فهرست مطالب

  • سال دوازدهم شماره 1 (پیاپی 22، بهار و تابستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/10/20
  • تعداد عناوین: 10
|
  • عزت الله مافی، غلامرضا مرادی، سلمان حیاتی، روح الله خیام پور صفحه 1
    اهداف
    شهر اهواز یکی از کلان شهرهای ایران و به لحاظ توپوگرافی، جزو مناطق پست و جلگه ای با شیب بسیار کم است. در این شهر ساخت و ساز های غیر اصولی و بارش های آنی و رگباری از عوامل مهم آب گرفتگی معابر هستند. این عوامل، باعث شده است تا به این موضوع پرداخته شود.
    روش
    این پژوهش که به روش توصیفی/ تحلیلی انجام شده و مبتنی بر روش علی و معلولی است با استفاده از قابلیت های سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و تکنیک River tools به بررسی، شناسایی و مدیریت آب های سطحی و سیلاب های شهری در منطقه یک کلان شهر اهواز، به هنگام بارندگی پرداخته است و نقشه های شیب، جهت شیب و مناطقی که در هنگام بارندگی دارای پتانسیل آب گرفتگی هستند، برای این منطقه تهیه گردیده است.
    یافته ها/
    نتایج
    در این منطقه به علت شیب کم امکان تخلیه ثقلی و به علت هزینه زیاد امکان پمپاژ آب به رودخانه کارون وجود نداشته است، ولی با استفاده از تحلیل های GIS بهترین مسیر طبیعی منطبق بر خیابان ها برای تخلیه رواناب، مشخص شده است و در نهایت، نقشه شبکه پیشنهادی دفع آب های سطحی از منطقه مورد مطالعه ارایه شده است.
    نتیجه گیری
    در منطقه یک شهر اهواز، شبکه آب راهه درختی یا سلسله مراتبی جمع آوری آب سطحی منطبق بر خیابان ها و کوچه های بافت شهری، پیش بینی شده است. تا آب جمع آوری شده از این منطقه به این کانال های پیش بینی شده هدایت و از آنجا به رودخانه کارون سرازیر شود.
    کلیدواژگان: شبکه دفع رواناب، سیستم اطلاعات جغرافیایی، تکنیک River tools، شهر اهواز
  • محمد رحیم رهنما، ندا محمدزاده صفحه 15
    اهداف
    تحقیق حاضر به دنبال سنجش و تحلیل همبستگی میان کیفیت محیطی پیاده راه ها و سطح سرمایه اجتماعی بهره برداران پیاده راه قره خان شهر مشهد است.
    روش
    این پژوهش با استفاده از روش کیفی، در چارچوب مطالعه موردی، بر روی پیاده-راه قره خان شهر مشهد انجام شده است. به این منظور کیفیت محیطی این پیاده راه، با استفاده از شش شاخص(دسترسی، کاربری و فعالیت، ایمنی و امنیت، راحتی و آسایش، امکانات و خدمات و منظر فضا) و سطح سرمایه اجتماعی، با استفاده از سه شاخص(شبکه اجتماعی، مشارکت اجتماعی/ مشارکت مدنی و اعتماد اجتماعی) به صورت پیمایشی، از طریق پرسش از 371 نفر از جامعه آماری که به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شده اند، سنجش شده است.
    یافته ها/
    نتایج
    نتایج حاصل از پرسش نامه نشان می دهد، کیفیت محیطی پیاده راه قره-خان، از منظر بهره برداران آن، با میانگین امتیاز 29/3 از طیف پنج قسمتی لیکرت، در وضعیتی به طور نسبی، مطلوب و سطح سرمایه اجتماعی افراد، با میانگین امتیاز 96/1 از طیف پنج قسمتی لیکرت در وضعیتی به طور نسبی، نامطلوب قرار دارد.
    نتیجه گیری
    تحلیل همبستگی بین دو متغیر، با استفاده از آزمون همبستگی اسپیرمن، در محیط نرم افزار spss با سطح معنی داری 2/0 و ضریب همبستگی 22/0، وجود رابطه معنی دار و مثبت بین دو متغیر را، هرچند ضعیف، اثبات می کند.
