فهرست مطالب

  • پیاپی 2 (پاییز و زمستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1393/08/18
  • تعداد عناوین: 6
|
  • عارف ریاحی*، فریبا صحبتی ها صفحات 1-11
    مقدمه
    تولید علم در هر کشور، بیانگر توسعه یافتگی آن است و مجلات علمی به عنوان یکی از ابزارهای کارآمد اطلاع‫رسانی و یکی از مشخصه های اصلی ورود یک نظام اجتماعی به دوره توسعه یافتگی تلقی می‫شوند. هدف از انجام پژوهش حاضر، مصورسازی مجلات علمی و تولیدات علمی نمایه شده حوزه پزشکی در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس طی سال‫های 2012-1996 و تعیین جایگاه ایران است.
    روش کار
    پژوهش حاضر پژوهشی توصیفی تحلیلی و با رویکرد علم‫سنجی است. جامعه آماری پژوهش را آن دسته از مدارک و مقالات علمی منتشر شده در حوزه پزشکی تشکیل می‫دهند که طی سال‫های 2012-1996 توسط پژوهشگران تمامی کشورهای جهان نگاشته شده و در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس نمایه شده است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SSPS و برای ترسیم گراف‮ها از نرم افزار LX edoN استفاده شده است.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد که ده کشور اصلی تولیدکننده مدارک علمی حوزه پزشکی، نزدیک به 70% از مدارک منتشر شده را به خود اختصاص داده‫اند. همچنین 68 کشور دنیا دارای مجلات نمایه شده در پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس هستند که کشورهای توسعه یافته (56 درصد)، بخش قابل توجهی را به خود اختصاص داده اند. یافته ها نشان داد که پر استنادترین مقالات و مدارک علمی منتشر شده حوزه پزشکی متعلق به کشورهای توسعه یافته از جمله ایالات متحده امریکا، بریتانیا و کانادا است.
    نتیجه گیری
    تولیدات و مجلات علمی حوزه پزشکی در سطح بین المللی بر مبنای پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس طی سال‫های مورد بررسی در حال رشد بوده و در سال‫های پایانی این مطالعه جهش قابل ملاحظه‫ای داشته است. همزمان با افزایش تعداد مدارک و مقالات علمی، تعداد استنادات به آن ها نیز افزایش یافته است و بخش قابل توجهی از این ها متعلق به کشورهای توسعه یافته بوده است.
    کلیدواژگان: مصورسازی، تولیدات علمی پزشکی، مجلات علمی پزشکی، پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس
  • محبوبه رمضانقربانی، محسن دهقانی*، فریده صادقیان، حسین قاسم زاده کلاگر صفحات 12-21
    مقدمه
    دستیابی به راهکارهای رفع نیازهای اطلاعاتی برای اعضای هیات علمی دانشگاه ها به عنوان پایه های اساسی آموزش و پژوهش در کشور، بسیار حیاتی است. هدف از این مطالعه بررسی نیازهای اطلاعاتی و رفتارهای اطلاع یابی مدرسان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی شاهرود در سال1392 بود.
    روش کار
    پژوهش حاضر به روش مقطعی انجام شد. تعداد 210 نفر به شیوه سرشماری از تمامی اعضای هیات علمی، مدرسان، پزشکان و متخصصان بالینی شاغل در دانشگاه مورد بررسی قرار گرفتند. اطلاعات از طریق پرسشنامه محقق ساخته جمع آوری گردید. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار SPSS -16 و آزمون های آماری کای اسکوئر و تی مستقل استفاده شد.
    یافته ها
    نتایج نشان داد که مهم ترین هدف و انگیزه افراد از جستجوی اطلاعات، روزآمدسازی اطلاعات آموزشی و پژوهشی (2/36 ٪)، تهیه مقاله (3/33 ٪) و تدریس(9/31 ٪) بود. سرعت کم شبکه اینترنت، اولویت اول مشکل در جهت دستیابی به منابع اطلاعاتی بود. بانک های اطلاعاتی (48 ٪) بیشتر از کتب چاپی و مجلات (8/13 ٪) نیازهای اطلاعاتی افراد را تامین می کنند.
    نتیجه گیری
    براساس یافته ها ارائه بانک های اطلاعاتی به روز، به عنوان پر مراجعه ترین منابع اطلاعاتی و فراهم نمودن اینترنت پر سرعت جهت دسترسی سریع به اطلاعات ضروری است.
