فهرست مطالب

مطالعات دانش شناسی - پیاپی 2 (بهار 1394)
  • پیاپی 2 (بهار 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/04/23
  • تعداد عناوین: 8
|
  • سخن سردبیر
    فهیمه باب الحوائجی صفحه 1
  • احمد شعبانی*، حمیده جعفری، سعید رجایی پور، مرتضی محمدی استانی صفحه 3
    هدف
    این پژوهش باهدف بررسی و مقایسه سرمایه فکری در کتابخانه های عمومی و دانشگاهی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1391-1392 بر اساس دیدگاه بونتیس انجام شد.
    روش
    پژوهش از نوع توصیفی- پیمایشی بود. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان کتابخانه های عمومی شهر اصفهان (98 نفر) و کتابخانه های مرکزی دانشگاهی و در سال تحصیلی 1391-1392 بود. به منظور تعیین حجم نمونه از فرمول نمونه گیری کوکران (84 نفر) و روش تصادفی طبقه ای استفاده شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مولفه های بونتیس بود که روایی آن توسط استادان متخصص تایید و پایایی آن به روش آلفای کرونباخ 95/0 محاسبه گردید.
    یافته ها
    میزان سرمایه فکری در کتابخانه های عمومی (8/3) و کتابخانه های دانشگاهی (23/3) شهر اصفهان در وضعیت مناسبی قرار نداشت و میزان آن در کتابخانه های عمومی بیشتر از کتابخانه های دانشگاهی بود. وضعیت سرمایه ساختاری نسبت به سرمایه ساختاری و رابطه ای در کتابخانه های مزبور مناسب تر و اختلاف بین مولفه های سرمایه فکری معنادار بود (P≤0/05). همچنین در خصوص سطح سرمایه فکری در کتابخانه های عمومی و دانشگاهی شهر اصفهان ازنظر ویژگی های جمعیت شناختی (جنسیت، سن، میزان تحصیلات، رشته تحصیلی و نوع کتابخانه) تفاوت معناداری مشاهده نشد (P≥0/05) ولی ازنظر ویژگی سمت شغلی تفاوت معنادار بود (P≤0/05).
    نتیجه گیری
    سرمایه فکری ازجمله دارایی های نامشهود سازمان مشاهده شد که در اعصار گذشته توجه چندانی به آن نشده است اما امروزه بدون توجه به سرمایه فکری، نیل به اهداف سازمان امکان پذیر نیست. کتابخانه به عنوان سازمانی که رسالت آن اطلاع رسانی و ارائه خدمات به مردم است برای ارائه خدمات بهتر به اعضای خود باید از سرمایه فکری به بهترین شکل استفاده نماید.
    کلیدواژگان: اصفهان، سرمایه فکری، کتابخانه های دانشگاهی، کتابخانه های عمومی
  • محمدحسن زاده*، مهتاب تیموری تابیه صفحه 23
    هدف
    پژوهش حاضر باهدف شناسایی و تحلیل جریان دانش در شرکت های دانش بنیان پارک علم و فناوری دانشگاه تهران انجام شد.
    روش
    در این پژوهش نظر 256 نفر از کارکنان شاغل در 30 شرکت دانش بنیان مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه تهران که دارای نیروی تمام وقت بیش از 4 نفر بودند، از طریق پرسشنامه، پیمایش شد.
    یافته ها
    جریان دانش در شرکت های موردپژوهش، به جز در مولفه مکانیسم های جریان دانش که دو نوع سنتی و دیجیتالی را مدنظر قرار داده بودند، در سایر مولفه ها (ورودی های دانش، میزان آگاهی کارکنان، فرهنگ سازمانی، ساختار سازمانی، برنامه ریزی برای جریان دانش و اشتراک دانش) از وضعیت مطلوبی برخوردار نبودند.
    نتیجه گیری
    به سبب بالاتر بودن میانگین ها از سطح متوسط وضعیت جریان دانش مناسب ارزیابی شد. در پایان، مدل مفهومی ایده آل برای نمایش جریان دانش ترسیم شد.
    کلیدواژگان: پارک علم و فناوری دانشگاه تهران، تسهیم دانش، جریان دانش شرکت های دانش بنیان، مدل های جریان دانش
  • غلامرضا فدایی*، سیف الله اندایش صفحه 41
    هدف
    پژوهش حاضر باهدف تعیین رابطه فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش در دانشکده علوم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تهران بود.
