فهرست مطالب

  • سال سوم شماره 9 (1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/11/05
  • تعداد عناوین: 13
|
  • حمیدرضا حسینی، مهرانگیز چهرازی*، داریوش نباتی احمدی، محمد محمودی سورستانی صفحات 1-10
    به منظور القا اتوتترا پلوئیدی و تغییر در ویژگی های مرفوفیزیولوژیکی و فنولوژی گل پروانش rosea) (Catharanthus roseus Cv. آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با چهار غلظت کلشی سین (صفر، 1/0، 2/0 و 4/0 درصد) در مرحله دو برگ حقیقی به صورت اسپری در شش تکرار انجام شد. نتایج حاصل از بررسی های فلوسایتومتری، سیتوژنتیکی و مرفولوژیکی نشان داد که تیمارهای 2/0 و 4/0 درصد کلشی سین تاثیر معنی داری (01/0p <) بر همه صفات مورد ارزیابی، درصد تتراپلوئیدی و مرگ و میر داشت. بیشترین درصد تتراپلوئیدی مربوط به غلظت4/0 درصد (42 درصد) بود. نتایج حاصل از این تحقیق بیانگر افزایش معنی دار (01/0p <) طول دوره رویشی، تعداد شاخه، سطح برگ، تعداد برگ، قطر گل، طول دوره گل دهی، دوام گل روی بوته، میزان کلروفیل، وزن هزار دانه، وزن تر و خشک شاخساره در گیاهان تتراپلوئید در مقایسه با گیاهان دیپلوئید بود. قطر گل در گیاه دیپلوئید و تتراپلوئید به ترتیب 41 و 52 میلی متر بود. همچنین دوام گل و طول دوره گلدهی در گیاهان دیپلوئید به ترتیب 2/3 و 4/150 روز و در گیاهان تتراپلوئید به ترتیب 8/6 و 178 روز بود. برخی صفات مانند تعداد میوه و تعداد بذر در بوته در گیاهان دیپلوئید نسبت به گیاهان تتراپلوئید به طور معنی داری بیشتر بود. تیمار با محلول 2/0 درصد کلشی سین به دلیل پایین بودن درصد مرگ و میر در مقایسه با تیمار 4/0 درصد به عنوان بهترین غلظت جهت تحریک پلی پلوئیدی در گیاه پروانش شناخته شد.
    کلیدواژگان: گل پروانش، سطح پلوئیدی، فلوسایتومتری، فنولوژی، کلشیسین
  • منصور افشار محمدیان*، سارا اسمعیلی، زهرا الماسی، فاطمه شکیب، فرزاد مجیدی شیل سر، حسن شکری واحد، علیرضا علی اکبر، محمد شکرزاده لموکی صفحات 11-20
    به منظور بررسی اثر آفتکش های مختلف بر محتوای پروتئین و برخی عناصر معدنی در ارقام محلی و اصلاح شده ی برنج، سه آفت کش دیازینون (حشره کش)، بوتاکلر (علف کش) و تری سیکلازول (قارچ کش) که به طور معمول در مزارع برنج ایران استفاده می شود، انتخاب و آزمایش در شرایط مزرعه در قالب طرح فاکتوریل با بلوک های کاملا تصادفی در کرت های کاملا مجزا در سه تکرار انجام شد. نتایج نشان داد که اثر آفتکش های مختلف بر محتوای پروتئین کل و میزان عناصر نیتروژن، فسفر و پتاسیم در دانه ی قهوه ای و سفید ارقام هاشمی و خزر اختلاف معنی داری نداشت، در حالی که در رقم اصلاح شده ی گوهر اختلاف معنی داری را در میزان نیتروژن برای علف کش بوتاکلر در دانه ی قهوه ای و سفید، و برای قارچ کش تری سیکلازول در دانه ی قهوه ای در سطح 1 درصد نشان داد. میزان فسفر نیز در دانه ی قهوه ای برای دو آفت کش بوتاکلر و تری سیکلازول در سطح 5 درصد و برای حشره کش دیازینون در سطح 1 درصد اختلاف معنی داری داشت. همچنین محتوای پروتئین کل دانه ی قهوه ای کاهش چشمگیری را تحت تاثیر هر سه آفتکش در مقایسه با تیمار شاهد نشان داد. نتایج فوق می-تواند ناشی از تاثیر آفت کش ها بر روی فتوسنتز برگ و انتقال مواد فتوسنتزی در ساختار گیاه باشد.
    کلیدواژگان: آفتکش، برنج، پروتئین کل، عناصر معدنی
  • خدیجه بادپا، محسن موحدی دهنوی*، علیرضا یدوی صفحات 21-32
    آلودگی خاک و آب توسط عناصر سنگین از جمله کادمیوم امروزه به یکی از چالش های زیست محیطی و سلامت انسان و گیاه تبدیل شده است. در این راستا استفاده از تنظیم کننده های رشد گیاهی از جمله سالیسیلیک اسید جهت تخفیف اثرات سمی کادمیوم به عنوان گزینه ای مناسب مطرح می باشد. بدین منظور این مطالعه با هدف بررسی برهمکنش نیترات کادمیوم و سالیسیلیک اسید بر فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانت، پروتئین محلول برگ و مالون دی آلدهید گلرنگ (رقم صفه) اجرا گردید. این آزمایش با آرایش فاکتوریل و در قالب طرح کاملا تصادفی و چهار تکرار اجرا شد. عامل های این بخش شامل چهار سطح نیترات کادمیوم (0، 25، 50 و 100) میلی گرم بر کیلوگرم خاک و عامل دوم محلول پاشی با سالیسیلیک اسید در سه سطح (0، 5/0 و 1) میلی مولار بود. نتایج نشان داد که برهم کنش نیترات کادمیوم و محلول پاشی سالیسیلیک اسید در سطح احتمال یک درصد بر صفات پروتئین محلول برگ، آنزیم کاتالاز، پراکسیداز، پلی فنول اکسیداز، سوپراکسید دیسموتاز و مالون دی آلدهید معنی دار شد. به این صورت که با بالا رفتن سطح تنش میزان مالون دی آلدهید، فعالیت آنزیم های کاتالاز، پراکسیداز، پلی فنول‍ اکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز افزایش یافتند ولی با محلول پاشی روند معکوس گردید. همچنین سالیسیلیک اسید به عنوان یک آنتی اکسیدانت اثرهای مضر حاصل از تنش را کاهش داد و سبب بهبود خصوصیات فیزیولوژیک گیاه در شرایط تنش شد.
