فهرست مطالب

جغرافیا و توسعه - پیاپی 36 (پاییز 1393)
  • پیاپی 36 (پاییز 1393)
  • بهای روی جلد: 20,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1393/08/19
  • تعداد عناوین: 15
|
  • شهرام بهرامی*، محمدعلی زنگنه اسدی، افروز بهروجه صفحات 1-16
    طاقدیس های ماله کوه در استان لرستان و نواکوه در استان کرمانشاه بخشی از زون ساختمانی زاگرس چین خورده محسوب می شوند. هدف این تحقیق بررسی مورفومتری طاقدیس نفتی ماله کوه و مقایسه ی آن با مورفومتری طاقدیس بدون نفت نواکوه و ارزیابی کاربرد این مطالعات در اکتشاف منابع نفتی می باشد. براساس تصاویر ماهواره ای و مطالعات میدانی، ویژگی های مورفومتریکی طاقدیس ها استخراج شد. در این تحقیق شاخص های مورفومتریک طاقدیس ها مانند تقارن چین خوردگی (FSI)، سینوسیته جبهه طاقدیس (FFS)، خط الراس طاقدیس (AD)، نسبت جهت (AR)، نسبت انشعابات (Rb)، فرکانس زهکشی (Fs)، تراکم زهکشی (Dd) و سطوح مثلثی شکل بررسی گردید. نتیجه ی این تحقیق نشان می دهد که مقدار بالای شاخص های FFS، AD، Ar و مقدار کم شاخص های Rb، Dd، و Fs و همچنین وجود سطوح مثلثی بزرگ در طاقدیس نواکوه، نشانگر قدمت، فشردگی و فرسایش بیشتر آن و بنابراین فرار نفت از طاقدیس مذکور است. از طرف دیگر، در طاقدیس نفتی ماله کوه، سطوح مثلثی کوچکتر هستند و مقدار شاخص های FFS، AD، Ar پایین و مقدار شاخص های Rb، Dd، و Fs در آن بالا می باشد که این موضوع بیانگر جوان تر بودن، فرسایش کمتر و بنابراین حفظ شدن منابع نفتی آن است. نتیجه ی این بررسی نشان می دهد که تکامل و فشردگی طاقدیس نواکوه باعث جابه جایی سطح خنثی به سمت پایین و به موجب آن اتصال شکستگی های فشاری و کششی شده و بنابراین به مهاجرت و فرار نفت طاقدیس نواکوه منجر شده است. در مجموع تحقیق حاضر نشان می دهد که پارامترهای مورفومتریک مذکور دارای کارایی مناسبی جهت تفکیک طاقدیس های دارای نفت و غیر نفتی هستند.
    کلیدواژگان: ماله کوه، نواکوه، مورفومتری، نفت، زاگرس، تقارن چین
  • زهره ابراهیمی خوسفی*، محسن ابراهیمی خوسفی، محمد جواد قانعی بافقی، علی خادم آستانه، سیدزین العابدین حسینی صفحات 17-30

    نسبت گیری طیفی یکی از رایج ترین روش های محاسباتی بارزسازی پدیده های سطح زمین با استفاده از تصاویر ماهواره ای محسوب می شود و کاربردهای زیادی در زمین شناسی، کشاورزی، اکولوژی و غیره دارد. هدف از تحقیق حاضر استفاده از نسبت گیری های طیفی مختلف جهت تفکیک کاتیون ها و آنیون های خاک و انتخاب نسبت طیفی بهینه با استفاده از داده های ماهواره ای استر در کویر دره انجیر بافق می باشد. بدین منظور پس از تصحیحات هندسی و رادیومتریک تصاویر ماهواره ای و اعمال فیلتر میانگین، 56 نسبت مختلف طیفی ساخته شد. سپس نمونه برداری از خاک (42 نمونه) از سطح 5-0 سانتیمتر انجام و مقادیر کاتیون ها و آنیون های آنها اندازه گیری گردید. نقشه نقطه ای تهیه شده از محل پروفیل ها با تمامی لایه های اطلاعاتی حاصل از نسبت گیری های طیفی تلاقی داده شد و ارزش بازتاب هر پروفیل استخراج گردید. از روش اعتبارسنجی تقاطعی به منظور اندازه گیری میزان همبستگی و میانگین مربعات مجذور خطای بین مقادیر تخمینی هر نسبت طیفی و مقادیر آزمایشگاهی مربوط به هر پروفیل استفاده شد.
    نتایج نشان داد که نسبت باندهای 5 به 6، 5 به 8 و ا به 2، 11 به 12 و 6 به 9 و 1 به 2 به ترتیب جهت بارزسازی کلسیم، پتاسیم و منیزیم و نسبت باندهای 11 به 12 و 7 به 9 و 11 به 10 به ترتیب جهت بارزسازی آنیون های سولفات و بیکربنات خاک می توانند با دقت مناسب (R2>0.5، RMSE<13.61) مورد استفاده قرار بگیرند.

    کلیدواژگان: نسبت گیری طیفی، بارزسازی، کاتیون، آنیون، تصاویر استر، کویر دره انجیر
  • محمود قدیری* صفحات 31-48
    توسعه ی فراگیر و همه جانبه ی کشور، بطوری که همه ی افراد و گروه ها و نیز همه ی مکان ها و فضاهای آن را دربرگیرد، نیازمند ساختار فضایی و نظام سکونتگاهی متعادل می باشد. دستیابی به چنین تعادلی، نیازمند تقویت و توسعه ی شهرهای میانی و کوچک می باشد. بر این اساس، سوال اصلی پژوهش عبارت است از اینکه: «میزان گسترش شهرهای کوچک و میانی استان های ایران در سال 1385 چقدر است؟» در پاسخ به سوال مذکور، پس از بررسی مبانی نظری، متغیرهای ارزیابی مشخص گردید و فرضیه ی تحقیق نیز مبنی بر توسعه ی بیشتر شهرهای کوچک و میانی در استان های نیمه ی شمالی- غربی کشور ارائه شد. برای ارزیابی مساله و آزمون فرضیه ی تحقیق، در چارچوب روش توصیفی- تحلیلی، شاخص کلی «میزان گسترش شهرهای کوچک و میانی» استان ها با شش شاخص اصلی و بر اساس روش مجموع ساده ی وزین تعریف عملیاتی و قابل سنجش شد. داده های مورد نیاز نیز از طریق روش کتابخانه ای و وزن شاخص ها نیز از طریق روش AHP گروهی به دست آمد. تجزیه و تحلیل داده ها و آزمون فرضیه نیز از طریق روش های آمار توصیفی و نیز آزمون t مستقل صورت گرفت. نتایج نشان داد که میزان گسترش شهرهای کوچک و میانی در استان های مختلف متفاوت است. معناداری تفاوت میان استان های نیمه ی غربی- شمالی با نیمه ی جنوبی- شرقی نیز تایید شد. نتایج بیانگر وجود ارتباط میان میزان گسترش این شهرها با ویژگی های محیط طبیعی و نیز الگوی توسعه ی ملی و منطقه ای می باشد.
