فهرست مطالب

حقوق تطبیقی (نامه مفید) - سال دهم شماره 2 (پیاپی 102، پاییز و زمستان 1393)
  • سال دهم شماره 2 (پیاپی 102، پاییز و زمستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/12/26
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سید مصطفی محقق داماد*، سید محمدحسن ملائکه پور شوشتری صفحه 3
    به رغم رشد فزاینده میزان استفاده از بیمه های مسئولیت مدنی، هنوز ماهیت حقوقی این قرارداد آشکار نیست. توجیه آثار این قرارداد بر طرفین آن و اشخاص ثالث زیان دیده، صرفا با تکیه بر شناخت ماهیت این قرارداد ممکن خواهد بود. فاصله گرفتن از قواعد عمومی قراردادها در بیمه نامه های مسئولیت، نظیر تعهد بیمه گر در پرداخت خسارت به شخص ثالث زیان دیده حتی در صورت عمد بیمه گذار و سایر مواردی که با قواعد عمومی توجیه پذیر نمی باشند، همگی نشان از آن دارد که باید برای این نوع بیمه ها یک ماهیت مستقل در نظر گرفت. هر چند در ایران نیز مانند انگلیس می توان از نظریه تعهد به نفع شخص ثالث و پرداخت خسارت منتسب به بیمه گذار سخن گفت، اما به نظر می رسد ماهیت قرارداد بیمه مسئولیت اجباری، تضمین جبران خسارت زیان دیده به حکم قانون و در محدوده قرارداد بیمه باشد.
    کلیدواژگان: بیمه، مسئولیت، بیمه مسئولیت مدنی، تعهد به نفع شخص ثالث
  • ناصر قربان نیا* صفحه 21
    انسان ها نه تنها حق دارند بلکه مکلفند به انسان های نیازمند در هر جای دنیا کمک کنند. در زمان بروز فجایع انسانی ناشی از جنگ یا حوادث طبیعی، هر انسانی تعهد اخلاقی دارد به کمک انسان های نیازمند بشتابد. حوادث طبیعی متعدد که قابل پیش بینی و یا پیشگیری نیستند در جای جای دنیا رخ می دهد و انسان هایی را متاثر می سازد. افزون بر بلایای حاصل از حوادث طبیعی، جنگ ها و خشونت های متاسفانه روزافزون، حیات، سلامتی، آرامش و آسایش انسان هایی را بر هم می زند که نه تنها دخالتی در آن منازعات ندارند، بلکه از رخداد آن خرسند هم نیستند. در مواردی دولت های مبتلا به بحران و وضعیت اضطراری توان تامین نیازمندی های ضروری مردم را ندارند یا در تامین آن ها در مشقت شدید قرار دارند. در چنین وضعیتی بی گمان همه ملت ها و دولت ها تعهد اخلاقی دارند تا برای رفع معضلات و نجات ملت آسیب دیده مساعدت کنند، چنانکه دولت ناتوان اخلاقا ملزم است کمک های انسان دوستانه را بپذیرد و شرایط رساندن آن به نیازمندان را فراهم سازد.
    سخن بر سر این است که آیا این تعهد اخلاقی، چهره حقوقی نیز یافته است یا نه. بر چه پایه ای می توان این تعهد پر اهمیت اخلاقی را وارد دنیای حقوق نمود؟ آیا می توان بین تعهد به ارائه و تعهد به پذیرش تفکیک کرد و تنها دومی را تعهدی حقوقی به شمار آورد؟ نقش رضایت دولت نیازمند چیست؟ اگر تعهد به پذیرش را تعهدی الزام آور حقوقی بدانیم، ضمانت اجرای آن چیست و در صورت عدم صدور رضایت مبادرت به چه اقدامی مجاز است؟ آیا تقاضای دولت بحران زده و نیازمند حکم اخلاقی و حقوقی ارائه کمک را تغییر می دهد؟
    پاسخ به پرسش هایی از این دست وجهه همت نگارنده در این مقاله است.
