فهرست مطالب

یافته های نوین در علوم زیستی - سال یکم شماره 2 (زمستان 1393)
  • سال یکم شماره 2 (زمستان 1393)
  • تاریخ انتشار: 1394/02/25
  • تعداد عناوین: 8
|
  • ابراهیم حسین نجدگرامی* صفحات 1-9
    نگرانی های زیست محیطی درباره استفاده بی رویه از آنتی بیوتیک ها باعث افزایش استفاده از عوامل کنترل کننده طبیعی شده است. پلی بتا هیدروکسی بوتیرات پلی مری طبیعی است که می تواند به اسید چرب کوتاه زنجیره محلول در آب تبدیل شود و همچون عامل کنترل کننده میکروبی عمل کند. در این آزمایش تاثیر اضافه-کردن این ماده به جیره غذایی بچه ماهیان در 3 تیمار غذایی (کنترل، 2 و 5 درصد) بر فعالیت و تنوع متابولیکی باکتری های بی هوازی روده در بچه ماهیان تاسماهی سیبری با روش community level physiological profiles تحت بررسی قرار گرفت. برای بررسی فعالیت و تنوع متابولیکی باکتری های بی هوازی در روده بچه ماهیان، از میکروپلیت های BiologTM Ecoplate استفاده شد. نتایج طرح نشان داد که استفاده از پلی بتا هیدروکسی بوتیرات میزان فعالیت متابولیکی باکتری-های بی هوازی روده را نسبت به تیمار کنترل افزایش می دهد. نتایج منحنی Pareto-Lorenz و شاخص های شنون و اونس نشان داد بچه ماهیانی که از تیمارهای غذایی استفاده کردند تنوع متابولیکی متفاوتی نسبت به تیمار کنترل داشتند.
    کلیدواژگان: پلی بتا هیدروکسی بوتیرات، تنوع متابولیکی، تاسماهی سیبری
  • پریسا محمدی*، مهسا حبیبیان، محمدرضا صعودی، عزت عسگرانی صفحات 10-15
    آب های زیرزمینی، به عنوان تنها منبع تامین کننده آب در بسیاری از مناطق باید به لحاظ میکروبی ارزیابی شود. از آنجا که تیمار آب همیشه نمی تواند تمام باکتری های بیماری زای را که از فاضلاب خانگی به آب های زیرزمینی راه می یابد حذف کند، بررسی باکتریایی منابع آب بجنورد انجام گرفت. به همین دلیل، روش فیلتر غشایی و محتمل ترین تعداد میکروب ها در ارزیابی کیفیت آب به کار گرفته شد Escherichia coli. و Enteroccocus faecalis به عنوان شاخص های مدفوعی انتخاب شدند. باکتری E.coli از سه ایستگاه از شش ایستگاه تحت مطالعه جدا شد و Enteroccocus faecalis تنها از یکی از ایستگاه ها جدا گردید. اگرچه تکنیک های مولکولی در تشخیص جمعیت های میکروبی بسیار سریع و دقیق هستند، ولی قادر به تفکیک باکتری های زنده از مرده و باکتری های زنده ولی غیرقابل کشت نیستند. با استفاده از روش های استاندارد کشت می توان به مطالعه میکروارگانیسم های زنده و از لحاظ متابولیکی، فعال پرداخت. هر دو باکتری E.coli و E.feacalis، در برخی نمونه های آب تشخیص داده شد. بنابراین لازم است روش های سالم سازی آب های زیرزمینی به عنوان آب شرب مورد توجه بیشتری قرار بگیرد.
