فهرست مطالب

مطالعات راهبردی سیاستگذاری عمومی - پیاپی 15 (تابستان 1393)
  • پیاپی 15 (تابستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/05/09
  • تعداد عناوین: 7
|
  • احمد ساعی، سید رضی عمادی صفحات 7-39
    اعتراض های ضدحکومتی سال 2011 در خاورمیانه و شمال آفریقا، دولت و نظام سیاسی برخی کشورهای عربی را تغییر داد، در برخی کشورهای دیگر پایه های قدرت را سست کرد، و در برخی کشورهای منطقه نیز موجب تغییر در راهبرد سیاست خارجی گردید. قطر از معدود کشورهای عربی است که محیط داخلی آن از اعتراض های سال 2011 در خاورمیانه و شمال آفریقا تاثیر نپذیرفته، اما سیاست خارجی آن متاثر از اعتراض های منطقه ای، تغییر نمود. این کشور که به عنوان «دولت ذره ای» قلمداد می شود، به ویژه از نیمه ی دوم دهه ی 1990 و از زمان به قدرت رسیدن شیخ حمدبن خلیفه آل ثانی، سعی کرد با بهره گیری از منابع غنی هیدروکربنی و متنوع سازی اقتصاد، در مسیر رشد و توسعه حرکت کند که در راهبرد مزبور، موفق گردیده است.
    کلیدواژگان: قطر، اقتصاد، میانجی گری، مداخله گرایی، بقاء
  • امیر مسعود شهرام نیا، نازنین نظیفی نایینی صفحات 41-67
    دیپلماسی فرهنگی به عنوان رکن اصلی دیپلماسی عمومی و قدرت نرم، در روابط بین کشورها مورد توجه است. هدف اصلی دیپلماسی فرهنگی، تلاش در جهت گفت و گوی فرهنگی در سراسر جهان، ایجاد روابط سازنده، بهبود ارتباطات و همکاری، جلوگیری از سوء تفاهم، کاهش درگیری های اجتماعی و فرهنگی و پیامدهای آن ها و ترویج صلح و ثبات جهانی از طریق تقویت و حمایت روابط فرهنگی است. جهانی شدن نیز که یک پیشروی در بین الملل گرایی است، عاملی کلیدی برای تمرین دیپلماسی است. پروسه ی جهانی شدن به ویژه در بعد فرهنگی، می تواند فرصت هایی برای دیپلماسی فرهنگی در فضای جهانی ایجاد نماید. این پژوهش، در صدد یافتن تاثیر جهانی شدن به عنوان متغیری مستقل و تاثیرگذار بر رهیافت دیپلماسی فرهنگی به عنوان یک متغییر وابسته و تاثیرپذیر است. با در نظر گرفتن این امر که در فرآیند جهانی شدن، نقش فرهنگ به طور فزاینده ای به سطحی جهانی مرتبط گردیده، پژوهش مزبور در صدد پاسخ به این سوال است که آیا این فرآیند، همان گونه که هانتینگتون پیش بینی می کرد، به برخورد تمدن ها می انجامد و یا به افزایش همکاری در روابط بین الملل منجر می گردد؛ همچنین با تاکید بر «نظریه ی صلح سازی»، این پژوهش در صدد تبیین فرصت های جهانی شدن برای دیپلماسی فرهنگی است
    کلیدواژگان: جهانی شدن، دیپلماسی فرهنگی، قدرت نرم، نظریه ی صلح سازی
  • صفحات 69-100
    امروزه، نقش جهانی شدن در توزیع درآمد، از اهم موضوعات مورد بحث اقتصاددانان تلقی می شود و نظریات گوناگونی در این زمینه توسط موافقان و مخالفان ارائه شده، به طوری که بررسی و ارزیابی اثرات توزیعی منافع جهانی شدن، لازم و ضروری به نظر می رسد. در این مقاله، آثار جهانی شدن، بیکاری، تورم، رشد اقتصادی و هزینه های سرمایه گذاری دولت بر توزیع درآمد (به عنوان شاخص سنجش نابرابری درآمد) برای 17 کشور منتخب جهان