فهرست مطالب

پژوهش نامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی - پیاپی 8-9 (تابستان ، پاییز و زمستان 1382 و بهار 1383)
  • پیاپی 8-9 (تابستان ، پاییز و زمستان 1382 و بهار 1383)
  • ویژه علوم سیاسی
  • 237 صفحه، بهای روی جلد: 6,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1383/02/15
  • تعداد عناوین: 18
|
  • سخن سردبیر
    سید فضل الله موسوی صفحه 1
  • مقاله ها
  • معرفی و نقد تطبیقی منابع رایج نظریه های انقلاب
    عباس خلجی صفحه 5
    در این مقاله، پس از معرفی منابع درس تخصصی تئوری های انقلاب، چهار منبع اصلی این حوزه که کاربرد بیشتری در مراکز آموزشی و دانشگاهی کشور دارند، به بوته نقد گذاشته می شود. در این نقد، ضمن بررسی و ارزیابی اجمالی از دیدگاه شکلی و محتوایی، برجستگی ها و کاستی های این متون را - به طور گذرا - بیان و پیشنهادهای سازنده ای جهت رفع کاستی ها و بهبود کیفی آنها در چاپ های احتمالی آتی ارائه می شود.
    کلیدواژگان: انقلاب، تئوری های انقلاب، نظریه های انقلاب، بسیج سیاسی، تحول انقلابی، وضعیت انقلابی
  • نقد و بررسی کتابهای
  • مبانی و کلیات علوم سیاسی
    بهرام اخوان کاظمی صفحه 19
    کتاب ارزشمند مبانی و کلیات علوم سیاسی، تالیف دکتر سید جلال الدین مدنی است که تا کنون چهار مجلد آن به چاپ رسیده است: در جلد اول این کتاب، مباحث عام علم سیاست و سازمان های بین المللی مطرح شده است و جلد دوم به شناسایی کشورها، تحولات تاریخی و مسائل جهان معاصر اختصاصی دارد. مولف در جلد سوم و چهارم به مسائل سیاسی جهان معاصر، و شناسایی نهادها و تحولات تاریخی و مواضع سیاسی بخش عمده ای از کشورهای جهان اشاره کرده است.
    کلیدواژگان: علم سیاست، قدرت، دولت، دانت، سازمان های بین المللی، اندیشه های سیاسی
  • اصول علم سیاست
    نوروز هاشم زهی صفحه 33
    نقد در آوردگاه اندیشه، کوششی برای شناختن و شناساندن اثری است به منظور بازکردن موارد درست از نادرست، تا راه تفکر در راستای اصلاح هموار شود. مراد از نقد در این مقاله، ارزیابی یک کتاب است که چون در معرض استفاده عموم قرار می گیرد، باید طرف توجه کارشناسان و دانشوران متعهد آن حوزه قرار گیرد. در حالی که در نقد هر اثر چندان هم نمی توان از داوری فارغ ماند، میان داوری ارزشی و داوری واقعی باید تمایز گذاشت. هدف در نقد این اثر تنها بیان اشکالات نیست، بلکه تلاش شده است به چگونگی در اشتباه افتادن هم اشاره شود.
    کلیدواژگان: نقد، اصول علم سیاست، نقاط ضعف، نقاط قوت، بررسی شکلی، بررسی علمی
  • جنبش های اسلامی معاصر
    حجه الاسلام والمسلمین مصطفی اسکندری صفحه 45
    این مقاله، با معرفی اجمالی کتاب جنبش های اسلامی معاصر آغاز می شود؛ سپس به طور مختصر نقاط قوت کتاب را بر می شمرد و در ادامه در سه بخش به ارزیابی کتاب می پردازد: بخش نخست، بررسی محتوایی کتاب است در هفت محور: 1. پیروی از الگوی مرسوم در بررسی تحولات جهان اسلام، 2. ایهام نگاه مادی به تاریخ، 3. عدم دقت در به کارگیری اصطلاحات،
    کلیدواژگان: جهان اسلام، تحولات جهان اسلام، جنبش های اسلامی، فلسفه تاریخ
  • تاریخ اندیشه سیاسی در ایران و جهان اسلامی
    حجه الاسلام والمسلمین اسماعیل دارابکلائی صفحه 59
    سیاست از جمله موضوعات بسیار مهم و اساسی است که بسیاری از پدیده های اجتماعی و افکار و اندیشه ها را تحت تاثیر خود قرار می دهد و در عقاید و رفتار فرد و جامعه نفوذ دارد - اندیشمندان مختلف نیز در طول تاریخ کوشیده اند درباره مسایل سیاسی جامعه و سیر تاریخی آن، مباحثی ارائه دهند. از جمله این اندیشمندان، آقای دکتر علی اصغر حلبی است که سعی کرده است درباره اندیشه های سیاسی جامعه اسلامی، مباحثی مطرح کند و به جهان اسلام ارائه دهد.
