of rural people is dependent to many factors like employment، income، access to services such as education، health، environment، security and a strong association. Although life quality of urban people is dependent are also the­se factors but challenges of measuring prosperity and a better life in rural areas is very different. Therefore، given the importance of life quality in development and well-being of human communities، measurement of life quality and explain the factors affecting their is very important.
  • M. Ghazanfari, M.H. Ataee, M. Araghizadeh Pages 183-204
    Protecting civilians is one of the most important goals in passive defense in order to mitigate vulnerabilities. Building safe spaces and shelters is an action to achieve this goal. According to expensive costs of building such structures، if they are simply built for military crises time، it will not be logical and economic so that there will be problems to build them. Hence، it is logical، economic and prevalent to build multifunctional spaces so that in peace time they have normal functions and in crisis time they turn into a shelter or a safe space. Appropriate site-selecting of public urban spaces such as parking are strongly needed in the city of Tehran. According to each zone requirements and considering passive defense principles we could have multifunctional spaces as parking-shelters during the war. The purpose of this research is the site selecting of a multifunctional Requirement in zone 14 of Tehran city municipal with the ArcGIS software that conducted by Needs assessment would be a parking in peace and it will be a shelter in times of crisis. In this research we have tried to create layers corresponding to each index in GIS software by the Analytic Hierarchy Process (AHP) and weighting to the Positioning index. The final location is detected and introduced by the overlaid layers.