فهرست مطالب

پژوهشنامه اصلاح گیاهان زراعی - پیاپی 15 (بهار و تابستان 1394)
  • پیاپی 15 (بهار و تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/05/07
  • تعداد عناوین: 15
|
  • رضا ملکی نژاد، محمد مهدی مجیدی * صفحات 1-13
    به منظور بررسی تاثیر تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد و صفات مورفولوژیک 100 ژنوتیپ داخلی و خارجی گلرنگ، آزمایشی در سال 1391 در دو محیط (عدم تنش و تنش خشکی) به صورت طرح مربع لاتیس انجام گرفت. نتایج نشان داد که تنش خشکی باعث کاهش معنی دار در اکثر صفات مورد مطالعه از جمله عملکرد دانه در بوته (2/21 درصد)، تعداد قوزه در بوته (7/18 درصد)، درصد روغن (8/1 درصد) و شاخص برداشت (7/4 درصد) گردید. همچنین نتایج نشان داد که تحت شرایط تنش خشکی عامل اصلی کاهش عملکرد دانه، کاهش تعداد قوزه در بوته است. بیشترین میزان تنوع ژنتیکی در هر دو شرایط رطوبتی بر مبنای شاخص ضریب تنوع به عملکرد دانه و اجزای آن اختصاص داشت. کمترین وراثت پذیری را صفت شاخص بیولوژیک (35%) و بیشترین آن را صفت ارتفاع بوته (89%) نشان داد. در بین اجزای عملکرد دانه بیشترین وراثت پذیری به تعداد دانه در قوزه (87%) و وزن هزار دانه (85%) تعلق داشت. گروه بندی بر اساس تجزیه خوشه ایدر محل فاصله اقلیدسی 10 توانست ژنوتیپ ها را در هر دو شرایط در سه گروه مجزا قرار دهد. این گروه بندی نه تنها ژنوتیپ های داخلی و خارجی را جدا نمود بلکه تا حد زیادی با منشاء جغرافیایی ارقام نیز تطابق داشت. در بین نمونه های خارجی، ژنوتیپ های یافت گردید ند که می تواند برای اصلاح ویژگی های نامطلوب ارقام داخلی از جمله دیررسی و پابلندی مورد استفاده قرار گیرند.
    کلیدواژگان: گلرنگ، تنش خشکی، وراثت پذیری، تجزیه خوشه ای
  • عمار افخمی قادی *، نادعلی باباییان جلودار، نادعلی باقری صفحات 14-23
    ارزیابی پایداری عقیمی لاین های نرعقیم جهت گزینش لاین های مطلوب از برنامه های مهم در تولید برنج هیبرید است. از این رو در تحقیق حاضر از 7 لاین نرعقیم سیتوپلاسمی (A لاین) و تعداد 33 لاین نرعقیم حاصل از هفتمین تلاقی برگشتی ارقام ایرانی با لاین های نرعقیم معرفی شده از ایری به همراه لاین والدینی به صورت آزمایش کرت های خردشده در زمان و در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی استفاده گردید. صفات درصد عقیمی گرده در 9 دوره و عقیمی خوشه در 5 دوره در شرایط مزرعه ای و گلخانه مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه واریانس حاکی از وجود تفاوت معنی دار بین اثر متقابل لاین های مورد مطالعه در زمان برای هر دو صفت عقیمی گرده و خوشه در سطح احتمال 1 درصد بود. مقایسه میانگین صفت عقیمی گرده نشان داد که پنج رقم نعمت، شصتک محمدی، گرده، حسنی ریشک قرمز و خزر در تمامی تلاقی های انجام شده با لاین های نرعقیم بین المللی، عقیمی کامل در نه دوره ارزیابی از خود نشان داده اند و جزء لاین های کاملا عقیم و پایدار بودند که نشان دهنده انتقال ژن های عقیمی از لاین های خارجی به ارقام مورد نظر بود. مقایسه میانگین درصد عقیمی گرده و خوشه در تعدادی از لاین های نرعقیم سیتوپلاسمی برنج در مراحل ارزیابی عقیمی نشان داده که لاین حسنی A (حسنی × دانش2A) ضمن داشتن عقیمی کامل در 4 دوره زمانی مورد مطالعه از شهریور تا مهرماه، در سه دوره نیز از بهار تا شهریور باروری نسبی داشته و تنها در دوره اول کاشت در اوایل بهار بیشترین مقدار تولید بذر نوکلئوس (67/25 درصد) را داشته است. لاین IR68899A نیز که در تمامی مراحل ارزیابی عقیمی بالایی نشان داده بود در شرایط گلخانه ای با دمای بالا (> 24 درجه سانتی گراد) و طول روز کوتاه (<75/13 ساعت) 67/15 درصد تشکیل بذر داشته است. از این رو از این لاین ها می توان در برنامه هیبرید دو لاین بهره برد.
    کلیدواژگان: پایداری عقیمی، نرعقیمی سیتوپلاسمی، برنج
  • موسی الرضا وفایی تبار * صفحات 24-30
    به منظور بررسی تاثیر گزینش سالانه روی صفات کمی و کیفیت الیاف و همچنین روابط بین این صفات در لاین های رقم ورامین این مطالعه در سال های 1387 تا 1390 در ایستگاه مرکزی تحقیقات کشاورزی ورامین انجام گردید. در این آزمایش سالانه از جمعیت های لاین های اصلاحی بوته های ممتاز از نظر صفات ظاهری در مزرعه انتخاب گردیدند و سپس انتخاب نهایی بر اساس دو صفت مهم طول الیاف و درصد الیاف انجام شد. نتایج نشان داد که انتخاب بر اساس هر دو صفت با یکدیگر و انتخاب بر اساس طول در نهایت منجر به بدست آمدن نتیجه ی مشابه از نظر درصد الیاف در نسل بعد شده است در حالی که از نظر طول الیاف دو نوع انتخاب با یکدیگر متفاوتند به طوری که در حالت انتخاب همزمان برای هردو صفت، طول الیاف کاهش یافته است. همبستگی بین صفات درصد الیاف و طول الیاف در سال اول هرچند که از نظر آماری معنی دار نبود ولی مثبت بود در حالی که در سال های دوم و سوم این همبستگی منفی و معنی دار گردید. بنابراین ترتیب اولویت صفات در انجام گزینش تعیین کننده ی نوع این همبستگی خواهد بود.
