فهرست مطالب

  • پیاپی 16 (تابستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/06/28
  • تعداد عناوین: 7
|
  • دکتر مرتضی جعفری* صفحه 11
    بلاغت در معنای علمی که به زیبایی شناسی ادبیات می پردازد ازجمله علوم مهم و تاثیرگذاری است که متاسفانه به ویژه در زبان فارسی چندان مورد توجه و بررسی های عالمانه قرار نگرفته است. علم بلاغت در طول تاریخ هزارساله ادبیات فارسی از نواقص و آفت های زیادی آسیب دیده است که از جمله مهم ترین های آن می توان به فقدان نظریه پردازی های علمی، عربی زدگی، اختلاف در نامگذاری ها، تعاریف کلی و مبهم، پرداختن به موضوعات غیر مربوط و نپرداختن به موضوعات جدید هم چون مباحث مربوط به محور عمودی در آثار ادبی، کهنگی و عدم کارایی ساختار سنتی آن اشاره کرد. در این مقاله که به شیوه توصیفی و تحلیلی نگاشته شده و روش گردآوری اطلاعات آن به صورت کتابخانه ای و جستجوی اینترنتی بوده، سعی شده است ضمن برشمردن و دسته بندی و تحلیل این نواقص و آفت ها، به بایدها و نبایدهایی که می تواند سطح کیفی این علم مهم را ارتقا دهد، اشاره شود و درپایان نیز با بررسی دقیق موضوعات مختلف علم بیان همچون تشبیه، استعاره، مجاز و کنایه نظریات خود را در باب برخی تعاریف و برداشت های غلط و سنتی رایج در این علم ارائه کند.
    کلیدواژگان: بلاغت، زیبایی شناسی، بدیع، بیان، معانی
  • دکتر فاطمه حیدری*، میثم فرد صفحات 43-66
    بر طبق نظر ژاک لاکان، ایجاد آرمان شهر بی نقص و مطلق در نظام نسبی جهان نمادین محال است، زیرا چارچوب گستره نمادین تحت سیطره قوانین از پیش تعیین شده (دال ها) است. نظام های سیاسی که درصدد ایجاد آرمان شهراند به دلیل عدم باور به محال بودن امکان برپایی آن در این جهان محدود، تصور می کنند که وجود گروه های مخالف علت اصلی عدم توفیق آن هاست، از این رو، اقدام به حذف مخالفان می کنند. چنین رویه ای در نهایت سبب قدرت یافتن نظام های دیکتاتوری نظیر شوروی گردید. نگارندگان برآنند تا در رمان همسایه ها اثر احمد محمود نشان دهند که چگونه بشر با دست کشیدن از آرمان شهر و پشتوانه کردن فقدان (باور به امکان ناپذیری برپایی آرمان شهر) به عنوان نظام فکری خود می تواند از به وجودآمدن دیکتاتوری توسط چنین شعارهای پوچی جلوگیری کند و به چارچوب نسبی دموکراسی تن دهد. این رمان شرح ناکامی مبارزان سیاسی در ساختن آرمان شهریست که بنای آن شعارهای مارکسیستی شوروی است. لاکان تاکید می کند که بشر برای نزدیک تر شدن به سعادت واقعی باید با واقعیات جامعه مواجه شود و از پروراندن هرگونه خیال دست نیافتنی بپرهیزد. عدم توفیق شخصیت اصلی این رمان در عملی ساختن شعارهای آرمانی در زندان علیه ظلم نظام حاکم، این ایده را تقویت می کند.
    کلیدواژگان: ژاک لاکان، امر سیاسی، آرمان شهر، احمد محمود، رمان همسایه ها
  • فرناز رضایی* صفحات 67-89
    ادبیات و هنرهای نمایشی پیوند نزدیک و دیرینه ای با یکدیگر دارند. میراث ادبی ما، قابلیت های بسیاری برای تبدیل شدن به آثار نمایشی دارد؛ لازمه این امر کشف و معرفی نیروهای هنری و زیبایی شناسانه بالقوه موجود در این میراث ادبی است که امروزه توجه محققان بسیاری را به خود جلب نموده است. در حکایت های سعدی نیز، بسیاری از ظرفیت ها و عناصر ساختاری نمایشی چون: تعریف، درآمد، هماهنگی، آشفتگی، تعلیق، گره گشایی، کلام پایانی، شخصیت پردازی و... وجود دارد. در این مقاله ساختار و عناصر ساختاری نمایشی را در حکایتی از باب سوم بوستان، به نام «در صبر و ثبات روندگان» بازجسته ایم و علاوه بر آن این حکایت جذاب را از حیث علم نشانه شناسی نمایشی نیز تجزیه و تحلیل نموده ایم. تا جنبه هایی موثر از زیباشناختی و هنری آثار سعدی -که کمتر بدان پرداخته شده است- را به نمایش گذاریم.
