فهرست مطالب

الجمعیه العلمیه الایرانیه للغه العربیه و آدابها - پیاپی 31 (1393)
  • پیاپی 31 (1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/08/27
  • تعداد عناوین: 7
|
  • طیبه سیفی*، نرگس انصاری صفحه 1
    در کنار مردان حماسه ساز، هماره زنان نیز در تحقق انقلاب های تاریخ ساز، نقش بزرگی ایفا کرده اند. حماسه ی شگرف عاشورا را می توان بهترین نمونه ی این مشارکت دانست. همگان یقین دارند که پایداری وجهاد ستودنی زینب کبری(س) نهضت امام حسین(ع) را جاودانه کرد. شخصیت انقلابی و بی نظیر حضرت زینب(س) بر تارک تاریخ درخشیده ونگاه نافذ اهل قلم وهنرمندان وبه ویژه شاعران را به خود جلب کرده است. در مقاله ی حاضر، تلاش شده با نگاهی دقیق، اشعار برجسته ی شاعران معاصر عربی وفارسی در مورد حضرت، بررسی شود تا ضمن روشن شدن نحوه ی ظهور وتجلی شخصیت ایشان در شعر دو زبان، تفاوت های ادیبان دو فرهنگ وملت در ترسیم این شخصیت نمایانده شود. افزون برآن، موضوع اسارت نیز به سبب پیوند نزدیک با زنان عاشورایی در اشعار دوزبان، تحلیل شده است. برخی ازدستاوردهای مقاله نشان می دهد در ترسیم شخصیت حضرت زینب(س) در شعر عاشورایی فارسی، شجاعت ودلاوری، سخنوری وبلاغت، بیش از دیگر صفات، تجلی یافته درحالی که بیشترین صفت در شعر عربی، مظلومیت است. همچنین در شعر فارسی به شخصیت ایشان بسیار دقیق تر وجزئی تر پرداخته شده است
    کلیدواژگان: ادبیات تطبیقی، حضرت زینب، شعر عربی، شعر فارسی، زن، عاشورا
  • علی ضیغمی*، امینه سلیمانی، رحیم کثیر صفحه 19
    الجزایر یکی از کشورهای عربی بود که از سلطه ی استعمار رنج می برد که با ایثار و جان فشانی ملت خود توانست از این سلطه رهایی یابد. مقاومت ملت الجزایر، سلاحی رسا، فریادی آتشین و انقلابی باشکوه بود که روح جهاد و از جان گذشتگی را در ملت، بیدار ساخت تا آزادی و استقلال خود را بار دیگر به دست آورند.
    پژوهش پیش رو به بررسی ویژگی های ادب مقاومت در برابر استعمار در شعر «الربیع بوشامه»، شاعر شهید معاصر الجزایری می پردازد تا مولفه های ادب پایداری را در شعر این شاعر شهید بنمایاند.
    از عمده نتایج پژوهش، این است که استعمارگری فرانسه، عامل اصلی ایجاد حرکت مقاومت در شعر الربیع بوشامه است. همچنین وطن، دعوت به جهاد و مبارزه، دعوت به اتحاد، بزرگ-داشت شهادت و شهید، امید به آزادی، رسواسازی و به چالش کشیدن استعمار و تاکید بر آرمان فلسطین از مهم ترین مولفه های ادب مقاومت در شعر الربیع بوشامه است.
