فهرست مطالب

  • سال چهارم شماره 2 (پاییز و زمستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/11/13
  • تعداد عناوین: 7
|
  • اسدالله بابایی فرد، محمد شاه میرزایی بیدگلی صفحات 155-186
    در این پژوهش رابطه بین اعتیاد به مواد مخدر و برخی عوامل اجتماعی در بین معتادان متاهل شهر آران و بیدگل، با استفاده از روش پژوهش پیمایشی، بررسی شده است. نمونه آماری پژوهش، با استفاده از فرمول کوکران، 300 نفر بوده است. آزمون های آماری نشان دادند که بین جنسیت، شغل، محل سکونت، درآمد، تحصیلات، شرایط نابهنجار اجتماعی، ارتباطات خانوادگی ضعیف، دوست یابی نادرست، عدم موفقیت اجتماعی و اعتیاد رابطه معنادار وجود دارد. بین متغیرهای سن، تعداد افراد خانوار و فقدان تفریحات سالم و اعتیاد رابطه معنادار وجود ندارد. در تحلیل چند متغیره و تحلیل مسیر نیز ملاحظه شد که از میان چهار متغیر مستقلی که رابطه معنادار با متغیر وابسته پژوهش داشته اند، یعنی، دوست یابی نادرست، ارتباطات خانوادگی ضعیف، شرایط نابهنجار اجتماعی و عدم موفقیت اجتماعی، دو متغیر دوست یابی نادرست و ارتباطات خانوادگی ضعیف تاثیر مستقیم بر اعتیاد به مواد مخدر داشته اند.
    کلیدواژگان: ارتباطات خانوادگی ضعیف، اعتیاد به مواد مخدر، دوست یابی نادرست، شرایط نابهنجار اجتماعی، عدم موفقیت اجتماعی، فقدان تفریحات سالم
  • مسعود چلبی، هدا یاقوتی صفحات 187-207
    افسردگی یکی از رایج ترین بیماری های روانی است که عوامل اجتماعی در بروز آن، نقش موثری دارد. پژوهش حاضر سعی کرده است، تا با رویکردی جامعه شناختی و با روش پیمایشی (انتخاب 300 نفر از شهرهای تهران، رشت، صومعه سرا و لاهیجان) به بررسی تطبیقی دو استان تهران و گیلان بپردازد. یافته های مربوط به افسردگی؛ که براساس آزمون افسردگی سما انجام شده است، میانگین افسردگی افراد نمونه را (در مقیاس0 تا 100) برابر با 27/26، در حد «افسردگی خفیف» نشان می دهد. همچنین؛ نتیجه تحلیل چندمتغیری داده ها بیانگر آن است که عامل نبود پیوند اجتماعی، که متشکل از دو متغیر نبود حمایت اجتماعی و جدایی اجتماعی است، بیش از سایر عوامل با افسردگی رابطه دارد. بعد از آن به ترتیب، عامل نبود موفقیت اقتصادی که شامل متغیر دست نیافتن به هدف است، و عامل نابسامانی اخلاقی که متشکل از متغیرهای بی اعتمادی اجتماعی، آنومی و احساس ناامنی؛ بیشترین تا کمترین سهم خالص را در توضیح افسردگی، داشته اند.
    کلیدواژگان: استان تهران، استان گیلان، افسردگی، عوامل اجتماعی، نبود پیوند اجتماعی، نبود موفقیت اقتصادی، نابسامانی اخلاقی
  • آرمان حیدری، کیهان رسائی پور صفحات 209-233
    خودکشی پدیده ای چند بعدی و فرایندی است که از ناراحتی، تمایلات به خودکشی، خودکشی نافرجام تا خودکشی کامل را شامل می شود. اکثر پژوهش های پیشین، با اتکای بر متغیرهای جامعه شناختی یا روان شناختی صرف با تکیه بر آمارهای رسمی و داده های سری های زمانی، تنها خودکشی کامل را مورد توجه قرار داده و گرایش به خودکشی را نادیده گرفته اند. از این رو، مقاله حاضر با در نظر گرفتن هر دو دسته متغیرهای جامعه شناختی و روان شناختی، و با روش پیمایشی مقطعی به بررسی میزان گرایش به خودکشی زنان 16- 40 ساله ساکن شهر یاسوج پرداخته است. بر اساس نتایج پژوهش مجردها نسبت به متاهل ها، جوانان نسبت به میان سالان، و بیکاران و دانشجویان نسبت به شاغلان و خانه داران گرایش بیشتری به خودکشی داشته اند. همبستگی متغیرهای دینداری و افسردگی با گرایش به خودکشی، به ترتیب، منفی و مثبت بوده است. مهم ترین متغیر تاثیر گذار بر گرایش به خودکشی افسردگی و تاثیر دینداری بر گرایش به خودکشی بیشتر غیر مستقیم بوده است. در نهایت دو متغیر افسردگی و مجرد بودن توانسته اند بیش از نیمی از واریانس (53 درصد) گرایش به خودکشی پاسخ گویان را تبیین کنند.