    روش
    روش پژوهش از نوع کاربردی بود. برای سنجش رابطه میان فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش از روش توصیفی-همبستگی استفاده شد و از طریق پرسشنامه نظر 100 نفر از مدیران، کارکنان و دانشجویان دانشکده علوم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تهران پیمایش شد. پرسشنامه ها بر اساس مدل فرهنگ سازمانی دنیسون (2002) و مدیریت دانش (KMAT (1995 طراحی شد.
    یافته ها
    میان فرهنگ سازمانی و مدیریت دانش رابطه مستقیم و معنی داری وجود داشت؛ رسالت سازمانی، انطباق پذیری سازمانی، سازگاری سازمانی و مشارکت سازمانی با مدیریت دانش رابطه مستقیم و معنی داری داشت.
    نتیجه گیری
    فرهنگ سازمانی در این دانشکده رضایت بخش بود اما وضعیت مدیریت دانش چندان رضایت بخش ارزیابی نشد.
    کلیدواژگان: دانشکده علوم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه تهران، فرهنگ سازمانی، مدیریت دانش
  • زکیه عرب شیبانی*، سید مهدی طاهری، محمدرضا علی بیک، علیرضا هویدا صفحه 55
    هدف
    هدف پژوهش حاضر، تبیین میزان رعایت معیارهای کنترل واژگان در اصطلاح نامه های علوم اسلامی بر اساس استاندارد ایزو 25964 بود.
    روش
    جامعه پژوهش را اصطلاح نامه های کلام اسلامی، منطق، فلسفه اسلامی، اصول فقه، اخلاق، علوم قرآنی و علوم حدیث تشکیل می دادند. به منظور اجرای پژوهش از روش توصیفی- پیمایشی استفاده شد. ابزار گردآوری داده ها سیاهه وارسی استخراج شده از استاندارد 25964 بود. از هر اصطلاح نامه 450 اصطلاح و درمجموع 3150 اصطلاح انتخاب و موردبررسی قرار گرفت.
    یافته ها
    یافته های پژوهش حاکی از آن است که بیشترین میزان رعایت استاندارد به اصطلاح نامه فلسفه (70%) و بعدازآن به اصطلاح نامه های اصول فقه و کلام اسلامی (65%) مربوط می شد. اصطلاح نامه های علوم قرآنی و اخلاق به طور مشترک 5/ 62% و اصطلاح نامه های منطق و علوم حدیث نیز 55% از معیارهای استاندارد را رعایت کرده بودند.
    نتیجه گیری
    اصطلاح نامه های علوم اسلامی ازنظر معیار رفع ابهام عملکرد ضعیفی داشتند. از مجموع اصطلاحات بررسی شده در این اصطلاح نامه ها، 2/ 70% به صورت اسم و عبارت اسمی و 5/ 29% به صورت اصطلاح مرکب به کاررفته بودند. اصطلاح نامه های علوم اسلامی ازنظر معیار شکل دستوری اصطلاحات استاندارد را به طور کامل رعایت کرده بودند؛ اما در معیار ثبت نام اشخاص با استاندارد همخوانی نداشتند.
    کلیدواژگان: استاندارد ایزو 25964، اصطلاح نامه اخلاق اسلامی، اصطلاح نامه اصول فقه، اصطلاح نامه های علوم اسلامی، اصطلاح نامه علوم حدیث، اصطلاح نامه علوم قرآن، اصطلاح نامه فلسفه اسلامی، اصطلاح نامه کلام اسلامی، اصطلاح نامه منطق، معیارهای کنترل واژگان
  • مهدی محمدی*، وحیده آقابابایی صفحه 83
    هدف
    پژوهش حاضر به منظور بررسی فرایند دیجیتال سازی نسخ خطی در 5 کتابخانه دارای نسخ خطی شهر قم از دیدگاه مدیران و کارشناسان و شناسایی نارسایی های موجود و ارائه راهکارهای مناسب انجام شد.
    روش
    پژوهش حاضر از نوع پژوهش های کاربردی بود که با استفاده از روش پیمایشی با رویکرد توصیفی انجام شد. داده های موردنیاز آن از طریق پرسشنامه محقق ساخته گردآوری شد و با استفاده از آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.