    کلیدواژگان: شهرهای کوچک و میانی، استان های کشور، میزان گسترش
  • خدارحم بزی*، لقمان شاه مرادی، اکبر حیدری تاشه کبود صفحات 49-60
    همواره توجه به مقوله ی مشارکت های اجتماعی شهروندان یک جامعه در پیشبرد اهداف کلان مدیریتی از مهمترین سرفصل های مدیریت شهری به ویژه در مقیاس کلان شهرها به حساب می آید. توجه به نقش مشارکت های خودجوش مردمی در راستای مدیریت محلی را تنها نباید خاص کلان شهرهای عصر حاضر دانست بلکه شهر های باشکوه باستان نیز برای رونق خویش چاره ای جز تمسک به مردمان خویش نداشتند. هدف مقاله حاضر ارزیابی مشارکت های مردمی در توسعه ی پایدار محله ای با استفاده از مدل TOPSIS در کلانشهر ارومیه می باشد. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، اسنادی و بررسی-های میدانی می باشد. محدوده ی مورد مطالعه شامل سه محله (ایثار، میثم و آذربایجان) شهر ارومیه است. محلات مورد نظر با توجه به 6 معیار کمی و کیفی مشارکت اجتماعی (میزان مشارکت در اداره ی امور محله، مشارکت در تصمیم گیری های محلی، مشارکت در پرداخت عوارض شهری، مشارکت در حفظ فضای سبز محله، اطلاع رسانی مشکلات محله به مدیران و سطح توسعه یافتگی محله) با مدل TOPSISمورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج به دست آمده از مدل TOPSIS، سلسله مراتب و اولویت بندی محلات را در سطح شهر ارومیه به این صورت A2>A1>A3 نشان می دهد. بنابراین A2 (میثم) در رتبه 1، A1 (آذربایجان) در رتبه 2، A3 (ایثار) در رتبه 3 قرار می گیرد.
    کلیدواژگان: مشارکت اجتماعی، مدلTOPSIS، توسعه ی پایدار، شهر ارومیه
  • زهرا پیشگاهی فرد*، مهدی میرزاده کوهشاهی صفحات 61-80
    مرزهای بین المللی به عنوان خطوطی که موجودیت های سیاسی را از یکدیگر جدا می کند دارای اهمیت ویژه ای هستند و کشورها تلاش زیادی را برای کنترل آنها انجام می دهند. اما تهدیدهایی که از سوی مرز متوجه کشورها می شود تنها با کنترل امنیتی و انتظامی خط مرزی رفع نمی گردد و در اینجاست که مدیریت مرزها اهمیت پیدا می کند. مدیریت مرزها شامل فعالیت های سیاسی، اقتصادی، عمرانی نیز می شود و علاوه بر خط مرزی، مناطق مرزی را نیز در بر می گیرد.
    ایران در شمار کشورهایی است که دارای بیشترین همسایه است و عوامل متعدد داخلی و نابسامانی سیاسی و اقتصادی در کشورهای همسایه مشکلات زیادی را در راستای کنترل و مدیریت مرزها ایجاد کرده است. به گونه ای که می توان برخی از مرزهای ایران را بحران زا نامید. این موضوع در مرزهای شرقی و به ویژه مرزهای ایران و پاکستان نمود بیشتری یافته است به گونه ای که به رغم تلاش های انجام شده توسط نهادهای ذیربط، در زمینه ی مدیریت مرزها اقدامات مطلوبی صورت نپذیرفته است.
    در این پژوهش با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی به بررسی عوامل موثر در بحران زایی و همچنین مدیریت مرزهای ایران و پاکستان می پردازیم. هدف نگارندگان پاسخگویی به این پرسش است که: عوامل موثر در بحران زایی مرزهای ایران و پاکستان کدامند؟ و ایران برای مدیریت مرزهای خود با پاکستان با چه چالش هایی روبرو است؟
    نتایج بررسی نشان داد که ویژگی های مرز از جمله تاریخچه مرز، نحوه ی شکل گیری و نوع مرز به همراه توان مدیریتی کشور در عرصه امنیتی و انتظامی و ویژگی های فرهنگی و اقتصادی مناطق مرزی و همکاری های کشور همسایه از عوامل موثر در بحران زایی و همچنین مدیریت مرزهای ایران و پاکستان است. ضعف اقتصاد محلی، ضعف فرهنگی در مناطق مرزی، ناهمگونی با فرهنگ غالب کشور، نفوذ بنیادگرایی و تروریسم و نابسامانی اقتصادی و سیاسی همسایگان نیز مهم ترین چالش های ایران برای مدیریت بهینه ی مرزهای خود با پاکستان است.
    کلیدواژگان: مرز، مدیریت مرزها، بحران زایی، مناطق مرزی، ایران، پاکستان، بلوچستان
  • حسین عساکره*، سعیده اشرفی، فاطمه ترکارانی صفحات 81-94
    یکی از رویکردهای مطالعاتی در اقلیم شناسی، شناخت روابط عناصر اقلیمی است. در این راستا روش های پرشماری به کار گرفته شده است. یکی از این روش ها، به کارگیری دانش احتمال برای ردیابی روابط عناصر اقلیمی می باشد. هدف تحقیق حاضر بررسی رابطه ی حالات دمایی - بارشی روزانه بر اساس روش احتمال شرطی است. برای دستیابی به این هدف داده های شبکه ای پایگاه داده اسفزاری، ویرایش نخست با تفکیک زمانی روزانه، از 01/01/1340 تا 11/10/1383 که براساس 1436 ایستگاه همدید، اقلیمی و باران سنجی و با روش میانیابی کریگینگ برآورد شده بود، با تفکیک مکانی 15×15 کیلومتر و تعداد 7187 یاخته، مورد استفاده قرار گرفت. بر اساس توزیع احتمال مربوط به دمای هر یاخته، چندک های دما برآورد و صدک های 25 و 75 توزیع فراوانی دما برآورد گردید. در هر یاخته، روزهایی که دمای روزانه آن کمتر از صدک 25 بود، به عنوان روزی سرد، روزهایی که دمای آن یاخته برابر یا بیشتر از صدک 75 آن یاخته بود، به عنوان روزی گرم و دمای روزانه ی هر یاخته که بین صدک 25 و صدک 75 قرار گیرد، به عنوان روزی با دمای بهینه در نظر گرفته شد. بدین ترتیب مشخصات فصلی دما در این تعریف منعکس شد. براین اساس فصول گرم، سرد و انتقالی برپایه ی مشخصات چندکی تعریف شد. بارش نیز به سه حالت بدون بارش، روزهایی که بارش کمتر از میانگین توزیع مربوط به هر یاخته رخ داده (روزهای کم باران) و روزهایی که برابر یا بیشتر از میانگین توزیع هر یاخته (پربارش) بارش تجربه کرده اند، در نظر گرفته شد. بدین ترتیب فقدان، کمبود و زیادبود بارش نیز تفکیک شد. در گام بعد فراوانی توام رویدادهای دمایی و رویدادهای بارشی هر روز در یک ماتریس ارائه شد. سپس ماتریس احتمال توام هریک از رویدادهای بارشی- دمایی نسبت به هریک از حالات بارشی محاسبه گردید. براین اساس احتمال وقوع هریک از طبقات بارشی در هریک از سه فصل گرم، سرد و انتقالی برای هر یاخته ی نقشه ی ایران برآورد گردید. در نهایت احتمال شرطی هریک از رخدادهای دمایی با حالت بارش برای هر یاخته محاسبه و نقشه ها و تحلیل های مربوط به هر حالت ارائه گردید. این ویژگی، حالات بارش را برای هر فصل ارائه می کند. نتایج تحقیق حاضر ضمن بیان واقعیت های اقلیمی، دستاوردهای اقلیم شناسان ایرانی را به لحاظ کمی - احتمالاتی تایید و ترسیم نموده است.