    کلیدواژگان: افسردگی، تجرد، دینداری، زنان خانه دار، زنان، گرایش به خودکشی، یاسوج
  • منصور وثوقی، سید محمد صادق مهدوی، احسان رحمانی خلیلی صفحات 235-263
    سلامت اجتماعی افراد به چگونگی تعامل فرد با دیگران، عکس العمل مردم نسبت به او و چگونگی تعامل او با موسسات اجتماعی و آداب و رسوم اجتماعی مربوط می شود. سوال اصلی پژوهش این گونه شکل می گیرد که: بنا به اهمیت و جایگاه سرمایه اجتماعی در توسعه، آیا می توان از آن به منزله عاملی اثرگذار بر سلامت اجتماعی سود جست؟ و تاثیر سرمایه اجتماعی بر سلامت اجتماعی در حضور متغیرهای حمایت اجتماعی و شادابی اجتماعی چگونه است؟
    این پژوهش با رویکرد اثبات گرایی و از نوع توصیفی تبیینی است و در آن از روش پیمایش استفاده شده است. در اندازه گیری متغیرها، سلامت اجتماعی براساس شاخص های کییز، سرمایه اجتماعی بر اساس شاخص های بانک جهانی سرمایه اجتماعی، شادابی اجتماعی بر اساس شاخص های لیندنبرگ و حمایت اجتماعی با تلفیق شاخص های فیشر و ولمن عملیاتی شده اند. پرسشنامه پس از بررسی روایی و پایایی، با تلفیق روش نمونه گیری طبقه بندی و خوشه ایچند مرحله ای، با برآورد حجم نمونه از طریق فرمول کوکران، در بین 810 خانوار در پنج منطقه شهر تهران در سال 1392 اجرا شد.
    یافته های پژوهش بیانگر آن است که سه متغیر سرمایه اجتماعی، شادابی اجتماعی و حمایت اجتماعی با میزان R2=0.29 بر سلامت اجتماعی موثرند که بیشترین تاثیر از سوی سرمایه اجتماعی است. متغیرهای شادابی اجتماعی و حمایت اجتماعی بر سرمایه اجتماعی نیز موثرند و در نهایت متغیر حمایت اجتماعی موجب افزایش شادابی اجتماعی می شود.
    کلیدواژگان: حمایت اجتماعی، سرمایه اجتماعی، سلامت اجتماعی، شادابی اجتماعی، شهروندان تهرانی
  • اکبر زارع شاه آبادی، مستانه بلگوریان صفحات 265-286
    طرد اجتماعی، فرایندی است که طی آن روابط بین افراد و جامعه ای که در آن زندگی می کنند نقض و سست می شود و در نتیجه، فرد در معرض انواع مخاطرات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی قرار می گیرد. از آنجا که فعالیت جوانان در عرصه های اجتماعی منوط به پذیرش آنها از سوی سایر افراد و گروه های اجتماعی است، این طرد شدگی خود می تواند زمینه را برای بزهکاری آنان فراهم کند.
