فهرست مطالب

  • پیاپی 33 (پاییز 1393)
  • تاریخ انتشار: 1393/09/28
  • تعداد عناوین: 8
|
  • محمود بهرامی، علی محمدی نظری، کیانوش زهرا کار صفحات 7-16
    ارتباط زناشویی ناشاد، اغلب نتیجه الگوهای ارتباطی منفی است. یک رویکرد برای مطالعه ی رابطه ی زناشویی، تبیین الگوهای ارتباطی زوج ها از طریق جستجو برای یافتن مکانیسم شکل گیری این الگوهاست. هدف پژوهش حاضر، پیش بینی الگوهای ارتباطی زناشویی توسط سلامت معنوی و بهزیستی روان شناختی بود. بدین منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، 361 نفر از معلمان زن مقطع ابتدایی شهر کرج به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ایانتخاب و از نظر الگوهای ارتباطی، سلامت معنوی و بهزیستی روان شناختی مورد آزمون قرار گرفتند. تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان داد که بین سلامت معنوی و بهزیستی روان شناختی با الگوهای ارتباطی زوج ها رابطه ی معنادار وجود دارد. همچنین معلوم شد که سلامت معنوی و بهزیستی روان شناختی توان پیش بینی مثبت و معنادار الگوی ارتباطی سازنده متقابل را دارد و سلامت معنوی و بهزیستی روان شناختی از قدرت پیش بینی کنندگی منفی و معناداری برای الگوهای ارتباطی اجتنابی و توقع/کناره گیر برخوردار است. به نظر می رسد آگاهی زوج ها از تاتیر سلامت معنوی و بهزیستی روان شناختی، می تواند در افزایش ارتباطات سازنده ی متقابل و کاهش ارتباطات ناکارآمد بین زوج ها موثر باشد.
    کلیدواژگان: الگوهای ارتباطی، سلامت معنوی و بهزیستی روان شناختی
  • جعفر حسن، ریحانه شیخان، اکرم محمودزاده، معصومه نیکرو صفحات 17-26
    وقوع رفتارهای پرخطر در چهار حوزه ی کلی، مصرف مواد، افسردگی و خودکشی، روابط جنسی پرخطر و پرخاشگری در بین نوجوانان و جوانان به یکی از مهم ترین نگرانی های جوامع بشری تبدیل شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی نقش بهزیستی معنوی و راهبردهای مقابله ایی در رفتارهای پرخطر نوجوانان بود. بدین منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی 278 نفر (142 دختر و 136 پسر) از دانش آموزان مقطع متوسطه شهر کرج با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ایی چند مرحله ایی انتخاب و از نظر خطر پذیری، راهبردهای مقابله ای و بهزیستی معنوی مورد ارزیابی قرار گرفتند. ضرایب همبستگی نمرات حاکی از آن بود که بین ابعاد بهزیستی مذهبی و وجودی و هر هفت مولفه رفتارهای پرخطر، همبستگی منفی معنادار وجود دارد. بعد گریز/ اجتناب با مولفه های دوستی با جنس مخالف و رابطه و رفتار جنسی رفتارهای پرخطر همبستگی مثبت و بعد مسوولیت پذیری با مولفه ی رانندگی خطرناک، رابطه ی منفی دارد. به نظر می رسد که هدف قرار دادن رشد معنویت و مقابله ی موثر به عنوان عوامل محافظ در برابر استرس و به حداقل رساندن مشکلات سلامت روان و مشکلات رفتاری می توان به نوجوانان و جامعه کمک کرد.