    کلیدواژگان: ادبیات مقاومت، ادبیات الجزایر، الجزایر، الربیع بوشامه
  • علی بیانلو*، فاطمه مقصودی صفحه 39
    زبان شعر در وزن و قافیه با زبان نثراختلاف دارد و این امر موجب به کارگیری دستور زبان متفاوت شعر با نثر می شود که دستورشناسان از آن باعنوان «ضرورت شعری» یاد می کنند. گاهی ممکن است شاعر، ضرورت شعری را با به کارگیری جوازات و وجوبات قواعد نحوی، در عدول از مطابقت مسند و مسندالیه، توجیه کند. مذکر و مونث ازجمله مقولات دستوری مهمی است که در زبان عربی کاربرد زیادی دارد؛ از این رو بحث مقاله ی حاضر، بررسی «ضرورت شعری» در رابطه ی مذکر آمدن مونث و مونث آمدن مذکر در مرکب اسنادی است. این مقاله با بررسی مسئله ی «ضرورت شعری» و اثر آن در رابطه ی بین شاعر و فکر نحوی وی می پردازد؛ زیرا شاعر در بسیاری از موارد، صرف و نحو را فدای موسیقی می کند تا گوش نوازی ولطافت زیبای شعر را نگه دارد. هدف این مقاله، بیان نقش ضرورت شعری در روابط استثنایی عدول مسند و مسند الیه از لحاظ مطابقت و عدم مطابقت در مذکر و مونث آمدن لفظ است؛ وپرسش اصلی این است که تنگنای ضرورت شعری در بحث عدول از مطابقت مسند و مسندالیه چگونه توجیه شده است؟ نتیجه این که، نحویان عموما هنگامی که شاعر درتنگنای ضرورت شعری قرار می گیرد، ازحمل برمعنا استفاده می کنند!
    کلیدواژگان: ضرورت شعری، عدول، مذکر و مونث، مرکب اسنادی
  • عباس گنجعلی*، سید محمد احمدنیا صفحه 65
    رمان «فرجام ها» از عبدالرحمن منیف، مانند دیگر رمان های وی، به رغم حجم کمش، دارای مضامین بلند انسانی، اجتماعی و سیاسی است. رویدادهای این رمان در صحرایی خشک و در روستای «طیبه» رخ می دهد که گرفتار قحطی است.رمان، به شیوه مجازی و با بهره گیری ازرمز مشکلات انسان را در جامعه عرب بیان می کند. درون مایه های فرعی این رمان که با طرح پدیده «قحطی» بیان شده، از اندیشه ها و جهت گیری های نویسنده ای نشات می گیرد که سرخورده از فعالیت های سیاسی و حزبی به رمان نویسی روی می آورد تا اهداف و آرزوهایی را که در میدان سیاست به آن دست نیافته، در عرصه ادبیات و رمان به دست آورد. نویسنده با یهره بردن از اندوخته های سیاسی، وعلمی اش، درون-مایه هایی داستان را رژف وعمیق مطرح کرده وبه آن کارکردی انتقادی و اصلاح طلبانه داده است.این جستار، با توجه به اهمیت درون مایه به عنوان اندیشه اصلی هر اثر و نیز نقش بارز آن در رویکرد اصلاح طلبانه، مسائل درونی رمان را به منظور پی بردن به ارزش درون مایه اصلی، با تکیه بر روش تحلیلی، بررسی می نماید.
    کلیدواژگان: درون مایه، رمان معاصر، عبدالرحمن منیف، فرجام ها
  • حمیدرضا مشایخی*، محمود دهنوی، نوشین صادقی میانرودی صفحه 89
    نقد کهن الگو یا همان نقد اسطوره ای به بررسی ناخودآگاه جمعی، یعنی ضمیر و ذهن ناخودآگاه بشر می پردازد. این نقد با بهره گیری ازنظریه یونگ، برای روان شخصیتی انسان پنج الگوی اصلی به نام های سایه، نقاب، آنیما، آنیموس و خود تعریف کرده است که نقاب و سایه در تکامل شخصیت هر فرد، نقش اساسی دارد. این کهن الگوها وجه مشترک همه ی انسان ها، به ویژه شاعران، به شمار می آید و در شعر، نمودی عینی تر دارد. باتوجه به سازگاری کهن الگوهای نقاب و سایه در اشعار نازک الملائکه، این جستار می کوشد تا آن را در اشعار وی به روش تحلیل توصیفی اجرا و نقاب ها، سایه ها و روش به کارگیری آنها را درشعر وی روشن نماید. برایند پژوهش نشان می دهد ایشان از رفتارهایی چون شر، بدی، گناه، طمع و دزدی به عنوان سایه و از خصلت هایی مانند خوبی، زهد، ایمان، رحمت و مهربانی، نقابی بر شخصیت انسان برای حضور در اجتماع برمی گزیند و از نقاب هایی بهره می جوید که در ادبیات باتوجه به دیدگاه یونگ قابل انطباق اند. و از شخصیت های اسطوره ای و اجتماعی مانند تاییس و برده، نقاب می سازد و دیدگاه هایش را از پس شخصیت نقابین بیان می کند و با به کارگیری ضمیر متکلم با شخصیت نقابین یکی می شود؛ ولی سرانجام از آن فاصله می گیرد و من خود را نمایان می سازد.