    یافته ها
    یافته ها نشان داد که از بین 5 کتابخانه موردبررسی، کتابخانه آستانه مقدس حضرت معصومه (س) و کتابخانه مسجد اعظم، 100% مجموعه خود را دیجیتال سازی کرده اند، و کتابخانه آیت الله مرعشی با بیش ترین تعداد نسخه خطی، تنها 11.5% از مجموعه خود را دیجیتالی کرده که در مقایسه با سایر کتابخانه ها کمترین میزان دیجیتال سازی را داشت. در این میان، کتابخانه مسجد اعظم نسبت به دیگر کتابخانه ها در این مسیر موفق تر عمل کرده بود و به ارائه نسخ خطی خود از طریق وب پرداخته بود.
    نتیجه گیری
    با توجه به نتایج این پژوهش، مشخص شد که کتابخانه ها در انجام این فرایند با مشکلات و چالش هایی نظیر کمبود نیروی انسانی متخصص، تجهیزات موردنیاز، عدم وجود روشی استاندارد در سطح ملی، عدم وجود سازمان یا مراکزی جهت یکپارچه سازی این فرایند در سطح کشور روبه رو هستند که در این راستا «طراحی و تدوین یک روش استاندارد و ملی جهت دیجیتال سازی نسخ خطی» ترجیحا با محوریت کتابخانه ملی و همکاری کتابخانه های بزرگ پیشنهاد شد.
    کلیدواژگان: دیجیتال سازی نسخ خطی نسخ خطی، فرایند دیجیتال سازی، کتابخانه
  • نفیسه سبزواری*، علی جلالی دیزجی، عصمت مومنی صفحه 109
    هدف
    تحلیل استنادی با ترسیم ساختار موضوعی رشته های مختلف علمی موجب پیدایش رشته های علمی نو شده و می تواند روابط داخلی بین قسمت های مختلف علم را به روشنی توضیح دهد و به تاریخ علم بپردازد. هدف این مقاله ترسیم نقشه ی تولیدات علمی حوزه ی اعتیاد در پایگاه وب آوساینس در سال های 2008 تا 2013 بود.
    روش
    این پژوهش با روش تحلیل استنادی انجام شد. جامعه آماری شامل 489 مقاله حوزه ی اعتیاد موجود در پایگاه وب آوساینس بود. نقشه ی علمی این حوزه، بر مبنای شاخص امتیاز استناد جهانی (جی سی اس) و امتیاز استناد محلی (آل سی اس) ترسیم شد.
    یافته ها
    گرایش های موضوعی در نقشه ی علمی حوزه ی اعتیاد شامل پنج خوشه ی موضوعی بود. متوسط نرخ رشد سالانه ی انتشارات طی سال های موردبررسی 253/ 0 بود. مدارک توسط 1352 نویسنده تالیف شده بود که در 10 قالب انتشاراتی و به 9 زبان دنیا منتشرشده بودند.
    نتیجه گیری
    به طورکلی میانگین نرخ رشد تولیدات علمی حوزه ی اعتیاد رضایت بخش نبود اما میزان همکاری گروهی در این حوزه در سطح مطلوبی قرار داشت.
    کلیدواژگان: اعتیاد، پایگاه وب آوساینس، تولیدات علمی، نگاشت علمی
  • حسن اشرفی ریزی*، زهرا کاظم پور صفحه 127
    هدف
    مطالعه حاضر با هدف شناسایی شباهت ها، تفاوت ها و چگونگی کاربرد مفاهیم حوزه ارتباطات در علم اطلاعات و دانش شناسی انجام شد.
    روش
    مطالعه حاضر مروری نقلی بود و سعی شد تا از منظر نظریه های حوزه ارتباطات به مسائل علم اطلاعات و دانش شناسی نگریسته شود.
    یافته ها
    از میان علوم مختلف، کتابداری و اطلاع رسانی با علوم ارتباطات پیوستگی اجتناب ناپذیری دارد. برخی از نظریه های حوزه ارتباطات ازجمله نظریه کاربری و اقناع، نظریه بینامتنیت، نظریه اجتماعی شدن، نظریه یادگیری اجتماعی، نظریه شناخت اجتماعی، نظریه دروازه بانی، نظریه اشاعه نوآوری و نظریه برجسته-سازی قابلیت کاربرد در بافت علم اطلاعات و دانش شناسی را دارند.
    نتیجه گیری
    نظریه های ارتباطات در همه ارکان چهارگانه علم اطلاعات و دانش شناسی (مجموعه سازی، سازمان دهی، اشاعه اطلاعات و مدیریت) کاربرد دارند. به نظر می رسد با انجام پژوهش های مفصل تر، می توان کاربرد سایر نظریه های حوزه ارتباطات را در علم اطلاعات و دانش شناسی موردبررسی قرارداد.