    کلیدواژگان: پنبه، انتخاب لاین، کیفیت الیاف، همبستگی، صفات
  • غلامعلی رنجبر، فاطمه خادمی آقمشهدی * صفحات 31-39
    یک رشته DNA را می توان رشته ای بسیار طولانی روی الفبایی با 4 حرف در نظر گرفت. تعداد زیادی از دانشمندان سعی در رمزگشایی این رشته دارند. از آنجاییکه این رشته بسیار طولانی است، ابتدا بخش های کوتاه تری از آن که با هم همپوشانی دارند رمزگشایی می شود. البته مکان اصلی این بخش ها در DNA اصلی مشخص نیست. به نظر می رسد کوتاه ترین رشته ای که این بخش ها زیر رشته ای از آن می باشند تقریب مناسبی برای رشته DNA اصلی باشد. لذا این پژوهش بر آن است به ارائه یک الگوریتم تکاملی جهت انتخاب کوتاهترین ابررشته در یک DNA بپردازد. مسئله عملی مورد بحث در این پژوهش، مسئله کوتاه ترین ابررشته SSP1 است. در این راستا، با استفاده از الگوریتم بهینه سازی ازدحام ذرات PSO2 که در رده الگوریتم های تکاملی قرار دارد و با استفاده از زبان برنامه نویسی متلب نسخه R2011a به حل این مسئله پرداخته شد. در مقایسه با مسئله حل شده توسط الگوریتم ژنتیک، نتایج الگوریتم ازدحام ذرات روش برتری است.
    کلیدواژگان: DNA، کوتاه ترین ابررشته مشترک، الگوریتم بهینه سازی ازدحام ذرات
  • حمیدرضا میرکریمی *، احمد عباسی مقدم، جواد مظفری صفحات 40-46
    گونه های بیمارگر قارچی SPP Alternaria، موجب بیماری لکه موجی سیب زمینی می شوند. به منظور ارزیابی سطوح مقاومت در ژنوتیپ های دیپلوئید وحشی بانک ژن گیاهی ملی ایران، در قالب طرح کامل تصادفی به صورت فاکتوریل با سه تکرار در بانک ژن گیاهی ملی ایران در سال های 88-1387 تحت شرایط درون شیشه ای و گلخانه ای انجام شده علائم بیماری ثبت گردید. بر اساس محاسبه سطح زیر منحنی پیشرفت دو بیمارگر قارچی A. solani و A. tenuissima روی پنج نمونه ژنتیکی دیپلوئید 528-TN، 530-TN، 531-TN، 532-TN، 533-TN و آگریا (شاهد حساس) آزمایش طراحی شد. نتایج تجزیه واریانس در ارزیابی درون شیشه ای و گلخانه ای نشان داد که اثر بیمارگرها، نمونه های ژنتیکی و اثر متقابل آنها معنی دار بود. در ارزیابی درون شیشه ای، علائم بیماری از روز اول و سوم شروع و تا روز ششم ادامه داشت. در این ارزیابی برای بیمارگر A. solani نمونه ژنتیکی 533-TN در سطح پایین تر و نمونه ژنتیکی 531-TN و 530-TN در سطوح بالاتری از ژنوتیپ آگریا قرار گرفتند. در بررسی با بیمارگر A. tenuissima نمونه ژنتیکی 528-TN در سطح مشابه و نمونه های 533-TN و 531-TN در سطح بالاتری از آگریا قرار گرفتند. در ارزیابی گلخانه ای علائم بیماری در روز سوم شروع و تا روز بیستم ادامه یافت. در این ارزیابی بر اساس بیمارگر A. solani نمونه های 533-TN، 532-TN و 530-TN در سطوح پایین تر و نمونه های 531-TN و 528-TN در سطوح بالاتری از ژنوتیپ آگریا قرار گرفته است. با استفاده از بیمارگر A. tenuissima نمونه ژنتیکی 528-TN در سطح مشابه و نمونه 533-TN در سطح بالاتری از آگریا قرار گرفت.
    کلیدواژگان: ارزیابی، لکه موجی، سطح زیر منحنی پیشرفت بیماری، مقاومت
  • فرزانه فاضلی *، حمید نجفی زرینی، مهدی عارف راد، علی زمان میرآبادی صفحات 47-56
    به منظور بررسی ارتباط برخی از صفات مورفولوژیکی مهم با عملکرد دانه در سویا، سه رقم با پتانسیل عملکرد دانه مطلوب شامل JK، May439 و Cap و 15 لاین موتانت نسل چهارم (M4) حاصل از آنها، در آزمایشی در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که برای اکثر صفات به جز صفت تعداد شاخه فرعی در بوته بین ژنوتیپ ها اختلاف معنی داری وجود داشت. نتایج تجزیه همبستگی فنوتیپی نیز نشان داد که صفات تعداد غلاف کل (888/0) و شاخص برداشت (709/0) بیشترین همبستگی را با عملکرد داشتند. در نتایج تجزیه به عامل ها نیز چهار عامل مستقل از هم، مجموعا 14/88 درصد از تغییرات کل داده ها را توجیه نمودند. عامل اول 89/38 درصد از واریانس کل را توجیه نمود و به عنوان عامل عملکرد نام گذاری شد. مدل رگرسیون چندگانه با روش تجزیه رگرسیون گام به گام، برای عملکرد دانه نیز نشان داد که صفات تعداد غلاف در بوته، شاخص برداشت و ارتفاع اولین شاخه فرعی به ترتیب وارد مدل شده و در کل 90% از تغییرات عملکرد دانه را توجیه می کند. ضرایب همبستگی این صفات به ترتیب 888/0، 709/0 و 508/0- می باشد که همه آنها در سطح آماری 1% معنی دار گردید. در نتیجه این صفات می تواند به عنوان شاخص ترین صفت در برنامه اصلاحی سویا مورد توجه قرار گیرد. بطورکلی نتایج این مطالعه نشان می دهد که تاثیر اشعه گاما روی ارتفاع بوته منفی بوده و با کاهش ارتفاع گیاه در تمام تیمارهای مورد بررسی همراه بوده است. کوتاهترین ارتفاع بوته مربوط به May-150 بود که توانسته بود بیشترین عملکرد دانه را نیز به خود اختصاص دهد.