    کلیدواژگان: پیاده راه، سرمایه اجتماعی، فضای شهری، کیفیت محیطی، کلان شهر مشهد
  • خدیجه بوزرجمهری، محمود عیوضلو، علیرضا جمشیدی صفحه 31
    اهداف
    مقاله حاضر بر اساس نتایج بانک اطلاعاتی مقالات علمی- پژوهشی مجله های جغرافیایی کشور، به بررسی و طبقه بندی موضوعی مقالات جغرافیای روستایی پرداخته است.
    روش
    جامعه آماری شامل 2388 مقاله جغرافیایی از 19 مجله علمی پژوهشی کشوراست که طی سال های 1327-1387 به چاپ رسیده است. موضوع بندی مقاله ها، بر اساس فهرست سرفصل های دروس تمامی مقاطع تحصیلی رشته جغرافیا انجام گرفته است و ورود اطلاعات به رایانه و پردازش آن ها، در پایگاه داده ها به وسیله زبان برنامه نویسی Visual C# ذخیره شده است، همچنین برای قابلیت جستجوی مقالات از نرم افزار Microsoft Access استفاده شدهاست.
    یافته ها/
    نتایج
    این بررسی نشان داد که 5/45 درصد مقالات جغرافیایی در سال های 82-87 نوشته شده و 57 درصد آن ها در حوزه مطالعات جغرافیای انسانی بوده است که از آن میان، 30 درصد در زمینه موضوعات مختلف جغرافیای روستایی تالیف شده است.
    نتیجه گیری
    مهم ترین عامل افزایش مقالات در سال های اخیر، از نظر 88 تن از استادان جغرافیا«کسب امتیاز برای ارتقا به مرتبه علمی بالاتر» بوده است.
    کلیدواژگان: مجلات علمی پژوهشی، بانک اطلاعاتی، مقالات جغرافیایی، مقالات جغرافیای روستایی
  • علی شماعی، صادق حاجی نژاد صفحه 55
    اهداف
    دو هدفی که این پژوهش در پی دست یابی به آن ها است، عبارت اند از: 1. بررسی و تحلیل روند تغییرات شبکه شهری منطقه خراسان طی سرشماری های 1335 تا 1390 با استفاده از شاخص های کمی و تبیین عوامل موثر بر این تغییرات؛ 2. بررسی میزان همبستگی میان نتایج به دست آمده، از بکارگیری شاخص های رایج در این زمینه در شبکه شهری منطقه خراسان.
    روش
    روش پژوهش، توصیفی- تحلیلی بوده است و برای گردآوری داده ها از روش اسنادی- کتابخانه ای استفاده شده است. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات در این پژوهش از 11 شاخص، در قالب سه دسته شاخص های نخست شهری، تمرکز و تعادل، همچنین از مدل مکان مرکزی کریستالر و الگوی پراکنش سکونتگاه های شهری (شاخص نزدیکترین همسایگی) استفاده شده است.
    یافته ها/
    نتایج
    یافته های پژوهش نشان دهنده آن است که شبکه شهری منطقه خراسان در تمامی سرشماری های 1390- 1335 نامتعادل بوده است. البته لازم به ذکر است که نامتعادل ترین وضعیت شبکه شهری منطقه خراسان مربوط به سرشماری سال 1365 است، همچنین یافته های پژوهش نشان می دهند که نتایج به دست آمده از شاخص های به-کار گرفته شده در شبکه شهری منطقه خراسان، با یکدیگر هماهنگ نیستند..
    نتیجه گیری
    اصلاحات ارضی، افزایش درآمد های حاصل از فروش نفت در دهه 1355- 1345 و سرمایه گذاری در نواحی شهری، حوادث کشور افغانستان، وجود امکانات و فرصت های شغلی و امکان تامین اقتصادی در شهر مشهد، و... عواملی است که بر نامتعادل شدن شبکه شهری منطقهخراسان موثر بوده است، همچنین باید بیان کرد که گر چه در دهه های اخیر در برنامه های دوم، سوم و چهارم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور در خصوص تمرکز دایی از ساختار مناطق از جمله منطقه خراسان تاکید-هایی صورت گرفته است؛ اما فعالیت ها و اقداماتی متناسب با برنامه ها در شبکه شهری منطقه خراسان انجام نشده است.