    بیشینه ی بارش های فصل سرد در 36 درصد از ایران زمین با احتمال 40-30 درصد و روزهای بدون بارش در حدود 43 درصد از ایران را در بر می گیرد. در فصل گرم، حدود 97 درصد از مساحت کشور 90-50 درصد روزها و 3 درصد از مساحت، 50-20 درصد از روزها بدون بارش بوده اند. در همین فصل حدود 17 درصد از سطح کشور 60-40 درصد روزها و حدود 56 درصد از سطح کشور 40-30 درصد از روزها را با بارش کم تجربه می کرده اند. فصل های انتقالی (پاییز و به ویژه بهار)، حدود 78 درصد از مساحت ایران، 90-60 درصد از روزها را بدون بارش و 30-10 درصد از این روزها توام با بارش های سنگین و 30-20 درصد از این روزها با بارش های کم مقدار مشخص می شوند.
    کلیدواژگان: احتمال، احتمال شرطی، حالات دما و بارش، روز بدون بارش، روز پربارش
  • محمدرضا میرزایی، مجید خزایی* صفحات 95-108
    پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارایی مدل بیلان آبی سالاس سالانه و فصلی در ایستگاه های هیدرومتری استان کهگیلویه و بویراحمد که دارای طول دوره ی آماری مناسب بود برنامه ریزی شده است. بعد از انجام پالایش روی داده های هیدرومتری از کل 10 ایستگاه استان، 7 ایستگاه هیدرومتری دارای داده های بارش و دبی، با طول دوره ی آماری حداقل 20 سال انتخاب گردید. سپس پارامترهای هر مدل با انجام سعی و خطا و نظارت بر کمترین مقدار ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) و ضریب همبستگی بهینه گردیدند. ارزیابی عملکرد مدل با استفاده از معیارهای مختلف دقت سنجی همچون ضریب کارایی (CE)، ریشه مجذور مربعات (RMSE)، ضریب تبیین (R2) صورت گرفت. برای محاسبه ی معیارهای کارایی از مقادیر شبیه سازی شده توسط مدل سالاس و مقادیر اندازه گیری شده در ایستگاه های هیدرومتری استفاده شد. در مجموع نتایج مدل سازی نشان داد که مدل بیلان سالانه سالاس میزان دبی را بهتر از مدل فصلی برآورد کرده است. مدل سالاس فصلی در اکثر موارد میزان دبی را کمتر از میزان واقعی برآورد کرده است. ایستگاه های نازمکان، سیدآباد، پاتاوه و بطاری نسبت به ایستگاه های دیگر کارایی بهتری را ارائه داده اند و ایستگاه نازمکان (مقیاس سالانه 104= RMSE و 0/94= CE) و سیدآباد (مقیاس فصلی 93= RMSE و 0/88= CE) بهترین کارایی را داشتند در حالیکه ایستگاه زهره، کتا و بطاری نسبت به دیگر ایستگاه ها دقت پایین تری داشته اند. در مجموع می توان از مدل سالاس با توجه به سادگی آن، در حوزه های آبخیز فاقد ایستگاه هیدرومتری با شرایط اقلیمی و زمین شناسی مشابه و حوضه های دشتی کوچک و همگن، برای شبیه سازی دبی رودخانه استفاده کرد. در صورت ارائه در حوضه های برف گیر باید میزان بارش برفی و رواناب حاصل از آن نیز در مدل سازی لحاظ گردد تا علاوه بر دقت، مدل صحت بالایی نیز داشته باشد.
    کلیدواژگان: مدل سازی، حوزه ی آبخیز، بیلان آبی، پیش بینی، SALAS، مدل سالاس ماهانه
  • مجتبی رفیعیان*، مهران محمودی صفحات 109-122
    مکان یابی شهرهای جدید یکی از مولفه های اساسی در تعیین موفقیت یا عدم موفقیت شهرهای جدید در دستیابی به اهداف پیش طراحی شده ی خود و همچنین یکی از عمده ترین چالش های فراروی برنامه ریزان شهرهای جدید می باشد. این امر با عنایت به تثبیت شهرهای جدید در دهه ی گذشته در کشور و امکان رصد نتایج حاصل از الگوی احداث آنها، می تواند چارچوب موثری را در برنامه ریزی های آتی در اختیار برنامه ریزان قرار دهد. مقاله ی حاضر با توجه به این هدف سعی دارد به ارزیابی مکان گزینی شهرهای جدید اطراف تهران به عنوان یکی از نمونه های قابل تعمیم کشور بپردازد. بنابراین با توجه به معیارهای مقبول و مطلوب برای سنجش ظرفیت های مکانی و فواصل احداث آنها نسبت به شهر اصلی-تهران- امکان تحلیل متغیر فاصله بر مطلوبیت عملکردی این شهرها محاسبه و بررسی می شود. در این خصوص ابتدا با بهره گیری از ادبیات جهانی و با تکیه بر تجارب قبلی شاخص های سنجش تعیین و با استفاده از روش های تحلیل کمی نظیر روش هایAHP و TOPSISمورد ارزیابی قرار گرفته است. ارزیابی انجام شده و نتایج حاصله نشان داد که شهر جدید پرند با امتیاز 0/597، موفق ترین شهر و شهر جدید پردیس با امتیاز 0/381 به عنوان ضعیف ترین شهر از جهت دستیابی به معیارهای مناسب مکان گزینی شهرهای جدید در بین شهرهای جدید مجموعه شهری تهران به حساب می آیند که این امر جدای از میزان فاصله به سایر شرایط عمومی استقرار نظیر دسترسی مناسب، شرایط محیطی و همجواری با بازارهای اشتغال شهری نیز مرتبط می شود.
    کلیدواژگان: شهر های جدید، مکان گزینی، ارزیابی چند متغیره
  • صفر قائدرحمتی*، سوگل فاضل صفحات 123-134
    وجود گسل های متعدد وپراکنش جغرافیایی زلزله ها در کشورما نشانگر آن است که تقریبا مساحت زیادی از سرزمین ایران در معرض خطر زمین لرزه قرار داشته که در برگیرنده ی حجم وسیعی از جمعیت کشور می باشد. استان اصفهان از جمله استان های زلزله خیز کشور است بطوری که طبق اسناد و مدارک تاریخی تعدادی از شهرهای آن زلزله های مخربی تجربه نموده اند. همچنین وجود گسل های فراوان و به ثبت رسیدن تعداد زیادی کانون زلزله طی صد سال اخیر در این استان نشانگر فعال بودن گسل های آن می باشد. رشد جمعیت این استان طی 5 دهه گذشته به حدود چهار برابر رسیده است. به منظور تحلیل و بررسی نحوه ی توزیع و پراکنش جمعیت شهری در این استان از «مدل آنتروپی» استفاده گردیده که نتایج نشان می دهد توزیع جمعیت این استان کاملا متمرکز و نامتعادل می باشد. از طرفی بسیاری از مناطق مسکونی در استان اصفهان در حریم گسل ها استقرار یافته و در معرض خطر و آسیب پذیری بالایی قرار دارند، لذا برای جلوگیری از ایجاد شهرهای جدید و گسترش سکونتگاه های فعلی در مناطق پرخطر و عدم استقرار فعالیت های گوناگون اقتصادی در این مناطق و با هدف کاهش آسیب پذیری لرزه ای، انجام پهنه بندی خطر زمین لرزه در این استان ضروری می نماید. بر اساس نقشه ی پهنه بندی تهیه شده حدود 37 درصد وسعت استان اصفهان در منطقه ی با خطر بالا و بسیار بالا قرار دارد که شامل 34 درصد شهرها و 10/5 درصد جمعیت شهری می باشد.