    کلیدواژگان: سویا، جهش، صفات مورفولوژیک، تجزیه به عامل ها
  • نازیلا کمالی، سعید نواب پور *، حسن سلطانلو، مهدی کلاته صفحات 57-67
    به منظور ارزیابی تاثیر تنش شوری بر بیان افتراقی ژن متالوتاینین، میزان کلروفیل، شاخص اکسیداسیون سلولی و برخی صفات مورفولوژیکی در گندم، آزمایشی به صورت کرت خرد شده- فاکتوریل در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی با چهار تکرار در سال 88-1387 در گلخانه دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان اجرا گردید. عامل اصلی شامل سه مرحله رشد (پنجه زنی، ساقه دهی و ظهور سنبله) و عامل فرعی ترکیب چهار سطح شوری (0، 100، 200 و 300 میلی مولار کلرید سدیم) و دو رقم گندم کویر (مقاوم) و فلات (حساس) بود. نمونه گیری تصادفی از برگ در سه مرحله رشدی صورت گرفت. صفات مورد مطالعه شامل وزن خشک اندام هوایی، سطح برگ، وزن ویژه برگ، سرعت رشد محصول، تعداد دانه، وزن هزار دانه، عملکرد دانه، میزان کلروفیل a و b، شاخص اکسیداسیون سلولی، میزان رادیکال سوپراکسید و میزان بیان نسبی ژن متالوتاینین بود. نتایج تجزیه و تحلیل آماری صفات مبین تاثیر معنی دار سطوح شوری بر کلیه صفات به جز وزن ویژه برگ بود. میزان وزن خشک اندام هوایی و ثبات کلروفیل همبستگی منطقی خوبی را در ارتباط با تحمل به شوری در رقم کویر نشان دادند. به طور کلی، افزایش تنش شوری موجب فزونی سطح شاخص اکسیداسیون TBARM گردید. این مسئله در مورد میزان رادیکال سوپراکسید به ویژه در مرحله ظهور سنبله صادق بود. بیان ژن متالوتاینین همبستگی بالایی با فراوانی رادیکال مزبور، به طور اخص در مرحله ظهور سنبله، نشان داد. این امر با توجه به نقش آنتی اکسیدانی ژن مزبور قابل انتظار بود و موید تحریک پذیری آغازگر ژن مزبور توسط رادیکال سوپر اکسید می باشد.
    کلیدواژگان: گندم، بیان ژن، متالوتاینین، تنش شوری، رادیکال سوپراکسید
  • فریبا کجوری *، غفار کیانی، قربانعلی نعمت زاده، یوسف قاسمی صفحات 68-75
    توت فرنگی گیاهی علفی، چند ساله، متعلق به خانواده فراگاریا و یکی از منابع غنی ویتامین ها و مواد معدنی است. مطالعه حاضر جهت تعیین مناسب ترین غلظت تنظیم کننده های رشد اکسین و سایتوکینین به منظور دست یابی به بیشترین بازده در تولید گیاهچه های درون شیشه ای گیاه توت فرنگی (رقم دیامانت) انجام گرفت. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار در محیط کشت پایه MS اجرا گردید. در این آزمایش سطوح مختلف از تنظیم کننده های رشد BA (2/0، 5/0، 1 و2 میلی گرم در لیتر) IBA وNAA (صفر، 1/0 و 5/0 میلی گرم در لیتر) در ترکیب با هم جهت باززایی ریزنمونه های نوک شاخساره و NAA و IBA (2/0، 5/0 و 1 میلی گرم در لیتر) جهت ریشه زایی به طور جداگانه بررسی شدند. تعداد و طول شاخساره های باززایی شده و میزان تولید ریشه و طول آن در هر ریزنمونه اندازه گیری و بررسی گردید. بالاترین میزان باززایی در محیط MS حاوی 1 میلی گرم در لیتر BA بدست آمد. بیشترین طول شاخساره در تیمار ترکیبی 5/0 میلی گرم در لیتر BA و 5/0 میلی گرم در لیتر IBA مشاهده شد. بیشترین میزان ریشه زایی در محیط کشت MS 2/1 حاوی 2/0 میلی گرم در لیتر NAA و طویل ترین ریشه در تیمار شاهد مشاهده گردید.
    کلیدواژگان: باززایی، تنظیم کننده های رشد، توت فرنگی، ریشه زایی، شاخساره
  • کیوان حسن پور لسکو کلایه *، جعفر احمدی، جهانفر دانشیان، صدیقه حاتمی صفحات 76-87
    تنش خشکی یک تنش غیرزنده است که سبب ایجاد واکنش های بیوشیمیایی و فیزیولوژیک متفاوتی در گیاه می گردد. به منظور بررسی اثر تنش خشکی بر روند تغییرات کلروفیل، فعالیت آنتی اکسیدانتی و محتوای پروتئین محلول کل برگ در پنج رقم گندم دوروم آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) در سال1389 اجرا گردید. پنج ژنوتیپ مختلف گندم دوروم شامل سیمره، کرخه، دنا، آریا و لاین D-79-15 در یک آزمایش فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی در شش تکرار و در دو شرایط نرمال و تنش خشکی ارزیابی شدند. در مرحله پنج برگی نمونه گیری جهت اندازه گیری مقدار پروتئین محلول و فعالیت آنزیم های ضداکسنده کاتالاز، پراکسیداز، سوپراکسیددیسموتاز و آسکوربیت پراکسیداز صورت گرفت. نتایج نشان داد که میزان پروتئین محلول در ژنوتیپ های مختلف مورد مطالعه در اثر تنش خشکی بطور معنی داری افزایش یافت ولی میزان کلروفیل کل گیاه کاهش پیدا کرد. از نظر کلروفیل a، b و کلروفیل کل رقم آریا بالاترین رتبه را در میان ارقام داشت. نتایج حاکی از آن بود که فعالیت آنزیم های ضداکسنده کاتالاز (CAT)، پراکسیداز (POX) و سوپراکسید دیسموتاز (SOD) در واکنش به تنش خشکی معنی دار گردید و افزایش نشان داد، در حالی که در اثر تنش کم آبی میزان فعالیت آنزیم آسکوربیت پراکسیداز کاهش یافت. رقم آریا بیشترین فعالیت آنزیم CAT را در برابر تنش خشکی از خود نشان داد و رقمی مقاوم در برابر تنش خشکی محسوب شد. رقم سیمره دارای فعالیت آنزیم POX زیادتری در شرایط تنش بود. کمترین فعالیت آنزیم POX در لاین D-79-15 مشاهده شد که رقمی حساس نسبت به سایر ارقام در برابر تنش خشکی محسوب می شود. رقم دنا بیشترین افزایش فعالیت آنزیم SOD و رقم کرخه دارای بیشترین افزایش فعالیت آنزیم APX در شرایط تنش بود.