    در پیمایش حاضر رابطه طرد اجتماعی و بزهکاری با نمونه ای 100 نفری و به روش نمونه گیری تصادفی ساده از دانشجویان دختر دانشگاه یزد بررسی شده است. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه است. نتایج نشان می دهند که رابطه معنا داری میان متغیرهای محل سکونت و وضعیت تاهل در احساس طرد شدگی و بزهکاری وجود ندارد. اما میان طرد شدگی و میزان درآمد خانواده و نوع شغل پدر و بزهکاری رابطه معنا داری مشاهده می شود. همچنین هر چه احساس طرد شدگی بیشتر می شود بر میزان بزهکاری افزوده می شود. تحلیل رگرسیونی نیز نشان می دهد که 5/14 درصد از متغیر وابسته (بزهکاری) توسط طرد شدگی اجتماعی تبیین می شود.
    کلیدواژگان: بزهکاری، دانشجویان دختر، دانشگاه یزد، طرد اجتماعی
  • صادق صالحی، لقمان امامقلی صفحات 287-304
    پژوهش حاضر، با نگاه جامعه شناسی زیست محیطی به آزمون تجربی تاثیر نگرش، اثر بخشی ادراکی و ارزش زیست محیطی بر رفتار مصرف برق می پردازد و به دنبال پاسخ گویی به این سوال اساسی است که تا چه اندازه نظریه رفتار برنامه ریزی می تواند رفتار مصرف انرژی برق خانگی را تبیین کند؟ براساس نظریه رفتار برنامه ریزی شده، مدیریت مصرف برق از سوی فرد، ابتدا به وسیله نگرش وی نسبت به مصرف انرژی و سپس، تحت تاثیر اثر بخشی ادراکی او از رفتار نسبت به مصرف انرژی و درنهایت، ارزش های زیست محیطی است. مطالعه حاضر در بین مشترکان برق خانگی ساکن مناطق شهری تحت پوشش شرکت توزیع نیروی برق مازندران در سال 1392 و با استفاده از روش پیمایشی انجام شده است. برای تعیین نمونه، از شیوه نمونه گیری تصادفی ساده استفاده شده است و 437 نفر به عنوان نمونه بررسی شده اند. ابزار این پژوهش پرسشنامه بوده و برای سنجش اعتبار و روایی سوالات، به ترتیب از اعتبار صوری و ضریب آلفای کرونباخ استفاده شده است. نتایج پژوهش حاضر گویای آن است که رفتار مصرف برق خانوار را تنها به میزان معینی می توان از طریق نظریه رفتار برنامه ریزی شده تببین کرد. بر این اساس، رفتار مصرف برق نه تنها مبتنی بر نظریه رفتار برنامه ریزی شده است، بلکه به نظر می رسد تحت تاثیر متغیرهای اجتماعی فرهنگی دیگری نیز قرار دارد.
    کلیدواژگان: اثر بخشی ادارکی، مدیریت مصرف برق، نظریه رفتار برنامه ریزی شده، نگرش نسبت به انرژی، نگرش نسبت به مصرف انرژی
  • فرزانه قانع عزآبادی، مسعود کیانپور، وحید قاسمی صفحات 305-331
    داغ ننگ پدیده ای است ساختگی و وابسته به زمان و مکان، فشار اجتماعی موذیانه ای که جامعه بسته به فرهنگ مسلط آن را خلق و بر پیشانی کسانی می زند که از هنجارهای مرسوم جامعه تجاوز کرده اند. توجه بیش از حد به نقش ازدواج در جامعه ما، به ویژه در مناطقی که ارزش های سنتی و مردسالارانه هنوز تاثیرگذار است، برای هویت یابی زنان، به قرار گرفتن دخترانی که از سن مطلوب ازدواج از نگاه جامعه گذر کرده اند در معرض داغ ننگ ناشی از تجرد منجر می شود. این پژوهش با هدف رسوخ به بطن دنیای دختران مجرد 30 سال به بالا و دست یافتن به واقعیت محض و ملموس تجربه زیسته آنان به شیوه پدیدار شناسی به دنبال کاوش در خصوص مفهوم داغ ننگ ناشی از تجرد است. در این راستا با بهره گیری از نظر جامعه شناسانی مانند گافمن و بوردیو و با استفاده از روش گلوله برفی با 24 دختر مجرد 30 سال و بالاتر ساکن شهرهای یزد و اصفهان مصاحبه عمیق شد. یافته های پژوهش بیانگر حضور پررنگ داغ ننگ برآمده از تجرد در تجربه زیسته افراد بررسی شده است. سنگینی نگاه دیگران، ترحم های بی مورد، پرسش ها و کنجکاوی های مزمن، سرکوفت های خانواده، احساس سرباربودن، نسبت دادن عیب و ایرادات ناروا و القاب ناشایست، نیشخندهای زهرآلود، و طعنه های بی رحمانه ازجمله مقولاتی هستند که داغ ننگ معطوف به خود و داغ ننگ ادراک شده از جانب جامعه را در تجربه تجرد دختران 30 سال و بالاتر در این پژوهش رقم می زنند.