    کلیدواژگان: تحلیل فضایی، شبکه شهری، نخست شهر، منطقه خراسان
  • حسنعلی فرجی سبکبار، نرگیس وزین، حمدالله سجاسی قیداری صفحه 83
    اهداف
    تعادل فضایی سلامت، یکی از اصول زمینه ساز تحقق عدالت و پایداری اجتماعی است و در این راستا، شناخت فضایی نسبت به نابرابری سلامت، در سطح استان، کمک شایانی به برنامه ریزان، جهت تصمیم گیری برای کاهش شکاف، فراهم می کند؛بنابراین در تحقیق حاضر با هدف تبیین نابرابری فضایی سلامت، به سنجش سطح سلامت شهروندان در شهرستان های استان خراسان رضوی پرداخته می شود.
    روش
    روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است و برای تحلیل وضعیت سلامت در استان و رتبه بندی شهرستان ها، از تکنیک الکتره استفاده می شود. ازجمله ورودی مدل الکتره، وزن معیارها است که در تحقیق با مدل ANP و نرم افزارSuper Decision با تکیه بر نظر 13 نفر از خبرگان به دست آمده است. روش جمع آوری اطلاعات، کتابخانه ای و بر پایه داده های خام سرشماری عمومی و سالنامه های آماری استان، در سال های 1383 تا 1387 است.
    یافته ها/
    نتایج
    نتایج نشان می دهد نابرابری فضایی سلامت، در سطح استان، بالا بوده است، به طوری که نوزده شهرستان استان در یازده طبقه قرار گرفته اند. دو شهرستان سبزوار و کاشمر با رتبه یک و شهرستان مشهد با رتبه دو، از وضعیت سلامت مطلوبی برخوردارند. دو شهرستان خلیل آباد و مه ولات با رتبه یازدهم، در پایین ترین سطح قرار دارند.
    نتیجه گیری
    وجود نابرابری فضایی سلامت بین شهرستان های استان، بیانگر آن است که در استان سیاست ها و برنامه های بهداشتی- درمانی، به دور از عدالت اجتماعی بوده است؛ بنابراین لازم است به توزیع عادلانه منابع، خدمات مراقبت های بهداشتی و دیگر عوامل بهداشتی موثر، در سطح سلامت، توجه شود.
    کلیدواژگان: سلامت، مدل الکتره، مدل وزن دهی ANP، نابرابری فضایی، استان خراسان رضوی
  • صدیقه لطفی، معصومه مهدیان بهنمیری، علی مهدی صفحه 105
    اهداف
    در نظام سرمایه داری معاصر، شهر به عنوان مکان مناسب زندگی به شمار می آید. رسوخ و نفوذ فرهنگ سرمایه داری در در حال توسعه ازجمله ایران، موجب تمرکز شهری ناهمگون و رشد شتابان جمعیت شهری و در نهایت مشکلات زیست محیطی است. هدف این مقاله، بررسی اثرات گسترش شهری بر کیفیت محیط شهر بابلسر است.
    روش
    روش شناسی این تحقیق مبتنی بر رویکردهای توصیفی- تحلیلی است که بطور گسترده ای از مدل های آماری جهت سنجش اثرات توسعه فیزیکی شهر بر کیفیت محیط استفاده شده است. بعضی از این مدل ها شامل انتروپی شانون، هلدرن و همچنین آزمون های کندال و گاما بوده است.
    یافته ها/
    نتایج
    نتایج نشان می دهد که در کنار تایید رابطه معنی دار بین گسترش کالبدی و کیفیت سه گویه دیگر(خدمات رفاهی- اجتماعی، خدمات تجاری و خدمات تفریحی)، محلات سه، دو و چهار دارای شرایط بسیار بهتری از حیث کیفیت زیست محیطی نسبت به سایر محله ها هستند که درواقع با پایگاه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ساکنین محله های مذکور، ارتباط مستقیم دارد.
    نتیجه گیری
    بنابر این به نظر می رسد کنترل و مهار مناسب رشد فیزیکی شهر از جمله سیاست هایی که متولیان امور محلی باید بدان عمل نمایند. همانطور که بدیهی است حفظ اراضی حاصلخیز پیرامون شهر در پایداری محیط زیست کمک کننده خواهد بود.