    کلیدواژگان: گندم ماکارونی، تنش کم آبی، آنتی اکسیدانت، آنزیم
  • مهدی زرگانی *، غلامعلی رنجبر، شاهپور ابراهیم نژاد صفحات 88-95
    گندم با نام علمی (Triticum aestivum L.) گیاهی یک ساله و خودگشن، از خانواده گندمیان و دارای سه گروه 14، 28 و 42 کروموزومی با فرمول ژنومی AA، AABB، AABBDD می باشد که کروموزوم ها در سه ژنوم همیولوگ A، B و D قرارگرفته اند. ژنوم گندم بسیاربزرگ، شامل 109× 16 جفت باز بوده و دارای حدود 80 درصد DNA تکراری با متوسط 810 مگا جفت باز در هر کروموزوم با طول 10 میکرومتر است. گندم به عنوان مهم ترین گیاه زراعی در جهان و ایران و از جمله محصولات اساسی و استراتژیک است. این گیاه که نقش و اهمیت زیادی از جنبه های مختلف، هم در تولید و هم مصرف دارد و دارای ژنوتیپ های زیادی است که لازمه استفاده کارآمد و صحیح از آنها، شناسایی روابط ژنتیکی ژنوتیپ ها و تعیین سطوح تنوع می باشد. هدف از این مطالعه بررسی تنوع ژنتیکی و تعیین فاصله ژنتیکی بین تعداد 91 لاین دابل هاپلوئید موجود به همراه دو والد آنها با استفاده از نشانگرهای SSR (میکروساتلایت یا ریزماهواره) و ارزیابی توانایی ریزماهواره در تشخیص محتوای چندشکلی بر اساس تفاوت های موجود در ژرم پلاسم آنها می باشد. بر این اساس، تعداد آلل های چندشکل از 2 تا 8 با میانگین 6/5 متغیر بود و آغازگر Xgwm186 با 6 آلل بیشترین مقدار چندشکلی (87/0) و آغازگر Xgwm46 با 2 آلل کمترین مقدار چندشکلی (12/0) را نشان دادند. بعلاوه تعداد کل باندهای محاسبه شده توسط 11 جفت آغازگر SSR برابر 39 باند بود. تنوع و روابط ژنتیکی نمونه ها توسط روش های آماری نی و لی و UPGMA بررسی شد و هرکدام از لاین های مورد بررسی در گروه های مشترک طبقه بندی شدند.
    کلیدواژگان: گندم نان، نشانگرهای SSR، چندشکلی، تنوع ژنتیکی
  • مینا صیفی، جعفر احمدی *، محمدحسین فتوکیان صفحات 96-104
    در این تحقیق سی و سه رقم و لاین گندم نان ایرانی از نظر تنوع ریزمغذی های آهن، روی، کلسیم، منیزیم، آمونیوم و کلر دانه و تنوع آللی زیرواحدهای سنگین گلوتنین در قالب طرح لاتیس ساده با دو تکرار در سال زراعی 1389 مورد مطالعه قرار گرفتند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپهای مورد مطالعه از لحاظ همه صفات بجز میزان منیزیم و آمونیوم دانه اختلاف معنی داری وجود دارد. ضرایب همبستگی فنوتیپی بین میزان روی با آهن، منیزیم و آمونیوم دانه و همچنین همبستگی بین میزان آهن با کلسیم، منیزیم و کلر دانه معنی دار و مثبت بود. تجزیه خوشهای بر اساس میزان عناصر دانه ژنوتیپها را به سه گروه تفکیک نمود که بیش ترین فاصله ژنتیکی بین ارقام سپاهان و Line A و کم ترین فاصله ژنتیکی بین ارقام روشن و بزوستایا بود. در ارقام گندم نان مورد بررسی در مجموع 14 ترکیب آللی و 13 آلل تشخیص داده شد. میانگین کل امتیاز کیفیت گندم-های نان بر اساس زیرواحدهای سنگین گلوتنین در دامنه 5 تا 10 بوده و اکثر ارقام امتیازی معادل 6 داشتند. 15 درصد از ژنوتیپ ها امتیاز بالای کیفیت یعنی 8 تا 10 را دارا بودند. بیش ترین فراوانی در مکان ژنی Glu-A1 مربوط به زیرواحد Null (81/81 درصد)، در مکان Glu-B1 مربوط به زیرواحد 8+7 (4/48 درصد) و در مکان Glu-D1 مربوط به زیرواحد 12+2 (6/66 درصد) بود. در رقم سرخ تخم در مکان ژنی Glu-D1 ترکیب آللی شبیه 10+2 مشاهده شد که به صورت *10+1/2 نام گذاری شد. در بین ارقام مورد بررسی، رقم سایسون دارای بالاترین امتیاز (10) و بعد از آن به ترتیب ارقام پیشگام (امتیاز 9)، بهار و Line A (امتیاز 8) از لحاظ کیفیت گلوتنین بودند. همچنین Line A هم دارای بیش ترین میزان آهن،کلسیم و منیزیم دانه و هم دارای امتیاز مطلوب 8 از جهت کیفیت گلوتنین بود. بنابراین بسته به اهدف به نژادی می توان از این ارقام به عنوان والد در تلاقی ها استفاده نمود.
    کلیدواژگان: گندم، SDS، PAGE، آهن، روی، گلوتنین
  • شعله کیانی *، نادعلی باباییان جلودار، غلامعلی رنجبر، سید کمال کاظمی تبار، محمد نوروزی صفحات 105-114
    به منظور مطالعه نحوه عمل ژن در ارقام برنج از لحاظ عوامل موثر بر عملکرد، چهار رقم برنج با سطوح متفاوتی از صفات، مورد مطالعه قرار گرفتند. ابتدا تلاقی های مستقیم و معکوس بین ارقام سنگ طارم × گرده، IRRI2 × IR229 و تلاقی های برگشتی انجام گرفت. بذور F1 و تلاقی های برگشتی در سال های بعد کاشته و با خودگشن شدن بذرهای F1، نسل F2 ایجاد شد. بدین ترتیب ده نسل مختلف در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفتند. همه صفات کمی مورد بررسی برای دو تلاقی در شرایط مزرعه، دارای مقدار 2 χ معنی داری برای مدل افزایشی- غالبیت بودند (به جز صفت تعداد طول خوشه در تلاقی سنگ طارم × گرده) که وجود حداقل اثرات متقابل دو ژنی را نشان می دهد، آزمون مقیاس وزنی نشان داد که اجزای افزایشی-غالبیت همراه با اثرات متقابل افزایشی × افزایشی، افزایشی × غالبیت و اپیستازی از نوع مضاعف مسئول کنترل ژنتیکی صفات مرتبط با عملکرد می باشند. وراثت پذیری عمومی و خصوصی به ترتیب در دامنه 56/0 تا 98/0 و 03/0 تا 68/2 برآورد گردید. برای صفت ارتفاع بوته و وزن هزار دانه در تلاقی IRRI2 × IR229 تعداد فاکتورهای موثر بیشتر از یک ژن برآورد گردید.