به تفکیک 9 کشور در حال توسعه و 8 کشور رشد یافته طی دوره ی زمانی 2001-2010 مورد مطالعه قرار گرفته است. به منظور پی بردن به جزئیات نتایج، علاوه بر برآورد دو مدل جداگانه برای کشورهای در حال توسعه و رشد یافته، 17 کشور منتخب نیز در قالب یک مدل واحد، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته اند. برای برآورد اثرات متغیرها، از تکنیک هم انباشتگی پانلی به شیوه های حداقل مربعات معمولی (OLS)، حداقل مربعات معمولی پویا (DOLS) و حداقل مربعات معمولی کاملا اصلاح شده (FMOLS) استفاده گردیده است. نتایج برآوردها حاکی از آن است که متغیرهای شاخص ترکیبی جهانی شدن، رشد اقتصادی و هزینه های سرمایه گذاری دولت، دارای تاثیر مثبت و معنی دار بر وضعیت توزیع درآمد است، در حالی که متغیرهای تورم و بیکاری، تاثیر منفی و معنی دار در هر دو گروه از کشورهای مورد بررسی دارند. از طرف دیگر، میزان تاثیر پذیری وضعیت توزیع درآمد کشورهای در حال توسعه نسبت به کشورهای توسعه یافته، از شاخص جهانی شدن بیشتر است.
    کلیدواژگان: جهانی شدن، توزیع درآمد، تکنیک هم انباشتگی پانلی
  • علی علی حسینی، علیرضا آقا حسینی، محسن رضایی جعفری صفحات 101-138
    جهانی شدن، پدیده ای است که تاثیرات قابل ملاحظه ای بر زندگی بشر امروز گذارده است، تا آن جا که می توان عصر کنونی را «عصر جهانی شدن» نامید. مفاهیمی همچونآزادی، دموکراسی و حقوق بشر، از جمله مفاهیمی هستند که در این عصر، رویکردی جهانی پیدا کرده و با توجهبه تفوق تفکر غربی و لیبرال دموکرات در عصر کنونی، این مفاهیم، از منظر تفکر لیبرال دموکراسی معنا شده، و هر تفسیر و قرائت جدیدی از این مفاهیم که توسط «دیگران» ارائه گردد، طرد می شود. این امر موجب شده که همواره برخی از نظریه پردازان، جهانی شدن را مترادف با جهانی سازی بدانند که به دنبال تحمیل قرائت و معنی خاص خود از مفاهیم مربوط به عصر جهانی شدن است.
    سوال اصلی مقاله این است که بر اساس نگرش هرمنوتیک فلسفی، جهانی شدن به چه معناست؟ در پاسخ به این پرسش و بر پایه ی این فرضیه که: «بر مبنای نگرش هرمنوتیک فلسفی، جهانی شدن، بستری است که در آن سایر بازیگران عرصه ی جهانی می توانند مبتنی بر تصورات، سنت ها، باورها، شرایط فرهنگی و ریشه های تاریخی خود به تفسیرها و قرائت های جدید از مفاهیم مربوط به عصر جهانی شدن بپردازند.»، با روش توصیفی- تحلیلی و بر اساس نظریه ی هرمنوتیک، به منظور دستیابی به پاسخی مناسب برای این پرسش، به تجزیه و تحلیل مباحث در این زمینه پرداخته شد، و با مقایسه ی دو نگرش هرمنوتیک روشی و فلسفی و تطابق این دو هرمنوتیک با دو مفهوم جهانی سازی و جهانی شدن، برخی از چالش های موجود میان جمهوری اسلامی ایران و غرب، در چارچوب فهم متفاوت از مفاهیم مربوط به عصر جهانی شدن ارزیابی گردید
    کلیدواژگان: هرمنوتیک، هرمنوتیک فلسفی، جهانی شدن، ایران، غرب
  • شجاع احمدوند صفحات 139-176