    کلیدواژگان: بوستان سعدی، حکایت، ساختار حکایت، نشانه شناختی، عناصر نمایشی
  • دکتر محمد ریحانی*، فاطمه قربان صباغ صفحات 91-118
    نقد کهن الگویی از شاخه های نوین نقد ادبی معاصر است که توجه منتقدان آثار ادبی را به خود معطوف کرده است. در این رویکرد، اثر ادبی به مثابه تجلی گاه و بستر ظهور و بروز کهن الگوها تلقی می گردد و فهم اثر، منوط به کشف و درک این کهن الگوهاست. این پژوهش به روش توصیفی - تحلیلی است و با طرح مبانی نظری نقد کهن الگویی، از همین منظر به رمان کیمیاگر اثر پائولو کوئیلو می پردازد و سفر قهرمان را از رویای آغازین، هدایت پیر خرد، کشف آنیمای درون تا به فردیت رسیدن قهرمان، مورد مطالعه قرار می دهد و نشان می دهد که نویسنده از شخصیت ها و موقعیت های کهن الگویی بهره برده است و بر این اساس، نقش و کنش شخصیت ها بر اساس نظریات یونگ قابل بررسی است.
    کلیدواژگان: رمان کیمیاگر، کارل گوستاو یونگ، ناخودآگاه جمعی، کهن الگو، نقد کهن الگویی
  • شهریار باقرآبادی*، دکتر علی سلیمی صفحات 119-143
    این بررسی کوششی است برای پاسخ به این پرسش ها که؛ اندوه فکری و فلسفی حاکم بر فضای شعری اخوان و البیاتی، تا چه اندازه متاثر از شکست در عرصه های سیاسی - اجتماعی، بوده است؟ همچنین، همانندی ها و تفاوت های آن ها در مضمون و تکنیک بازگفت تجربه های ناخوشایند تازه انسان معاصر، چگونه در سروده هایشان تجلی یافته است؟ در همین راستا پژوهش به شیوه ای توصیفی - تحلیلی، به بررسی پاره ای از اشعار دو شاعر و پیشینه شکل گیری یاس حاکم بر نگاه آن ها پرداخته است. نتایج بررسی بیانگر این مطلب است که؛ اندیشه حزن و شکست فلسفی حاضر در اشعار اخوان ثالث و البیاتی، بیشتر از هر چیز، مولود هزیمت در عرصه مبارزه برای بنیان نهادن دنیایی بهتر در میهن است. همچنین، هر دو شاعر با تالیف عناصر فرهنگ عوام و اسطوره ای به نیکی توانسته اند، مفاهیم پرتضاد نوین انسان امروزی را تصویر نمایند. البیاتی با کاربرد تکنیک نقاب و اسطوره هایی فرازمانی و اخوان ثالث با برگزیدن زبانی حماسی در شعر اعتراضی خود، خشم و ناخشنودی انسان از واقعیت های حال و نومیدی نسبت به فردا را انعکاس داده اند.
    کلیدواژگان: عبدالوهاب البیاتی، مهدی اخوان ثالث، شعر معاصر فارسی، شعر معاصر عربی
  • دکتر نسرین فلاح* صفحات 145-167
    بر اساس دیدگاه ساختاری ولادیمیر پراپ هر چند قصه ها به شکل های مختلف و با عملکرد اشخاص متعدد ارائه شده اند، اما از الگوی بنیادینی تبعیت می کنند که ساختار همه آن ها را شکل می دهد. این ساختار با تاکید بر کنش های روایت، اشخاص آن را مشخص می سازد. تلخون بی تردید یکی از آثار برجسته روایی صمد بهرنگی، برجسته ترین نویسنده ادبیات کودک است. در این مقاله با شیوه ای تحلیلی، بر اساس نظریه پراپ ساختار روایی تلخون در دو محور ساختار طرح روایت و اشخاص روایت ارائه شده و بر این اساس بیست کنش مشابه با الگوی ساختاری پراپ مشخص شده است. درتحلیل ساختار اشخاص روایت، حذف پاره ای شخصیت ها از عواملی همچون تداوم نیافتن قصه و تفاوت ساختار فرهنگی آن با قصه های روسی نشات گرفته. نتایج به دست آمده با تعیین نوع روایت، کمال طلبی تلخون را به عنوان شخصیت اصلی روایت در بخش تحلیل معنایی نشان داده است.