    کلیدواژگان: پایگاه اطلاعاتی، نیازهای اطلاعاتی، کتابخانه های دانشگاهی، هیات علمی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود
  • سیدجواد قاضی میرسعید، کمیل کلبادی نژاد، محبوبه ممتازان، مسعود محمدی * صفحات 22-32
    مقدمه
    تحلیل استنادی و محتوایی از مهم ترین روش های ارزیابی مجلات علمی هستند. هدف از این مطالعه، تحلیل محتوایی و استنادی مقالات فصلنامه علمی پژوهشی پیاورد سلامت است.
    روش کار
    این مطالعه از نوع توصیفی مقطعی و ابزار گردآوری داده ها، سیاهه وارسی محقق ساخته است. جامعه مورد بررسی 164 مقاله مندرج در تمامی شماره های مجله پیاورد سلامت طی 1392-1386 است. داده ها با استفاده از نرم افزار Excel 2007 تجزیه و تحلیل و در قالب آمار توصیفی به صورت جدول و نمودار ارائه شد.
    یافته ها
    یافته ها نشان از مشارکت فعال تر مردان در تالیف مقالات نسبت به زنان داشت. بیشتر نویسندگان در مرتبه کارشناسی ارشد قرار داشتند. ضریب همکاری نویسندگان 72% بوده است. مقالات بیشتر با روش توصیفی انجام شده بود و در گردآوری داده ها، پرسشنامه بیش از سایر ابزارها استفاده شده بود. بیشتر مقالات منتشر شده در حوزه مدیریت خدمات بهداشتی درمانی و بدون حمایت سازمانی بودند. به طور متوسط هر مقاله 31/22 منبع استناد شده دارد و بیشتر این استنادات به مقالات بوده است. خود استنادی مجله نیز 44/2 است.
    نتیجه گیری
    میزان همکاری گروهی در مجله پیاورد سلامت مطلوب بوده و همچنین خوداستنادی این مجله نیز بسیار پایین است که عامل مطلوبی برای آن به شمار می رود. توصیه می شود در انتشار مقالات در حوزه های موضوعی علوم پیراپزشکی تعادل بیشتری رعایت شده و برای ارائه نتایج از نمودار و جداول بیشتری در مقالات آن استفاده شود.
    کلیدواژگان: تحلیل محتوایی، تحلیل استنادی، فصلنامه علمی پژوهشی پیاورد سلامت
  • فریبا صحبتی ها، عارف ریاحی*، امین زارع صفحات 33-42
    مقدمه
    یکی از انواع شناخته شده مهاجرت، پدیده ی «فرار مغزها» یا به تعبیری دیگر «مهاجرت نخبگان» است که موجب انتقال سرمایه های انسانی از کشورهای عقب مانده به سمت دنیای پیشرفته شده است. این مهاجرت در گروه فارغ التحصیلان پزشکی می تواند عوارض زیادی را برای ساختار خدمات بهداشتی هر کشوری ایجاد کند.
    روش کار
    پژوهش حاضر، پژوهشی پیمایشی توصیفی و با رویکرد علم سنجی است. جامعه پژوهش شامل بروندادهای علمی پژوهشگران و اعضای هیات علمی ایرانی حوزه پزشکی در سال 1392 از 88 دانشگاه دانشگاه برتر کشورهای صنعتی و توسعه یافته که بر اساس نظام های معتبر رتبه بندی دانشگاه های جهان انتخاب شدهاند، است.
    یافته ها
    یافته های بدست آمده از پژوهش نشان داد که از مجموع 6126 مقاله علمی تولید شده توسط مهاجرین مورد بررسی، تنها 489 مدرک (8%) قبل از مهاجرتشان و بخش قابل توجهی از مقالات (5637 یعنی بیش از 92%) در خارج از کشور منتشر شده است. همچنین بیشترین تولیدات علمی در کشورهای ایالات متحده امریکا (2090 مقاله) و بریتانیا (1036 مقاله) تالیف و منتشر شده است. به علاوه بخش اندکی از برونداد علمی مهاجرین ایرانی با همکاری پژوهشگران داخل و نزدیک به دو سوم آنها با همکاری همکاران خارجی شان تهیه شده است.