    کلیدواژگان: تعهد، حق، کمک های بشردوستانه، اخلاق، حقوق
  • نجادعلی الماسی*، مهسا مدنی صفحه 45
    توکیل به غیر و تفویض وکالت در عین وجود برخی شباهت ها، متفاوت از یکدیگر هستند. توکیل به غیر اساسا تابعی از وکالت اصلی بوده و در آن ممکن است موت و حجر وکیل اول در وکالت ثانوی اثر گذار باشد و در برخی مواقع حق الوکاله وکیل دوم بر عهده وکیل اول قرار گیرد، اما تفویض وکالت با عنایت به مصداق شناخته شده آن یعنی سند تفویض وکالت، بر اساس انتقال قرارداد شکل می گیرد که نتیجه آن انتقال موقعیت قراردادی، قائم مقامی وکیل دوم در جایگاه وکیل اول و در نهایت انتقال حقوق و تعهدات وکیل اول به وکیل دوم است. تعاقب وکلا و اعطای وکالت بلا عزل نیز در این دو متفاوت است. در این مقاله می کوشیم با رویکردی تطبیقی به فقه، حقوق موضوعه ایران و انگلیس، تفاوت های مرقوم را تحلیل نماییم.
    کلیدواژگان: توکیل به غیر، تفویض وکالت، فقه، حقوق ایران، حقوق انگلیس
  • محمد حبیبی مجنده*، علیرضا روستایی صفحه 67
    موضوع این مقاله تلاش برای پاسخ به این سوال است که آیا استراتژی های نابودی اجتماعی و فرهنگی که فاقد کشتار سیستماتیک یا حداقل حملات فیریکی گسترده هستند، بایستی تحت حقوق بین الملل، نسل زدایی محسوب شوند یا نه؟ با اینکه نسل زدایی فرهنگی در حال حاضر در محدوده کنوانسیون منع و مجازات جنایت نسل زدایی نیست، اما در سراسر این مقاله مشخص شده است که اقدامات فیزیکی و بیولوژیکی تنها راه نابودی یک گروه نیستند. یک گروه ممکن است بدون اینکه اعضای آن کشته شوند محو گردد و این از طریق نابودی زبان و اماکن و اشیای مذهبی، ایجاد محدودیت در عمل به آداب و رسوم، آزار و اذیت روحانیون مذهبی و روشنفکران آن گروه و به طور خلاصه، از طریق ناپدید کردن میراث فرهنگی آنان اتفاق می افتد. نمونه های روشنی از ارتکاب نسل زدایی فرهنگی در سرتاسر تاریخ معاصر، از جمله توسط دولت اسرائیل علیه مردم فلسطین، وجود دارد و نادیده گرفتن آن ها در واقع انکار حمایت از حقوق بشر بنیادین نسبت به کسانی است که به آن حمایت نیاز دارند.
    کلیدواژگان: نسل زدایی، نسل زدایی فرهنگی، حقوق بین الملل، مردم فلسطین
  • سید عزت الله عراقی*، محی الدین رستگار جویباری صفحه 85
    اصل عدالت رئالیستی و معاوضی و اصالت اراده باطنی از اصول مبنایی حقوق قراردادهای مدرن و دارای اهمیت فوق العاده در اندیشه حقوقی و قضایی معاصر و راهگشا در موارد مشکل می باشند. این تحقیق به تطبیق این اصول بر یکی از موارد دشوار و بحث انگیز حقوق قراردادها در کشورمان، یعنی بیع شرط می پردازد. تلاش شده با تحلیل سه دیدگاه مهم در حکم این معامله، بین این دیدگاه ها به نفع عدالت واقعی و عینی، سازش برقرار شود. این فرضیه مطرح شده که نظریه صحت بر ماهیت طبیعی بیع شرط حمل شود که با اقتضای عدالت ایده آلیستی و نگاه فورمالیستی قابل انطباق است و نظریه بطلان ناظر به صورت انحراف آن از اصل عدالت معاوضی و اراده باطنی مشترک، دانسته شود. امکان احراز قضایی قصد واقعی، به واسطه امارات و اصول، از نظر فقهی تبیین گردیده که مقتضای عدالت رئالیستی و واقعی در موارد دشوار و قابل ترجیح بر مبنای مکتب تحققی در حقوق قراردادها می باشد. هدف این است که، از حکم طبیعت اولیه این معامله و اصل آزادی اراده، به عنوان ابزاری برای تحمیل قراردادهای ناعادلانه بر علیه طرف آسیب پذیر قرارداد استفاده نشود.