    کلیدواژگان: علم ارتباطات، علم اطلاعات و دانش شناسی، نظریه های ارتباطات
|
  • Ahmad Shabani*, Hamideh Jaffari, Saeed Rajaepour, Morteza Mohammadi Ostani Page 3
    Purpose
    The present study with a survey and comparison of intellectual capital management in the public and academic libraries of Isfahan in 2012-2013 based on Boentis ' views (human capital, structural capital and relational capital).
    Methodology
    A survey - descriptive method was used. The statistical community consisted of all staffs at the public libraries of Isfahan (n = 98) and university in 2012-2013. To determine the sample size, 84 librarians were selected based on Cochran formula and random stratified sampling Method ranking was applied. The tool for collecting data was researcher- developed Questionnaire based on Boenits components, the authenticity of which was approved by experts and its reliability was reckoned using Cronbach's alpha (0.95).
    Findings
    Average intellectual capital is a good condition in public libraries (3.8) and academic libraries (3.23).Intellectual capital is more in public libraries than university libraries. Structural capital status is more appropriate in the mentioned libraries than relational capital and human capital, and between intellectual capital components there was a significant difference. Also, the level of intellectual capital public and Academic libraries of Isfahan based on demographic characteristics (gender, age, academic degree level of education, and library type) there was no significant difference, but in terms of ranking was applied there was a significant difference.
    Conclusion
    Intellectual capital is organization's inconspicuous assets that it has not received much attention in past ages, but today, without considering of their intellectual capital it is not possible to achieve an organization's goals. Library as an organization whose mission is to render information services to the public, should make the best use of its intellectual capital with a view to promoting its information services.
    Keywords: Intellectual Capital, Public Libraries, Academic Libraries, Isfahan
  • Mohammad Hassanzadeh*, Mahtab Teymori Tabieh Page 23
    Knowledge has been a competitive weapon in New World. Being aware of knowledge process in organizations, especially research-oriented ones, and tactfully managing it, will increase their ability and improve their outputs, While unawareness and its improper management could lead to a waste of time, money and energy. Co-operation and relation between organizations will be stable and progressive by knowledge flow, although it is a subconscious issue. Whatever, clarifying and distinguishing this flow in the organization will be a competitive advantage issue. Due to this, the organization will achieve knowledge and use this faster than other organizations.
    Purpose
    The main aim of this paper is survey a of knowledge flow in Knowledge-Based companies of Science and Technology Park of Tehran University and presenting a conceptual model. This kind of studies can enable preliminary programs to result success in an organization.
    Methodology
    Approach of this paper is qualitative and in data gathering researcher used a Questionnaire including 57 questions; and for data analyses used SPSS and One-Sample T Test.
    Conclusion
    Findings show that knowledge flow in knowledge based companies in the knowledge gateways, knowledge flow mechanisms, staff awareness, organizational culture, organizational structure, knowledge flow programming and knowledge sharing factors have not been in a good state. The ideal conceptual model of knowledge flow present after literature review and analyses of X-ones.
    Keywords: Science, Technology Park University of Tehran, Knowledge Sharing, Knowledge flow of Knowledge based Companies, Knowledge flow Models
  • Gholamreza Fadaie*, Seyfollah Andayesh Page 41
    Purpose
    This research aims to investigate the relationship between organizational culture and knowledge management in the Faculty of Information Science and Knowledge Studies.
    Methodology
    The research’s method was descriptive-correlational. Data collection tool was designing the research’s questionnaires based on the Denison Organizational Culture Model and Knowledge Management Assessment Tools. The research’s statistical population consisted of 100 persons of managers, staff, and students of the Faculty of Information Science and Knowledge Studies, who were selected via random sampling method, and 100 persons were selected as sample through simple random sampling method. To analyze the data, descriptive statistics and inferential statistics were used.
    Conclusion
    Results show that there is a positive and significant relationship between organizational culture and knowledge management. Also, the findings obtained from the research’s sub-hypothesis show that organizational mission, organizational adaptability, organizational compatibility, organizational participation have positive and significant relationship with knowledge management. Reviewing the status of organizational culture and knowledge management variables show that organizational culture possesses a satisfactory status in the studied organization, but knowledge management’s status was not very satisfying.