    عموم مسلمانان بر این باورند که نخستین و عالی ترین نمونه ی رمانی دولت اسلامی، دولت حضرت محمد(ص) در مدینه النبی بوده است. هرچند در تعیین ماهیت این دولت، توافق نظری وجود ندارد، اما کسی وجود آن را به عنوان نخستین نظم سیاسی در اسلام انکار نکرده است. پیامبر اسلام، چند ماه پس از ورود به یثرب، هم زیستی با قبایل یهود مستقر در آن جا را آن چنان توسعه داد که کنفدراسیون بزرگی متشکل از این قبایل و قبایل عرب مسلمان تاسیس کرد. دراین مقطع، منشوری را تدوین کردکه چهارچوب دو مسئله ی مهم تنظیم روابط داخلی و تنظیم روابط خارجی را در بر می گرفت. در بعد تنظیم روابط خارجی، از محتوای این سند حقوقی می توان چهارچوب نظامی را استنتاج کردکه عناصراساسی یک نظام یا سیاست بین الملل نسبتا مدرن با اجزای معین را به خوبی تعریف کرده است. مقاله ی حاضر با این پرسش که مختصات نظام بین الملل برمبنای نخستین پیمان نامه ی عمومی در اسلام کدام است، می کوشد تا مختصات چهارگانه ی بازیگران، ساختار، فرایند، محیط و نتایج محیطی را آن گونه که در منشور مذکور منعکس شده، تبیین کند. برای این کار، از روش تحلیل محتوا و نظریه ی سیستم ها بهره خواهد گرفت
    کلیدواژگان: نظام بین الملل، پیمان نامه مدینه، سیستم، بازیگران، ساختار، فرایند، نتایج محیطی
  • منیره دیزجی، الناز انتظار، فهیمه اسمعیلی، رامین ریاحی صفحات 177-202
    مطالعه ی تحولات بین المللی در عصر فرا صنعت و عصر اطلاعات، بدون توجه به فرآیند جهانی شدن امکان پذیر نیست. فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) که مشخصه ی اصلی اقتصاد نوین است، یکی از مهم ترین عواملی بوده که نقش بسزایی در بهبود بهره وری و رشد اقتصادی در دو دهه ی گذشته داشته است. این مقاله، به بررسی اهمیت و آثار جهانی شدن و تبعات اقتصاد نوین با تاکید بر نقش فاوا بر رشد اقتصادی کشورهای منتخب عضو سازمان همکاری اسلامی با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته (GMM) در چارچوب پنل پویا طی دوره 2008-2000 می پردازد. نتایج این بررسی حاکی از آن است که زیر ساخت فاوا، سرمایه ی فیزیکی و سرمایه ی انسانی و متغیر باز بودن اقتصاد، رابطه ای مثبت و معنادار، همچنین متغیر اندازه ی دولت، رابطه ای منفی و معناداری با رشد اقتصادی کشورهای مورد مطالعه داشته اند.
    کلیدواژگان: جهانی شدن، فناوری اطلاعات وارتباطات، رشد اقتصادی، کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی، روش GMM
  • نسا زاهدی، الهام رسولی صفحات 203-225
    در دهه ی 1980، مصر، تحت تاثیر جریان نولیبرالیسم (به عنوان رهیافت غالب در عرصه ی سیاست و اقتصاد جهانی)، اصلاح ساختار اقتصادی داخلی و تلاش برای ارتقای جایگاه در عرصه ی داخل و بین الملل را در پیش گرفت. سوال این است که عملکرد دولت مصر در فرآیند اصلاحات، ذیل آموزه های نولیبرالیسم و جهانی شدن اقتصاد، چگونه بوده است؟ فرضیه ی مقاله، عملکرد دولت را در اجرای سیاست های نولیبرال و ادغام در اقتصاد جهانی، عامل بازتولید اقتدارگرایی، پیدایش بخش خصوصی ضعیف، اقتصاد بازار محور فاسد، مناسبات اقتصادی شبه مافیایی و در نهایت شکست اصلاحات و فروپاشی حکومت مبارک می داند.