    کلیدواژگان: سایه، کهنالگو، نقاب، نازکالملائکه
  • روح الله نصیری*، تقی اجیه صفحه 117
    بسیاری از محققان و ادیبان، عنصر عاطفه را، از میان عناصر ادبیات، تاثیرگذارترین عامل در ماندگاری اثر ادبی می دانند؛ به گونه ای که اگر هر اثر خالی ازآن را نمی توان به معنای واقعی یک اثر ادبی دانست. زهرا حسینی در «دا» و غسان کنفانی در «مجموعه داستان هایش» می کوشند خواننده را با شرایط زندگی در جنگ، بویژه با انواع عاطفه ای که خود تجربه کرده اند، آشنا کنند. مخاطبان فراوان وشباهت مضمونی و محتوایی این دو اثر ادبی، موجب شد تا در این مقاله، با روش تحلیلی- توصیفی، عنصر عاطفه را در آن دو، مقایسه کنیم تا درجات توفیق هرکدام را در این موضوع، روشن نماییم. با بررسی و مقایسه انواع عاطفه، رغبت، خشم، ترس و طرب از لحاظ کیفی، کمی و نحوه ی کاربرد آنها دراین دو اثر داستانی روشن گردید که حیات زایی، تحریک عواطف مخاطب، ثبات بخشی به عواطف، تکثر زوایای نگاه در تحلیل عواطف، روان بودن قلم و حس برانگیزی لطیف و شاعرانه، عمده عوامل توفیق در نشان دادن لایه های تودرتوی عاطفه در این دو اثر ادبی می باشد.
    کلیدواژگان: دا، داستان های غسان کنفانی، عاطفه
  • مرضیه کهندل جهرمی* صفحه 139
    یکی از مهمترین شیوه های بازیابی محتوا، نمایه سازی می باشد و از آنجا که نمایه سازی در بازیابی هرچه سریع تر و آسان تر اطلاعات مورد نیاز پژوهشگر نقش بسزایی دارد از اهمیت ویژه ای برخوردار است. این مقاله بر آن است تا ضمن تعریف موجزی از نمایه، به نمایه موضوعی مجله انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی طی سالهای 2009 تا 2014م. (شماره 11 تا شماره 30) بپردازد. و مهمترین موضوعاتی که در زمینه زبان و ادبیات عربی در این مجله طی سالهای مذکور پرداخته شده را ذکر نماید همچنین دانشگاه هایی را که بیشترین تولیدات علمی و بیشترین تعداد نویسنده را در این مجله طی سالهای 2009م. تا 2014م. داشته را معرفی نماید.