    کلیدواژگان: فیلتر غشایی، شاخص های آلودگی آب، روش های کشت میکروبی، MPN
  • مسعود رنجبر*، اعظم پاکتچی، طیبه رجبیان صفحات 16-28
    در این پژوهش ریخت شناسی گیاه و ریزریخت شناسی گرده در 24 جمعیت از 3 گونه متعلق به 2 بخش Hemisphace و Plethiosphace از جنس Salvia در ایران بررسی شد. در مطالعه ریخت شناسی، 25 صفت کمی و کیفی تحت بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل از این مطالعه به-خوبی بخش های تحت بررسی را از یکدیگر تفکیک کرد. دانه گرده نمونه های هرباریومی به روش استولیز آماده و با استفاده از میکروسکوپ نوری 4 ویژگی در آنها اندازه گیری شد. تحلیل داده ها به روش مولفه اصلی انجام شد. نتایج ریزریخت شناسی دانه گرده نشان داد که اگرچه دانه های گرده در گونه های این جنس مشابه هستند و همگی شش شیاری و واجد تزئینات شبکه ای هستند، تنوع قابل توجهی در داده های کمی نشان می دهند. قطر قطبی و قطر استوایی از جمله ویژگی های ارزشمند هستند که بر اساس آنها می توان گونه های این جنس را به دو گروه تقسیم کرد. این گروه بندی نتایج حاصل از مطالعه ریخت شناسی مبنی بر تفکیک این دو بخش در جنس Salvia را تا حد زیادی تائید می کند.
    کلیدواژگان: ریخت شناسی، گرده شناسی، Salvia، Plethiosphace، Hemisphace، تیره نعناعیان
  • رویا کرمیان*، فاطمه قاسملو صفحات 29-39
    ساپونین ها متابولیت های ثانویه ای هستند که در بسیاری از گیاهان و برخی جانوران یافت می شوند. این ترکیبات گلیکوزیدهایی با وزن مولکولی زیاد هستند و یک گروه قندی متصل به آگلیکون تری ترپنی یا استروئیدی دارند. بسیاری از ساپونین ها خاصیت پاک کنندگی دارند و در آب کف پایدار ایجاد می کنند. جنس Silene L. با بیش از 700 گونه یکی از بزرگترین جنس های تیره میخکیان است که اغلب در نیمکره شمالی گسترش دارند. ترکیبات ساپونینی از متابولیت های ثانویه فراوان موجود در گیاهان این جنس هستند. در پژوهش حاضر، محتوای ساپونین کل ریشه و بخش هوایی به صورت کمی و کیفی در سه گونه از جنس Silene، Melzh. (Ghaz. subsp. Penducularis (Fenzl ex Boiss. S. ginodioica، (Willd.) M. Bieb. S. spergulifolia و S. swertiifolia Boiss. به روش های اسپکتروفتومتری و کروماتوگرافی لایه نازک تحت مطالعه قرار گرفت. در این بررسی 5 فرکشن مختلف از هر بخش گیاه به دست آمد که فرکشن 1 در هردو بخش و در هر سه گونه حاوی بالاترین مقدار ساپونین بود. از سوی دیگر، مقدار ساپونین استخراج شده از ریشه ها زیاد بود. همچنین کروماتوگرافی عصاره ها بر روی صفحات TLC لکه-های ساپونینی با مقادیر Rf مختلف را آشکار ساخت.
    کلیدواژگان: اسپکتروفتومتری، ساپونین، کروماتوگرافی لایه نازک، Silene
  • لطیفه پوراکبر*، مهدی عابدزاده صفحات 40-56
    اثرات ناشی از کاهش لایه اوزون و افزایش اشعه فرابنفش را امروزه بسیاری از محققان بررسی کرده اند. هدف این مطالعه، بررسی تاثیر پرتو UV-B بر گیاه بادرنجبویه (ملیسا اوفیسینالیس) و تاثیر سالیسیلیک اسید و میدان مغناطیسی در کاهش اثر زیان بار این پرتو بر این گیاه بود. گیاهان بادرنجبویه به مدت 60 روز در وضعیت گلخانه ای کشت یافتند. تیمار فرابنفش بعد از مرحله شش برگی اعمال شد و پرتو UV-B به مدت 15 روز و هر-بار به مدت 20 دقیقه اعمال گردید. اسید سالیسیلیک نیز بعد از مرحله شش برگی با غلظت 1 میلی مولار به مدت یک هفته روی گیاهان پاشیده شد. تیمار میدان مغناطیسی به مدت یک ساعت و با شدت های صفر، 40 و 85 میلی تسلا اعمال شد. نتایج نشان داد که پرتو UV-B باعث کاهش وزن تر و خشک، رشد طولی ریشه و اندام هوایی شد. این پرتو همچنین میزان رنگیزه-های فتوسنتزی (کلروفیل a، کلروفیل b و کاروتنوئید)، میزان قندها و پروتئین های محلول را کاهش داد. میزان فعالیت فنیل آلانین آمونیا لیاز و ترکیبات جاذب UV نیز تحت تاثیر پرتوهای UV-B افزایش نشان داد. بررسی نتایج نشان داد تیمار با سالیسیلیک اسید و میدان مغناطیسی باعث تخفیف آسیب های ناشی از اعمال پرتوهای UV-B در گیاه شد و توانست فاکتورهایی را که تحت تابش های فرابنفش تغییر یافته بودند جبران کند.