    کلیدواژگان: آسیب پذیری لرزه ای، سکونتگاه های شهری، پهنه بندی خطر، استان اصفهان
  • محمد باعقیده*، الهه عسگری، فائزه شجاع، جواد جمال آبادی صفحات 135-144
    آب و هوا از مهم ترین عوامل موثر بر تعیین زمان مناسب گردشگری است. جمعیت قابل توجه، موقعیت مناسب شهر اصفهان در ایران مرکزی و برخورداری از جاذبه های فراوان آن را به عنوان قطب گردشگری ایران مطرح کرده است.
    در این پژوهش برای تعیین زمان مناسب گردشگری در شهر اصفهان از شاخص های زیست اقلیمی به کار رفته در مدل ریمن و همچنین داده های اقلیمی دمای هوا، رطوبت نسبی، میزان ابرناکی آسمان و سرعت باد استفاده شده است. پارامترهای مورد نیاز از سازمان هواشناسی کشور در بازه ی زمانی (2008 تا 1995) استخراج و مورد بررسی قرار گرفتند. با در نظر گرفتن میانگین درازمدت داده های فوق مقادیر شاخص های PET، SET و PMV با استفاده از قابلیت های نرم افزار ریمن محاسبه و مقایسه گردید. بررسی ها که در قالب تقویم زمانی ارائه شده نشان می دهد که با توجه به نتایج دو شاخص PMV و PET روزهای 1 تا 17 فروردین و 20 مهر تا 6 آبان بهترین بازه ی زمانی برای حضور گردشگران در اصفهان است. اما براساس خروجی های شاخص SET هر چند که دوره ی آسایش اقلیمی منطبق بر همین ماه هاست، ولی تنش های گرمایی طولانی مدت بر منطقه حاکم است که نمی تواند با واقعیت اقلیمی سازگار باشد. در نهایت مقایسه ی نتایج به دست آمده از هر سه شاخص نشان داد که شاخص های PMV و PET شناخت بهتری از زیست اقلیم منطقه ی مورد مطالعه ارائه می دهند.
    کلیدواژگان: گردشگری، شاخص زیست اقلیمی، آسایش اقلیمی، اصفهان
  • محمدتقی دستورانی، مهدی حیات زاده*، علی فتح زاده، محمدعلی حکیمزاده صفحات 145-160
    سیل از جمله پدیده های طبیعی است که هر ساله خسارات جانی و مالی زیادی را در دنیا به بار آورده و مشکلات عدیده ای را بر سر راه توسعه ی اقتصادی و اجتماعی کشورها ایجاد می نماید. لذا جهت کاهش خسارات آن پرداختن به این پدیده خصوصا برآورد دبی حداکثر سیلاب و شناسایی عوامل موثر بر آن بسیار حائز اهمیت می باشد. بطور کلی از جمله شیوه های برآورد دبی حداکثر سیل در حوضه های فاقد ایستگاه هیدرومتری، استفاده از روش های تجربی می باشد. این روش ها بر پایه ی یک یا چند عامل از عوامل موثر بر شکل گیری سیلاب استوار بوده و بعضا برای مناطقی خاص با شرایط فیزیکی و اقلیمی ویژه ارائه شده اند. بنابراین برای به کارگیری روش های مذکور، بررسی و واسنجی ضرایب منطقه ای آنها ضروری می نماید. در واقع این ضرایب، منعکس کننده ی اثر عوامل زمینی و جوی در تبدیل بارش به رواناب و ایجاد دبی حداکثر لحظه ای می باشد. در این تحقیق سعی شده تا تحلیل دقیق تری از روش تجربی فولر و واسنجی ضریب منطقه ای آن در حوضه ایران مرکزی به عمل آید. از آنجا که روش نامبرده کاربرد فراوانی در نقاط مختلف کشور جهت برآورد دبی سیل دارد، اهمیت واسنجی آن آشکار است. تاکنون غالبا استفاده از این روش در برآورد دبی های سیلابی و طراحی سازه ها بدون توجه به واسنجی ضریب منطقه ای آن انجام گردیده است. در این تحقیق از آمار 31 ساله ده ایستگاه هیدرومتری در این حوضه استفاده شد تا بر این اساس مقادیر دبی لحظه ای سیل در دوره ی بازگشت های مختلف، محاسبه گردد. تحلیل های آماری در مرحله ی اول نشان داد که روش تجربی فولر در این محدوده ی اقلیمی وسیع، با کیفیت آماری ضعیف موجود، کارایی چندان مناسبی ندارد. البته نتایج آزمون روش تجربی فولر در محدوده های اقلیمی دیگر (نیمه خشک و نیمه مرطوب و مرطوب) از کارایی نسبتا بالاتر این روش حکایت دارد. تست همگنی لانگبین (که اغلب برای تعیین گروه های همگن هیدرولوژیکی استفاده می شود) بر اساس یافته های این تحقیق، در شرایط ایران مرکزی کارایی بالایی از خود نشان نداد.
    کلیدواژگان: رابطه تجربی فولر، ضریب منطقه ای، دبی اوج سیل، حوضه ایران مرکزی
  • معصومه رجبی، مهدی فیض الله پور* صفحات 161-180
    زمین لغزش نشان دهنده ی فرایندهای مورفودینامیک است که در زمین های شیب دار رخ داده و به واحد های مسکونی، صنعتی، باغات و زمین های زراعی آسیب می رساند. در این تحقیق برای پهنه بندی زمین لغزش در حوضه ی رودخانه گیوی چای از مدل شبکه عصبی پرسپترون چند لایه از نوع پیش خور پس انتشار (BP) استفاده شد. جهت ارزیابی شبکه ی عصبی ایجاد شده، داده های 41 زمین لغزش رخ داده به سیستم ارائه شد. در کنار آن برای پردازش زمین لغزش ها در نرم افزار MATLAB، 8 لایه متشکل از لایه های شیب، جهت شیب، DEM، لیتولوژی، فاصله از گسل، شبکه هیدروگرافی، کاربری اراضی و پراکنش زمین لغزش با استفاده از مطالعات میدانی، نقشه های توپوگرافی، نقشه های زمین شناسی و تصاویر ماهواره ای در نرم افزار Arc GIS ترسیم شد.
    این لایه ها جهت تغذیه به شبکه ی عصبی ایجاد شده و بر اساس بزرگترین مقدار موجود برای هر لایه نرمالیزه شده و در محدوده بین 1 و صفر قرار گرفتند. سپس داده های نرمالیزه شده به یک شبکه ی عصبی مصنوعی پرسپترون سه لایه پیش خور با الگوریتم پس انتشار خطا تغذیه گردید. داده های فوق ابتدا در شبکه آموزش دیده شد و سپس مورد آزمایش قرار گرفت. ساختار نهایی شبکه دارای 8 نرون در لایه ی ورودی، 20 نرون در لایه ی پنهان و 1 نرون در لایه ی خروجی می باشد. در این بین 80 درصد اطلاعات برای آموزش و 20 درصد باقیمانده برای آزمایش در نظر گرفته شد.