    نتیجه گیری
    نتایج نشان داد که آمار مهاجرت در میان پژوهشگران مرد بیشتر از پژوهشگران زن است. بعلاوه مقصد بیش از نیمی از این افراد، کشورهای ایالات متحده امریکا و کانادا بوده است که از مهمترین عوامل آن می توان به سیاست های تشویقی و مالی بسیار مناسب این کشورها اشاره کرد.
    کلیدواژگان: مهاجرت نخبگان، علم سنجی، برونداد علمی، پایگاه اطلاعاتی اسکوپوس، کشورهای توسعه یافته و صنعتی، فرار مغزها
  • زیبا احمدزاده، خدیجه احمدزاده* صفحات 43-51
    مقدمه
    منابع آموزش به بیمار مکمل برنامه های آموزش به بیمار بوده و با هدف توسعه مهارت های خودمراقبتی در بیماری های مزمن به کار می رود. اما این منابع زمانی کارآمد است که برای مخاطبان آن ها قابل درک باشد. پژوهش حاضر با هدف اندازه گیری سطح خوانایی منابع آموزشی توزیع شده در درمانگاه های شهر شیراز انجام شده است.
    روش کار
    این پژوهش از نوع توصیفی با رویکرد تحلیل محتوا است. برای اندازه گیری خوانایی شاخص فلش دیانی به کار برده شد. جامعه پژوهش 61 منبع آموزش به بیمار منتشر شده در فاصله زمانی مهرماه تا بهمن ماه سال 92 است. تحلیل داده ها با استفاده از SPSS16 انجام شد و در سطح توصیفی از میانگین، انحراف معیار و در سطح استنباطی از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد.
    یافته ها
    میانگین خوانایی منابع 40 با انحراف معیار 12،21 به دست آمد که نشانگر این است که منابع مورد مطالعه برای افرادی که سال های اول دانشگاه را گذرانده باشند، مناسب است. بین سطح خوانایی و تعداد پیام های هر متن رابطه معنی داری حاصل نشد.
    نتیجه گیری
    از آن جا که بیشتر منابع منتشر شده در سطحی بالاتر از توان درک عموم مردم نوشته شده است و تنها برای افراد دارای تحصیلات دانشگاهی مناسب است، بنابراین ارائه دهندگان اطلاعات سلامت باید نسبت به تهیه منابعی قابل درک برای بیشتر افراد جامعه اهتمام ورزند.
    کلیدواژگان: سطح خوانایی، شاخص فلش دیانی، شیراز، منابع آموزش به بیمار
  • میثم داستانی*، مجتبی ازقندی، علی اکرامی صفحات 52-61
    مقدمه
    ارزیابی کیفیت صفحات وب از دیدگاه کاربران، نقشی سازنده در طراحی و توسعه آن دارد. در این پژوهش، میزان کیفیت صفحات وب سایت دانشگاه علوم پزشکی گناباد از دیدگاه کاربران ارزیابی شده است.
    روش کار
    این پژوهش پیمایشی- تحلیلی در نیم سال اول و دوم سال تحصیلی 92-1391 انجام شده است. جامعه پژوهش 202 نفر، شامل 7 عضو هیات علمی، 56 کارمند و 189 دانشجو از دانشگاه علوم پزشکی گناباد بودند، که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. ابزار گردآوری اطلاعات، پرسشنامه ای کوال بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS 20 انجام شد.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان داد بین وضعیت موجود و وضعیت مورد انتظار وب سایت دانشگاه علوم پزشکی گناباد تفاوت معنی داری وجود دارد. از نظر وضعیت موجود بالاترین میانگین به ترتیب به معیار کاربردپذیری با میانگین 64/4 و انحراف معیار 384/1، کیفیت محتوا با میانگین 39/4 و انحراف معیار 344/1 کیفیت امنیت و تراکنش با میانگین 33/4 و انحراف معیار 403/1 و تعامل خدمات با میانگین 96/3 با انحراف معیار 242/1 بود. از نظر وضعیت مورد انتظار در ابعاد کیفیت محتوا با میانگین 09/6 و انحراف معیار 996/0، کیفیت امنیت و تراکنش با میانگین 04/6 و انحراف معیار 028/1، کاربردپذیری با میانگین 99/5 و انحراف معیار 928/0 و تعامل خدمات با میانگین 99/5 و انحراف معیار 100/1 بالاترین میانگین را داشت.