    کلیدواژگان: پرتو فرابنفش، گیاه بادرنجبویه، سالیسیلیک اسید، میدان مغناطیسی، فنیل آلانین آمونیا لیاز
  • سهیلا پارساپناه، شهریار سعیدی مهرورز* صفحات 57-66
    Pedicularis L. سرده ای نیمه انگلی است که غالبا در مناطق سرد و کوهستانی نیمکره شمالی پراکنش دارد. در این مطالعه کلاله 9 گونه از این سرده که در فلور ایران گزارش شده است به وسیله میکروسکوپ الکترونی تحت مطالعه قرار گرفت. سطح کلاله در P. pycnantha و P. wilhelmsiana مسطح است، در P. cabulica، P. caucasica، P. rechingeri، P. sibthorpii، P. condensata و P. strausii به شکل نیمه کروی بوده و در P. rhinanthoides مخروطی شکل است. به منظور تعیین روابط بین گونه ها، تحلیل عددی با استفاده از 45 صفت کمی و کیفی ریخت شناسی، تشریحی و گرده شناسی انجام گرفت و نمودارهای حاصل از دو روش UPGMA و PCA ترسیم و روابط بین گونه ها مشخص شد. براساس نتایج حاصل از تحلیل، صفاتی مانند ضخامت پری کارپ میوه، ضخامت پارانشیم حفره ای در برگ، ارتفاع ساقه، ضخامت پوست ساقه، ضخامت کل ساقه و طول رگبرگ میانی از جمله صفاتی هستند که با وجود تغییرپذیری زیاد، می توانند در شناسایی گونه ها و تعیین روابط بین آنها مفید باشند.
    کلیدواژگان: کلاله، تاکسونومی عددی، Orobanchaceae، ایران، گیاهان نیمه انگل
  • عبدالکریم چهرگانی راد*، فریبا محسن زاده، سولماز اخطاری صفحات 67-76
    در این پژوهش ریخت شناسی گیاه و ریزریخت شناسی گرده در 24 جمعیت از 3 گونه متعلق به 2 بخش Hemisphace و Plethiosphace از جنس Salvia در ایران بررسی شد. در مطالعه ریخت شناسی، 25 صفت کمی و کیفی تحت بررسی قرار گرفت و نتایج حاصل از این مطالعه به خوبی بخش های تحت بررسی را از یکدیگر تفکیک کرد. دانه گرده نمونه های هرباریومی به روش استولیز آماده و با استفاده از میکروسکوپ نوری 4 ویژگی در آنها اندازه گیری شد. تحلیل داده ها به روش مولفه اصلی انجام شد. نتایج ریزریخت شناسی دانه گرده نشان داد که اگرچه دانه های گرده در گونه های این جنس مشابه هستند و همگی شش شیاری و واجد تزئینات شبکه ای هستند، تنوع قابل توجهی در داده های کمی نشان می دهند. قطر قطبی و قطر استوایی از جمله ویژگی های ارزشمند هستند که بر اساس آنها می توان گونه های این جنس را به دو گروه تقسیم کرد. این گروه بندی نتایج حاصل از مطالعه ریخت شناسی مبنی بر تفکیک این دو بخش در جنس Salvia را تا حد زیادی تائید می کند.