    کلیدواژگان: ساختار، تلخون، نظریه پراپ
  • دکتر مهرعلی یزدان پناه*، پروانه رمضانی صفحات 169-199
    شاعران با توجه به شرایط ویژه خویش، به برخی واژه ها دلبستگی بیشتری دارند. این واژه ها که کلیدواژه نامیده می شوند، جهت شناخت اندیشه صاحبان اثر موثرند. در این تحقیق برای دست یابی به دگرگونی های فکری قیصر امین پور کلیدواژه های ادب مقاومت (شهید و شهادت) در اشعار وی مورد بررسی قرار گرفته و با توجه به شیوه برخورد شاعر با آن ها، دوران شاعری وی به سه دوره تقسیم و نشان داده شده است که در این دوره ها، همگام با تغییرات اجتماعی، طرز کاربرد این واژگان نیز متحول می شود.
    کلیدواژگان: قیصر امین پور، کلیدواژه، تغییرات اجتماعی، ادب مقاومت، شهید و شهادت
|
  • Dr. Morteza Jafari* Page 11
    Eloquence as a Knowledge that relates to Aesthetics in literature, is one of the most important and effective Knowledge which has been ignored and in Persian language. Eloquence during the one thousand years of Persian literature always has suffered from calamities and deficiencies such as: lack of making scientific theories, imitation of Arab literature, diversity of opinions in names, general and ambiguous definitions, attention to irrelevant subjects and no attention to new subjects like: in literary works, antiquity and inefficiency in its traditional structure. In this article which has been written in descriptive and analytical style and it's information has been gathered through library and internet searching, it is tried to classify and analyze these calamities and deficiencies,and finally with exact study of different subjects in rhetorical science such as: imagination, metaphor, and allusion we express our point of view about some current, correct and incorrect traditional definitions.
    Keywords: Eloquence, Aesthetics, Figures of speech, Rhetoric
  • Dr. Fateme Heidari*, Meisam Fard Pages 43-66
    Human being always has tried to construct a utopia in which prosperity exists. His interior drive is endless and cannot be contented which makes the imagination of the possibility of utopia s construction. Jacques Lacan elaborates the Symbolic Order (this world) and proves that it is against the Real Order (a place from which human sendless needs are derived) and knows The Political from the second one which can make utopia in an ideal position. According to Lacan, the construction of endless and defect-less in the relative world of the Symbolic is impossible because The Symbolic framework is under the dominance of pre-determined rules (signifiers). The political structures who want to establish utopia, because of not being aware of the real reason that causes the failure of utopia sconstruction, think the opposition as the real obstacle. So, they tried to remove the opposition. Such a process at last established dictatorships like Soviet Union. Here, the writers are to show in The Neighbors written by Ahmad Mahmood that how human beings, by forgetting utopia and believing that utopia s construction is impossible which stands as a lack, can avoid the establishment of dictatorships by such vain slogans. This novel is the political combatants failure in the construction of utopia that has roots in the slogans of Soviet Union. Lacan emphasizes that human beings for becoming closer to the real prosperity should face the realities of the society and avoid every unattainable imaginations. The failure of this novel smain character to reach his utopian slogans in prison against the dominant tyranny reinforces this idea.
    Keywords: Jacques Lacan, The Political, Utopia, Ahmad Mahmood, The Neighbors
  • Farnaz Rezaiye* Pages 67-89
    Sadi in his manner fiction, often has made use of many of dramatic elements, such as: exposition, suspense, crisis, conflict, plot, characterization, complication, resolution, epilogue etc. These elements reinforce dramatic aspects in Sadi's tales. Also, from the point of view of science of semiotics, Sadi's tales are rich of many iconic signs. In this article, for better understanding of artistic values of sadi's style fiction, we have investigated all dramatic elements in one of Boostan-e- Sadi's tales.