    کلیدواژگان: بهزیستی معنوی، راهبردهای مقابله ای و رفتارهای پرخطر
  • سیما نوحی، علی محمد میرآقایی، زیبا حیدری صفحات 27-36
    مطالعات زیادی نقایص عصب روان شناختی را در اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) نشان دادهاست. توجه به کارکردهای اجرایی به عنوان هسته ی اصلی این توانمندی ها و نقش آن برای کارکرد بهنجار، بسیار با اهمیت است. هدف پژوهش حاضر، مطالعه ی اثر بخشی نوروفیدبک بر کارکردهای اجرایی افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه ی جنگ بود. بدین منظور، طی یک پژوهش نیمه تجربی با پیش آزمون - پس آزمون و گروه کنترل، 29 نفر از افراد مبتلا به PTSD جنگ از طریق نمونه گیری در دسترس در استان کرمانشاه انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (15 نفر) و کنترل (14 نفر) کاربندی شدند. مداخله ی درمانی در طول 25 جلسه برای آزمودنی های گروه آزمایش به اجرا درآمد. گروه کنترل مداخله مبتنی بر نوروفیدبک در یافت نکرد. آزمودنی ها در ابتدا و انتهای پژوهش از نظر شدت نشانگان PTSD و کارکردهای اجرایی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل کواریانس نشان داد که پس از مداخله، عملکرد گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل در نشانه های اختلال استرس پس از سانحه و کارکردهای اجرای شامل درجاماندگی و حافظه ی فعال بهبود یافته است. به نظر می رسد مداخله ی مبتنی بر نوروفید بک در بهبود نشانگان و عملکرد اجرایی افراد مبتلا به اختلال استرس پس از سانحه موثر است.
    کلیدواژگان: اختلال استرس پس از سانحه (PTSD)، نوروفیدبک، کارکرد های اجرایی
  • ایمان خاکپور، علی محمد نظری، کیانوش زهراکار صفحات 37-46
    ازدواج موفق و رضایتمندانه مستلزم سطح پایداری از سازگاری زوج هاست. سازگاری زناشویی دارای ابعاد مختلفی است که تحت تاثیر عوامل گوناگون قرار می گیرد. چگونگی ساختار قدرت در خانواده، نقش مهمی در رضایت زناشویی دارد. هرگاه زوجین قادر نباشند در مورد چگونگی توزیع قدرت به توافق برسند، سازگاری زناشویی تحت تاثیر قرار خواهد گرفت. هدف پژوهش حاضر پیش بینی سازگاری زناشویی توسط مثلث سازی و ساختار قدرت در خانواده بود. بدین منظور طی یک پژوهش توصیفی 220 نفر از معلمان زن متاهل مقطع ابتدایی شهر کرج به صورت نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر سازگاری زناشویی، ساختار قدرت در خانواده و مثلث سازی در خانواده مورد آزمون قرار گرفتند. تحلیل رگرسیون نشان داد که رابطه ی معناداری بین ساختار قدرت و مثلث سازی با سازگاری زناشویی وجود دارد. با توجه به یافته ها می توان گفت شکل ساختار قدرت خانواده و ناتوانی زوج ها برای حل تعارض رابطه ی زناشویی با ایجاد مثلث نقش مهمی در سازگاری زناشویی دارد.
    کلیدواژگان: سازگاری زناشویی، مثلث سازی، ساختار قدرت خانواده
  • حمزه گنجی، مریم رهنمای نمین، حسن پاشا شریفی صفحات 47-56
    دوره ی نوجوانی، دوره ی مهمی است که با فرایند شکل گیری هویت همراه است. قسمتی از این فرایند رشدی، خطرجویی است که به شکل رفتارهای جنسی ناسالم، مصرف الکل، سیگار و سایر مواد نشان داده می شود. ویژگی های شخصیتی و سبک های فرزندپروری در دوران حساس نوجوانی می تواند زمینه را برای گرایش به اعتیاد فراهم کند. هدف این پژوهش، ارایه ی مدلی برای پیش بینی گرایش نوجوانان به اعتیاد براساس ویژگی های شخصیتی و سبک های فرزند پروری بود. بدین منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، 500 نفر از دانش آموزان دبیرستان های دخترانه و پسرانه ی شهر قزوین به صورت تصادفی انتخاب و از نظر نگرش به اعتیاد، پنج عامل بزرگ شخصیت و سبک های فرزندپروری مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که بین روان رنجورخویی، بازبودن به تجربه، وجدانی بودن و سبک های فرزندپروری (سهل گیر، مستبد و مقتدر) با نگرش به اعتیاد کلی دانش آموزان رابطه ی معنادار وجود دارد. طبق مدل به دست آمده، با افزایش نمره ی افراد در این متغیرها، شانس مثبت شدن نگرش به مصرف مواد افزایش خواهد یافت. به نظر می رسد که ویژگی های شخصیتی و سبک های فرزندپروری بانگرش به اعتیاد در دانش آموزان دختر و پسر رابطه ی معناداری دارند و می توانند در پیشگیری ازگرایش به اعتیاد موثر باشند.