    کلیدواژگان: سیاست، فلسفه سیاسی، علم سیاست، عشره مبشره، حدیث صحیح و ضعیف، فلته، خبر واحد و متواتر، محدث، فدک، مهاجر و انصار، رجعت، برهان تمانع، اصحاب، شیعه و
  • دیباچه ای بر نظریه انحطاط ایران
    مظفر نامدار صفحه 79
    اگر چه آقای دکتر جواد طباطبایی از معدود نویسندگان حوزه علوم سیاسی است که در دو دهه اخیر در اثار خود به طور جدی به دنبال علل فلسفی فراز و فرود تفکر در حوزه معرفت سیاسی ایران است. قالبی که وی تحت عناوین منطق شکست تفکر سیاسی در ایران، بن بست در عمل و امتناع در نظریه از آن استفاده می کند، نقاط ضعف ساختاری و جدی دارد که بخشی از این ضعف ساختاری را می توان تحت عناوین تصلب ایدئولوژیک در تحلیل تاریخ، یکسان انگاری تاریخی، مجهول بودن ضابطه سنجش ادواری تاریخی، فقر تفکر در فهم تاریخ، تحمیل استانداردهای تجدد غربی بر تاریخ و فرهنگ بشری و استفاده از تعابیر موهوم در ارکان تاریخ نقد و ارزیابی کرد.
    کلیدواژگان: تفسیر انحطاطی تاریخ ایران، منطق شکست، دوره گذار، امتناع تفکر، تصلب ایدئولوژیک، یکسان انگاری تاریخی، فقر تفکر
  • جامعه مدنی و توسعه سیاسی در ایران
    حجه الاسلام و المسلمین داود مهدوی زادگان صفحه 89
    در این مقاله، کتاب جامعه مدنی و توسعه سیاسی در ایران تالیف دکتر حسین بشیریه نقد و بررسی شده است. اهمیت این بررسی از آن روست که می توان نقبی به دیدگاه های رایج جامعه سناسی در ایران زد. فرضیه مقاله آن است که علم جامعه شناسی در دانشگاه های ایران «تمثیلی» است. نه عینی؛ یعنی تحلیل های جامعه شناختی از جامعه ایران، برگرفته از تمثیل جامعه غربی است. حال آنکه نظریات جامعه شناسی در غرب برگرفته از واقعیت های عینی جامعه غربی است.
    کلیدواژگان: فقر فلسفی، جامعه شناسی تمثیلی، ائتلاف استراتژیک، سنت گرایی اسلامی، سنت گرایی قرون وسطایی مسیحیت، تحلیل ایدئولوژیک، پژوهش بی طرف، غیریت شناسی
  • ما چگونه ما شدیم؟
    سید صادق حقیقت صفحه 105
    کتاب ما چگونه ما شدیم، علت اصلی عقب ماندگی ایرانیان، عوامل داخلی - و بالاخص استبداد - معرفی می شود. این کتاب ضمن برخورداری از نقاط مثبت زیاد، چارچوب نظری ندارد و بین اولیت (زمانی) و اولویت (اهمیت یک عامل) تفکیک قائل نمی شود. نویسنده برای اثبات اهمیت عامل استبداد به این نکته اشاره دارد که قبلا عوامل داخلی، زمینه استعمار را فراهم کرده بود.