    کلیدواژگان: گسترش شهری، کیفیت محیطی، تخریب شهری، بابلسر
  • فاطمه طالبی حسین آباد، مهری شاهدی، سعدالله ولایتی، کامران داوری صفحه 129
    اهداف
    کشور ما به دلیل پایین بودن ریزش های جوی و نامناسب بودن پراکنش زمانی و مکانی آن، در زمره کشورهای خشک و نیمه خشک جهان قرار دارد. در چنین وضعیتی منابع آب، گلوگاه توسعه خواهد بود. شرط پایداری کمی منابع آب، عدم تجاوز مصارف سالانه از مقدار آب تجدید پذیر است. آب تجدید پذیر، مقدار آبی است که یک حوضه(یا محدودهجغرافیایی) طی چرخه آبی سالیانه توانایی بازیابی آن را دارد؛ بنابراین برنامه-ریزی برای توسعه پایدار نیازمند برآورد صحیح(و حتی محافظه کارانه) منابع آب تجدید-پذیر است.
    روش
    در مطالعه حاضر به بررسی مفهوم آب تجدید پذیر و برآورد آن، بر اساس بیلان آبی، در زیر حوضه های کشف رود پرداخته شده است. برقراری بیلان حوضه ها مبتنی بر بهینه یابی مقادیر پارامتر های بیلان، به روش سعی و خطا و با هدف حداقل نمودن عدم تراز آب(به سمت صفر)، بوده است. با توجه به عدم وجود داده های کافی و موثق برای تهیه بیلان، «نظر خبره» یکی از منابع مهم اطلاعات بود. همچنین برای به دست آوردن متوسط آب تجدید پذیر، عوامل بیلان در دو سال تر و خشک برآورد شد.
    یافته ها/
    نتایج
    طبق روش کار این پژوهش، نظر خبره در چارچوب اطلاعات موثق، روابط فیزیکی حاکم بر حوضه های آبریز و مقایسه بین حوضه های آبریز از نظر شرایط جغرافیایی و منطقه ای مختلف مورد استفاده قرار گرفت.
    نتیجه گیری
    بر این اساس متوسط آب تجدید پذیر طبیعی و واقعی حوضه به ترتیب معادل 884 و988 میلیون متر مکعب و حداکثر و حداقل آب تجدید پذیر واقعی حوضه نیز به ترتیب معادل 1222 و 545 میلیون متر مکعب در دو سال تر و خشک برآورد شده است.
    کلیدواژگان: آب تجدید پذیر، بیلان منابع آب، آب برگشتی، حوضه آبریز کشف رود
  • عباس رنجبر سعادت آبادی، آزاد توحیدی سردشت صفحه 151
    اهداف
    هدف اصلی این پژوهش، شناخت منشا شکل گیری و ویژگی الگو های جوی و کمیت های هوا-شناسی موثر بر بارش های فرین بهاره استان آذربایجان غربی است.
    روش
    براساس نقشه ها و داده های هواشناسی در تراز های مختلف جو، بارش های فرین رخ داده درفصل بهار، طی دوره آماری 2003 تا 2008 بررسی شده است. سپس ویژگی الگو های جوی موثر در ایجاد این بارش ها، بی هنجاری های میدان های فشاری سطح دریا، ارتفاع تراز 500 هکتوپاسکال، تاوائی نسبی و فرارفت آن در سطح 500 هکتوپاسکال، مطالعه شده است.
    یافته ها/
    نتایج
    نتایج نشان داد سامانه های فشاری که موجب بارش های فرین بهاره در منطقه می شوند، اغلب از کم فشار های بریده مدیترانه ای بوده اند که با ماندگاری در حدود سه روز در نواحی شرق مدیترانه، رطوبت کافی برای ایجاد این بارش ها را کسب می کنند، همچنین در روز رخداد بارش های فرین، بی هنجاری های ارتفاع تراز 500هکتوپاسکال، نسبت به میانگین بلند مدت در منطقه شاخص بوده است و کاهش زیادی را نشان می دهد.