    کلیدواژگان: ویژگی های شخصیتی، سبک های فرزندپروری، نگرش به اعتیاد
  • محمد هرنگ زا، محمد علی گودرزی صفحات 57-66
    مدل فراشناختی بر این فرض استوار است که افکار وسواسی، نتیجه ی تفسیر منفی باورهای فراشناختی در مورد معنی و یا پیامد خطرناک یک فکر یا افکار ویژه است. تحریف در باورهای فراشناختی بر معانی و کارکرد شناخت تاثیر می گذارد. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش واسطه متغیرهای مسوولیت پذیری و در آمیختگی افکار در رابطه با باورهای فراشناختی و علایم وسواسی در جمعیت های غیر بالینی بود. بدین منظور، طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی، 333 نفر (151 پسر و 182 دختر) دانشجو با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای انتخاب و از نظر باورهای فراشناختی نگرش مسوولیت پذیری، در آمیختگی افکار و عقاید وسواسی- جبری مورد آزمون قرار گرفتند. تحلیل مسیر و مدل یابی معادلات ساختاری نشان داد که باورهای فراشناختی، مسوولیت پذیری و در آمیختگی افکار؛ مسوولیت پذیری و در آمیختگی افکار، علایم وسواسی را به صورت مثبت پیش بینی می کنند و همچنین، رابطه ی مستقل معناداری بین باورهای فراشناختی و علایم وسواسی وجود دارد. یافته های پژوهش از واسطه شدن متغیرهای مسوولیت پذیری و در آمیختگی افکار در رابطه ی میان باورهای فراشناختی و علایم وسواسی- اجباری، حمایت می کند. بنابراین، می توان گفت که باورهای فراشناختی از طریق مسوولیت پذیری و در آمیختگی افکار به وجه بهتری می توانند علایم وسواسی را تبیین کنند.
    کلیدواژگان: باورهای فراشناختی، مسوولیت پذیری، درآمیختگی افکار، علایم وسواسی
  • محمدرضا صیرفی، حسن احدی، سعید صادقیان، حسن عشایری، مجتبی حبیبی عسگرآباد صفحات 67-76
    بیماری عروق کرونر قلب یکی از مهم ترین عوامل مرگ و میر در دنیا است. این بیماری چند عامل خطرساز مهم دارد که یکی از آن ها عوامل روان شناسی است.هدف این پژوهش تعیین نقش عوامل روان شناسی در بیماری عروق کرونر قلب با میانجی گری چربی های خون بود. بدین منظور، طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی 343 نفر از زنان و مردان مراجعه کننده به مرکز قلب و بیمارستان فجر تهران به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و از نظر افسردگی، اضطراب، استرس، حمایت اجتماعی ادراک شده، ابراز خشم، پرخاشگری، تیپ شخصیتی و میزان چربی های خون مورد آزمون قرار گرفتند. شدت بیماری عروق کرونر قلب نیز توسط آنژیوگرافی عروق کرونر اندازه گیری شد. داده ها با استفاده از روش مدل یابی معادلات ساختاری تحلیل شد ونتایج نشان دادچربی های خون رابطه ی بین عوامل روان شناسی و بیماری عروق کرونر قلب را میانجی گری می کند.عوامل روان شناسی بر شدت بیماری عروق کرونر قلب اثر دارد و بخشی از تاثیر آن ها از طریق چربی های خون اعمال می شود. از این رو پیشنهاد می شود به عوامل روان شناسی و چربی های خون در بیماری عروق کرونر قلب در برنامه های پیشگیری ودرمانی توجه شود.