    کلیدواژگان: آنزیم های آنتی اکسیدانت، سالیسیلیک اسید، گلرنگ، مالون دی آلدهید، نیترات کادمیوم
  • امیر صادقی، نعمت الله اعتمادی*، علی نیکبخت، محمدرضا سبز علیان صفحات 33-44
    مسئله کمبود نور و ایجاد سایه به واسطه توسعه مصنوعات بشری و همچنین سایه ناشی از درختان در فضای سبز، چالش مهم پیش روی چمن به عنوان یکی از اجزای اصلی فضای سبز شهری می باشد. در این پژوهش اثر سطوح مختلف سایه (0، 50، 70 و 90 درصد) بر خصوصیات ظاهری ومورفولوژیک چمن های سردسیری علف گندمی بیابانی (Agropyron desertorum) و چمانواش بلند (arundinaceae Schreb. ‘Forager’ Festuca) در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده از این آزمایش نشان داد که گونه علف گندمی بیابانی با دارا بودن بیشترین رنگ، بافت، قدرت پنجه زنی، وزن تر و خشک اندام هوایی و ریشه، نسبت وزن ریشه به اندام هوایی و هدایت روزنه ای در نورکامل در مقایسه با سایر سطوح سایه، کارآیی بالاتری داشت. گونه چمانواش بلند در شرایط سایه 50 درصد، با داشتن بیشترین رنگ، قدرت پنجه زنی، نسبت وزن ریشه به اندام هوایی و فتوسنتز در مقایسه با نور کامل از کارآیی بالاتری برخوردار بود. همچنین نتایج نشان داد که از نظر خصوصیات مطلوب جهت کاربرد زینتی در فضای سبز، گونه چمانواش بلند در کلیه سطوح سایه عملکرد بهتری در مقایسه با گونه علف گندمی بیابانی داشته است. با این حال هر دوگونه قادر به تحمل سایه شدید 90 درصد نبودند.
    کلیدواژگان: چمانواش بلند، سایه، علف گندمی بیابانی
  • مهری عسکری*، فریبا امینی، فاطمه جمالی صفحات 45-58
    روی یکی از عناصر غذایی کم مصرف است که سمیت سدیم را در گیاهان کاهش می دهد و نقش مهمی در کمک به بقاء گیاهان زراعی تحت تنش شوری ایفا می کند. این تحقیق در یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار در پاییز 1391 در دانشگاه اراک انجام شد. در این مطالعه، اثرات 4 سطح شوری (0، 45، 90 و 120 میلی مولار کلرید سدیم) و سه سطح سولفات روی (0، 5 و 10 میکرومولار) بر گوجه فرنگی بررسی شده است. نتایج نشان داد که تنش شوری به تنهایی پارامترهای رشد، رنگیزه های فتوسنتزی و پروتئین را کاهش می دهد، در حالی که پرولین و کربوهیدرات در مقایسه با گیاهان شاهد افزایش یافت. همچنین نتایج نشان داد که تیمار روی به تنهایی بر پارامترهای رشد، رنگیزه های فتوسنتزی، میزان پروتئین و کربوهیدرات اثر مثبت دارد اما پرولین را کاهش داد. تیمار گیاهان گوجه فرنگی تحت تنش شوری با سولفات روی، اثرات منفی شوری را بر این پارامترها به طور معنی داری کاهش داد. بیشترین مقدار شاخص های رشد، رنگیزه های فتوسنتزی و پروتئین در گیاهان بدون تنش شوری همراه با غلظت 10 میکرومولار روی اندازه گیری شد و کمترین مقدار این شاخص ها در گیاهان تحت شوری 120 میلی مولار و بدون روی اندازه گیری شد. بنابراین توصیه می شود که در صورت کاشت گوجه فرنگی در خاک های شور با کمبود روی، مقادیر کافی روی به خاک افزوده شود یا از محلول پاشی برگ استفاده شود.
    کلیدواژگان: بهبود دهنده، تنش شوری، سدیم کلرید، سولفات روی، گوجه فرنگی
  • محمد مهدی مجیدی*، محسن جعفرزاده قهدریجانی، فاطمه رشیدی، آقافخر میرلوحی صفحات 59-70
    این پژوهش با هدف بررسی ویژگی های فیزیولوژیک و عملکرد 28 رقم کلزا در دو محیط رطوبتی نرمال و تنش خشکی مزرعه انجام شد. ژنوتیپ ها در دو محیط رطوبتی شاهد (نرمال) و تنش خشکی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار در مزرعه ی تحقیقاتی دانشگاه صنعتی اصفهان کشت شدند. نتایج تجزیه واریانس مرکب نشان داد تفاوت معنی-داری بین ارقام کلزا برای تمام صفات به غیر از نسبت کلروفیل (a/b) وجود داشت. تنش خشکی میزان تنوع ژنتیکی را برای اکثر صفات کاهش داد. با توجه به محاسبه ضریب تنوع ژنتیکی در هر دو شرایط رطوبتی میزان پرولین و کلروفیل بالاترین تنوع ژنتیکی را دارا بودند. برآورد وراثت پذیری برای اکثر صفات بالاتر از پنجاه درصد بود که نشان می دهد گزینش برای این صفات جهت تولید ارقام برتر مناسب می باشد. نتایج نشان داد که تنش خشکی، محتوی پرولین و نسبت کلروفیل (a/b) را بطور معنی داری افزایش داد درحالی که عملکرد دانه، اجزای عملکرد و سایر صفات بطور قابل ملاحظه ای کاهش نشان دادند. بیشترین عملکرد دانه در شرایط تنش و عدم تنش متعلق به رقم Nk fair بود. رقم Esc 6152 در شرایط تنش رطوبتی و رقم Gkh 305 در شرایط عدم تنش بیشترین مقدار محتوای آب نسبی برگ (RWC) را به خود اختصاص دادند واز نظر این صفت فیزیولوژیک متحمل به خشکی شناخته شدند.