    نتیجه گیری
    در همه موردهای مطالعه شده، تاوائی نسبی و فرارفت آن نسبت به روز قبل از بارش، افزایش قابل ملاحظه ای داشته است، به-طوری که مقدار بیشینه تاوائی حدودs-15-10×4 تا s-15-10× 6و پیشینه فرارفت تاوائیs-29-10×6 تا s-29-10×12 است و می تواند به عنوان یکی از پیش نشانگر های بارش فرین در شمال غرب کشور استفاده شود.
    کلیدواژگان: بارش های فرین، الگو های جوی، تاوائی نسبی، فرارفت تاوایی، آذربایجان غربی
  • مهران مقصودی، سیامک شرفی، فاطمه شرفی صفحه 171
    اهداف
    سایت های باستانی به بقایای استقراری گفته می شود که در دامنه و کوهپایه ارتفاعات و در شیب هایی که جهت اسکان یا تدفین و غیره مناسب بوده است، واقع شده اند. هدف از این تحقیق، بررسی ارتباط بین عوامل طبیعی(ژئومورفولوژی، توپوگرافی و منابع آب) و شکل گیری سایت های باستانی دشت سیلاخور در شمال شرقی استان لرستان به عنوان یکی از مناطق فعال تکتونیکی ایران است.
    روش
    روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و با استفاده از ابزاری مانند نقشه های توپوگرافی، زمین شناسی، ژئومورفولوژی و قابلیت های تحلیل مکانی نرم افزار Arc GIS انجام شده است.
    یافته ها/
    نتایج
    یافته های تحقیق نشان می دهد که تفاوت هایی در ار تباط بین دوره تشکیل سایت ها و عوامل طبیعی مشاهده می شود به طوری که از 25 سایت با ارتفاع بیشتر از 1602 متر، 21 سایت مربوط به دوره تاریخی است. همچنین هر یک از عوامل طبیعی مورد مطالعه، در سه دوره تشکیل سایت ها، متفاوت عمل کرده اند.
    نتیجه گیری
    نتایج نشان می دهد که شکل گیری سایت های باستانی، در سه دوره تاریخی، در دشت سیلاخور، به دلیل وجود توپوگرافی هموار و منابع آب کافی بوده است. واحد دشت آبرفتی به دلیل وجود منابع آب، خاک حاصلخیز و ارتفاع و شیب کم، دارای بیشترین و مناطق مرتفع و کوهستانی به دلیل محدودیت های طبیعی، دارای کم ترین تراکم سایت باستانی می باشند.
    کلیدواژگان: دشت سیلاخور، ژئومورفولوژی، سایت های باستانی، شرایط محیطی
  • داود جمینی، علیرضا جمشیدی صفحه 191
    اهداف
    هدف از تحقیق حاضر بررسی توزیع فضایی کیفیت زندگی در مناطق روستایی اورامانات استان کرمانشاه(چهار شهرستان با جمعیتی برابر با 23356 خانوار) است.
    روش
    این پژوهش از نوع کاربردی است و به لحاظ گرد آوری اطلاعات، از نوع توصیفی پیمایشی است که به صورت موردی در مناطق روستایی انجام شده است. تعداد 358 نفر(سرپرست خانوار) با استفاده از فرمول کوکران به عنوان نمونه آماری انتخاب. شده است و با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای، از بین شهرستان های مورد نظر(2روستا از هر دهستان) برگزیده شده است و در مجموع 42 روستا به عنوان روستا های هدف انتخاب شده است.
    یافته ها/
    نتایج
    نتایج کلی پژوهش نشان داده است سطح کیفیت زندگی در محدوده مورد مطالعه(با میانگین 1/2) پایین تر از حد متوسط بوده است و بین شهرستان های مورد مطالعه، از نظر عوامل موثر بر کیفیت زندگی(به استثنای بعد اقتصادی) تفاوت معنی داری در سطح 95 درصد اطمینان وجود دارد.
    نتیجه گیری
    نتایج حاکی از وجود شکاف و نابرابری در بین شهرستان های منطقه اورامانات در سطح کیفیت زندگی بوده است.