    کلیدواژگان: نمایه، مجله انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، موضوع
|
  • Tayyebeh Seyfi*, Narjes Ansari Page 1
    Women have always played a great role in the realization of insurrections in the course of history besides heroic men. The great Iranian revolution could be mentioned as one of the most objective cases of women''s cooperation. Furthermore، everyone admits with certainty that it is the Great Zeinab''s admirable patience، perseverance، and strife that immortalizes Imam Hossein''s mobility. Women''s mission in this strife commences right after he is martyred; but among the women present in Karbala، Hazrat Zeinab''s sublime character beams on the horizon of history، and attracts the attention of men of letters and arts، particularly poets. Here، the researcher tries to do a close scrutiny of the distinguished contemporary Arabic and Persian poems on the Great Zeinab; thus، this essay will elucidate her reflection in the poetry of both languages، and underline the distinctions between the poets of the two cultures and nations in the representation of her character. Furthermore، the notion of slavery has been examined in the poetry of both languages due to its close affinity with Ashuraee women. This study evinces that Persian Ashuraee poems have put more emphasis on Hazrat Zeinab''s bravery and valor، lucidity and rhetoric than her other features while the most prominent virtue identified in Arabic poetry is her forlornness. Another distinctive feature between the two poetry is that Persian poems render a much more precise and detailed portrait of her.
    Keywords: Comparative Literature, Persian Poetry, Arabic Poetry, woman, Ashura
  • Ali Zeighami*, Amina Soleymani, Rahim Kasir Page 19
    Algeria is one of the Arab Countries، which is suffering under the authority of colonialism and then was able to get rid of his dominance over the redemption and sacrifice lives، resistance Algerian longer weapon spokesman in the face of colonialism and cry Dawih and the revolution burst to awaken the spirit of jihad and dedication to the people to achieve freedom and independence. This research is studying the features of the anti-colonial resistance in the Algerian poet Al-Shahid Al-Rabia Booshamah to show elements of resistance literature in the poetry of this poet. It shows us that colonialism، oppression and persecution French is the main reason for the emergence of resistance in literature of Al-Rabia Booshamah. Abides that home، and the call to revolution and struggle، and the call to unity، and in honor of martyrdom and martyr، and the hope of freedom، and exposing colonialism، challenge and defend the Palestinian cause is one of the most important features of the resistance in the poetry of this Algerian poet.
    Keywords: resistance literature, Algeria, Algeria literature, Al, Rabia Booshamah
  • Ali Bayanlou*, Fatemeh Maghsoudi Page 39
    The differences between the language of prose and poetry in which rhyme and meter are the most important elements. Due to the rhyme and meter، grammatical rules usage in verse is different from that prose، which is called by linguists “poetical license”. Sometimes، the poet may justify poetical license by using grammatical permissions and essentials in terms of deviation from the agreement between subject and predicate، and these permissions and essentials are indeed due to such deviation in poetical license. Therefore، in this paper، “poetical license” in terms of masculinity and femininity in predicative compound is explored. So the authors intend to investigate “poetical license” and its effect on the relation between poet and his/her grammatical thought، because poet often sacrifice grammar for the sake of music in order to retain the elegance and beauty of a poemIt is worth noting that the aim of this paper is to elucidate the role of poetical license in exceptional deviating relations between subject and predicate in respect of agreement and lack of agreement in masculinity and femininity. So، the general question of the paper is that how poetical license could be justified in respect of deviation from the agreement between subject and predicate. According to the results، linguists use «hamle bar ma''na» when they are bound in a poetical license situation!