    Keywords: Sadi's tales, dramatic elements, style fiction, semiology
  • Dr. Mohammad Reyhani*, Fatemeh Ghorbansabagh Pages 91-118
    Based on Carl Gustav Jung's Analytical Psychology, unconscious which has two parts- personal and collective- is the place of primordial images or archetypes, which are said to be collective manifestations. So the unconscious is the Treasury of human experiences from our ancient fathers up to now. These archetypes, located in the dark depth of unconscious, are displayed in the form of various symbolic images in the literary works and in this way, they appear in boundaries of self-awareness. Archetypal criticism is a new branch of contemporary literary criticism which has attracted the literary critic's attention. In this approach, literary work is considered as a location for archetypes exhibition and knowing the concept of literary work is related to these archetypes. In this paper, the analytical descriptive method has been used and has been presented the theoretical definition of archetypal criticism as well as the analysis of Paulo Coelho's novel -The Alchemist- and also presenting of hero's journey since the opening dream, the guidance of the wise old man and discovering the inside Anima up to hero 's individuation. This paper shows that the author has benefited of archetypal characters and situations, accordingly, Character's roles and actions, based on Jung's theories can be studied.
    Keywords: The Alchemist novel, Carl Gustav Jung, collective unconscious, archetype, archetypal criticism
  • Shahriar Bagherabadi*, Dr. Ali Salimi Pages 119-143
    Mahdi Akhawan Sales and Abdul WahabBayati are two prominent poets in Persian and Arabic literature. Mahdi Akhawan Sales is one of the famous poets in free verse in Persian Language that by relying on the ancient words andPersianmythology reached innovation in the form and the content of poetry. Bayati is also one of the famous innovators in Arabic contemporary poetry that in addition to be master in contemporary Arabic poetry, has been influenced by methods of western contemporary literature. This survey is an attemptto answerthese questions; that how much the atmosphere of intellectual and philosophical gloom of these two poets are influenced by failures in the social and political fields? Also, how were the similarities and differences of these two poets in the theme and techniques of contemporaryretellingof human unpleasantexperiences have been appeared in their poems? The researchmethodologyis descriptive- analyticalstudyof some poems oftwo poetsand the rule of formation foreground of their disappointment at their viewpoint. The results ofthisstudy suggeststhat sad thought and philosophical failurein thelyrics ofAkhavanand Bayati, morethan anything, is due todefeatinthe struggle tobuilda better worldinthe homeland. Also, both poets with collections of folklore and mythical culture have been well able to demonstrate new paradoxical concepts in today's human. Bayati with masksof myths and meta-chronictime techniques and Akhavan by selectingan epic languagereflect human anger and unhappiness of present facts and disappointment about future.
    Keywords: Mahdi Akhawan Sales, Abdul WahabBayati, Persian contemporary poetry, Arabic contemporary poetry
  • Dr. Nasrin Fallah* Pages 145-167
    Vladimir Propp structural analysis present that all fairy talesembody the basic principles, despite the surface profusion of detail, the small number of characters play small number of function. In this structure the all-important and unifying element is found within the character's function, the parts they play in the plot. Talkhun certainly is one of the most importantstories of SamadBehrangi, the most significant writer of children's literature.This paper with the analysis method, has presented the narrative fictions in the plot of this story on the basis of Propp structural theory. Fundamentally, twenty fictions have been shown like Propp structural theory.In the narrative structure of characters, the elimination of some characters rooted in some elements such as the length of story and the cultural differences with Russian fairy tales. After the determination of narrative kinds, the perfectibility of Talkhun, as a main character of this story, has been shown.
    Keywords: structure, Talkhun, Vladimir Propp theory
  • Dr. Mehrali Yazdanpanah*, Parvaneh Ramazani Pages 169-199
    The poets, with regard to their own special situation, are more interested in some words. These words called keywords are very effective to recognize the writer's thought. In this research, the keywords of resistance literature [Martyr and Martyrdom] are studied to access QeysarAminpoor's thoughts, innovation and his attitude towards them. His period of poetry is divided into three stages and also it is shown in these stages the application of these words along with the social changes.These innovations are shown in syntax by decrease of interrogative and first plural person pronoun usage and increase of imperative sentences and it is visible by changing of adjectives related to each key words. Semantically these key words in the first stage in the beginning years of imposed war and Islamic revolution, translated the religion and epic massages. In the second stage although the features of the first stage are still active, there are some signs of alteration in the usage of these key words. These key words in the third stage in the syntagmatic axis induce new concepts. The poet by going away from revolution and war atmosphere, goes away from group identity and pays attention to himself.
    Keywords: QeysarAminpoor, keyword, social changes, resistance literature, martyr, martyrdom