    کلیدواژگان: ریخت شناسی، گرده شناسی، Salvia، Plethiosphace، Hemisphace، تیره نعناعیان
  • فاطمه قارونی، شهربانو عریان، محمد نبیونی، دلارام اسلیمی اصفهانی*، طلیعه، سادات حسینی نیا، منیژه کریمیان پیرو، سودابه پارسا صفحات 77-85
    کلستاز در اثر تجمع بیش از حد صفرا در کبد به علت عوامل درون یا بیرون-کبدی ایجاد می شود. عوارض کلستاز مستقیم یا غیر مستقیم با کاهش جریان صفرا در ارتباط است و نتیجه آن احتباس مواد وابسته به ترشح صفرا (مانند اسید های صفراوی، بیلی روبین و کلسترول) است. از طرف دیگر عواملی نظیر اپیوئیدها، آلکالین فسفاتاز، اندوتوکسین ها و نیتریک اکساید در خون افزایش می یابد که می تواند باعث آسیب بافتی شود. از آنجا که اخذ آب در هنگام کلستاز کاهش می یابد و هسته های هیپوتالاموسی مانند هسته مجاور بطنی و هسته فوق بصری در تنظیم میزان آب بدن نقش دارند، این تحقیق به بررسی تغییرات بافتی این هسته ها در هنگام کلستاز پرداخته است. موش های نر نژاد ویستار با وزن 200 تا 250 گرم به صورت تصادفی به سه گروه هفت تایی، شامل موش های گروه کنترل (بدون جراحی)، موش های گروه شم (عمل جراحی کاذب) و موش های گروه کلستاز، که مجرای صفراوی آنها بسته شد، تقسیم شدند. سپس نمونه ها از نظر بافتی و با استفاده از روش هیستوتکنیک و میکروسکوپ نوری تحت ارزیابی قرار گرفتند. در مغز موش های کلستاتیک، نکروز در بافت هسته های مجاور-بطنی و فوق بصری نسبت به بافت این هسته ها در مغز موش های شم و کنترل به طور چشم-گیری مشاهده شد. در اثر کلستاز و نکروز بافتی، هتروکروماتینه شدن برخی سلول ها و افزایش ضخامت در هسته های مجاور بطنی و فوق بصری نیز اتفاق افتاد. احتمال دارد که کلستاز از طریق افزایش اندوتوکسین ها باعث ایجاد آسیب بافتی شود.
    کلیدواژگان: اسیدهای صفراوی، بیلی روبین، کلسترول، اندوتوکسین، نکروز
|
  • Ebrahim H. Najdegerami* Pages 1-9
    Recently، concern over environmental and health effects of massive use of antibiotics has led to the growth of bio-control agent application. Poly-β-hydroxybutyrate (PHB) is a natural polymer that can be depolymerized into water-soluble short-chain fatty acid monomers and acts as a microbial control agent. In this study، the effects of the addition of PHB to the diet of Siberian sturgeon fingerlings by 2% and 5% were investigated. Community Level Physiological Profile (CLPP) was used to analyze anaerobic bacterial metabolic diversity in Siberian sturgeon fingerlings hindgut by using Biolog™ Ecoplate microplates. The results indicated that PHB increased metabolic activity in anaerobic bacteria in sturgeon hindgut. Also Lorenz curve and the Shannon index of Biolog™ Ecoplate data revealed that anaerobic metabolic potential of the bacterial community was different in the PHB-treated fishes compared with the control situation.