    کلیدواژگان: عدالت معاوضی و واقعی، بیع شرط و معامله با حق استرداد، شرط ذخیره مالکیت، و شرط بازخرید
  • عباس کریمی*، امیر سپاهی صفحه 111
    برای صدور اسناد رسمی در کشورهای مختلف جهان، سیستم های متفاوتی وجود دارد، ولی به طور کلی می توان آن ها را به سه دسته تقسیم کرد. که دسته نخست کشورهای دارای سردفتری لاتینی مانند فرانسه هستند که در آن ها سردفتران لزوما باید حقوقدان باشند و برای دریافت مجوزهای سردفتری باید از مراحل بسیار پیچیده ای عبور کنند و حتی ممکن است دریافت مجوزهای سردفتری چندین سال به طول بیانجامد. دسته دوم کشورهای دارای سردفتری عادی (عمومی) اسناد رسمی هستند مانند، امریکا که در آن ها دریافت مجوزهای سردفتری آن چنان سخت نبوده و حتی نیازی نیست که سردفتران حتما حقوقدان باشند و دسته سوم کشورهایی هستند که تلفیقی از هر دو روش را برگزیدند مانند، ایران که دارای مقرراتی هستند که شباهت هایی به مقررات هر دو سیستم دارد یعنی برخی از سختگیری های سیستم لاتینی را دارند ولی به طور کامل از این سیستم پیروی نمی کنند.
    کلیدواژگان: شرایط عمومی داوطلبان سردفتری، الزامات سردفتران، انتصاب سردفتران
  • محمد مهدی مقدادی* صفحه 133
    خشونت و آسیب از پیامدهای ناخواسته گسترش روز افزون ورزش است. بخش مهمی از زیان ها و آسیب ها، مربوط به عملیات ورزشی (بازی ها و رقابت های ورزشکاران) است. در نظام های حقوقی این گونه خسارات و آسیب ها مشمول قواعد عمومی مسئولیت مدنی قرار نمی گیرند. بسیاری مبنای آن را با پذیرش خطر و اقدام ورزشکار زیان دیده توجیه می کنند. در این نوشتار تلاش شده این مبنا، نخست از دیدگاه حقوقی مطالعه شود و آن گاه از نظر فقهی مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد تا ضمن تحلیل و ارزیابی این مبنا در انتفای مسئولیت مدنی ورزشکاران، زمینه برای جهت گیری رویه قضایی و تدوین مقررات مناسب در حقوق ما فراهم گردد.
    کلیدواژگان: حوادث ورزشی، مسئولیت مدنی، پذیرش خطر، رضایت، اقدام
  • علیرضا یزدانیان*، حمید آرایی صفحه 151
    در دنیای امروز هر کس باید در قبال رفتاری که انجام می دهد پاسخگو باشد. به دیگر سخن حقوق، کلیه افراد جامعه را مسئول اعمال خود می داند و از این حیث تمایزی بین شخص حقیقی و حقوقی وجود ندارد. با توجه به روند رو به رشد فعالیت های صنعتی و اقتصادی و همین طور حجم وسیع اعمال خطرآفرینی که نهادها و صنایع برای افراد و محیط پیرامون خود ایجاد می کنند، مبانی مسئولیت مدنی به این سمت سوق داده شده است تا با اتخاذ تدابیری مناسب، ضرری جبران نشده باقی نماند. در راستای همین تحلیل، بیراهه نخواهد بود نهادی چون بیمارستان را با توجه به اینکه امروزه رنگ و بوی تجاری نیز به خود گرفته اند، در قبال اعمالی که منجر به ایراد خسارت به دیگران می گردد، مسئول بدانیم. در همین راستا، گاهی سخن از مسئولیت بیمارستان نسبت به آلودگی های زیست محیطی است که سبب آن شده است. از سویی، بیمارستان در قبال هزینه ای که از بیماران اخذ می کند، تعهد به ارائه امکانات سالم و مطلوب دارد که کوتاهی و بی مبالاتی در انجام آن موجبات مسئولیت را برای او فراهم می کند. حال نوع و مبنای مسئولیت در این گونه موارد بسیار حائز اهمیت خواهد بود. مسئله دیگر، مسئولیت بیمارستان در قبال اعمال مقصرانه کارکنان خود و دیدگاه های مطرح پیرامون مسئولیت یک بیمارستان به خاطر رفتار توام با تقصیر و بی مبالاتی کارکنانش از جمله پزشکانی می باشد که در این پژوهش با رویکرد تطبیقی به تفصیل هر یک از این دیدگاه ها و انواع مسئولیت های بیمارستان به نقد و بررسی گذاشته خواهد شد.