    کلیدواژگان: اثرات ژن، برنج، تجزیه میانگین نسل ها، صفات کمی، برنج
  • سمانه عارفی، علیرضا نبی پور *، حبیب الله سمیع زاده صفحات 115-125
    به منظور برآورد قابلیت ترکیب پذیری لاین های آفتابگردان در شرایط نرمال آبی و تنش خشکی، تحقیقی با استفاده از 41 ژنوتیپ آفتابگردان، شامل 13 والد پدری، دو والد مادری و 26 هیبرید حاصل از آن ها در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار در دو محیط تنش خشکی و بدون تنش خشکی اجرا شد. بر اساس نتایج تجزیه واریانس مرکب، تنش خشکی اثر معنی داری روی تظاهر صفات داشت. تجزیه واریانس برای صفات مختلف نشان داد که اثر تیمار، میانگین مربعات والدین در مقابل تلاقی، اثر والدین، اثر تلاقی ها و نیز اثر تسترها برای اکثر صفات در هر دو محیط معنی دار شد. اثر لاین ها در شرایط بدون تنش برای صفات روز تا رسیدگی، ارتفاع بوته و عملکرد دانه و در شرایط تنش برای اکثر صفات معنی دار شد که بیانگر وجود تفاوت معنی دار بین ترکیب پذیری عمومی لاین هاست. اثرات متقابل لاین × تستر در شرایط بدون تنش فقط در مورد صفت وزن هزار دانه و در شرایط تنش برای طول دوره گلدهی، ارتفاع بوته، عملکرد دانه و عملکرد روغن معنی دار بود. بر اساس ارزیابی ترکیب پذیری ها، تستر CMS19 و هیبرید CMSb × R7 به ترتیب به عنوان مناسب ترین لاین و هیبرید در هر دو شرایط تعیین شدند.
    کلیدواژگان: ترکیب پذیری، واریانس افزایشی، واریانس غالبیت، وراثت پذیری، تنش خشکی
  • نقی حسین زاده فشالمی، زین العابدین شهادتی مقدم، غفار کیانی *، محمدرضا صلواتی، پیمان زمانی، عبدالرحیم مهدوی، رضا علی نژاد صفحات 126-134
    تنوع ژنتیکی اساس و پایه کار اصلاح نباتات بوده و بدون آن اصلاح ژنتیکی دایمی گیاهان امکان پذیر نمی باشد. این بررسی به منظور مطالعه تنوع ژنتیکی و طبقه بندی ارقام مختلف توتون تیپ شرقی به اجرا در آمد. در این بررسی تعداد 36 رقم موجود در بانک بذر مرکز تحقیقات و آموزش تیرتاش در قالب طرح لاتیس ساده 6×6 از نظر 19 صفت مورفولوژیکی و شیمیایی مورد ارزیابی قرار گرفتند. نتایج حاصل از تجزیه واریانس نشان داد که بین ژنوتیپ های مورد مطالعه از نظر کلیه صفات اختلاف آماری معنی داری وجود داشت. بیشترین و کمترین مقدار ضرایب تغییرات ژنوتیپی به ترتیب مربوط به درصد قند و درصد نیکوتین و بیشترین و کمترین مقدار ضرایب تغییرات فنوتیپی به ترتیب مربوط به عملکرد برگ خشک و درصد ازت پروتیینی بود. صفات درصد خاکستر کل دارای بیشترین وراثت پذیری عمومی و درصد ازت پروتیینی و درصد فسفر دارای کمترین وراثت پذیری عمومی بودند. در تجزیه به عامل ها، 6 عامل اصلی و مستقل تحت عناوین عملکرد و صفات مرتبط با آن (عامل 1)، صفات ذایقه ای (عامل 2)، صفات وابسته به نیتروژن (عامل 3)، ارتفاع بوته (عامل 4)، تعداد برگ (عامل 5) و رسیدگی برگ توتون (عامل 6) بدست آمد که 80 درصد تنوع کل بین ارقام را توجیه نمود. با استفاده از تجزیه خوشه ایبه روش حداقل واریانس وارد، ژنوتیپ های مورد مطالعه در 7 گروه به ترتیب با 6، 5، 3، 8، 2، 4 و 8 ژنوتیپ، طبقه بندی گردید.
    کلیدواژگان: توتون، تنوع ژنتیکی، تجزیه خوشه ای، تجزیه به عامل ها
  • مهتاب صمدی گرجی *، علی زمان میرآبادی، ولی الله رامئه، مریم حسن پور، افشین اسماعیلی فر صفحات 135-144
    به منظور بررسی اثرات موتاسیون القایی حاصل از پرتودهی سه دز اشعه گاما 500، 700 و 900 گری در نسل M2 دو رقم کلزا PF و RGS003، همراه با تیمارهای شاهد در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار مورد مطالعه قرار گرفت. لاین های انتخابی نسل سوم موتاسیون (M3) از نظر صفاتی مانند ارتفاع، تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف، میانگین طول غلاف و وزن هزار دانه ارزیابی شدند. نتایج تجزیه واریانس داده های حاصل از آزمایش نشان داد که اثر هر سه دز اشعه بر اکثر صفات مورد مطالعه در هر دو رقم معنی دار بود و تعداد غلاف در بوته در هر یک از ارقام PF و RGS003 به ترتیب در دزهای 500 و 900 گری اشعه بیشترین ضریب تنوع را داشت که این موضوع بیان کننده تاثیرپذیری بیشتر این صفت نسبت به پرتودهی اشعه گاما است. دزهای اشعه گاما مورد استفاده در اکثر صفات مورد مطالعه بیشترین ضریب تنوع را در رقم PF ایجاد کردند که نشان دهنده عکس العمل بیشتر این رقم نسبت به تیمار موتاژنی بوده است. مقایسه میانگین لاین های آزمایشی با شاهد نشان داد که چهار لاین در رقم PF و یک لاین در رقم RGS003 نسبت به شاهد از نظر تعداد غلاف در بوته، تعداد دانه در غلاف و وزن هزار دانه برتری داشته و به عنوان لاین های برتر در نظر گرفته شدند. نتایج این بررسی نشان می دهد پرتودهی اشعه گاما قادر است تنوع مطلوبی در صفات مورد بررسی در برخی لاین ها ایجاد کند که می توانند به عنوان منابع مناسب ژرم پلاسم در تولید و بهبود واریته های برتر در برنامه های اصلاحی مورد استفاده قرار گیرند.