    Keywords: poly, β, hydroxybutyrate, metabolic diversity, siberian sturgeon, community level physiological profiles
  • Parisa Mohammadi*, Mahsa Habibian, Mohammad Reza Soudi, Ezat Asgarani Pages 10-15
    Microbial analysis of ground water, as the sole supplying water source in many areas, must be evaluated. Because the treatment of water cannot remove all pathogenic bacteria leaked from domestic wastewater, bacterial analysis of Bojnourd groundwater sources was performed. For this reason, membrane filter (MF) technique and Most Probable Number (MPN) method were used to evaluate the microbial quality of the water. Escherichia coli (E. coli) and Enteroccocus faecalis (E. faecalis) were traced as excremental indices. E. coli was detected from three out of six stations and E. faecalis was only isolated from one station. Although molecular techniques are very rapid and exact methods for detection of microbial community and can identify ‘Viable But Not Cultivable’ (VBNC) bacteria, they are unable to make a distinction between living and non-living microorganisms. By means of a standard technique, it is possible to study living and metabolically active microorganisms. Due to the detection of E.coli and E.feacalis in some stations the sanitization of groundwater must be revised to lessen the microbial population in this groundwater.
    Keywords: bacteria indices, microbial cultivation methods, MPN, membrane filter
  • Massoud Ranjbar*, Azam Pakatchi, Tayebeh Radjabian Pages 16-28
    In this research, plant morphology and pollen micromorphology of 14 populations of 3 species belonging to two sections Plethiosphace and Hemisphace of Salvia genus in Iran were studied. In the morphological study 25 quantitative and qualitative characters were investigated and the results clearly separated the species into two groups. The pollen grains from the herbarium specimens were prepared by acetolysis method and then 4 quantitative characters were examined by light microscopy. Data was processed by principal component analysis method. Results indicated that although the pollen grains in the section were comparatively homogenous and all of them were 6-colpate with reticulate ornamentation, a considerable variation in the quantitative characters studied turned out to exist. However among the characters studied, equatorial and polar diameters of pollen grains were the most significant and based on these characters the members of these sections can be divided into two groups.
    Keywords: morphology, pollen micromorphology, Salvia, Lamiaceae
  • Roya Karamian*, Fatemeh Ghasemlou Pages 29-39
    Saponins are secondary metabolites that are found in many plants and some animals. These compounds are high molecular weight glycosides, consisting of a sugar moiety linked to a triterpene or steroid aglycone. Many saponins have detergency properties and give stable foam in water. The genus Silene L. with more than 700 species is one of the largest genera of the family Caryophyllaceae mainly distributed in northern hemisphere. Saponins are one of the important secondary metabolites in the members of the genus. Quantitative and qualitative study of the saponins in the aerial parts and roots of three Silene species, namely S. ginodioica Ghaz. subsp. Penducularis (Fenzl ex Boiss.) Melzh., S. spergulifolia (Willd.) M. Bieb. and S. swertiifolia Boiss. were carried out by spectrophotometry and TLC methods. In this study, 5 fractions were obtained from each plant part and in both parts of the three species, fraction 1 contains the highest amounts of saponins. On the other hands, root extracts have high amounts of saponins. In addition, thin layer chromatography (TLC) of the extracts revealed some saponins spots with different Rf.
    Keywords: spectrophotometry, saponins, thin layer chromatography, Silene
  • Latifeh Pourakbar*, Mehdi Abedzadeh Pages 40-56
    Effects of ozone depletion and increase of UV radiation have been studied by many researchers. The aim of this study was to investigate the effects of UV-B radiation on Melissa officinalis L. as well as the impact of salicylic acid and magnetic fields in the reduction of harmful effects of radiation on plants. The Melissa officinalis L. plants were treated with 28 ± 2 Cº for approximately 60 days. The light intensity was 150 µ E mˉ² Sˉ¹ and the light/dark regime was 16/8 h. UV-B treatment was applied after the six-leaf stage for a period of 15 days and 20 min every day. Salicylic acid (1mM) was daily sprayed on the plants after the six-leaf stage for one week. Magnetic field treatment was applied for an hour with intensities of 0, 40 and 85 mT. The results indicated that the UV-B radiation led to reduction of root and shoot dry and fresh weights, and root and shoot elongation. The radiations also reduced the content of photosynthetic pigments (chlorophyll a, chlorophyll b and carotenoid), sugar and soluble proteins. The phenylalanine ammonia-lyase activity and UV-absorbing content compounds increased under the effect of UV-B radiation. The results showed that treatment with salicylic acid and magnetic fields reduced damages to the plant due to UV-B radiation.