    در نهایت با توجه به وزن خروجی، نقشه ی پهنه بندی زمین لغزش در پنج رده با خطر خیلی زیاد، زیاد، متوسط، کم و خیلی کم ترسیم گردید. نتایج حاصل نشان داد که ساختار زمین شناسی شکل گرفته از آهک های کرتاسه و آندزیت های پرفیری و همچنین دسترسی به منابع رطوبتی بالا باعث شده که ارتفاعات شرقی کوه های بوغروداغ و آلاداغ در محدوده ی کوه های تالش از قابلیت بالایی در رخداد زمین لغزش برخوردار شوند.
    کلیدواژگان: زمین لغزش، شبکه عصبی، پرسپترون چندلایه، پهنه بندی، حوضه ی رودخانه گیوی چای
  • محمدرضا ثروتی*، مژگان رستمی، کاظم نصرتی، محمود احمدی صفحات 181-194
    در پژوهش حاضر، عوامل کنترل کننده ی فروچاله ها به همراه مورفومتری آنها با تکیه برفروچاله ها مطالعه شده است. فروچاله ها اشکال غالب منطقه گازورخانی کرمانشاه را تشکیل می دهند. اولین قدم در شناخت و چگونگی گسترش پدیده کارست و به ویژه عوامل کنترل کننده ی فروچاله ها در منطقه ی مورد مطالعه مورفومتری (ریخت سنجی) آنهاست. در این پژوهش طی بازدید میدانی، آنالیز نقشه های توپوگرافی رقومی 1:25000 و مدل رقومی ارتفاعی (Dem 10 m)، تعداد 200 فروچاله در منطقه شناسایی و پارامترهای مختلف فروچاله ها شامل: عمق، مساحت، محور اصلی و فرعی، جهت گیری محور اصلی و گسل، شاخص پیتینگ (میزان حفره حفره بودن) و نقشه ی تراکم اندازه گیری شد. فروچاله ها از نظر شکل ظاهری از نوع ساده، مرکب و پیچیده هستند. نتایج نشان داد در شیب بالاتر از 20 درجه فروچاله ای مشاهده نشد. نتایج تحلیل لجستیک نشان دادند که پراهمیت ترین متغیرها در وقوع فروچاله ها به ترتیب گسل، ارتفاع و بارش هستند.
    کلیدواژگان: مورفومتری، فروچاله، گازورخانی، رگرسیون لجستیک
  • حمید نظری پور* صفحات 195-208
    در این پژوهش، جهت بررسی تداوم بارش ایران از داده های بارش روزانه ی 1437 ایستگاه همدید، اقلیمی و باران سنجی ایران در بازه ی زمانی 01/01/1340 تا 11/10/1383(15992 روز) استفاده شده است. این داده ها، به روش کریگینگ ساده بر روی گستره ی ایران در شبکه ای منظم به ابعاد 15× 15 کیلومتر میانیابی گردیده اند. سپس بر اساس معیار قراردادی روز بارشی، تداوم های بارش گستره ی ایران به همراه سهم آن ها در تامین بارش و روزهای بارشی در هر نقطه (7187 نقطه) از ایران برآورد شده است. آنگاه نقاط مختلف ایران از لحاظ سهم تداوم های بارش در تامین روزهای بارشی و بارش، مقایسه و پهنه بندی انجام گرفته است. بنابراین، بر اساس روز بارشی (0/5 میلیمتر و بیشتر در شبانه روز) تداوم های بارش در گستره ی ایران از 1 تا 45 روز متوالی نوسان داشت. سهم درصدی هر تداوم (45 تداوم) در تامین روزهای بارشی و بارش هر نقطه از ایران (7187 نقطه) برآورد شده و با آرایه ی مبنای پهنه بندی ایران قرار گرفته است. اجرای فرایند تحلیل خوشه ایبر روی فواصل اقلیدوسی این آرایه به روش ادغام وارد نشان داد که پنج ناحیه ی تقریبا همگن در ایران بر اساس تداوم های بارش وجود دارد. آرایش جغرافیایی این نواحی، وابستگی مکانی بارش ایران به ناهمواری ها، مسیر سامانه های بارش زا، نزدیکی به منابع رطوبتی و اثر دریا و وابستگی زمان دریافت بارش ایران را به عرض جغرافیایی، مسیر سامانه های بارش زا و پیش روی و پس روی آنها را آشکار می سازد.
    کلیدواژگان: روز بارشی، تداوم بارش، تحلیل خوشه ای، پهنه بندی، ایران
  • مجید منتظری* صفحات 209-228
    در این پژوهش تغییرپذیری مکانی روندهای دمای ایران در 48 سال گذشته مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور، داده های دمای سالانه کمینه، بیشینه و متوسط ایستگاه های همدید و اقلیمی کشور از 1961 تا 2008 از مرکز داده های سازمان هواشناسی کشور اخذ گردید. به کمک پایگاه داده های تنظیم شده، نقشه های هم دما با اندازه ی پیکسل15×15 کیلومتر به روش میانیابی کریجینگ محاسبه و ترسیم شد بطوری که هر نقشه با 7196 پیکسل مرزهای کشور را در برگرفت. بدین ترتیب سه آرایه با ابعاد 48×7196 فراهم گردید. جهت ارزیابی روند دما از روش های پارامتری رگرسیون خطی و ناپارامتری مان- کندال بهره گرفته شد. اعمال این آزمون ها بر روی هر یک از آرایه ها نشان داد که دمای کشور رو به افزایش است. این افزایش بیشتر در مناطق پست و کم ارتفاع روی داده است. در این میان دمای کمینه از اهمیت بیشتری برخوردار است و در60 درصد وسعت کشور روند افزایشی نشان می دهد. درحالی که روند افزایشی دمای بیشینه 27 درصد وسعت کشور را در بر گرفته است. از سوی دیگر شدت روند در تمامی پهنه ها یکسان و یکنواخت نیست و برای دمای کمینه شدت آن در استان کرمان در غرب لوت و در منطقه شهداد، در بخش های مرکزی استان سمنان، شرق خوزستان، جنوب استان ایلام و غرب استان کرمانشاه، بیشتر بوده و این مناطق بیش از سایر جاها در معرض آسیب های محیطی ناشی از افزایش دمای کمینه، قرار دارند. در حالی که استان های خراسان شمالی، همدان و چهار محال و بختیاری کمتر در معرض روندهای افزایشی دما، قرار داشته اند. همچنین این پژوهش نشان داد که بطور متوسط دماهای سالانه کمینه، بیشینه و متوسط ایران طی دوره 48 ساله به ترتیب 2/1، 0/450 و 1/3 درجه سلسیوس افزایش یافته است.