    کلیدواژگان: تنش خشکی، تنوع ژنتیکی، فیزیولوژی
  • فردین مومنی، مختار قبادی*، سعید جلالی هنرمند، پرویز شکاری صفحات 71-84
    به منظور بررسی اثرات آبیاری تکمیلی و مصرف کود های روی و پتاسیم بر برخی خصوصیات فیزیولوژیک نخود آزمایشی به صورت اسپلیت پلات فاکتوریل با طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه رازی کرمانشاه اجرا گردید. دو سطح آبیاری (عدم آبیاریW1= و آبیاری تکمیلی در مرحله به نیام رفتن = W2) به عنوان کرت اصلی و ترکیب تیمارهای کود روی از منبع سولفات روی در چهار سطح (صفر، 20، 40 و 60 کیلوگرم در هکتار) و کود پتاسیم از منبع سولفات پتاسیم در سه سطح (صفر، 50 و 100 کیلوگرم در هکتار) به عنوان کرت های فرعی در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثر آبیاری بر ویژگی های فیزیولوژیک مورد مطالعه در گیاه نخود به جز کلروفیل آو آب نسبی از دست رفته ی برگ ها معنی دار شد. اثر کود روی نیز بر همه صفت ها (محتوای پرولین، پروتیین دانه، عدد کلروفیل متر، کلروفیل آ، کلروفیل ب، کلروفیل کل،، و) معنی دار بود. اثر کود پتاسیم بر همه پارامترها به جز شاخص کلروفیل اسپد معنی دار شد. نتایج نشان داد که انجام آبیاری تکمیلی، عدد کلروفیل متر، کلروفیل ب، کلروفیل کل و محتوای نسبی آب برگ ها را افزایش داد. در شرایط تنش خشکی، محتوای پرولین برگ و میزان پروتئین دانه بیش از تیمار آبیاری تکمیلی بود. مصرف کود روی در حد بهینه سبب بهبود شاخص های فیزیولوژیک در گیاه نخود گردید. همچنین در همه صفت ها بجزء عدد کلروفیل متر کاربرد کود پتاسیم سبب بهبود صفات فیزیولوژیک گردید. مصرف 40 کیلوگرم کود روی سبب بهبود شاخص های فیزیولوژیک در گیاه نخود گردید. در شرایط آبیاری تکمیلی و به ترتیب مصرف 40 و 100 کیلو گرم از کودهای روی و پتاسیم، گیاه از وضعیت فیزیولوژیکی بهتری برخوردار بوده و بالاترین میزان عملکرد را نیز تولید نموده است.
    کلیدواژگان: پروتئین، پرولین، تنش خشکی، کلروفیل، کود، نخود
  • کیوان آقایی جوبنی*، نجمه طایی، محمدرضا کنعانی، مهناز یزدانی صفحات 85-96
    شوری یکی از عوامل کاهش دهنده ی رشد و عملکرد بسیاری از محصولات کشاورزی درسراسر دنیا می باشد. شوری رشد و ترکیب متابولیت های ثانویه در گیاهان دارویی را نیز تحت تاثیر قرار می دهد.Salvia viridis وSalvia spina دو گونه گیاهی معطر متعلق به جنس مریم گلی از تیره نعناعیان (Lamiaceae) است. با توجه به اینکه مکانیسم های تحمل شوری در این دو گونه و چگونگی اثر شوری بر متابولیت های ثانویه در این گیاهان تاکنون بررسی نشده است اثر شوری بر شاخص های رشد و میزان اسانس این دو گونه از مریم گلی انجام گردید. دانه رست های حاصل از دو گونه فوق در شرایط کشت هیدروپونیک تحت تنش شوری در غلظت های صفر،20، 40، 60 و 80 میلی مولار (NaCl) قرار گرفتند. چهار هفته پس از رشد، شاخص های رشدی مانند وزن تر، وزن خشک، طول ساقه و ریشه و همچنین میزان عناصر سدیم و پتاسیم، میزان پرولین، قندهای محلول در آن ها اندازه گیری شد. ترکیبات تشکیل دهنده اسانس نیز مورد بررسی قرار گرفت. با افزایش سطوح شوری طول ساقه وریشه و نیز وزن خشک ریشه و ساقه کاهش یافت و ترکیبات تشکیل دهنده اسانس در گونهSalvia S.viridis دست خوش تغییرات زیادی شد. افزایش شوری میزان سدیم، قندهای محلول و پرولین را در هر دو گونه افزایش داد و میزان پتاسیم در ریشه و ساقه کاهش داد. در ترکیبات اسانس گونهS. viridis ترکیبات اصلی نظیر: بتا کوپائن، بوربونن، گرماکرن و دلتا کادینن کاهش یافتند درحالیکه آلفا پینن، دلتا کارن، لینالول تحت تنش شوری در مقایسه با شاهد افزایش یافتند. پینوکاروون تنها در گیاهان تحت تنش شوری تولید شد. بنابراین می توان چنین نتیجه گیری کرد که گونه S.viridis نسبت به تنش شوری بسیار حساس بوده و شوری حتی به میزان20 میلی مولار موجب کاهش تمام شاخص های رشد درآن می شود اما گونه S. spinosa حساسیت کمتری داشته و با افزایش تولید پرولین و جلوگیری از کاهش میزان پتاسیم در شرایط تنش تاحدودی در برابر شوری مقاومت می کند.