    Keywords: UV radiation, Melissa officinalis L., magnetic field, salicylic acid, phenylalanine ammonia, lyase
  • Soheila Parsapanah, Shahryar Saeidi, Mehrvarz* Pages 57-66
    Pedicularis L. (Orobanchaceae) is a large hemiparasitic genus, distributed mostly over boreal and arctic-alpine regions of the northern hemisphere. In the present study 9 species of the genus that are reported in flora of Iran, were undertaken for stigma morphological study and numerical analysis. The stigmatic surface is even in P. pycnantha and P. wilhelmsiana, is expanded into a subspherical shape in P. cabulica, P. caucasica, P. rechingeri, P. sibthorpii, P. condensata and P. strausii and is conical form in P. rhinanthoides. To determine the relationship between species, numerical analysis was carried out using 45 quantitative and qualitative morphological, anatomical and palynological characters. UPGMA and PCA dendrograms were drawn. According to the results some characters such as the thickness of pericarp, the thickness of spongy parenchyma, the length of stem, the thickness of bark, the thickness of stem and the length of midrib are the most variable, and can be used for identification and determination of relationship between species.
    Keywords: stigma, numerical taxonomy, Orobanchaceae, Iran
  • Abdolkarim Chehregani Rad*, Fariba Mohsenzadeh, Soulmaz Ekhtari Pages 67-76
    Although there is extensive literature on different aspects of floral structure and embryology in Ranunculaceae, the distribution of developmental studies on the family is inharmonic. Studies on some genera are extensive, but others have been less extensively investigated or some may have remained unstudied. This research is an attempt to study the developmental stages of ovule in Consolida orientalis. The flowers and buds in different developmental stages were sectioned at 7-10 μm with a microtome. Staining was performed with hematoxylin and eusine. The sections were studied by means of a light microscope. Results indicated that ovules are anatropous, bitegumic and crassinucellate. The megaspore tetrads are linear or nonlinear. The development of embryo sac belongs to the Polygonum type, but the presence of Allium type was also abundant in other species of this family. On the contrary to the common Polygonum type, the antipodal cells are large, persistent, and highly polyploid and remain uninucleate. They penetrate the embryo sac under the pressure provided by postament degenerate in the cellular stage of endosperm.
    Keywords: antipodals, Consolida orientalis, megagametphyte, Ranunculaceae
  • Fatemeh Gharoony, Shahrbanoo Oryan, Mohammad Nabiuni, Delaram Eslimi Esfahani*, Talieh Sadat Hosseinynia, Manijeh Karimian Peiro, Soudabeh Parsa Pages 77-85
    Cholestasis caused by the excessive accumulation of bile within the liver, due to intrinsic or extrinsic factors. Cholestasis side effects are associated directly or indirectly with the reduction of bile flow and the confinement of materials related to bile secretion (such as bile acids, bilirubin, and cholesterol). On the other hand, some factors such as opioids, alkaline phosphatase, endotoxin and nitric oxide increase in blood, which could cause tissue damage. Since water intake reduces during cholestasis and hypothalamic nuclei such as paraventricular and supraoptic nucleuses are involved in the regulation of body water; Therefore, in this study, the histopathological changes of hypothalamic nuclei were evaluated. Male Wistar rats weighing 200–250 g were randomly divided into three groups. Three sets of seven groups were unoperated control, sham-operated and bile duct-ligated rats. The tissue samples were analyzed using histotechnique and light microscope. Brain tissue necrosis in paraventricular and supraoptic nucleus in cholestatic rats increased, but in the sham and control rats no changes were observed and also cholestasis caused wrinkle chromatic nuclei and increased thickness of hypothalamic nuclei. Because endotoxin causes tissue trauma, it is likely increased endotoxin may leads to tissue changes in the brain.
    Keywords: bile acids, bilirubin, cholesterol, endotoxin, necrosis