    Keywords: Faculty of Information Science, Knowledge Studies, University of Tehran, Organizational Culture, Knowledge Management
  • Zakkie Arabsheibani*, Seyyed Mehdi Taheri, Mohammad Reza Ali Beik, Ali Reza Howaidaa Page 55
    Purpose
    The purpose of this research is assessing Persian Islamic Knowledge Terminologies by Standard: ISO 25984-1 and adjusting them with instructions propounded to control vocabularies. The areas of the research are: Terminologies of Islamic Theology/ Logic/ Islamic Philosophy/ Jurisptudence′s principles (Osoul fiq)/ Ethics/ Quranic Science/ Tradition Science.
    Methodology
    The methodology of this research is descriptive (measuring), and uses searching as its tool. 450 terms were chosen from each terminology and 3150 terms were totally studied.
    Findings
    The result of the research shows that the most quantity of for the compliance with standards was found seen in philosophical terminology (70%), and after that, Osoul Fiq and Islamic Theology Terminologies (65%). Ethics and Quranic Knowledge Terminologies observed jointly 62.5% and Tradition Sciences and Logic Terminologies observed 55%.
    Conclusion
    Islamic Knowledge Terminologies are weak in obviating ambiguity. 70/2% of the total Terminologies which are observed in Islamic Knowledge Terminologies have been used in the form of noun and noun phrase and 29/5% in the form of compound words. these terminologies entirely conform to grammatical standards and rules. but in recording names we don’t see any accordance with standards.
    Keywords: Islamic Sciences Thesauri, ISO 25964, Vocabulary Control Criteria, Islamic Ethics Thesaurus, Feghh Principles Thesaurus, Traditional Sciences Thesaurus, Quranic Sciences Thesaurus, Islamic Philosophy Thesaurus, Islamic Kalam Thesaurus, Logic Thesaurus
  • Mahdi Mohammadi*, Vahideh Aghababaie Page 83
    Purpose
    The present study examines digitization of manuscripts process in Qom libraries. Methodology / Design: The present study's method, which is applied to the survey, has been conducted and the using a descriptive approach. The data was collected through the questionnaire and analyzed using descriptive and inferential statistics.
    Findings
    The results of this study indicate Holds the least amount of digitization 100% of Hazrat Masume and the library of azam mosque's collections have been digitized digital, and the Library of Ayatollah Marashi with the largest number of manuscripts, only 11.5 % Of the their collections manuscripts Have been digitized In compared with Its peers the least amount of visits. The Masjed Azam library has been more successful In compared with other libraries in this direction. And their digitizied collections of manuscripts have been put on display via the web.
    Conclusions
    The results of this study are identified in this process libraries, some problems and challenges in terms of staffing Expert and, equipment required, The lack of a standard approach at the national level, lack of centers of this process have to integrate, which in this respect " Design and development of a standard and national strategy in order to digitize manuscripts " to integrate this process, preferably with focus on national libraries and with Collaboration of large libraries has been suggested
    Keywords: Manuscripts, Digitization, Digitization of Manuscripts, Digitization process, libraries
  • Nafise Sabzevari*, Ali Jalali Dizaji, Esmat Momeni Page 109
    Citation analysis is able to map the structure of subject areas and leads to the emergence of new scientific disciplinesIt traces and shows the internal relationships between subject categories within structure, and as a result studies the history of science.
    Purpose
    purpose of this article is drawing Maps of the scientific production in the Field of addiction based on Web of science between 2008 to 2013.
    Methodology
    The study population consisted of 489 articles in the field of addiction citation analysis of the database web of science. Maps of the area, Reputation Index is based on a global citation score (GCS) and local citation score (LC MS) is plotted.
    Findings
    Thematic trends of scientific Maps in the field of addiction include five thematic clusters. The average annual growth rate during the time period for reviewed publications is 0/253. Documents written by 1352 authors in 10 publication formats have been published in 9 languages around the world.
    Conclusion
    It is indicated that the average growth rate of scientific production in the field of addiction is not satisfactory but collaboration in this area is desirable.
    Keywords: Addiction, Web of Science, scientific publications, scientific mapping
  • Hassan Ashrafi Rizi*, Zahra Kazem Pour Page 127
    The relationship between “Knowledge and Information Science” and other areas such as Communication Science is one of the issues that information specialists with should pay special attention. The scientists of these two fields are interested in communicating each other because they can utilize each others knowledge very well. This connection can be achieved by identifying similarities, differences, and how to apply the concept or concepts of an area within the other. This study was an unsystematic review conducted in 2014 by searching relative keywords in the Science Direct, Web of Science, Emerald, Magiran and SID databases. Communication Science theories and their applications in the field of Knowledge and Information Sciences will be discussed in this paper.
    Keywords: Knowledge, Information Science, Communication Science, Theories