    کلیدواژگان: اسانس، پرولین، تنش شوری، قندهای محلول، S، viridis، S، spinosa
  • سکینه رشیدی، علی عبادی*، قاسم پرمون، سدابه جهانبخش صفحات 97-110
    نیتروژن نقش مهمی در تامین اسکلت های کربنی و تولید متابولیت ها و آنزیم های در تحمل تنش دارد. تنش کم آبی تثبیت نیتروژن را در گیاهان تیره بقولات تحت تاثیر قرار می دهد. بنابراین نقش منابع مختلف نیتروژن بر روی صفات فیزیولوژیک، مورفولوژیک و بیوشیمیایی لوبیا در شرایط تنش مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در سه تکرار در دانشگاه محقق اردبیلی در سال 1391 اجرا شد. فاکتورهای آزمایشی شامل 3 سطح آبیاری (30، 55 و 80 درصد ظرفیت زراعی) و منابع نیتروژن (شاهد یا عدم مصرف کود نیتروژن، تغذیه از منبع آمونیومی، تغذیه از منبع نیتراتی و تغذیه از منبع نیترات + آمونیوم) بود. در این آزمایش میزان اسیدآمینه لیزین و متیونین، فعالیت آنزیم های کاتالاز و پلی فنل-اکسیدار، میزان قند محلول و پرولین و پروتئین در 3، 5 و 7 روز بعد از تنش اندازه گیری شد. در این آزمایش سطوح آبیاری 80 درصد ظرفیت زراعی به عنوان عدم تنش، 55 درصد به عنوان تنش ملایم و 35 درصد ظرفیت زراعی به عنوان تنش شدید در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که خشکی سبب افزایش میزان پرولین و قندهای محلول در برگ گردید. استفاده از نیترات و نیترات+ آمونیوم بیشترین میزان تولید پرولین و قندهای محلول را در روزهای بعد از تنش نشان داد. در حالی که با افزایش تنش آبی از میزان پروتئین کاسته شد. نیترات نقش بسیار مهمی در افزایش پروتئین در شرایط محدودیت آبی داشت. تنش شدید موجب تولید بیشترین مقدار اسیدآمینه لیزین شد در حالی که افزایش شدت تنش خشکی میزان متیونین را کاهش داد. تیمارهای نیتروژنی لیزین را به مقدار قابل توجهی نسبت به شاهد افزایش داد و نیترات موثرترین تیمار در افزایش متیونین بود. فعالیت آنزیم های کاتالاز و پلی فنل اکسیداز در شرایط تنش خشکی نسبت به شرایط معمولی بیشتر شد و استفاده از آمونیوم و نیترات به فعالیت این آنزیم ها کمک نمود، بنابرین استفاده از منابع کودی موجب کاهش اثر تنش کم آبی شده است.
    کلیدواژگان: پرولین، نیتروژن، کاتالاز، لایزین، متیونین، قند محلول
  • راضیه آهار، محمدحسین آبنوسی*، مجید مهدیه، محمدرضا امیرجانی صفحات 111-122
    ملکول NO (نیتریک اکسید) دارای خاصیت انتقال پیام در گیاه می باشد، لذا اثر نیتروپروساید به عنوان عامل تولید کننده این ملکول بر توانائی زیستی در کشت سلولی، پراکسیداسیون سلولی و فعالیت آنزیم های سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز و پراکسیداز در کالوس گیاه پریوش مورد بررسی قرار گرفت تا تاثیر NO بر قرایندهای حیاتی این گیاه ارزیابی شود. از کالوس گیاه پریوش سوسپانسیون سلولی تهیه و پس از تیمار با غلظت 0، 10، 50، 100، 150، 200 و 250 میلی مول از سدیم نیتروپروساید به مدت 1، 3، 6 روز، توانائی حیات توسط رنگ آمیزی تریپان بلو و رنگ سنجی MTT بررسی شد. علاوه بر توانای حیات از سوسپانسیون سلولی برای بررسی مرفولوژی و از بافت کالوس برای بررسی فعالیت آنزیم های کاتالاز، گایاکول پراکسیداز و سوپراکسید دیسموتاز و پراکسیداسیون لیپیدی بعد از تیمار با 100 و 200 میلی مولار به مدت شش روز قرار گرفتند. داده ها توسط ANOVA یک طرفه و تست دانکن آنالیز و p<0.05 به عنوان سطح معنی داری در نظر گرفته شد. مقایسه داده های تریپان بلو و MTT نشان دهنده تفاوت معنی دار (p<0.05) میانگین توانایی زیستی این سلول ها به صورت وابسته به غلظت در مقایسه با کنترل بود. از نظر مرفولوژی سدیم نیتروپروساید باعث تغییر فرم هندسی و اندازه هسته سلول و آشفتگی در کروماتین شد. همچنین سیتوپلاسم نیز دچار تغییرات مورفولوژیک بارزی از قبیل چروکیدگی و تغییر در حاشیه سیتوپلاسم سلول تیمار شده نسبت به گروه کنترل شد. از طرفی نیز فعالیت آنزیم های مورد مطالعه در پاسخ به تنش اکسیداتیوی افزایش معنی دار(p<0.05) نشان داد. میزان مالون دی آلدئید به عنوان محصول پراکسیداسیون لیپید نیز با افزایش معنی دار همراه بود. سدیم نیتروپروساید به عنوان دهنده NO می تواند منجر به آسیب غشا سلولی و در نتیجه کاهش توانایی زیستی سلول های کالوس گیاه پریوش گردد، اگرچه فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانی به دنبال تنش ایجاد شده افزایش یافت اما پاسخگوی نیاز گیاه برای جبران آسیب های وارده نبود.