    کلیدواژگان: بیماری عروق کرونر قلب، چربی های خون، عوامل روان شناسی
  • محسن دهقانی، نسرین اسماعیلیان، فاطمه اکبری، مرجان حسنوند، احسان نیک منش صفحات 77-87
    در دهه های گذشته، ذهن آگاهی توجه بسیاری از پژوهشگران را به خود جلب کرده است و ابزارهای متعددی نیز برای اندازه گیری این سازه ساخته شده است که هنوز بر حسب ویژگی های روانسنجی و از دیدگاه بین فرهنگی مورد سنجش قرار نگرفته است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اعتبار و پایایی پرسشنامه ی پنج بعدی ذهن آگاهی در جامعه ی ایرانی بود. بدین منظور، 335 نفر از دانشجویان دانشگاه به صورت در دسترس انتخاب و با پرسشنامه ی پنج بعدی ذهن آگاهی، پرسشنامه ی چندبعدی اجتناب از تجربه و پرسشنامه ی کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج تحلیل عاملی اکتشافی نشان داد که پرسشنامه ی پنج بعدی ذهن آگاهی در جمعیت ایرانی دارای شش بعد است و همسانی درونی مطلوبی (81/0 تا 93/0) نشان می دهد و نمره ی کل ذهن آگاهی با نمره ی کل اجتناب از تجربه و برخی از عوامل آن (اجتناب رفتاری، به تعویق انداختن فعالیت و بیزاری از آشفتگی روانی) همبستگی معناداری دارد. نتایج حاصل از سنجش اعتبار همگرای ذهن آگاهی نیز نشان داد که همبستگی مثبت و معناداری بین نمره ی کل این پرسشنامه با همه ی خرده مقیاس های پرسشنامه ی کیفیت زندگی که شامل سلامت جسمانی، روانی، روابط اجتماعی و سلامت محیط است، وجود دارد. یافته ها از اعتبار و پایایی پرسشنامه ی پنج بعدی ذهن آگاهی حمایت می کنند. بر همین اساس، پرسشنامه ی پنج بعدی ذهن آگاهی می تواند برای سنجش و ارزیابی ذهن آگاهی در جامعه ایرانی به کار گرفته شود.
    کلیدواژگان: پرسشنامه ی پنج بعدی ذهن آگاهی، ساختار عاملی، ویژگی های روانسنجی
|
  • Mahmood Bahrami, Ali Mohammad Nazari, Kianoosh Zahra Kar Pages 7-16
    Unhappy marital relationship is often the result of negative communicational patterns. One approach to the study of marital communication is the explanation of couple’s communication patterns through the search for mechanisms of the formation of these patterns. The purpose of this study was to predict marital communication patterns by health spiritual and psychological well-being. For this purpose، in a descriptive study، 361 elementary female teacher were selected randomly from schools in Karaj. They were then chosen in cluster random sampling and were tested in terms of the communicational patterns، spiritual health and psychological well-being. Multiple regression analyzes indicated that there is a significant difference between the spiritual health، psychological wellbeing and couple’s communication patterns. It also became clear that the spiritual health and psychological well-being have the power to anticipate the positive and significant difference of mutual constructive communicational pattern. Spiritual health and psychological well-being have a significant and negative anticipating power for avoidant communicational patterns of avoidance and expectancy/withdrawal. It Seems couple’s awareness of the impact of their spiritual health and psychological well-being can increase mutual constructive communication and is effective in reducing inefficient communication between couples.