    کلیدواژگان: کلزا، موتاسیون القایی، اشعه گاما و پرتودهی
|
  • Pages 1-13
    This study was conducted to evaluate 100 safflower genotypes (Carthamus tinctorius L.) under two moisture stress environments (non-stress and drought stress) during 2012 using a simple lattice design. Results showed that drought stress significantly decreased some traits such as seed yield per plant (21. 2%)، number of heads per plant (18. 7%)، oil percent (1. 8%) and biological yield (15. 3%). Result also indicated that number of heads per plant is the main factor decreasing seed yield under drought stress. The highest genetic diversity was observed for seed yield and its components in both moisture conditions (non-stress and drought stress). The lowest heritability was belonged to biologic index (35%) and the highest was for plant height (89%). Between yield components the highest heritability were belonged to number of seed per head (87%) and 1000-seed weight (85%). According to cluster analysis based on 10 Euclidean distances all of the genotypes were categorized into three groups. Iranian genotypes were separated from other genotypes which largely consistent with the geographic origin. Results indicate some foreign genotypes are suitable for breeding of undesirable traits of Iranian genotypes such as late-maturity and tallness.
    Keywords: Safflowers, Drought stress, Inheritance, Cluster analysis
  • Pages 14-23
    Evaluation of sterility stability between male sterile lines for favorite lines selection is necessary to production of hybrid rice program. So that in present research utilization of 7 cytoplasmic male sterile lines (A line) and 33 male sterile lines product of 7th backcrosses of Iranian varieties with IRRI standard male sterility lines. Experiment was based on a split plot to time design in RCBD. Results of variance analysis showed significant line × time interaction for pollen sterility and panicle at 5% level. Pollen sterility means comparison indicated that five varieties Nemat، Shastak mohammadi، Gerde، Hasani rishak ghermez and Khazar in all crosses with standard lines showed complete sterile in 9 evaluation stages and allocated as completely sterile and stable lines that can be used as sources for transforming sterility genes into new varieties. Pollen and panicle sterility percent of means comparison indicated that Hasani A line despite bearing complete sterility in four stages (3، 10، 17، 7 to 14)، have partial fertility in three stages (6، 6، 7 in greenhouse) and have been maximum seed production percentage (25. 67%) in 2 initial stages of plant. seed production percentage of IR68899A line that shown the most sterility in all stages was 15. 67% at high temperature (> 24c°) and low light (< 13. 75 h) conditions in greenhouse. Therefore، could be utilized for two line hybrid programs.
    Keywords: Sterility stability, CMS, Rice
  • Pages 24-30
    In order to evaluate of annual selection effects on quality and quantitative traits as well as traits relations among cotton lines of Varamin cultivar. present study was performed during 2008-2011 at central station of research center of Varamin. Elite lines were selected annually from breeding lines population in view of morphological traits at the farm and then final selection was done based on fiber length and fiber percent as two important traits. The results showed that selection based on both traits together and selection based on fiber length، finally caused to get the same result in term of fiber percent in the next generation while in term of fiber length، the two kind of selections were different، so that in case of simultaneous selection for both traits، the fiber length was decreased in the next generation. Although the correlation between fiber percent and fiber length in the first year was not statistically significant but it was positive، while in the second and third years it was negative and significant. Therefore the character priority in selection could change the kind of this relationship.
    Keywords: Correlation, Fiber quality, Gossypium, Line selection
  • Pages 31-39
    A DNA string can be supposed a very long string on alphabet with 4 letters. Numerous scientists attempt in decoding of this string. since this string is very long، a shorter section of it that have overlapping on each other will be decoded. There is no information for the right position of these sections on main DNA string. It seems that the shortest string (substring of the main DNA string) is a proper estimation of the main DNA string. Therefore aims of the present study is demonstrating an evolutionary algorithm for selecting the shortest superstring into a DNA string. The practical problem in current study is the shortest superstring problem (SSP). We solve the problem using particle swarm optimization algorithm (PSO) in evolutionary algorithm level by programming language MATLAB version R2011a. In comparison with solving problem by genetic algorithm، the result of present study was much better than the above mentioned algorithm.
    Keywords: DNA, Shortest Common Superstring, Particle Swarm Optimization Algorithm
  • Pages 40-46
    Species of pathogenic fungi Alternaria SPP developed early blight disease on potato. In order to evaluate the resistance levels of wild diploid accessions of National Plant Gene bank of Iran، a factorial randomized complete design with three replications was performed in National Plant Gene Bank under in vitro and greenhouse condition during 2007-2008 and disease symptoms were recorded. Based on area at disease progress curve for each of two pathogenic fungi A. solani and A. tenuissima disease development on five diploid accessions i. e: TN 528، TN 530، TN 531، TN 532، TN 533 and Agria (susceptible chek) experiment has been designed. Analysis of variance result of in vitro and greenhouse evaluation indicated significant effects of pathogens، sample of genotypes and their interaction. In vitro evaluation، symptoms were observed the first and third days after inoculation via in vitro evaluation، in which، continued up to date sixth. By using A. solani accession TN 533 and accessions TN 531 and TN 530 were at lower and higher levels than Agria. Respectively، mean while، by causing A. tenuissima accession TN 528 and TN 533 and TN accessions TN 531 were at semilar and higher level than that of Agria. Disease symptoms during green house evaluation began on the third day and continued until the day twentieth. During this part accessions: TN 533، TN 532 and TN 530 were at the lower levels compare with Agria and accessions: TN 531 and TN 528 were at higher levels when A. solani has been used. When A. tenuissima was applied accession TN 528 was at semilar level and accession TN 533 was in higher level than Agria.