    کلیدواژگان: کالوس پریوش، توانایی زیستی، آنزیم های آنتی اکسیدانی، پراکسیداسیون لیپیدی، نیتریک اکسید
  • کمال صدرزمانی، جنت سرمد*، محسن زواره، مهیار مشتاقی صفحات 123-132
    کلر از عناصر ریزمغذی ضروری جهت رشد گیاهان محسوب می شود، از سویی مقادیر بالای کلر در گیاه توتون به سرعت تجمع می یابد. به منظور مطالعه تاثیر غلظت های مختلف آنیون کلر آب آبیاری بر عملکرد و شاخص های رشد گیاه توتون که دارای اهمیت اقتصادی ویژه ای است، آزمایشی در سال زراعی 89-1388 در مرکز تحقیقات توتون گیلان بصورت طرح کاملا تصادفی در شرایط گلدانی خارج از گلخانه اجرا شد. پس از انتقال گیاهچه های یکنواخت به گلدان ها، گیاهان در مرحله رشد سریع با چهار سطح آنیون کلر (صفر، 16، 32 و 48 mgL-1) در 3 تکرار به مدت 10 هفته آبیاری شدند. تیمار 16 mgL-1 آنیون کلر موجب افزایش معنی دار محتوی رنگیزه های فتوسنتزی، سطح برگ، وزن تر برگ، نسبت سطح برگ (LAR)، سطح ویژه برگ (SLA)، سرعت رشد نسبی برگ (RLGR) و دوام سطح برگ (LAD) و کاهش معنی دار سرعت واحد برگ (ULR) شد. افزایش غلظت آنیون کلر در تیمارهای 32 و 48 mgL-1 آنیون کلر موجب افزایش محتوی آب در واحد سطح برگ (LWCA) نسبت به شاهد گردید. سطوح تیمار آنیون کلر بر وزن تر برگ و ریشه اثر معنی داری داشت، با این وجود اثر تیمارها بر وزن خشک اندام هوایی و ریشه معنی دار نبود. به نظر می رسد بکارگیری 16 mgL-1 آنیون کلر موجب بهبود شاخص های رشد و افزایش غلظت آنیون کلر بیش از این مقدار موجب کاهش میزان سطح فتوسنتزکننده و سرعت رشد نسبی (RGR) در گیاه توتون می گردد.
    کلیدواژگان: آب آبیاری، آنیون کلر، توتون، شاخص های رشد، عملکرد
  • نیره سادات حسینی فرادنبه*، سهراب محمودی، حسن کریم مجنی صفحات 133-142
    به منظور بررسی شاخص های رشد و عملکرد گندم در شرایط رقابت با علف هرز جودره (Hordeum spontaneum L.) آزمایشی در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با شش تیمار در 3 تکرار در سال زراعی 87-1386 در ایستگاه تحقیقاتی رودشت اصفهان اجرا شد. تیمار های آزمایش شامل رقابت جودره در تراکم های صفر (شاهد)، 25، 50، 75، 100و 125 بوته در مترمربع با گندم در تراکم ثابت 300 بوته در متر مربع بود. نتایج نشان داد که با افزایش تراکم جودره عملکرد گندم به طور خطی کاهش یافت و بیشترین تراکم جودره موجب افت 24 درصدی عملکرد گندم گردید. هم چنین کاهش معنی دار در وزن هزاردانه، شاخص سطح برگ، سرعت رشد و سرعت رشد نسبی گندم در اثر تداخل با این علف هرز مشاهده شد اما ارتفاع، تعداد دانه در خوشه گندم و سرعت جذب خالص گندم تحت تاثیر افزایش تراکم جودره قرار نگرفت. به طور کلی نتایج آزمایش نشان داد که جودره در تراکم های بالا می تواند عملکرد و رشد گندم را در یک منطقه گرم و خشک و در شرایط کشت آبی به طور معنی داری کاهش دهد.
    کلیدواژگان: رقابت، تراکم، شاخص های رشد، افت عملکرد
  • شیوا حمیدزاده، سدابه جهانبخش *، علی عبادی صفحات 143-154
    یکی از راه های کنترل واکنش گیاه به انواع تنش ها از جمله تنش های زیستی از طریق مرگ برنامه ریزی شده سلولی صورت می گیرد که این سیستم مشهور به واکنش فوق حساسیت می باشد. سیستم مقاومتی گیاه در مقابل تنش ها از طریق مواد شیمیایی متفاوت از جمله اسید سالیسیلیک تحریک می شود. بنابراین آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با جهت شناسایی پروتئین های بیان شده تحت تیمار با اسید سالیسیلیک در رقم فلات و چمران گندم انجام گرفت. بدین منظور ابتدا در دو رقم گندم فلات و چمران میزان غلظت پرولین، لیزین و متیونین ارزیابی شد، سپس روش الکتروفورز تک بعدی و دو بعدی برای مشخص کردن پروتئین های درگیر در مرگ برنامه ریزی شده سلولی انجام شد. نتایج حاصل از آزمایش نشان داد که تحت تیمار اسید سالیسیلیک، از غلظت اسیدهای آمینه ی لیزین و متیونین کاسته و غلظت اسید آمینه ی پرولین که در مکانیسم های دفاعی گیاه نقش اساسی دارند افزایش می یابد و همچنین بررسی های حاصل از پروتئومیکس نشان داد که به طور کلی پروتئین هایی که در مواجهه با اسید سالیسیلیک تغییر بیان دارند، در ارتباط مستقیم با سیستم دفاعی در مقابل تنش و همچنین سیستم بیان پروتئین های دخیل در متابولیسم کربوهیدرات، پروتئین، تولید انرژی و انتقال علامت می باشند.
    کلیدواژگان: گندم، اسید سالیسیلیک، مرگ برنامه ریزی شده سلولی، اسیدهای آمینه، پروتئومیکس
|
  • Hamidreza Hosseini, Mehrangiz Chehrazi *, Daryoosh Nabati Ahmadi, Mohammad Mahmoodi Sorestani Pages 1-10
    In order to induce of autotetraploidy and to evaluate changes in morphological and phenology characters of Madagascar (Catharanthus roseus cv. Rosea) an experiment was implemented in a randomized complete blocks design with four concentrations of colchicine (0، 0. 1، 0. 2 and 0. 4%) Spraying was carried out in six replicates in the two true leaf stages. The results of the analysis by using flow cytometry، cytogenetic and morphological indicated that treatments of 0. 2 and 0. 4% had significant effect (p<0/01) on all traits and also on the percentage of tetraploid and death. The highest percentage of tetraploid showed in 0. 4 percent treatment (42 percent). The results of this study suggested a significant increase (p<0/01) in growth duration، number of branch، leaf area، leaf number، flower diameter، duration of flowering، durability of flowers on the plant، chlorophyll content، weight of seed 1000 and shoot fresh and dry weight of tetraploid plants compared to the diploid plants. Flowers diameter was 42 and 52 mm on average، respectively for diploid and tetraploid. Also durability of flowers and flowering period in diploid plants was 3. 2 and 150. 4 days respectively، and in tetraploid plants 6. 8 and 178 days respectively. Some traits such as number of fruits and seeds per plant were significantly higher in diploid than tetraploid plants. Samples treated with 0. 2 % colchicine due to a lower percentage of death compared to treatment with 0. 4 % was known as the best concentration for polyploidy stimulating in Madagascar periwinkle plant.