    کلیدواژگان: نو لیبرالیسم، اصلاحات اقتصادی در مصر، آزادسازی سیاسی در مصر
|
  • Pages 7-39
    Anti-government uprisings in 2011 in the Middle East and North Africa not only changed governments and political systems of some Arab countries، but also weakened pillars of power in some other countries، and in some regional countries led to changes in foreign policy strategies. These changes have had important consequences. Qatar is among few Arab countries which have not been affected domestically by 2011 protests in the Middle East and North Africa، but its foreign policy has changed due to regional protests. Qatar which is regarded as a micro state، especially since the second half of 1990s and ruling of Sheikh Hamad Bin Khalifa Al Thani، tried to grow and develop its economy through exploiting its rich hydrocarbon reserves which has proved a successful strategy. Since 2004، the government of Qatar has tried to overlap its economy، foreign policy and security simultaneous with its economic growth. Utilizing its strong economy، the government of Qatar followed pragmatism in its foreign policy in the form of a mediator in the crises of the Arab world and tried to present itself as a peace making country. This overlapping has been successful in providing security for the government of Qatar in the crisis stricken Middle East. 2011 anti-government uprisings in the Arab world caused a sudden turn in the foreign policy of Qatar from a peace making player to an intervening player in creating regional chaos، and again the element of economy played the lead role in this strategy. This paper looks at the economic status of Qatar and how economy and foreign policy influenced its security before and after 2011.
    Keywords: Qatar, Foreign policy, Dynamic economy, Mediation, Interventionism, Survival, security, Arab uprisings
  • Pages 41-67
    Cultural diplomacy، as the linchpin of public diplomacy and soft power in relations between countries is noteworthy. The main purposes of cultural diplomacy are: trying to establish cultural dialogue around the world، creating constructive relationships، improving communications and collaboration، avoiding misunderstanding، reducing social and cultural conflicts and their consequences، and promoting global peace and stability by strengthening and supporting cultural relations. Globalization which is a step forward in internationalization is a key factor in practicing diplomacy. Globalization process، especially in its cultural dimension can create opportunities for cultural diplomacy in the global space. This study seeks to find the effect of globalization as an independent and effective variable on cultural diplomacy approach as the dependent and affected variable. Considering the fact that in the process of globalization، the role of culture has been increasingly linked to a global level، in this study we sought to answer the question، “Does this process، as Huntington predicted، would lead to clash of civilizations or lead to increased cooperation in international relations?” In this study، we focused on the «theory of peace-building» to explore the opportunities of globalization for cultural diplomacy، The results reveal that culture، globalization and international relations، are increasingly becoming interdependent and dominance over these three would empower people and countries to become powerful and exercise influence in cooperation، peace and solidarity. And this will be achieved by adopting cultural diplomacy in relations between countries
    Keywords: Globalization, Cultural diplomacy, Soft power, Peace, building theory
  • Pages 69-100
    Nowadays the role of globalization in income distribution is among the most important topics discussed among economists، and multiple theories have been proposed by proponents and opponents. Therefore، it seems essential to study and assess impacts of globalization on distribution of interests. This paper studies impacts of globalization، unemployment، inflation، economic growth، and expenses of government investments on income distribution (as index of assessing income inequality) in 17 countries، including nine developing and eight developed countries for the period of 2001 - 2010. To find out the details of the results، besides the two separate models for the developing and developed countries، the 17 selected countries were analyzed through a single model as well. To estimate impacts of the variables، Panel Cointegration Method using Ordinary Least Squares (OLS)، Dynamic Ordinary Least Squares (DOLS)، and Fully Modified Ordinary Least Squares (FMOLS) were utilized. The results of the estimates revealed that composite index variables of globalization، economic growth، and expenses of government investment have significantly positive impact on income distribution status، while variables of inflation and unemployment have had significantly negative impact on both groups of the selected countries. On the other hand، susceptibility rate of income distribution status in developing countries from globalization index is higher than that of developed countries.