    کلیدواژگان: تغییر اقلیم، روند دما، آزمون رگرسیون خطی، آزمون مان، کندال، ایران
|
  • Dr.Shahram Bahrami*, Dr. Mohamadali Zangenehasadi, Afrooz Behrojeh Pages 1-16
    Malehkoh anticline in Lorestan province and Noakoh anticline in Kermanshah province are parts of Folded Zagros structural zone. The purpose of this research is to evaluate and compare the morphometry of oil-rich Malehkoh and oil-less Noakoh anticlines and to assess the application of these studies in the exploration of oil resources. To achieve the purpose of this study, at first topographic maps at a scale of 1:50000 and geologic maps of the study area at scales of 1:250000 and 1/1000000 were digitized in ILWIS software and then geologic and topographic data were obtained. Morphometric characteristics of anticlines were extracted based on Quickbird imagery as well as field works. The morphometric indexes of anticlines such as Fold Symmetry Index (FSI), Fold Front Sinuosity (FFS), Anticline Divide (AD) Aspect Ratio (AR), Bifurcation Ratio (Rb), Drainage Frequency (Fs), Drainage Density (Dd) and characteristics of triangular facets such areas and base lengths were obtained. Results of this study represent that the high rates of FFS, AD and Ar, and low rates of Rb, Dd and Fs indexes as well as large triangular facts in Noakoh anticline are indicators of oldness, tightness and more erosion and therefore of escapement of oil of mentioned anticline. On the other hand, in the oil- rich Malehkoh anticline, smaller triangular facets, lower rates of FFS, AD, and Ar and higher rates of Rb, Dd and Fs indexes reveal the youthfulness, less erosion and therefore preservation of oil resources in mentioned anticline. This study represents that development and compression of Noakoh anticline have resulted in the downward movement of neutral surface and thereby progress and connection of extensional to compressional fractures, and then has allowed migration and escapement of oil recourses of anticline. Overall, results of this study reveal that mentioned morphometric parameters are appropriate indexes for distinguishing oil- rich and oil- less anticlines.
    Keywords: Malehkoh, Noakoh, Morphometry, Oil, Zagros, Fold Symmetry
  • Zohre Ebrahimi Khusfi, Mohsen Ebrahimi Khusfi* Mohammad Javad Ghanei Bafghi, Ali Khadem Astaneh, Dr. Seyed Zeynolabedin Hosseini Pages 17-30

    Spectral ratioing or division of photos is probably considered as the most common arithmetic operations for enhancement of ground surface phenomenon by satellite images and has different usages in geological, ecological and agriculture and ecology. The main objective of this study is to evaluate various Spectral ratioing for separation of soil cations and anions and consequently selecting the optimum Spectral ratioing by using ASTER satellite photos in Bafgh, Dareh Anjir Kavir. To achieve this purpose, after applying geometric and radiometric correction and average filter, 56 various band ratios were produced.Then, 42 samples of soil were collected from ground surface 0-5 cm and the amount of their cations and anions was measured. The point map prepared from the profiles area were crossed with all informative layers obtained from spectral ratioing and the value of each profile reflectance was extracted. Cross validation method was used to measure the correlations and Root Mean Square Error between the estimated values of each band ratio and laboratory of each profile.The results showed that bands ratioing (b5/b6, b5/b8, b1/b2), (b11/b12, b6/9, b9/6) and b1/b2 can be used for enhancement of calcium, potassium and magnesium respectively b5/b6, b11/12 and (b7/b9 and b11/b10) can be used for enhancement of sulfate and bicarbonate respectively with the acceptable accuracy (R2>0.5, RMSE <13.61).

    Keywords: Spectral ratioing, Enhancement, Cation, Anion, ASTER imagery, Dareh Anjir Kavir
  • Dr. Mahmood Ghadiry* Pages 31-48
    The overall and integrated development of the country, in a way which covers all people and groups and also all its places, needs a balanced spatial structure and settlement system. Access to such balanced situation needs the strengthening and development of small and medium cities in Iran provinces. Therefore the main question of this research is that "How much is the development rate of small and medium cities of Iran's provinces in year 2006"? To answer this question, after reviewing the theoretical bases, the evaluation variables were determined and the research hypothesis was offered based on more development of small and medium cities in the northern and western provinces of Iran". For evaluating and testing the research hypothesis, in the frame work of analytical-descriptive method, the overall index of "development rate of small and medium cities" was operated and measurable by six main indicators and based on simple weighting method. The required data were gathered by library method. The weights of indicators were obtained by AHP group method. Data analysis and hypothesis test was made by descriptive statistical methods and also independent t-test. The results showed that expansion rate in small and medium cities in different provinces is various. The significant difference between the northern and western provinces with the provinces of southern and eastern ones was approved. The results showed a relation between the expansion rate of such cities with the natural environment and also the regional and national pattern of expansion.
    Keywords: Small, medium cities, Iran's provinces, Expansion rate
  • Dr. Khodarahm Bazi*, Loghman Shahmoradi, Akbar Heidari Tashekabood Pages 49-60
    Always paying attention to the social participations of the citizens of a society in the development and progress of main managerial objectives is considered as one of the most important subjects in urban management especially in metropolitan scale. Paying attention to self excitation participation of people for local management shall not be considered especial for metropolitans of the current era. Meanwhile the beautiful and magnificent ancient cities, for their development and promotion had no way to rely on their people.The purpose of this paper is to evaluate the public participations in local sustainable development by using TOPSIS model in Uremia. The research methodology is descriptive- analytical method and is based on library, documentary and field studies. The under study area consists of three districts of (Isar, Maysam, Azarbaijan) in Uremia city. The considered regions with respect to 6 qualitative and quantitative criteria, including participation level in managing local affairs, participation in local decision makings, participation in payment of urban duties, participation in protection of local green spaces, inform the local problems to urban managers and the local developed level, have been evaluated by TOPSIS model.The results obtained from TOPSIS model showed the hierarchy and prioritization of the districts in Uremia as A2>A1>A3. So A2 placed (Maysam) is in the first rate, A1 (Azarbaijan) at the second rate and Isar at the last rate (A3).
    Keywords: Social participation, TOPSIS Model, Sustainable development
  • Dr. Zahra Pishgahi Fard*, Dr. Mahdi Mirzadeh Kouhshahi Pages 61-80
    International borders as lines which separate political entities from each other have a recognized importance and countries make a great effort to control them. But the threats at the borders of the countries are not removed only through the security and army forces at the borders, and here the borders’ management will become so important. Borders’ management includes the political, economical and civil activities and in addition to border line, covers the border regions.Iran is among the countries which has the highest number of neighbors and numerous local factors and economical and political disorders in neighboring countries has caused a great deal of problems for control and management of the borders. So that some borders of Iran can be called crisis pints. This issue is more happened in eastern borders especially at Iran and Pakistan borders. So that despite the efforts made by the relevant foundations in respect of the borders’ management, no desirable and appropriate actions are made.In the current research, we study the effective factors on crisis and also management of Iran and Pakistan borders by using descriptive – analytical method. The objective of authors of this paper is to answer this question that what are the effective factors on crisis at Iran and Pakistan borders? And which challenges Iran is faced with for management of its borders with Pakistan?Results shows that border specifications including its History, method of formation and type of border in addition to the state management capability in Security field and cultural-economical specifications of the border regions and cooperation of neighboring countries are effective factors in crisis and management of Iran and Pakistan borders. Weakness of local economy and culture weakness in border regions and non-conformity with dominant culture of the country, penetration of fundamentalism, terrorism in addition to bad conditions of economical and political features of neighbors are the most important challenges of Iran for optimal management of its border with Pakistan.