    Keywords: Catharanthus, Ploidy level, Flow cytometry, Phenology, Colchicine
  • Mansour Afshar Mohammadian *, Sara Esmaeili, Zahra Almasi, Fatemeh Shakib, Farzad Majidi, Shilsar, Hassan Shokri Vahed, Alireza Aliakbar, Mohammad Shokrzadeh Lamuki Pages 11-20
    In order to assess the effects of different pesticides on nutrient levels of rice، three pesticides (Diazinon، Tricyclazole and Butachlor) which are commonly used in paddy fields in Iran were selected in a randomized complete block with 3 replicates in field condition. The result indicated that the impact of different pesticides on total protein and nitrogen، phosphorus and potassium content in brown and white rice grain of varieties of Hashemi and Khazar did not show significant differences. Also، results indicated that nitrogen content was significantly reduced in Gohar variety using herbicide of Butachlor in white and brown grain of rice، and for fungicide Tricyclazole only in brown rice at 1% level compared with control. Phosphorus content increased significantly in brown grain Gohar variety of rice for two pesticides of Butachlor and Tricyclazole at 5% levels and for Diazinon at 1% level but، potassium content was not significantly different in brown and white grain of rice. Also total protein content of brown grain was significantly reduced using three pesticides compared with control. The above results were due to the impacts of pesticides on leaf photosynthesis and mineral assimilation and transportation in plants. Also different crop cultivars in response to the same or different pesticides differed in morphology، physiology، growth habit and phenology. Therefore، any selective pesticide on a specific crop cultivar might induce injury to other cultivars.
    Keywords: mineral elements, pesticide, rice, total protein
  • Khadijeh Badpa, Mohsen Movahhedi Dehanvi *, Alireza Yadavi Pages 21-32
    Today، soil and water contamination with heavy metals، such as cadmium (Cd)، have been one of the important challenges for environment and human and plant health. Application of plant growth regulators such as Salicylic acid (SA) have been the proper option for mitigation of Cd impact on plant growth. The objective of this study was to evaluate the interaction of Cd and SA on antioxidant enzyme activity، leaf soluble protein and malondialdehyde of Safflower (Carthamus tinctorius L. cv. Soffe). This experiment was carried out as factorial based on CRD with four replications. Treatments included of four levels of cadmium nitrate (0، 25، 50 and 100 mg kg-1soil) and three levels of foliar application of Salicylic acid (0، 0. 5 and 1 mM). Results showed that interaction of Cd and SA was significant for protein contents، catalase، proxidas، polyphenol oxidas and superoxide dismutase activity and malondyaldehyd. Increasing of Cd levels significantly increased the malondyaldehyd، catalase، proxidas، polyphenol oxidas and superoxide dismutase activity، but SA application inversed this trends. SA mitigates the detrimental effects of Cd and improved the physiological response of safflower under Cd stress.
    Keywords: Antioxidant Enzyme, Cadmium Nitrate, Maylondyaldhyd, Safflower, salicylic acid
  • Amir Sadeghi, Nematollah Etemadi *, Ali Nikbakht, Mohammad Reza Sabzalian Pages 33-44
    The lack of light and shadow created by the development of human artificial and shade of the trees in landscapes are the one of the main challenge facing the lawn as one of the main components of urban landscapes. In this study، the effects of different shade levels (0، 50، 70 and 90%) on the appearance and morphological characteristics of wheatgrass (Agropyron deserturumL.) and tall fescue (Festuca arundinaceae Schreb. ‘Forager’) in a completely randomized design with three replications were examined. The results of this experiment showed that، in full sunlight، the wheatgrass had higher color degree، texture، tillering، shoot and root dry weight، root to shoot weight ratio and stomatal conductance in relation to other levels of irradiances. Therefore، wheatgrass showed higher efficiency in full sunlight than other levels of shade. Tall fescue exhibited higher efficiency at 50% shade level than full sunlight because of higher color degree، tillering، root to shoot weight ratio and photosynthesis. Based on the optimal properties for ornamental applications in landscape، Tall fescue had the better performance than wheatgrass under all levels of irradiances. However، both species did not tolerate 90% (dense) shade level.
    Keywords: Shade, Tall fescue, WheatgrassShade, Tall fescue, Wheatgrass
  • Mehri Askari *, Fariba Amini, Fatemeh Jamali Pages 45-58
    Zinc is one of micronutrients which reduces toxicity of sodium in plants and plays an important role in helping to the survival of crop plant under salinity stress. The research was conducted in a factorial experiment in completely randomized design with three replications in arak university in 1391 autumn. In this study، the effects of four salinity levels (0، 45، 90 and 120 mM NaCl) and three ZnSO4 levels (0، 5 and 10 μM) on tomato (Lycopersicum esculentum) were investigated. The results showed that single salinity decreased of the growth parameters، photosynthetic pigments and protein content، whereas increased the value of proline and carbohydrate in compared to the control plants. The results also showed that zinc treatment had positive effect on growth parameters، photosynthetic pigments، protein and carbohydrate content، however ZnSO4 treatment reduced the amounts of proline. Treatment of tomato plants under salinity stress with ZnSO4 reduced significantly the negative effects of salinity stress on these parameters. The highest values of growth indexes، photosynthetic pigments and protein were measured in plants without salt stress and concentrations of 10 μM Zn and the lowest values of this indicators were measured in plants under 120 mM NaCl without Zn. Therefore، it is recommended that for growing tomato in saline soils with zinc deficiency، Zn should be supplied in a adequate quantities to soils or used of ZnSO4 foliar sprays.