    کلیدواژگان: مسئولیت مدنی، بیمارستان، تعهد، جبران خسارت، مسئولیت ناشی از فعل غیر
|
  • Seyed Mostafa Mohaqqeq Damad*, Seyed Mohammad Hassan Malaekehpour Shooshtari Page 3
    Despite increase in the use of liability insurances, the legal nature of such contracts is not clear. The justification of impact of this contract on the contracting parties and the injured third parties is only possible by understanding the nature of such contracts. Inapplicability of the general rules of contracts in liability policies such as the obligation of the insurer in paying compensation to the injured third parties even when the insured causes damage intentionally and other instances which cannot be justified relying on general rules, all indicate that the nature of these insurance contracts must be looked at on their own. Although, like England, in Iran we can speak of an obligation in favor of a third party and paying damage attributed to the insured, it seems that the nature of the contract is the compulsory liability, guarantee of the compensation for the injured by the rule of law and within the insurance contract.
    Keywords: Insurance, Liability, Liability Insurance, Third Party Beneficiary
  • Nasser Qurban Nia* Page 21
    Humanitarian Assistance means the provision of commodities and materials for humanitarian purposes typically in response to humanitarian crises including natural and man made disasters such as armed conflicts. The primary objective of H.A is to protect lives of victims- reduce their suffering and maintain human dignity.Whenever there is a disaster and affected state is unable or unwilling to provide aid to victims within its own territory -there is an important question whether other states have a duty to provide h.a. to victims even without its consent. this is strongly related to rights of victims to receive h.a. ascertaining whether victims of natural or man made disasters have right to receive h.a.is problematic. To address this increasingly significant problem this paper has argued that morally and legally victims have right to receive but states are not legally under an obligation to provide h.a.to victims of natural disasters and armed conflicts. On the other hand, under international humanitarian law states are committed to accept h.a.in armed conflicts.
    Keywords: Obligation, Right, Humanitarian Assistance, Ethics, Law
  • Nejad Ali Almasi*, Mahsa Madani Page 45
    While there are similarities between delegation and conferment of agency, they are different from each other. Delegation is basically a subdivision of the principal agency and it may be influenced by death or incapacity of the first agent and in some cases honorarium of the second agent may be incumbent upon the first agent, but given that in conferment of agency there is a document indicating so, the conferment of agency takes place on the basis of a contract as a result of which there will be a transfer of contractual positions, replacement of the first agent by the second agent and finally transfer of rights and obligations of the first agent to the second agent. Also, pursuance of agents and irrevocable delegation are different in them. In this article, we try to offer a comparative analysis between the Islamic law, Iranian law and English law.
    Keywords: Delegation, Conferment of Agency, Islamic Law, Iranian Law, English Law
  • Mohammad Habibi Mojandeh*, Alireza Roostayee Page 67
    The study attempts to answer whether strategies of social and cultural “destruction” should be considered “genocide” under international law in the absence of systematic killing, or at least widespread physical attack. Given that at the moment cultural genocide is not within the scope of the Convention on the Prevention and Punishment of the Crime of Genocide, this study makes it clear that physical or biological acts are not the only ways to annihilate a group. It is possible to wipe out a human group without actually killing its members, i.e. by destroying its language and religious institutions and objects, restricting traditional practices, persecuting its clerics and intellectuals, in short, by destroying its cultural heritage. There have been many cases of cultural genocide throughout contemporary history, for example by Israeli government against Palestinians. To ignore this means to deny the protection of fundamental human rights of those who need it the most.