    Keywords: Border, Border management, Crisis creating, Border region, Iran, Pakistan, Baluchistan
  • Dr. Hossein Asakereh*, Saideh Ashrafi, Fatemehtarkarani Pages 81-94
    One of the study approaches in climatolog is to investigate the relationship of climatological elements. Various methods have been used. One of these methods is using probability rule to find this relations. This paper attempts to find and investigate the relationship of daily precipitation and temperature status in Iran based on conditional probability method. In order to achieve the aim of the paper, Esfazari database, version one, with daily time resolution of 1961/3/21 up to 2004/12/31 which collected based on 1436 synoptic climatic and precipitation stations and by using Kriking interpolation method with time resolution of 15×15 km and 7187 cells, have been used.stations has been used. This database has been established using 1436 stations over Iran Based on probability distribution related to the temperature of each cell, Probability distributions of every pixel and their 25 and 75 percentiles of temperature have been estimated. At each cell, the days with daily temperature of less than 25, was the cold day and the days with percentile equal or more than 75 was considered as hot days and the daily temperature between 25 and 75 percents is considered as a day with optimum temperature. so that seasonal specification of temperature has been shown in this definition. Accordingly the cold, moderate and hot days have been defined as well as the no precipitation, low precipitation and high precipitation days based on mean of probability distribution in every pixel.So that, the lack, shortage and high precipitation has been recognized. At the next step, the frequency together with temperature and precipitation events of each day was presented in a matrix. Then the matrix of the probability of each precipitation – temperature events in relation with any status of precipitation was calculated. On this basis, the probability of occurrence of each precipitation classes at each three seasons of warm and cold and transition for each pixel of Iran’s map have been estimated. Finally the conditional probability of each temperature occurrences with precipitation status for each pixel have been calculated and the relevant analysis and maps of each status has been presented. This feature shows the precipitation status for each season. The current research, while indicating the climatic facts, also has approved and showed the findings of Iranian’s climatologists as quantitative and probability. Maximum precipitation in cold season in 36% of Iran with probability of 30%-40% and the days with no precipitation covers about 43% of Iran. In warm season, about 97% of Iran has no precipitation in 50-90 percent of days and 3% of country experienced this situation about 20-50 percents of the days. Meanwhile about 17% of country 40-60 percents of days and 56% of country 30-40 percents of days have low precipitation amounts. During fall and spring about 78% of Iran area has 60-90 percents of days without precipitation, 10-30 percents with heavy precipitation and 20-30 percents with low precipitation.
    Keywords: Probability, Conditional Probability, Temperature, Precipitation Attitude, No, Precipitation day, High, Precipitation day
  • Dr. Mohamadreza Mirzaei, Majid Khazaee* Pages 95-108
    The present study has been programmed with the aim of evaluating the efficiency of SALAS water balance models (Annual and seasonal) in hydrometry stations of Kohgiluyeh and Boyerahmad Provence which had suitable statistical time period. After analyzing the hydrometrical data of the total 10 stations of the province, seven hydrometric stations were selected which had precipitation and discharge data with statistical time period of minimum 20 years. Furthermore, using “trial by error” method to achieve the lowest root mean square error (RMSE) and correlation coefficient, optimal parameters were obtained for SALAS models. The evaluation of the model function was made by using different accuracy including efficiency coefficient (CE), root mean squared error (RMSE) and coefficient of determination (R2). For calculating the efficient criteria, the values simulated by SALAS model and the values measured in hydrometric stations were used. In general, the simulation results shows that annual SALAS water balance models has estimated the flow rate value better than the seasonal one. Salas seasonal model in most cases has estimated the values less than the actual amount. In fact flows underestimated by seasonal model. Modeling results showed that Nazmkan, Saidabad, Batary and Pataveh hydrometricstations had better performance than the other stations, and Nazmakan station annual scale: RMSE= 104 and CE=0.94) and Saidabad (seasonal scale: RMSE = 93 and CE=0.88) had the best performance while Zohre, Kata and Btary stations had lower performance in comparison with the other stations. Generally it can be said that Salas model, with respect to its simplicity, can be used in the basins with no hydrometrical station and with similar climatological and geological conditions and small and even plain basins can be used for the flow of river simulation. For snowy basins, the amount of snow and the resulting runoff should also be considered in the modeling, to be exact and have a great accuracy.
    Keywords: Modeling, SALAS, Discharge, Hydrometric data, Prediction, Runoff, Water Balance
  • Dr. Mojtaba Rafieian*, Mehran Mahmoodi Pages 109-122
    Locating of new towns is one of the main factors in determining the success or failure of new towns in accessing their pre- planned objectives, and also one of the main challenges that new towns’ planners are faced with. This issue with regard to the stability of new towns in the past decade and the possibility of studing the results made by their establishment patterns, can provide an effective framework for planners in the future planning. So, this paper tries to evaluate location of new towns around Tehran as one of the samples generalized to the other cities in the country. Therefore, with respect to the accepted and desirable criteria for assessing the location capacities and their establishment distances in relation with the main city of Tehran, the possibility of analyzing distance variable on desirable function of these towns is calculated and considered. In this regard, firstly, by utilizing the world literature and emphasis on previous experiences, assessing indexes were determined and then evaluated by using quantitative analysis methods such as AHP and TOPSIS. The performed assessments and obtained results showed that in terms of accessing the proper criteria of locating new towns in the Tehran’s cities; ‘Parand’ new town with. 597 score is the most successful and ‘Pardis’ new town with. 381 score is the weakest, this issue in addition to the distance, is due to other general conditions of locating including proper access, environmental conditions and neighboring with urban markets.
    Keywords: New towns, Location, Multi criteria evaluation
  • Dr. Safar Ghaed Rahmati*, Sogol Fazel Pages 123-134
    The existence of multi faults and geographic dispersion of earthquakes in our country indicates that a large part of Iran is faced with the earthquake hazard, which covers a great volume of country's population. Isfahan province is among the earthquake zones of Iran, so that based on the historical documents, a number of its cities have experienced destructive earthquakes.Also the existence of numerous faults and register of a great number of earthquake focal points during the last 100 years in this province indicates the active faults in this area. Population growth of this province during the last five decades has increased to four times. For the purpose of analyzing and studying the method of distribution and dispersion of urban population in this province, "Entropy model" has been used, which the obtained results shows that population distribution in this province is completely centralized and unbalanced, also a lot of residential areas in Isfahan province are placed at the vicinity of such faults and are faced with risk and high vulnerability. Therefore for avoiding the development of new cities and expansion of current habitats in the areas with high risk, and non settlement of different economical activities in these areas with the aim of decreasing seismic vulnerability, zoning the seismic hazard in this province seems necessary.Based on the prepared zoning map, about 37% of Isfahan province area is located in the zones with high and very high risk, which includes 34% of the cities and 10.5% of urban population.
    Keywords: Seismic vulnerability, Urban habitats, Hazard zoning, Isfahan Province
  • Dr. Mohammad Baaghideh*, Elaheh Asgari, Faeze Shoja, Javad Jamalabadi Pages 135-144
    Climate is one of the most important factors in determining the suitable time for recreation and tourism industry. The high population of Isfahan, its suitable location at the center of Iran and having great tourism attractions has made it to be recognized as the tourism core in Iran. In this study, in order to determine the suitable time for recreation and tourism in Isfahan, the bioclimatical indexes (PET, PMV, SET) of Rayman model were used. For this purpose climatic parameters such as temperature, relative humidity, cloudiness and the wind speed were obtained form the Iranian Meteorological organization (1995- 2008) period. Finally, considering the long-term average of the parameters mentioned above, the values of the indexes SET, PET, and PMV were calculated and the climate comfort time was determined. The results which are presented as calendar time show that, according to the results of PET& PMV indexes, the days 1-17 April & 20 October - 6 November are the best time period for recreation and tourism in Isfahan. But, according to the outputs of SET index, although the climatic comfort period is in the same months, but prolonged heat stresses was the dominant condition which can’t be compatible with climate reality of the area. Finally, a comparison among 3 indexes showed that PET and PMV indexs were more compatible with Bioclimatic conditions of the study area.