    نتیجه گیری
    نتایج نشان دهنده وضعیت مطلوب وب سایت دانشگاه علوم پزشکی گناباد در چهار بعد کاربردپذیری، کیفیت محتوا، تراکنش و امنیت و تعامل خدمات است. همچنین کاربران انتظار کیفیت بالاتری را از وب سایت دانشگاه داشتند. بنابراین مدیران وبسایت باید تمام جوانب کیفیت وبسایت را ارتقا ببخشند.
    کلیدواژگان: ای کوال، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، کیفیت، وب سایت، وب کوال
|
  • Sedigheh Mohammad Esmail *, Fariba Sohbatiha Pages 1-11
    Introduction
    Scientific production in each country indicates its development and the scientific journals are considered as one of the efficient tools for scientific communication and one of the primary characteristics of a social system development. The present research intends to visualize the distribution of scientific journals and documents in the field of medicine indexed in Scopus database during the years 1996-2012 as well as determining Iran’s position in this field.
    Methods
    This is an analytic descriptive study in which all published documents in the field of medicine are investigated via the output of Scopus database during the years 1996-2012. SPSS and Node XL software were used to analyze data and to draw graphs.
    Results
    Findings showed that ten countries produced about 70% of the scientific documents in the field of medicine. Furthermore، just 86 countries had indexed journals in Scopus the majority of which (65%) were published by developed countries. Findings showed that the most cited documents were published by developed countries including US، UK and Canada.
    Conclusion
    Scientific products and journals in the field of medicine have experienced an upward trend in Scopus and this was followed by a rapid increase in recent years. There was a significant relationship between the number of documents and citations.
    Keywords: Visualization, Medicine Scientific Output, Medicine Scientific Journal, Scopus Database
  • Mahboubeh Ramazanghorbani, Mohsen Dehghani *, Farideh Sadeghian, Hossein Ghasemzadeh Pages 12-21
    Introduction
    Considering the academic members as fundamental part of education and research in the country، meeting the guidelines of resolving their information needs is very important. So the present study was aimed to assess the information needs and information seeking behavior in academic members of Shahroud University of Medical Sciences in 2013.
    Methods
    A cross-sectional study was conducted. Using census method، 210 of faculty members، clinicians، GPs and lecturers of Shahroud University were investigated. A researcher made questionnaire was applied in order to collect the data. SPSS V. 16 software was used to analyze the data using Chi square and T-test.
    Results
    Findings showed that participants'' main purpose to search for information was to update their educational and research information (36. 2%)، prepare scientific papers (33. 3%) and teaching (31. 9%). The main barrier impeding access to information resources was stated to be low speed of the Internet. Databases with 48% met the information needs of the participants followed by printed resources which was found to be 13. 8 percent.
    Conclusion
    Databases provide individual information needs three times more than printed resources. Providing up to date databases as well as broadband Internet are of high importance.
    Keywords: Database, Information need, Academic libraries, Academic member, Shahroud University of Medical Sciences
  • Sj Ghazimirsaeid, Kolbadinejad, M. Momtazan, M. Mohammadi * Pages 22-32
    Introduction
    Citation and content analysis are one of the most common methods for evaluating scientific journals. The aim of this study is analyzing content and citation of Payavard Salamats Journal.
    Methods
    This is a descriptive and cross sectional study. The collecting tool was an author-made check list. The research population was all 164 Published articles in Payavard Salamat journal between 2007-2014. Collected data was analyzed by Excel 2007 and presented through descriptive statistics in charts and tables.
    Results
    Results showed that more men participated in authoring articles than women. Most of authors had a master degree. Author collaboration was calculated to be 72 percent. The majority of articles were descriptive and used questionnaires. Most of articles were in the field of Health Management Services and had no Organizational Financial support. On average، each article had 22. 31 citations most of which were to articles. The citation rate of the journal was calculated to be 2. 44 percent.
    Conclusion
    Author collaboration in journal of Payavard Salamat was relatively good and self-citation rate was very low. It is advised to balance publishing articles in different fields of paramedical sciences and use more tables and graphs for presenting findings.