    Keywords: communicational patterns, spiritual health, psychological well, being
  • Jafar Hassan, Reyhaneh Sheykhan, Akram Mahmoodzadeh, Masoome Nikroo Pages 17-26
    The occurrence of risky behaviors in four major areas of substance abuse, depression, suicide, high risk sexual relationship and aggression has become one of the most important concerns of human societies among adolescents and young people. The purpose of this study was to investigate the role of spiritual well-being and coping strategies in risky behaviors of adolescence. So, during a descriptive study, 278 patients (142 males and 136 females) of high school students were selected in Karaj city, using multi-stage cluster random sampling and they were investigated in terms of taking a risk, coping strategies, and spiritual well-being. The correlation coefficient of scores indicated that there is a significant negative correlation between the religious and existence well-being dimensions and each seven components of risky behaviors. Dimensions of self-control, problem solving wise, positive re -estimation and seeking social support had a significant negative correlation with all the seven components of risky behaviors in substance use. While this relationship is positive for confronting coping styles dimensions and avoidance. Escape / avoidance component with friendship with the opposite sex, relationships and sexual behavior in risky behaviors is positively correlated and taking responsibility is negatively correlated with dangerous driving component. It seems that the target is to place the spiritual growth and effective coping as a protective factors against stress, reducing mental health problems and behavioral problems which can help young people and the community.
    Keywords: spiritual well, being, coping strategies, risky behaviors
  • Sima Nohi, Ali Mohammad Miraghaei, Ziba Heidari Pages 27-36
    Many studies have shown neuropsychological deficiency in post-traumatic stress disorder (PTSD). Due to executive functions as the main core of these capabilities, its role in normal operation is very important. The purpose of this study is to investigate the effectiveness of neurofeedback on executive functions in patients with posttraumatic stress disorder in war. For this purpose, in a quasi-experimental study with pre-test and post-test and a control group, 29 patients with PTSD war in Kermanshah province were selected through available sampling. They were assigned randomly into two groups of experiment (n = 15) and control (n = 14). During the 25-session an intervention was implemented for the experimental group. The control group did not receive any intervention based on neuro-feedback. The participants were tested both at the beginning and the end of the study in terms of the severity of the symptoms of PTSD, and executive functions. Analysis of covariance indicated that after the intervention, the function of experimental group had improved in terms of post-traumatic stress symptoms, executive functioning such as dropping behind and working memory. It seems neuro-feedback based intervention is effective on improvement of the syndrome and executive functioning in patients with post-traumatic stress disorder.
    Keywords: post, traumatic stress disorder (PTSD), neurofeedback, executive functions
  • Iman Khakpour, Ali Mohammad Nazari, Kianoosh Zahra Kar Pages 37-46
    A satisfied and successful marriage requires the stability and compatibility of couples. Marital adjustment has different dimensions, which are influenced by various factors. The state of the structural power in the family has an important role in marital satisfaction. Whenever the spouses are unable to agree on the distribution of power, the marital adjustment will be affected. The present study aims to predict marital adjustment through triangulation and structural power in a family. For this purpose, in a descriptive study, 220 married female teachers were selected randomly from elementary schools of Karaj. Regression analysis indicated that there is a significant difference between the structural power and triangulation with marital adjustment. According to the findings, we can say that the formation of structural power in a family and the inability of couples to resolve marital conflict with the formation of triangulation have an important role in marital adjustment.
    Keywords: marital adjustment, triangulation, structural power of a family
  • Hamzeh Ganji, Maryam Rahnamaei, Hassan Pasha Sharifi Pages 47-56
    Adolescence, is a critical period which is always associated with the process of identity formation. Part of this growth process is seeking danger which is shown in the shape of unhealthy sexual behavior, alcohol, tobacco and other items. Personality characteristics and parenting styles in the critical period of adolescence can provide a context for an orientation to addiction. The purpose of this study was to present a model to predict the adolescent’s orientation to addiction based on personality characteristics and parenting style. For this purpose, in a descriptive study, 500 boys and girls high school students were randomly selected from Qazvin city. They were tested in terms of orientation towards addiction, five major factors of personality and parenting style. Results of regression analysis indicated that there is a significant difference among the mental-neuroticism, openness to experience, having conscientiousness and parenting styles (Permissive, autocratic, authoritative) with the attitude of students in relation to addiction. Considering the obtained model, with increased scores in these variables, the odds of a positive attitude to substance use will increase. It seems that personality traits and parenting styles have a significant difference with attitudes towards addiction in male and female students. They can be effective in preventing orientation towards addiction.