    Keywords: Tourism, Bioclimatic Index, Climate comfort, Isfahan
  • Dr.Mohamadtaqi Dastoorani, Mehdi Hayatzadeh*, Dr. Ali Fathzadeh, Dr.Mohamadali Hakimzadeh Pages 145-160
    Flood, is a natural event, which every year causes severe and great life and property damages in the world, and also creates serious obstacles for social and economical development of the countries. Therefore, studying this phenomenon particularly estimating peak flow rate of flood and identifying the effective factors on it, has a great importance for mitigating its damages. In general, implementing empirical methods is one of the methods for estimating maximum flood in the basins with no hydrometric stations. Theses methods are based on one or more effective factors on formation of flood and sometimes is presented for special areas with particular physical and climatic conditions. Therefore, for using the said methods, the review and evaluation of their regional coefficients seems necessary. In fact, these coefficients reveal the impact of terrestrial and atmospheric factors in converting precipitation to runoff and creating peak flood discharge. This research tries to provide a more detailed analysis of Fuller empirical approach and its regional coefficient calibration in Central Iran basin. The importance of calibrating this approach is obvious since Fuller method is widely used in different parts of Iran to estimate maximum discharge as design flood for water related projects. So far, this approach has been used for designing Hydraulic structures in different parts of Iran, regardless of calibrating its regional coefficients.In this research, the 31 years statistics of ten hydrometric stations has been used in this basin in order to be calculated based on the moment flow rate quantities of flood in different return periods. statistical analysis at the first stage showed that the empirical method of Fuller in this wide climatic limit with the existing weak climatic quality has no appropriate efficiency. But the test results of Fuller's empirical in other climatic zones (semi-dry, semi humid and humid) implies a relatively high efficiency.. Langbyn homogeneity test (which is often used for determining the hydrologic homogeneous groups) based on the findings of this study did not show a high efficiency in central Iran.
    Keywords: Fuller Empirical Method, Regional Coefficient, Peak Flood Discharge, Central Iran Basin
  • Dr. Masoomeh Rajabi, Dr. Mehdi Feyzolahpour* Pages 161-180
    Landslides represent morphodynamic processes which occurs on the sloped lands, and may damage residential, industrial, gardens and croplands. In this investigation multi-layer perceptron model of back propagation (BP) was used in landslide zoning in Givichay river basin. To evaluate the created neural network, the dataset related to 41 landslide events were presented. Then for processing landslide data in MATLAB software, 8 Layers consisting slope, slope direction, DEM, lithology, distance from the fault, hydrographic network, land use and landslide distribution using field studies, topographic, geological maps and satellite images was prepared in ArcGIS software. These layers were scaled in the range between 1 and 0 based on the largest value for each normalized layer. Then the normalized data was fed to three-layer Perceptron (feed forward) with the back error propagation algorithm. These data was first trained and then tested in the network. The final structure of the network has 8 neurons in the input layer, 20 neurons in the hidden layer and 1 neuron in the output layer. 80 percent of data was considered for training and 20 percent for testing. Finally, with regard to the output weights, landslide zoning maps in five classes: very high, high, medium, low and very low risk were drawn. The obtained results showed that the formed geological structure by Certaceous lime and Andesit Porphyry and also access to high humid resources has made the eastern heights of Boogharodagh and Aladagh in the area of Talesh mountains to have a high potential in the occurrences of landslides.
    Keywords: Landslide, Artificial neural network, Multi, layer Perceptron, Zoning, Givichay river basin
  • Dr. Mohamadreza Sarvati*, Mozhgan Rostami, Dr. Kazem Nosrati, Dr.Mahmoud Ahmadi Pages 181-194
    In This study, the factors controlling sinkholes and karst sinkholes morphometry were studied. The most popular form of karst in the study area was sinkholes. The first step in understanding karst forms and the factors controlling the evolution of sinkholes is morphometry (morphometric). 200 sinkholes were identified in the study area using field work and 1:25000 digital topographic maps and digital elevation model (DEM 10 m).For each sinkhole various parameters, including depth, area, major and minor axis, major axis orientation and faults, pitting index (the amount of cavitation), Also the sinkhole density map was prepared. The results showed that the sinkhole in the study area had simple, compound and complex forms. The results also showed that in the slope>20 there was no sinkhole. The results of logistic regression showed the fault, elevation and rainfall were the most important controlling factors in sinkhole events.
    Keywords: Sinkhole, Morphometry, Gazorkhani, Logistic regression
  • Dr. Hamid Nazaripour* Pages 195-208
    In the present research, for studying the continuity of Iran’s precipitation, the daily precipitation data of 1437 synoptic, climatic and rain gauge stations in the time period of 1961/3/20 up to 30.12.2004 (15992 days) have been used. These data were interpolated on the area of Iran by using Simple Kriging method in a regular network of 15 * 15 kilometers. Then, based on the conventional criteria of rainy day (≥0.5mm/day), precipitation persistence of Iran together with their share in providing precipitation and the rainy days at each point of Iran(7187 points) have been estimated. Then the different points of Iran, with respect to the share of precipitation persistence in providing rainy days and precipitation have been compared and zoned. Therefore, based on the rainy day (0.5mm and more in a day and night).The rainfall persistence in Iran was vary from 1 day up to 45 successive days. The percentage share of each persistence (45) in providing rainy days and precipitation in Iran (7187 points) were estimated and with R7187*90 array is the basis for Iran’s zoning. Performing cluster analysis on the Euclidian distances of this matrix by combination Ward method indicates that, based on the control of rainfall persistence in Iran’s regions, there are five relatively homogeneous regions. The geographical order of these regions illustrates dependence of Iran’s rainfall quantity on geographical unevenness, closeness to humidity sources and the effect of seas. Statistic tests such as homogeneity test confirm the correctness of this region division.
    Keywords: Rain day, Precipitation Persistency, Cluster Analysis, Regionalization, Iran
  • Dr. Majid Montazeri* Pages 209-228
    This paper investigates spatial variability of temperature trends over Iran in the last 48 years. In order to evaluate the trends, time series of minimum, maximum, and mean temperature for all synoptic and climatologic stations throughout Iran from 1961 up to 2008 were collected. With the help of the prepared data base, the isothermal maps with spatial resolution of 1515 Km were calculated and plotted by Kriging interpolation method. So that each map with 7196 pixels covered Iran’s borders. Therefore, 3(three) arrays with dimension 7196*48 were provided.For evaluating the temperature trend, parametric methods of Linear Regression and Mann-Kendall test have been used. Using such tests on each of the arrays showed that Iran’s temperature is increasing. Such increase has happened more in flat and low height areas. Among these, minimum temperature is more important and in 60% of the country shows an increasing trend, while the increasing trend of maximum temperature covers only 27% of the country. On the other hand, the trend intensity is not the same in all the zones, and for minimum trend, its intensity in Kerman province at the west of Loot desert and in Shahdad area, central parts of Semnan province, east of Khuzestan, south of Ilam province and west of Kermanshah province is more and these areas are more endangered with environmental damages resulting from increasing minimum temperature, while the provinces of North Khorasan, Hamedan, Chaharmahal Bakhtiyari are endangered with increasing trend of temperature.
    Keywords: Climate Change, Temperature Trend, Linear Regression, Mann, Kendall Test, Iran