    Keywords: Ameliorative, salt stress, sodium choloride, Tomato, Zinc sulphate
  • Mohammad Mahdi Majidi *, Mohsen Jafarzadeh, Fatemeh Rashidi, Aghafakhr Mirlohi Pages 59-70
    This research was conducted to assess the effect of drought stress on grain yield and some physiological characteristics of 28 canola cultivars. Cultivars were evaluated at two moisture environments (normal and drought stress) according to randomized complete block design. Results of analysis of variance showed that there was significant difference among canola cultivars for all measured traits except for chlorophyll (a/b) ratio. Results showed that drought stress reduced variation for most of the studied traits. Under both moisture conditions coefficient of genetic variability for proline and chlorophyll content was at highest level. Estimate of heritability was higher than 50% for most traits indicating a greater impact of selection to improve these traits. The result indicated that drought stress significantly increased proline content while decreased grain yield، yield components and other traits. Cultivar ‘NK fair’ had the highest grain yield in both stress and non-stress conditions. Under water stress condition Esc 6152 cultivar and under non-stress condition Gkh 305 cultivar had the highest relative water content (RWC) and in terms of this physiological trait were recognized as drought tolerant cultivar.
    Keywords: Drought stress, Seed yield, Physological traits, canola
  • Fardin Moemeni, Mokhtar Ghobadi *, Saeid Jalali, Honarmand, Parviz Shekaari Pages 71-84
    This study was performed in order to evaluate the effects of supplementary irrigation and application of Zn and K fertilizers on physiological characteristics of chickpea. The experiment was conducted in a split plot-factorial using randomized complete blocks design with three replications at campus of agriculture and natural resources، Razi University، Kermanshah، Iran. Supplementary irrigation in two levels (W1= non irrigation and W2= supplementary irrigation at podding stage) was considered as main-plot; on the other hand، combination treatments of Zn fertilizer in four levels (Zn1=0، Zn2=20، Zn3=40 and Zn4=60kg/ha) and K fertilizer in three levels (K1=0، K2=50 and K3=100kg/ha) were considered as sub-plots. The results showed that the effects of irrigation on all studied physiological characteristics were significant excluding chlorophyll-a and RWL. Likewise، the effect of Zn fertilizer on all parameters was significant. Moreover، the effect of K fertilizer on all parameters was significant excluding chlorophyll SPAD. Based on the results، supplementary irrigation increased the chlorophyll-a، chlorophyll-b، chlorophyll-ab and relative water content (RWC). Under drought stress condition، proline content and storage protein were more than supplementary irrigation treatment. In the same way، application of K fertilizer improved all parameters excluding RWC. Application of 40kg Zn fertilizer improved all parameters in chickpea. In irrigation condition and already application of Zn and K fertilizers as much as optimum amount plant had a good physiological status and produced highest yield، too.
    Keywords: Chickpea, Chlorophyll, Drought stress, Fertilizer, Protein, Proline
  • Keyvan Aghaei Joubani *, Najmeh Taei, Mohammad Reza Kanani, Mahnaz Yazdani Pages 85-96
    Salinity is considered as one of the main limiting factors for growth and production of several agricultural crops all over the world. Also، salinity influences the growth and also synthesis of secondary metabolites of medicinal plants. Salvia viridis and Salvia spinosa are two aromatic species which belong to Salvia genus from Lamiaceae family. As the mechanisms of salt stress tolerance and also the effect of salinity on growth and production of secondary metabolites in these two salvia species have not been studied yet، the effects of salt stress on growth parameters and the essential oil composition in these plants were analyzed. Seedlings of two mentioned species، two weeks after germination and growth، were grown at different levels of NaCl including: 0 (control)، 20، 40، 60 and 80 mM NaCl at Hogland medium in a hydroponic system. After four weeks، later، the growth parameters such as: shoot and root dry weight، Na+ and K+ concentrations، the amount of proline and soluble sugars، were measured. Also، the essential oil composition was compared between control and salt stress in S. viridis. Results showed that، by increasing of salt stress levels، shoot and root dry weight of both species were decreased. Salt stress resulted in increasing of soluble sugars and proline concentrations in aerial parts of both species. However، this increase in S. spinosa was a little higher than other species. K+ content was also decreased by salt stress in both species although in S. spinosa this decrease was less than S. viridis. Salt stress resulted in increasing of some essential oil compounds such as: -pinene، -3-carene and linalool in S. viridis in compared to the control plants. It could be concluded that less sensitivity of S. spinosa to salt stress can be attributed to more accumulation of proline and soluble sugars and inhibition of K+ decreasing under salt stress in this species.
    Keywords: Essential oils, Proline, Salt stress Salvia spinosa, Salvia viridis, Soluble sugars
  • Sakineh Rashidi, Ali Ebadie *, Ghasem Parmoon, Soodabe Jahanbakhsh Pages 97-110
    Nitrogen has an important role for supplying carbon skeletons which needs for producing compatible solutes and stress tolerance enzymes. Water deficit affects nitrogen fixation in legums. So we studied the effect of various nitrogen sources on physiological، and biochemical features of bean under water stress. This experiment was conducted as factorial based on completely randomized design with three replications in the greenhouse of university of Mohaghegh Ardabili in 2012. The treatments irrigation included three levels (30، 55، and 80% of field capacity) and nitrogen sources (control، N source as ammonium، nitrate، and nitrate + ammonium). In this experiment lysine and methionine amino acids، catalase and polyphenol oxidase enzymes activity، soluble sugars، proline and proteins content measured in 3، 5 and 7 days after the stress induction. Water stress increased leaf proline and soluble sugars content. Using of nitrate and nitrate + ammonium caused the highest proline and total soluble sugars content، while enhancing stress intensity decreased protein content. Nitrate showed remarkable impact on protein content under water stress conditions. The highest lysine produced by severe stress، whereas methionine decreased by enhancing stress. Supplying mineral nitrogen significantly affected lysine content، compared to the control and increased and nitrate was the most effective nitrogen source for increasing methionine. Catalase and polyphenol oxidase activities were elevated under stress conditions، compared to the non-stress ones. Combined application of ammonium and nitrate showed the highest activities of these enzymes.