    کلیدواژگان: پدیدار شناسی، تجرد، داغ ننگ، سرمایه اجتماعی، سرمایه فرهنگی
|
  • Asadollah Babaiefard, Mohammad Shahmirzaei Bidgoli Pages 155-186
    In this study، the relationship between Drug Addiction and some Social Factors، among Married Drug Users in Aran & Bidgol city، using Survey Methods، is investigated. Population sample، using Cochran formula، is 300 people. Data for this study were collected from January to March 2011. Statistical tests showed that there is a significant relationship between Gender، Occupation، Residence، Income، Education، Social Abnormal Conditions، Poor Family Relationships، Wrong Dating، Social Failure، and Addiction. There was no significant relationship between Age، Household Size، Lack of Leisure and Addiction. In Multivariate Analysis and Path Analysis، it was observed that among the four Independent Variables that have a significant relationship with the Dependent Variable of the study، i. e. Wrong Dating، Poor Family Relationships، Social Abnormal Conditions and Social Failure، variables of Wrong Dating and Poor Family Relationships have a direct impact on Drug Addiction.
    Keywords: Drug Abuse, Social Abnormal Conditions, Poor Family Relationships, Wrong Dating, Social Failure, Lack of Leisure
  • Masoud Chalabi, Hoda Yaghouti Pages 187-207
    Depression is one of the most prevalent psychological disease، That Social factors play a major role in the disease. in this work، having a Sociological approach in this field، it has been tried to have a comparative analysis of Depression in Tehran and Gilan provinces، by analyzing 300Persons from Tehran، Rasht، Sowme-Sara، and Lahijan، using Survey Method with a sociological approach. According to Sama Scale، average Depression for sample persons (on 0 to100) was equal to 26. 27 (is minor depression). In the reported quantities as well as in analyzing effective social factors on depression using Multiple Regression Method، the pure effect of Lack of social relation include Lack of social Support and Social isolation on Depression، were more than other independent variables and following that، Economic Fail or goal achievement، and Moral abnormality include lack of social trust، anomie and insecurity emotion were the variables with the most pure contributions to depression، respectively.
    Keywords: depression, Social Factors, Tehran Province, Gilan Province, Lack of social relation, Economic Fail, Moral abnormality
  • Arman Heidari, Keihan Rasaeipour Pages 209-233
    Suicide is a multidimensional phenomenon and is a process which ranges from unhappiness، to suicidal tendencies، to attempted suicide، and to complete suicide. the present essay has investigated the attitude towards suicide of 16-40 year-old women of Yasouj City according to sociological and psychological variables via the survey method. Data analysis showed that the unmarried، the youth، the unemployed، and university students had more suicidal tendencies compared with the married، the middle aged، the employed، and housewives. The variables of religiousness and depression had negative and positive correlations with suicide respectively. Depression was the most effective variable in suicidal attitudes، and the effect of religiousness on suicide has been mostly indirect. Finally، two variables of depression and singleness could explain over the half of the total variance (53%) of respondents'' tendencies toward suicide.