    Keywords: poetical license, predicative compound, masculinity, femininity, deviation
  • Abbas Ganjali*, Sayed Mohammad Ahmadnia Page 65
    Like the rest of Abdu-Rahman Munif’s novels، “an-Nehayat” possesses eminent humanistic، social، and political themes. Although this novel is among Munif’s shortest novels، it contains some brilliant ideas. The novel is set in an arid، famine-struck desert in a village called Tiba. In such a context، the content is reflected in a metaphorical and symbolic manner to render an inclusive reflection of the problems of human and Arab societies. This article first introduces the personal characteristics of Abdu-Rahman Munif، who is a renowned contemporary Arab author، then it studies the position and role of this particular novel in the development of Arabic fiction، afterwards this study attempts to explore and examine the most important themes and motifs in this work. These themes have been implicitly incorporated by Munif in the fabric of the work and are only accessible through an analysis of the characters. The themes revolve around the subject of famine and reflect Munif’s ideas and tendencies which are in turn deeply rooted in his futile and frustrating political activism. This activism led him to seek refuge in writing fictionwith the hope of finding a new outlet for his unfulfilled human aspirations. Munif’s storehouse of political experiences along with his expertise in the fields of law and petroleum industryform the very basis for these high and deep themes and motifs، thus enabling him to exercise his critical and reformist intentions in such a forceful and pragmatic manner. Therefore، considering the essential role of theme as the central idea of any work and taking into account the crucial role of the novel in popular and public reformist movements، especially a novel focusing on ends and fates، the present study probes the internal issues of the novel in order to reveal the main theme by employing an analytic approach.
    Keywords: Abdu, Rahman Munif, An, Nehayat, Contemporary Arabic novel, Theme
  • Hamid Reza Mashayekhi*, Mahmood Dehnavy, Nooshin Sadghi Miyanroodi Page 89
    Archetypes critic or mythic critic investigate the collective unconscious and the human subconscious mind. This review that is derived from yung has defined 5 original patterns for Personality psychology، name shadow، mask، Anima، Animus and self that among them the mask and shadow play a fundamental role in development of personality of Each person. These archetypes are common to all humans، specially to poets. It is more objective in poetry. Regarding the compatibility of archetypes of the shadow and mask in Nazokolmalaeke poems، this essay is going to present descriptive analysis of this poem to adjust to be clear what are masks and shadows.، And considering conditions how they are used. The result of research shows that some behaviors like، evil، sin، greed and theft، are used as shadow and some features like piety، faith and compassion as mask on human personality to attend in societyand use some masks which in literature are matched with yungs perspective. this poem makesAmaskfrom mythic and social characters like Taees and slave and attempts to express its viewsfrom behind the mask and byusing the pronoun theologian it shows that its the same as mask character، but suddenly it takes away from me،and eventually reveals itself slowly.
    Keywords: Archetype, Mask, shadow, nazokolmalaeke
  • Rooh Allah Nasiri, Taqi Ajyh Page 117
    Among elements of literature، i. e. fantasy، style، sense and emotion، emotion element is taken by many researchers and literary scholars as the most influential one in the perdurability of a literary work، in such a way that if a work lacks this element، it cannot be considered as a genuine literary work. Zahra Hoseini in the novel Da and GhassanKanafani in his Story Collections are to familiarize readers with life conditions during the war in general and various emotions they have personally experienced in particular. The success of these two works in attracting a large number of readers as well as their content and thematic similarity to each other caused the researchers to analyze and compare them in terms of the literary element of emotion and show the degree of success of each of them for the readers. In the present article، all types of emotions of desire، anger، fear and joy are investigated and compared in terms of their quality، quantity، and their use in Da and Kanafani’s stories. Vitalization، stimulation of readers’ emotions، stability of emotion، plurality of viewpoints in analyzing emotions، eloquenceand poetic and delicate feeling stimulation are elements of successfulness through which we canindicate the labyrinthine layers of emotion in the two literary works.
    Keywords: “emotion”, “Da”, “GhassanKanafani's stories”
  • Marzieh Kohandel Jahromi* Page 139
    The Index is an important part of the Subject analysis and the user is able to achieved his information quickly and easily. The main objective of this study is to identify of indext Journal of the Iranian of Arabic Language and Literature in years 2009 – 2013. The purpose of this study is to serve the research community in the field of Arabic language and literature to access information faster and is a little more time. Also mention the most important subject areas in the field of Arabic language and literature
    Keywords: analysis Index, Index, Journal of the Iranian of Arabic Language, Literature, objective