    Keywords: Amino acids, Catalase, Nitrogen, Proline, Soluble sugar
  • Raziyeh Ahar, Dr Mohammad H. Abnosi *, Dr Majid Mahdiyeh, Dr Mohammadreza Amirjani Pages 111-122
    Nitric oxide (NO) has signaling property in plants، therefore the effect of nitroprusside (SNP) as an NO producing agent on viability in the cell culture، lipid peroxidation and activity of superoxide dismutase، catalase and peroxidase in the callus of Catharantus roseus was investigated. Cell suspension was prepared from callus of Catharantus roseus، and the cells were treated with 0، 10، 50، 100، 150، 200 and 250 μM of sodium nitroprusside for 1، 3 and 6 days to determined the cell viability (based on trypan blue staining as well as MTT colorimetric assay). Then using 100 and 200 mM of sodium nitroprusside as selected dose، the cell suspension was used to investigate the cell morphological changes. In addition the callus tissue was treated with the same dose to estimate the level of lipid peroxidation and the activity of superoxide dismutase، catalase and guaiacol peroxidase. Comparison of the data from trypan blue and MTT methods showed that the significant (p<0. 05) differences in viability was concentration dependent with respect to control. Base on the morphology، SNP caused changes in the shape and size of the cell nuclei as well as disturbance in the chromatin. In addition changes in the cytoplasm such as shrinkage and cell border deform was observed in the treated cells compare to control. Also activity of the investigated enzymes following the oxidative stress increased significantly (p<0. 05). The level of malondialdehyde as an indicator of lipid peroxidation also increased significantly. Sodium nitroprusside as an NO producing agent caused cellular membrane damage which results in cell viability reduction in the callus of catharantus roseus. Although the activity of the antioxidant enzymes increased significantly with respect to the oxidative stress but the produced cellular response was not able to compensate the damages.
    Keywords: Catharantus roseus callus, viability, antioxidant enzymes, lipid peroxidation, nitric oxide
  • Kamal Sadrzamani, Jannat Sarmad *, Mohsen Zavareh, Mahyar Moshtaqhi Pages 123-132
    Chloride is an essential micronutrient for plants growth; however it accumulates in large amounts in tobacco plants rapidly. To evaluate the effects of chloride concentrations in irrigating water on yield and growth indices of tobacco plant which has an important economic value، an outdoor pot experiment was established in completely randomized design during 2010 crop year at Guilan Tobacco Research Center. After transplanting similar seedlings to pots، four levels of chloride (0، 16، 32، 48 mg L-1) with 3 replicates were applied during rapid growth phase for 10 weeks. Treatment with 16 mg L-1 chloride significantly increased chlorophyll content، leaf area، leaf fresh weight، leaf area ratio (LAR)، specific leaf area (SLA)، relative leaf growth rate (RLGR) and leaf area duration (LAD) and significantly decreased unit leaf rate (ULR). Increased chloride concentration in 32 and 48 mg L-1 chloride treatments caused to increased leaf water content per area (LWCA) in comparison with control group. Chloride treatments had significant effect on leaf and root fresh weight، despite they had no significant effect on shoot and root dry weight. It seems applying 16 mg L-1 chloride to irrigation water results in improvement of yield and growth indices and increasing chloride level more than this amount caused to reduction in RGR and photosynthetic area in tobacco plant.
    Keywords: Irrigation water, Chloride, Nicotiana tabacum, Growth indices, Yield
  • Nayereh Alsadat Hosseini Faradonbe *, Sohrab Mahmodi Pages 133-142
    A field experiment was conducted to evaluate the interference effects of wild barley (Hordeum spontaneum L.) on wheat (Triticum aestivum L.) yield، in 2009. The effects of different densities of wild barley (0، 25، 50، 75، 100، 125 plants m-2) in interferences with wheat at density of 300 plants m-2 were studied in a completely block design with three replications. Results showed that with increase in wild barley density، wheat yield decreased linearly and H. spontaneum at highest density treatment caused 24% yield loss in wheat. Also a significant decrease was observed in 1000- grain weight، leaf area index، crop growth rate and relative growth rate of wheat. However wheat height، seed number in spike and net assimilation rate of wheat was not affected by weed interference. Results clearly showed that Hordeum sponstaneum in high density can reduce growth and yield of wheat under irrigation condition in dry land regions.
    Keywords: Competition, Density, growth indices, Hordeum spontaneum, wheat
  • Shiva Hamidzadeh Moghaddam, Sodabeh Jahanbakhsh *, Ali Ebadi Pages 143-154
    One way of controlling plant response to various biotic stresses occurs through programmed cell death، this system is known as the hypersensitive reaction. Plant resistance system against stress is stimulated through different chemicals such as salicylic acid. Therfore، experiment was conducted in a completely randomized design with three replications، in order to identifying the expressed proteins treated with salicylic acid in the Chamran and Falat cultivars. At first، the concentration of proline، lysine and methionine amino acids were assessed، then one-dimensional and two-dimensional electrophoresis was implimented to identify the proteins involved in the programmed cell death. The results indicated that the concentration of lysine and methionine amino acids reduced and the concentrations of the proline that played an essential role in plant defense mechanisms، increased during the treatment and the results of 2D electrophoresis studies showed، changes in the expression of proteins in effect of salicylic acid is in direct relation with defense system against stress and also involvement of protein expression systems in the metabolism of carbohydrates، protein، energy production and signal transduction.
    Keywords: wheat, programmed cell death, salicylic acid, amino acids, proteomics