    Keywords: Globalization, Income Distribution, Panel Cointegration Method
  • Pages 101-138
    Globalization is a phenomenon that has had significant impacts on our today’s lives، so that we can rightly name the modern era as “globalization era”. In this age، concepts such as freedom، democracy، and human rights have found a global approach and given the predominance of western and liberal democrat thought in the current era، these concepts have been defined from a liberal democrat perspective and any new interpretation and reading of these concepts offered by “others” is rejected. This has made some theoreticians consistently regard globalization as synonymous with globalism and try to impose their own specific interpretation and definition of globalization. The main question of this paper is” What does globalization mean based on the philosophical hermeneutics approach?” Answering this question based on the hypothesis that “based on philosophical hermeneutics approach، globalization is a platform that other global players can apply their novel interpretations and readings of the concepts related to globalization based on their assumptions، traditions، beliefs، cultural conditions and historical roots”، a descriptive- analytical method based on hermeneutics theory was selected to find an appropriate answer to the research question. The related topics were discussed and analyzed and the two approaches of philosophical and methodological hermeneutics were compared and these two were contrasted with the two concepts of globalization and globalism to assess the existing challenges between Iran and the west over different understandings of the concepts related to globalization era
    Keywords: Hermeneutics, Philosophical hermeneutics, Globalization, Iran, The west
  • Pages 139-176
    Muslims generally believe that the first and the best ideal example of Islamic government was Prophet Muhammad’s (PBUH) government in Madinat Al-Nabi. Although there is no consensus on the nature of this government، no one has denied it as the first political system in Islam. A few months after entering Yathrib (Medina)، the prophet (PBUH) developed coexistence with Jewish tribes residing there and established a big confederation consisting of these tribes and Arab Muslim tribes. Then he drafted a charter that included the framework for the two important issues of domestic and foreign policies. From a foreign policy perspective، a framework for a system can be derived from the contents of this legal document that clearly defines the basic elements of a relatively modern international system or policy with its specific components. This paper asks the question “What are the coordinates of the international system based on the first public treaty in Islam?” and tries to explore the four coordinates of players، structure، process، environment and environmental results as they are reflected in the charter. Content analysis and systems theory methods have been utilized in the research.
    Keywords: International System, Medina Charter, System, Players, Structure, Process, Environmental Results
  • Pages 177-202
    Study of international development in post-industrial era and information era regardless of globalization process is not possible. Information and Communication Technology (ICT) is the main characteristic of modern economics، and it has been one of the most important factors that has played an important role in improving productivity and economic growth in the past two decades. This paper، explores the importance and consequences of globalization and modern economy with emphasis on the role of ICT on economic growth of Organization of Islamic Cooperation (OIC) member countries using Generalized Method of Moments (GMM) within the framework of a dynamic panel data approach for the period of 2000- 2008. The results indicate that the variables of ICT infrastructure، physical capital، and human capital and economic openness have positive and significant relationship but the variable of government size has negative and significant relationship with economic growth of selected member countries of OIC.
    Keywords: Globalization, ICT, Modern Economy, OIC member countries, GMM Method
  • Pages 203-225
    In 1980s، under the influence of neo-liberalism movement as a dominant approach in politics and global economy، Egypt started reforming its domestic economic structure and tried to improve its position domestically and internationally. The question is how the performance of Egyptian government in reforming process has been، following the teachings of neo-liberalism. The hypothesis of this paper regards the performance of the Egyptian government in implementing neo-liberal policies and merging in global economy as factors in reproduction of authoritarianism، emergence of weak private sector، corrupt market oriented economy، quasi-mafia economic relations، and finally failure of reforms and collapse of Mubarak’s government.
    Keywords: Neo, liberalism, Economic reforms in Egypt, Political liberalization in Egypt