    کلیدواژگان: توزیع فضایی، کیفیت زندگی، نواحی روستایی، منطقه اورامانات
|
  • Ezatallah Mafi, Gholam Reza Moradi, Salman Hayati, Rohollah Khayampour Page 1
    Objectives
    Ahawzas one of the metropolises of Iran in classified among lowland plains with low slope in terms of topography.In this city, unsystematic construction andimmediate rainfalls and showers are the mainsources of flooded street.
    Method
    The present study has a descriptive-analytical approach and is based oncausality method. using geographic information system software (GIS) and River tools techniques, this study seeks to identify and manage of surface waters and urban floods inDistrict 1 of Ahwaz during rainfalls and then the maps of slope, their direction and areaswith flooding potentials are prepared.Findings/
    Results
    given the low slope of the area, the gravity drainage and pumping of water to Karoon River is impossible due tohighcosts. However, using GIS analysis, the natural routes are determined for water drainage andfinally, the map of proposed surface water disposal system in the study area is presented.Conclusion and Suggestion: In District 1 of Ahwaz, thetree orhierarchical surface water collection network has been predicted based onurbanstreets and alleys. The collected wateris directed to the channels and then transferred toKaroon River.
    Keywords: Runoff Disposal Network, Geographic Information System, River tools techniques, Ahwaz city
  • Mohammad Rahim Rahnama, Neda Mohammadzadeh Page 15
    Objectives
    This research seeks to assay and analyze the correlation between environmental quality of walkable streets and the level of social capital of the users of Garah-khan walkable street in Mashhad.
    Method
    This case study was conducted through a qualitative method on Garahkhan walkable street in Mashhad. For this purpose, the environmental quality of this walkable street was evaluated using six indicators (accessibility, uses and activities, safety and security, comfort, facilities and services and outlook of space) and the level of social capital was evaluated by three factors (social network, social/civic participation and social trust) in form of a survey research by distributing 371 questionnaires amongst people who had been selected randomly from the statistical population.Findings/
    Results
    The results of the questionnaire show that the environmentalquality of Garah-Khan walkable street in the eye of the users, with an average score of 3.29 on a five-point Likert scale, is relatively satisfactory and the level of social capital of individuals, with an average score of 1.96 on a five-point Likert scale, is fairly unfavorable.
    Conclusion
    The analysis of the correlation between two variables using Spearman-correlation test in SPSS, with a significance level of 0.02 and correlation coefficient of 0.22, proves that there is a significant positive relation between these two variables, though it is not very strong.
    Keywords: Walkable street, Social capital, Urban space, Environmental quality, Mashhad metropolis
  • Khadijeh Bozarjomehri, Mahmod Eivazlo, Alireza Jamshidi Page 31
    Objectives
    The present article, based on the database of research papers in the field of Geography at the national level, seeks to review and categorize topics ofrural geography.
    Method
    Statistical populations consisted of 2388 articles from 19 Geographic Journal published in Iran during 1948-2008. The subjects of articles were determined based on the curriculums of geography courses and data entry and their processing were conducted in Dot.net database by Asp.net programming language. Also, Sql Server was used to enable article searching. Findings/
    Results
    The results show that 45.5% of geographical articles werewritten in the years 2003 to 2008 with 57% focusing on human geography out of which 30% were about various topics of rural geography.Conclusion and Suggestion: According to 88 professors of Geography, the mostimportant factor for increased number of articles in recent years has been “its effect on academic upgrading of professors”.
    Keywords: Scientific journals, Database, Geographical articles, Rural Geography articl
  • Ali Shamaei, Sadeg Hajinejad Page 55
    Objectives
    This research tends to study the changes of Khorasan's urban network in the period between 1956 and 2011 Census, explaining explains the factors affecting these changes. Also, it seeks to study the correlation between the results obtained from common indicators in Khorasan’s urban network.
    Method
    The current research adopts a descriptive – analytical approach anddocument analysis and library methods have been used for gathering data. In this research, 11 indicators in form of three groups of primate city, concentration and equivalent indices as well as Crictaller's central place theory and the diffusion pattern of urban settlements (the nearest neighborhood technique) have been usedfor data analysis.Findings and
    Conclusion
    The results show that urban network of Khorasan region was nonequivalent in all censuses in the period between1956 and 2011. Landreform, the rise of revenues gained by selling oil in 1970s, investment in urban areas, development in Afghanistan, existence of facilities and job opportunities in Mashhad and so on are among factors contributing to nonequivalence in the Khorasan region. These indicators however, show that the trend of changes in recent years is moving toward equivalence. According to the results, indicators derived from urban network of Khorasan region are Inconsistent.