    کلیدواژگان: استبداد، استعمار، عقب ماندگی، اولیت، اولویت، استبداد ایرانی، وجه تولید آسیایی
  • روابط بین الملل در تئوری و عمل
    ماندانا تیشه یار صفحه 115
    دانش شناسایی ماهیت روابط میان ملت ها و دولت ها در دنیای امروز، از اهمیت به سزایی برخوردار است. این دانش و شاخه های مختلف آن را می توان به جرات از پویا ترین دانش های بشری قلمداد کرد که با رخ دادن هر گونه تحولی در عرصه نظام بین الملل، باب جدیدی از معرفت در آن گشوده می شود. در متن حاضر تلاش شده است از منظری شناخت شناسانه و با دو نگاه محتوایی و شکلی، یی از مهمترین کتابهای پایه ای دانش روابط بین الملل در زبان فارسی به اجمال بررسی و رویکرد مولف درباره محورها و بحث های عمده روابط بین الملل، ارزیابی و نقد شود.
    کلیدواژگان: روابط بین الملل، امپریالیزم، نهضت های استقلال طلب، سازمان ملل، قدرت، ماکیاولی، دیپلماسی، حقوق بین الملل، بحران، وحدت، غدرالیسم، نظم نوین جهان
  • اصول سیاست خارجی و سیاست بین الملل
    حسین امانیان صفحه 125
    درس اصول روابط بین الملل به عنوان یکی از درس های اصلی رشته علوم سیاسی، عهده دار تبیین بنیادها، اصول و مبانی کنش ها و واکنش های بازیگران صحنه سیاست خارجی و روابط بین المللی است. نویسندگانی که رنج تدوین متون اصلی و فرعی این درس را به جان می خرند. بی تردید باید آن چنان بر اصطلاحات، مباحث اصلی، مکتب های فکری و پیچیدگی های تصمیم گیری و بازیگری صحنه سیاست خارجی و روابط بین المللی مسلط باشند که متن متقن، هستند. مستدل و مفیدی در اختیار دانشجویان قرار دهند.
    کلیدواژگان: سیاست خارجی و سیاست بین الملل، تجزیه و تحلیل سیستمی داده های سیاست خارجی، رهیافت های تصمیم گیری، رهیافت های قدرت، تعارض و همگرایی، سیاست زدگی، واکنش های دولت ها، بازیگران صحنه بین المللی
  • تحولات روابط بین الملل، از کنگره وین تا امروز
    بهرام نوازنی صفحه 139
    در این گزارش، چاپ هشتم یک منبع درسی دانشگاهی با ارزش در زمینه تاریخ روابط بین الملل نقد و بررسی شده است. گذشته از ویژگی های مثبت این کتاب - از جمله توجه دانشگاهیان و عموم مردم به آن - چندین اشکال و ایراد قابل توجه در نگارش و املای متن دیده می شود که برای روانی و سادگی مطلب ایجاد مشکل می کند. علاوه بر اینها، موارد ضعف دیگری مشاهده می شود که با عنوان نقاط ضعف در بخش روش پژوهش و محتوا تجزیه و تحلیل شده است.
    کلیدواژگان: روابط بین الملل، سیاست خارجی، تاریخ جهان و تاریخ اروپا
  • معرفی کتابهای
  • میراث سیاسی اسلام
    حجه الاسلام والمسلمین داود مهدی زادگان صفحه 199
  • مراتب ظهور فلسفه سیاست در تمدن اسلامی
    مظفر نامدار صفحه 201
  • معرفی مراکز پژوهشی
  • پژوهشکده امام خمینی و انقلاب اسلامی
    صفحه 207
  • گزارش علمی
  • همایش یکصدمین سالگرد انقلاب مشروطیت
    صفحه 215
  • یادنامه
  • یادی از مرحوم دکتر محمد جواد سهلانی
    صفحه 227
  • چکیده مقالات به انگلیسی
    صفحات 1-7