    Keywords: Genocide, Cultural Genocide, International Law, Palestinians
  • Seyed Ezzatollah Araqi*, Mohyeddin Rastegar Jooybari Page 85
    The principles of real and commutative justice and the real and inner intention are the most fundamental bases of contemporary modern law of contract, and are of great importance in the jurisprudence and function as guiding principles in the complicated cases. This study seeks to apply these principles to one of the hard and controversial ceases in Iranian contract law - revocable transactions. Analyzing three important views about the outcome of this transaction, this study tries to compromise between these views in favor of a real and objective justice, assuming that the theory of validity will be applied to the natural state of revocable transactions in such a way that it is consistent with the requirements of both the ideal justice and formal view and that invalidity theory being considered as applicable in cases where there is diversion from the principle of commutative justice and shared inner intention, and the possibility of judicially finding out what the real intent is drawing on the evidence and the principles. It will be explained from jurisprudential point of view that the requirements of realistic justice in complicated and preferred cases will be based on realization school in law of contracts. This will be so in order to avoid using the original nature of such transaction and the principle of freedom of contract as a tool to impose unjust contracts on vulnerable party.
    Keywords: Commutative Justice, Conditional Sale, Redemption, Reservation of Title, Contract of Repurchase
  • Abbas Karimi*, Amir Sepahi Page 111
    Although there are various systems of notarizing, generally we have three kinds of notarizing system in the world. Some countries such as France accepted Latin notaries system in which all the notaries should be graduates of law and they should go through a complex process and are required to take a exams in order to obtain a notary license. It may take some years to get this. Other countries like United States confirm public notary system. In this system obtaining a notary license is not so difficult and it is not necessary for applicants to be graduates of law. The third system is the one accepted in Iran and some other countries and it is a combination of two systems. They follow some of the strict procedures of the Latin system, but they do not follow it fully.
    Keywords: General Requirements of the Applicants for Notaries, Qualifications of Notaries, Appointment of Notaries
  • Mohammd Mahdi Meghdadi* Page 133
    Violence and injury are among the unintended consequences of increasing sports activities. An important part of violence and injuries concerns sports activities (games, competition among athletes). In most legal systems, these injuries are not subject to general rules of civil liability. Many writers justify it on the basis of the rule of the assumption of risk. This study seeks to examine, first, from a legal point of view and then from an Islamic law standpoint to pave the way for establishment of a judicial practice and codification of appropriate regulations concerning the elimination of the civil liability of athletes.
    Keywords: Sports Events, Civil Liability, Assumption of the Risk, Permission, Action
  • Alireza Yazdanian*, Hamdi Arayee Page 151
    In today's world, everyone should be held accountable for the act he does. In other words, law considers all individuals responsible for their actions, and in this respect there is no distinction between a legal person and a real person. Given the increasing industrial and economic activities as well as the huge number of dangerous actions caused by these businesses and industries for people and their surroundings, the foundations on civil liability are established in a way and appropriate measures are taken so that no damage will be left uncompensated. In line with this analysis, it won’t be surprising that institutions such as hospitals will be held accountable concerning the damage they may cause to others, given that they are sometimes acting business-like. In the same vein, it is sometimes said that hospitals are responsible regarding the damages they may cause to the environment. On the one hand, hospitals must provide healthy and desired facilities in return for the expenses they charge on the patients, and when they fail to do so, they will be responsible. Now, what is important is the kind and the basis of responsibility in such instances. On the other hand, the responsibility of the hospitals in case of the failure of their staff to do fulfill their duties, and different views regarding the responsibility of a hospital due to the failure and negligence of its personnel including its physicians will be comparatively dealt with in detail and different kinds of responsibilities of hospitals will be reviewed.
    Keywords: Civil Liability, Hospital, Obligation, Compensation of damage, responsibility from Action of Other