    Keywords: Spatial analysis, Urban network, Primate city, Khorasan province
  • Hassanali Faraji Sabokbar, Narges Vazin, Hamdolla Sojasi Qidari Page 83
    Objectives
    Spatial balance in health is one of the underlying principles of socialjustice. In this regard, spatial cognition of health inequalities at provincial level helps planners make decisions with the aim of bridging the health gap between different regions. Therefore, this article with the aim of explaining the spatial inequality in health care, seeks to assess and analyze the health of citizens in of Khorasan Razavi province.
    Method
    This research adopts a descriptive and analytical method. To analyze the health situation in the province and ranking of townships Electre method was used.The weight of criteria was determined with Analytic Network Process model and Super Decision Software based on the opinions of 13 experts in this field. Data collection was carried out using library method, statistical data derived from Census of Population and Housing and Statistical Yearbooks in 2005 to 2008.Findings/
    Results
    Results show that there is a high spatial gap with respect tohealth care at the provincial level, so that nineteen townships of province are classified in eleven categories. Sabzevar and Kashmar with the first rank and Mashhad with the second rank have favorable health status whereas Khalilabad and Mahvalat with the eleventh rank have the lowest health level..
    Conclusion
    Spatial inequalities in health care amongst townships indicate thatpolicies and plans of health care have not been in line with social justice. Therefore, equitable allocation and distribution of resources and health care services to citizens should be considered more seriously.
    Keywords: Health, Electre method, ANP Weighting method, Spatial inequality, Khorasan Razavi province
  • Sedigheh Lotfi J., Masoomeh Mahdian Bahnamiri, Ali Mahdi Page 105
    Objectives
    In the contemporary capitalist system, cities are the haven of life. The influence of capitalist culture on developing countries such as Iran has led to heterogeneous urban concentration and rapid population growth which have brought about environmental problems. This paper seeks to investigate the impact of urban expansion on the environmental quality of Babolsar City.
    Method
    The methodology of the present research is based on descriptive and analytical approaches which broadly draw on statistical models to measure the impact of physical development on the quality of urban environment. Amongst these models wereShannon entropy and Heldern, as well as tests such as Kendal, and Gama.Findings/
    Results
    Theresults confirmed the significant relationship between physical expansion and quality of three other factors (socialwelfare, commercial and recreational services), demonstrating that Districts 3, 2, and 4 were distinctive in terms of environmental quality and which was directly related to socio-economic and cultural base of these Districts.
    Conclusion
    It seems that the control of city physical expansion should beone of the main policies of local authorities, as it is clear that the protection of fertile lands in the outskirts of cities will contribute to the sustainability of environment.
    Keywords: Urban expansion, Environmental quality, Urban destruction, Babolsar
  • Fateme Talebi Hossein Abad, Mehri Shahedi, Sadollah Velaayati, Kamran Davary Page 129
    Objectives
    Given its low precipitations and its inappropriate spatial-temporal distribution, Iran is regarded as an arid to semi-arid country. Under these circumstances, water resources are the main development obstacles. The quantitative sustainability criterion for water resources is to keep annual consumptions of renewable water. Renewable water is defined as the amount of water that a basin (or any geographical region) can regain through a yearly hydrological cycle. Therefore, sustainable development planning needs an accurate (or even conservative) estimate of renewable water resources.
    Methods
    This study investigates the concept of renewable water, attempting to estimate its quantity based on water budget in Kashaf-Ruod sub-basins. To establish the balance of basins, a methodology based on trial and errors was employed to find optimal values for budget parameter, with the aim of minimizing water balance (toward zero). Given the lack of sufficient and reliable data on water budget, "experts’ opinions" were an important source of information. The components of the water budget were estimated in both wet and dry years to obtain average renewable water.