    Keywords: Content Analysis, Citation Analysis, Journal of Payavard Salamat
  • Fariba Sohbatiha, Aref Riahi *, Amin Zare Pages 33-42
    Introduction
    “Brain Drain” or “geniuses’ immigration” is one of the known immigrations; this phenomenon has caused human capitals transfer from developing to developed countries. This kind of immigration among medical graduates can cause different complications for health care services’ structure in each country. The Present study has investigated brain drain among geniuses and medical and health care professionals in Iran in 2013.
    Methods
    The Present research is a descriptive survey whit a Scientometric approach. The Study population consisted of Iranian researchers’ and academic board members’ scientific outputs in medical area at 88 top industrialized and developed countries that were chosen according to valid systems of university rankings around the world.
    Results
    Findings showed that only 489 (8%) of 6126 scientific articles produced by investigated immigrants before their immigration and a significant part of articles more than 5637 (92%) have been published abroad. Besides، findings indicated that most of scientific products have been compiled in the United States of America and Britain، representing 2090 and 1036 respectively. Furthermore، a small part of Iranian immigrants’ scientific outputs have been prepared in collaboration with researchers inside and nearly two thirds in collaboration with colleagues outside the country.
    Conclusion
    It was found that more male researchers، compared to female researchers، immigrate. Besides، more than half of these researchers immigrated to the United States of America and Canada; this can be attributed to these countries’ appropriate incentive and monetary policies، which will lead to the inefficiency of the attempts and actions taken by relevant organizations to keep and return these geniuses and professionals to the country in recent years.
    Keywords: Emigration, Immigration, Scientometrics, Scientific production, Scopus Database, Developed, Industrialized Countries, Brain Drain
  • Ziba Ahmadzadeh, Khadijeh Ahmadzadeh * Pages 43-51
    Introduction
    Educational resources are a supplement for patient education programs and apply for the development of self-care skills in chronic pains; but these resources are effective when they are understandable by their audiences. So، the aim of the present study was to evaluate the readability levels of educational resources distributed in Shiraz health centers.
    Methods
    In this descriptive study، the readability of 61 educational resources، which were distributed in Shiraz health centers during Oct. to Feb. 2014، were assessed by Flesch Dayani Formula. Data were analyzed using SPSS16 through descriptive statistics (Mean، Standard deviation) and Pearson correlation at a significant level of 0. 05.
    Results
    The average readability of educational resources was found to be 40. This level of readability is appropriate for individuals who passed the college. No significant relationship was detected between readability and the number of messages in each text.
    Conclusion
    As the most educational resources have been written higher than audiences’ understanding ability and these resources are suitable for individuals with college education، therefore، health information providers must try to prepare patient education resources understandable for most of the people in society.
    Keywords: Flesch Dayani indicator, Educational Resources, Patient education materials, Readability, Shiraz
  • M. Dastani *, M. Azghandi, A. Ekrami Pages 52-61
    Introduction
    Assessing quality of web pages from users’ perspective has a fundamental role in its designing and development especially in research centers. In this study، the degree of desirability and quality of web pages of Gonabad University of Medical Sciences from the users’ perspective has been evaluated.
    Methods
    This survey study has been done by using the new edition of web Qual i. e. E-Qual in 2012-2013 academic year. The study population was 202 including 7 faculty members،56 staff and 189 students of Gonabad University of Medical Sciences، they were selected based on random sampling. Data collection was done by using E-qual questionnaire. Spss20، was also used for analysis.
    Results
    The findings showed a significant difference between the existing and excepted conditions of the current website of Gonabad University of Medical Sciences. In existing condition the average of the Quality of Content، the Transaction Quality & Safety، the Usability and the Service Interaction Quality were 4. 39 (SD=1. 344)، 4. 33 (SD=1. 403)، 4. 64 (SD=1. 384) and 3. 96 (SD=1. 242)، respectively. In excepted condition the average of the Quality of Content، the Transaction Quality and Safety، the Usability and the Service Interaction Quality were 6. 09 (SD=0. 996)، 6. 04 (SD=1. 028)، 5. 99 (SD=0. 928) and 5. 99 (SD=1. 100)، respectively.
    Conclusion
    The results showed that the desirability of Gonabad University of Medical Sciences website is good regarding the four aspects of four aspects usability، quality of content، interaction and transactional safety. But users expected better and higher conditions for this website. Therefore managers of the website must improve various aspects of the website.
    Keywords: E, qual, Gonabad University of Medical Sciences, Quality, Website, Webqual