    Keywords: attitude toward suicide, religiosity, Yasouj, depression, women
  • Mansor Vosoghi, Seyed Mohammad Sadegh Mahdavi, Ehsan Rahmani Khalili Pages 235-263
    Enjoying a positivistic approach، this study is in fact a descriptive-causal survey. To measure the variables، we used Keyes Index for Social Health، Integrated Questionnaire for the Measurement of Social Capital (SC-IQ)، Lindenberg Indices for Social Happiness، and Wellman and Fischer Indices for Social Support. After considering validity and reliability of the study، the questionnaires were applied to 810 households in five districts of Tehran in 2013 CE which were selected based on stratified sampling and cluster multistage sample design and utilizing Cochran formula to evaluate the sample volume. The results of our study indicate that social capital، social happiness، and social support، as three variables in this study، affect social health; that social capital has the greatest impact. As variables، social happiness and social support also affect social capital. And finally، social support causes an increase in social happiness.
    Keywords: Social Health, social capital, Social Happiness, Social Support, Citizens Tehran
  • Akbar Zare Shahabadi, Mastaneh Belgorian Pages 265-286
    social exclusion is a process through which relationship between individuals and the society in which they live undermined and consequently individual exposed to the economic، social and cultural perils. Since youth activities in social arenas are conditioned on acceptance from other people and social groups، the exclusion can lead to the youth crimes. this paper examines the impact of some contextual factors on social exclusion and crime and also considers the relationship between social exclusion and crimes. general method present work is survey and population is girl student of Yazd University. From this population a sample of 100 people by simple random sampling method is selected. Data of this paper is gathered through questionnaire. Raw data are processed by SPSS software and t and F tests as well as correlation coefficient and multi variable regression are considered. our findings show that location variable (city or village) and marital statue (single or married) have not significant impact on social exclusion but father job and family income have significant impact on social exclusion and crime respectively. Furthermore، the more the feeling of exclusion، the higher the rate of crime. Regression analysis shows that 14. 5 percent of dependent variable (crime) is described by the social exclusion. social acceptance is one of the important needs of youths and deprivation of that can lead to the crime.
  • Sadegh Salehi, Loghman Emamgholi Pages 287-304
    This study tries to examine the role of attitudes، perceived efficacy and environmental valueon electricity consumption behaviorwith sociological orientation. It seeks to answer to this question that to what extent theory of planned behavior might explain electricity consumption behavior at home? According to the theory of planned behavior، an individual initially is influenced by his/her attitude toward energy consumption first، then by perceived efficacy toward energy consumption behavior and finally، by environmental values. The population of this study is consisted of household electricity customers in urban area serviced by Cooperation of Electricity Distribution in West Mazandaran in 2014. Using random sampling method، 437 customers were selected to complete the questionnaires. Validity and reliability of the instrument were confirmed by local expertise and Alpha respectively. The results of the study show that there is a relationship among three components of the theory of planned behavior and electricity consumption management. The study concludes to suggest future researcher to apply different sociological theories to explain customers’’ electricity consumption.
    Keywords: Theory of Planned Behavior, Attitudes towards energy consumption, Perceived efficacy, Environmental value, Energy consumption behavior, West Mazandaran
  • Farzaneh Ghane Ezabadi, Masoud Kianpour, Vahid Ghasemi Pages 305-331
    Stigma as a fictitious phenomenon dependent on time and place، is an archly social pressure which a society closed by a dominant culture creates and attaches those who violate the common norms by a society. Paying too much attention to the role of marriage in our society، for the identity of women results in placing those girls who trespass the desired marriage age in the society at the expose of stigma due to bachelorhood. The present study، with the objective of penetration within the world of girls of 30 and upper years old and accessing to pure and tangible reality of their lived experiences in a phenomenological method، pursues the investigation in the concept of stigma due to bachelorhood. Accordingly، using the Snowball method، the single girls of 30 and upper years old living in Yazd and Isfahan were interviewed in-depth. The findings of the present study indicate that the heavy presence of stigma due to bachelorhood in individuals'' lived experiences can be investigated. Others'' heavy gazes، unnecessary pathos،chronic curiosity،families'' rebukes،feelings of being a burden،undue flaw and inappropriate epithets، poisonous sneers and cruel sarcasm are among the issues on which، in the present study، stigma focuses and which present perceived stigma from the society in the bachelorhood experiences of girls of 30 and upper years old. Key words: stigma، bachelorhood، phenomenology،cultural capital،social capital.
    Keywords: stigma, bachelorhood, phenomenology, cultural capital, social capital