    Keywords: Evaluation, Early blight, Area under the disease progress curve, Resistance
  • Pages 47-56
    The relationship between some important morphological traits with seed yield in 18 soybean genotypes inclusive three cultivars (JK، May and Cap) and 15 M4 mutant lines were investigated using randomized complete block design with four replications. Results of analysis of variance indicated that there were significant differences between genotypes in all traits except the number of branches per plant. Analysis of phenotypic correlation showed that the seed yield has a positive correlation with total number of pods (0. 888) and harvest index (0. 709). Four factors were determined by factor analysis، which justified 88. 14 % of total variation. The first factor justified 38. 89 % of total variation that defined as yield factor. Stepwise regression analysis for seed yield showed 90 % of variation of yield، as a dependent variable justified with number of total pods per plant، harvest index and plant height. These correlation coefficients of studied traits were 0. 888، 0. 709 and -0. 508، respectively. Therefore، these traits can be notability used in soybean breeding programs. In general، result of present study suggested that gamma irradiation negatively affected on plant height. The May-150 mutant line، with the lowest plant height is able to be accounted for the highest seed yield.
    Keywords: Soybean, Mutation, Morphologic traits, Principal factor analysis
  • Pages 57-67
    In order to evaluate salinity stress effects on differential expression of metallothionein gene، chlorophyll content، TBARM and some agronomic traits in wheat، the experiment has been carried out using split factorial format based on RCBD design with 4 replications in 2008-09. The main factor included three developmental stages (tillering، stem elongation، heading) and sub factors included factorial arrangement of two wheat cultivars (Kavir and Falat) and 4 salinity levels (0، 100، 200 and 300 mM). The seeds have been sown in pots containing perlit and cocopit (2:1) and were nutritioned with Hogland solution. Leaf samples were taken at three growth stages. The studied traits included shoot dry weight، leaf aria، special leaf weight، growth rate، seed number، seed weight، grain yield، chlorophyll a-b، TBARM، superoxide ion content and metallothionein gene expression. Results of statistical analysis showed significant effects of salinity levels on all traits except special leaf weight. Shoot dry weight and chlorophyll stability showed strong correlation in favor of resume salt stress in Kavir cultivar. Generally، increased salinity stress resulted in high TBARM index. It was almost the same for super-oxide radical specially at heading stage. Metallothionein gene expression showed high correlation with the amount of this radical specifically in heading stage. This was expected given the anti-oxidant role of the gene، and confirmed this gene promoter induced by super oxide radical.
    Keywords: Wheat, Gene expression, Metallothionein, Salt stress, Super, oxide radical
  • Pages 68-75
    Strawberry is perennial، herbaceous plants belonging to the family of fragaria، with a rich source of vitamins and minerals. The aim of present study was to evaluate the effects of different concentrations of growth regulators including auxin and cytokinin to identify the best hormonal concentration to obtain the highest yield of in vitro produced plantlets from strawberry cv Diamante. Experiment was performed in a factorial experiment based on a completely randomized design، using the basal MS culture medium. In this experiment the effects of different concentrations of BA (0/2، 0/5، 1 and 2 mg/l)، IBA (0، 0/1 and 0/5 mg/l) and NAA (0، 0/1 and 0/5 mg/l) alone or in combination with each other for regeneration of shoot tip explants and NAA (0/2، 0/5 and 1 mg/l) and IBA (0/2، 0/5 and 1 mg/l) for rooting were studied alone. Number and length of shoots and roots produced per explants were evaluated. Results showed that the highest number of regeneration obtained from MS medium included 1 mg/l BA. The highest shoot length was found in the combined treatment of BA and IBA (0/5 + 0/5) mg/l. The maximum rooting was observed in the 1/2 MS medium containing 0/2 mg/l NAA and the longest roots obtained from control treatment.
    Keywords: Growth regulators, Regeneration, Rooting, Strawberry, Shoot
  • Pages 76-87
    Drought stress as an abiotic stress causes different biochemical and physiological responses in plants. To study changes in chlorophyll، total soluble protein and antioxidant activity due to drought stress، we conducted an experiment on five durum wheat varieties (selected from the Seed and Plant Improvement Institute in Karaj) at research greenhouse of Imam Khomeini International University in 2010. Five varieties (Seymareh، Karkheh، Dena، Aria and D-79-15) were cultivated in a factorial experiment based on completely randomized design with six replicates in both normal and water stress conditions. The sampling was done at five leaf stage for measuring total soluble protein، catalase (CAT)، peroxidase (POX)، ascorbate peroxidase (APX) and super oxid dismutas (SOD) enzymes activity. Results showed that total soluble protein increased significantly، but total amount of chlorophyll decreased due to drought stress. Amount of chlorophyll a، b and total chlorophyll for cultivar Aria، was maximum. Also، the results showed that activity of CAT، SOD and POX increased due to stress، while stress caused a decrease in the activity of APX. Cultivar Aria had the highest catalase enzyme activity against drought stress and was considered as drought resistant cultivar. Seymareh had the highest POX activity under stress. The lowest POX activity was for line D-79-15 and was recorded more sensitive to stress than other varieties. Dena and Karkheh showed the highest increase in super oxid dismutas and ascorbate peroxidase enzyme activity under stress condition، respectively.
    Keywords: Antioxidant, Durum wheat, Drought stress, Enzyme
  • Pages 88-95
    Wheat (Triticum aestivum L.) is a member of the Poaceae family، an annual and self-pollinated crop which has three groups of 14، 28 and 42 chromosomes with genome formula AA، AABB، AABBDD that the chromosomes are located in three homeologous genomes A، B and D. Wheat has an extremely large genome of 16 × 109 base pairs with more than 80% repetitive DNA and an average of 810 mega base pairs in each chromosome with 10 µm length. Wheat is the most important crop in universe and in Iran، known as strategic and basic commodities. This crop plays an important role in both aspects of production and consumption with a lot of genotypes that requires efficient and accurate means of identifying their relationships and determining their genetic diversity levels. Present study aims to determine the genetic diversity and genetic distances of 91 doubled haploid lines of wheat and their parents using SSR markers and assess the ability of microsatellite markers for detecting polymorphisms based on the variants among their germplasm. Results showed that the number of alleles per locus ranged from 2 to 8 and the allelic value of polymorphism information content (PIC) ranged from 0. 12 for Xgwm46 to 0. 87 for Xgwm186 with an average of 0. 5. A total of 39 alleles were detected. Diversity and genetic relationships of the samples were analyzed using Nei and Li and UPGMA statistical methods and the studied lines were classified into three common groups.