    Keywords: personality traits, parenting styles, attitudes toward addiction
  • Mohammad Harangza, Mohammad Ali Goodarzi Pages 57-66
    The Meta-cognitive model is based on the assumption that obsessive thoughts are the result of negative interpretation of Meta-cognitive beliefs in relation to meaning or dangerous consequences of a particular thought or opinion. The distortion on meta-cognitive belief is effective on meanings and function of cognition. The present study aims to investigate the role of mediator variables such as taking responsibility and intersection of thoughts in relation between metacognitive beliefs and obsessive symptoms in non-clinical populations. For this purpose, in a descriptive study, 333 students (151 male and 182 female) were selected using multistage cluster random sampling. They were tested in terms of metacognitive beliefs, responsibility attitude, taking responsibility, intersection of thoughts, obsessive-compulsive ideas. Path analysis and structural equation modeling indicated that metacognitive beliefs positively predict taking responsibility, the intersection of ideas and thoughts and obsessive-compulsive symptoms. Also, there is an independent, significant difference between metacognitive beliefs and obsessive-compulsive symptoms. The research finding support the mediator variables of taking responsibility and intersection of thoughts on the relationship between metacognitive beliefs and obsessive-compulsive symptoms. So, we can say that metacognitive beliefs can better explain the obsessive symptoms through taking responsibility and intersection of thoughts.
    Keywords: metacognitive beliefs, taking responsibility, intersection thoughts, obsessive, compulsive symptoms
  • Mohammad Reza Seairafi, Hassan Ahadi, Saeid Sadrghian, Hassan Ashayeri, Mojtaba Hbibi Asgari Abad Pages 67-76
    One of the most important factors in mortality in the world is coronary heart disease. This disease also has several risk factors, one of these is psychological factors. The purpose of this study was to determine the role of psychological factors in coronary heart disease which was mediated by blood lipids. For this purpose, in a descriptive study, 343 women and men who referred to Tehran Heart Center and Fajr hospital were selected from available samples. They were then tested in terms of depression, anxiety, stress, perceived support, anger expression, aggression, personality type, blood lipid levels. The severity of coronary artery disease was measured by coronary angiography. The data was analyzed using structural equation modeling. The results indicated that blood lipid meditated the relationship between psychological factors and coronary heart disease. Psychological factors have an effect on the severity of coronary heart disease and part of the influence is exerted by blood lipids. Hence, it is suggested that it should be paid attention to psychological factors and blood lipids of coronary heart disease in prevention and treatment programs.
    Keywords: coronary heart disease, blood lipid, psychological factors
  • Mohsen Dehghani, Nasrin Esmaeilian, Fatemeh Akbari, Marjan Hassanvand, Ehsan Nikmanesh Pages 77-87
    In the past decades, mindfulness has attracted the attention of many researchers, and different instruments for measuring these structures have been created which has not yet been assessed in terms of the psychometric properties and cross-cultural perspective. The purpose of this study was to evaluate the validity and reliability of five dimensional mindfulness questionnaire in the Iranian society. For this purpose, 335 students were selected from available sampling and were analyzed with the five dimensional mindfulness questionnaire, multidimensional avoidance of experience and the quality of life questionnaire of the World Health Organization. The results of exploratory factor analysis indicated that the five dimensional mindfulness questionnaire in the Iranian population has six dimensions and shows satisfactory internal consistency (81/0 to 93/0). The total score of mindfulness has significant correlation with the total score of avoidance from experience and some of its factors (behavioral avoidance, delaying activity, and an aversion of mental distress). The results are convergent with the validity and reliability of the five dimensional mindfulness questionnaire. Accordingly, the five dimensional mindfulness questionnaire can be used for the evaluation and assessment of mindfulness in an Iranian society.
    Keywords: five dimensional mindfulness questionnaire, factorial structure, psychometric characteristics