    Findings
    In this research, experts’ opinions on the reliability of the information, physical relationships governing basins, and comparison of basins in terms of different geographic and regionally conditions were sought.
    Results
    Accordingly, the average natural and actual renewable water at basin were 884 and 988 million m3 respectively, with the maximum and minimum of basin renewable water being 1222 and 545 million m3 in both wet and dry years.
    Keywords: Renewable water, Water resources budget, Groundwater depletion, Kashaf, Ruod basi
  • Abbas Ranjbar Saadatabadi, Azad Tohidi Sardasht Page 151
    Objectives
    The main goal of this study is to identify sources of formation andcharacteristics of pressure patterns, and meteorological quantities that affect heavy rainfalls in spring in the West Azerbaijan province.
    Method
    According to maps and meteorological data in different levels of atmosphere, weather patterns leading to heavy precipitations in spring were investigated in six years (2003-2008) in West Azerbaijan province. For this purpose, meteorological data, weather charts at standard pressure levels, total precipitation and gridded sea level pressure (SLP), 500-hPa geopotential height fields and their anomalies data were used. In addition, relative vorticity and its advection were computed at 500-hPa level for rainfall episodes.Findings/
    Results
    The results indicate that all types of events are controlled by the strong cut of low-pressure systems that are located in east of Mediterranean Seaand remain stagnant for 3-7 days in this area.
    Conclusion
    In all studied cases,, relative vorticity and its advection on midtroposphere(500-hPa) level reveal a significant increase in the days before the heavy rainfall period with the maximum vorticity reaching 4×10-5s-1 to 6×10-5s-1 and maximum advection reaching 6×10-9s-2 to 12×10-9s-2). One day before the start of heavy rainfalls, vorticity and its advection reached their maximum values. As such, it can be used as a predictor of intense rainfall episodes in spring.
    Keywords: Weather patterns, Heavy rainfalls, Relative vorticity, West Azerbaijan
  • Mehran Maghsoudi, Siyamak Sharafi, Fatemeh Sharafi Page 171
    Objectives
    Archeological sites are the remains of the ancient settlements that were positioned on foothills of the mountains and slopes that were not suitable for settlement, burial and other uses. The purpose of this study is to investigate the relationship between environmental factors (geomorphology, topography and water resources) and the formation of archaeological sites.
    Method
    The research method is descriptive - analytical and tools such as topographic, geological, geomorphological maps and Arc GIS software have been used to carry out the study.Findings/
    Results
    There results show differences between sites and natural factors so that of 25 sites with a height of greater than 1602 m, 21 sites belonged to the historical period. Also, each of the environmental factors had acted differently during the formation of three different sites.
    Conclusion
    The results indicate that the formation of archaeological sites in three historical periods in Silakhor plain have been facilitated by flat topography and availability of water resources. Given the availability of adequate water resources, fertile soil and low altitude and slope, alluvial plains have the greatest density of archeological sites whereas highland regions due to natural limitations have the lowest density of thesesites.
    Keywords: Silakhor plains, Geomorphology, Historical site, Environmental conditions
  • Davood Jamini, Alireza Jamshidi Page 191
    Objectives
    The concept of quality of life is one of the most fundamental concepts in today’s world. It evaluates the public welfare of both individuals and societies. However, it is not a new concept and covers a wide spectrum of fields including international development, health and politics. The objective of the present study is to investigate quality of life in rural areas.
    Methodology
    The study was conducted in rural areas of Awraman region. The population comprised of 23356 households from which a sample size of 358 individuals was selected by Cochran’s formula. Then, using cluster random sampling and appropriate assignment, 42 villages were selected as the study staple. The research instrument was a questionnaire the validity of which had been confirmed by a group of experts. To determine the reliability of the questionnaire, Cronbach’s alpha coefficient was used.Finally, the data were analyzed by SPSS software.Findings/
    Results
    The results showed that rural areas of Ravansar ownship had the highest mean in terms of the quality of life whereas Salas a Babajani township had the lowest mean, with Paveh and Javanrod ownships having the normal average.
    Conclusion
    The findings indicated that the level of life quality was low in he area, and there was a meaningful difference in terms of factors affecting he quality of life.
    Keywords: Spatial distribution, Life quality, Rural areas, Awramanat