    Keywords: Triticum aestivum, SSR Marker, Polymorphism, Genetic diversity
  • Pages 96-104
    In this research to investigate the variation of iron، zinc، calcium، magnesium، ammonium and chloride micronutrient and glutenin subunits allele variation، 33 wheat cultivars and lines were studied in lattice design with two replications during 2011 cropping season. The results of ANOVA showed significance differences among genotypes for all traits with except for seed magnesium and ammonium content. Simple correlation coefficients between seed zinc content with seed iron، ammonium and magnesium content and also correlations between seed iron content with the amount of seed calcium، magnesium and chloride were positive and significant. Cluster analysis based on seed micronutrients grouped the genotypes into three clusters with the highest genetic distance between Sepahan and Line A and the lowest genetic distance between Roshan and Bezostaya. In total، 14 allele combinations and 13 alleles were detected in bread wheat. The Glu-1 loci scores ranged from 5-10، with an average of 6. Fifteen percent of the genotypes had high scores from 8 to 10. The highest frequency at locus Glu-A1 was for subunit Null (81. 81%)، in Glu-B1 for subunit 7 +8 (48. 4%) and in Glu-D1 for subunit 2+12 (66. 6 %) respectively. In Sorkhtokhm variety the allelic composition at Glu-D1 locus was similar to 2+10 and was named 2/1+10*. Among the cultivars، Saysvn had the highest score (10) for glutenin quality and followed by Pishgam (score 9)، Bahar and LineA (score 8). Also line A had the highest amount of iron، calcium and magnesium as well as favorite glutenin quality with scores 8. Consequently، these cultivars could be selected as the parent in crosses depending on breeding goals.
    Keywords: Glutenin, Iron, SDS, PAGE, Wheat, Zinc
  • Pages 105-114
    In order to study mode of gene action in rice for the traits related to yield، four varieties of rice were investigated. Direct and reciprocal crosses have been done between parents Sang-Tarrom and Gerdeh، IR229 and IRRI2 and their back crosses. The F1 and BC seeds were grown in 2006 and F1 plants were selfed for obtaining F2 seeds. Therefore، 10 different populations (generations) including P1، P2، F1، RF1، BC1، RBC1، BC2، RBC2، F2 and RF2 were planted in a randomized complete block design with three replications. The Additive×Dominance model was significant for the traits in both crosses (except number of panicle length trait in Sang-e-Tarrom×Gerdeh cross). The join scaling test indicated that the inheritance of traits related to yield was described by Additive×Dominance components، non-allelic interactions mainly Additive×Additive and Additive×Dominance and duplicate epistasis. Estimated of narrow and broad-sense heritability for two crosses was 0. 56 to 0. 98 and 0. 03 to 2. 68 respectively. More than one major gene group appeared to be involved for the expression of 1000-grain weight and plant height while the remaining traits showed the presence of at least one major group of genes for controlling their inheritance.
    Keywords: Generation mean analysis, Gene effect, Quantitative traits, Rice
  • Pages 115-125
    In order to investigate the combining ability of sunflowers lines under normal conditions and drought stress، a study was conducted at the Seed and Plant Improvement Institute، Karaj، Iran in 2006. A total of 41 treatments including 2 CMS and 13 restorer lines as well as their 26 corresponding hybrids were evaluated in two irrigation conditions، in a line x tester approach. The analysis of variance indicated that significant differences existed among genotypes، parents، parents against crosses، crosses and testers for most of the studied traits. The effects of lines were significant for days to maturity، plant height and grain yield in non-stress conditions، and for most of the traits in stress condition s. The effect of line × testers was significant for seed weight in non-stress condition، and for days to flowering، seed yield، plant height and oil yield in stress condition. Assessment of general and specific combining abilities showed that CMS19 (tester) and CMSb × R7 were best line and hybrid in both conditions، respectively.
    Keywords: Combining Ability, Additive Variance, Dominant Variance, Heritability, Drought stress
  • Pages 126-134
    Genetic diversity is the base of plant breeding. In present study 19 chemical and morphological traits in 36 genotypes were investigated with a 6×6 simple lattice design in Tirtash Education and Research Center. Results showed significant differences among genotypes for all studied traits. The highest and the lowest genotypic variation coefficient were related to percentage of sugar and nicotine، respectively. The highest and the lowest phenotypic variation coefficient were attributed to cured leaf yield and percentage of protein nitrogen، respectively. Broad sense heritability was the highest for percentage of total ash (92. 7) and the lowest for percentage of protein nitrogen (13. 9) and percentage of Phosphorus (22. 2). In factor analysis، six main and independent factors were identified; yield and related morphological characteristics (factor 1)، tobacco taste characteristics (factor 2)، nitrogen dependent characteristics (factor 3)، plant height (factor 4)، number of leaves (factor 5) and effective trait on tobacco leaf ripening (factor 6). These factors explained up to 80% of total variation among varieties. Cluster analysis based on Ward''s minimum variance classified genotypes into seven cluster s including 6، 5، 3، 8، 2، 4 and 8 genotypes، respectively.
    Keywords: Tobacco, Genetic diversity, Cluster analysis, Factor analysis
  • Pages 135-144
    In order to evaluate of the effects of induced mutation doses of gamma irradiation 500، 700 and 900 Gry، the M2 generation of two rapeseed varieties including RGS003 and PF، were studied along with control treatments in a randomized complete block design with three replications. Selected lines of third-generation of mutation (M3) were evaluated for plant height (cm)، number of pods per plant and seeds per pod، pod length (cm) and 1000 seed-weight (gr). Effect of gamma irradiation doses in most traits were significant for both varieties while، number of pods per plant showed the highest C. V. in PF and RGS003 at doses of 500 and 900 respectively. Results indicated that the traits highly affected from gamma radiation. The PF mutants had the highest C. V. for most traits، showing it is highly affected from gamma irradiation. Mean comparison of the traits showed that four lines of PF and one line of RGS003 indicated better than control plant height، number of pods per plant، seeds per pod and seed weight. Results demonstrated that gamma irradiation is suitable for producing desirable variation and can be used as suitable genetic resources for producing superior varieties.
    Keywords: Rapeseed, Induced mutation, Gamma ray, irradiation