فهرست مطالب

  • پیاپی 3 (پاییز 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/09/13
  • تعداد عناوین: 6
|
  • رحیم سرور* صفحات 1-22
    تعریف جایگاه جدید برای نقش آفرینی حریم پایتخت در فرایند توسعه ی منطقه ی کلانشهری تهران در کنار معضلات ساختاری در زمینه های ساخت و ساز، تصرف های غیرقانونی و بخشی نگری مدیریت حاکم بر آن، سبب شده که مدیریت وضعیت کنونی در کنار ارائه تصویری از روند تحولات آینده، در کانون توجه محافل علمی و اجرایی قرار بگیرد. آینده نگری تحولات جمعیت و گسترش سکونت گاه های غیررسمی، یکی از اولویت هایی است که نه تنها خود به تنهایی محور بسیاری از جلسات و مطالعات شده است، بلکه تحقق پذیری برنامه های راهبردی مدیریتی نیز تا حدود زیادی به شناسایی و ارزیابی روندهای بلندمدت آن بستگی دارد، به همین اعتبار تهیه ی این مقاله در دستور کار قرار گرفت تا بتوان از رهگذر آن با ارائه مدلی از آینده نگری روند تحولات اسکان های غیررسمی در حریم پایتخت، بحثی هرچند مقدماتی در این رابطه آغاز کرد. هدف اصلی این مقاله، ورود مقدماتی به آینده نگری تحولات اسکان های غیررسمی در حریم تهران و ارائه راهبردهای مدیریتی است، نوع تحقیق، اسنادی – تحلیلی بوده و برای تدوین آن از انواع منابع و مستندات رسمی استفاده شده است. یافته های مقاله نشان می دهد که در سناریوی خوش بینانه نیز شاهد تداوم روند رشد جمعیت و به تبع آن تداوم برخی معضلات در زمینه هایی همچون تصرف ها و تفکیک های غیرقانونی زمین، ساخت و سازهای غیررسمی و گسترش سکونت گاه های خودرو خواهیم بود، بنابراین جدیت اراده ی ملی به ارتقای موضوع حریم در نظام تصمیم گیری، به کارگیری ساختار مدیریتی فراگیر و مختص حریم در سطوح کلان و میانه در کنار بازبینی قوانین و مقررات و شناسایی خلاء های فضایی- عملکردی و ارائه ی ساختار مدیریتی یکپارچه از جمله سیاست هایی است که می تواند به تعدیل وضعیت و کاهش اثرات منفی در کنار توانمندسازی امکانات مادی و انسانی موجود در این حوزه بپردازد.
    کلیدواژگان: مدیریت راهبردی، آینده نگری، مدل سازی، حریم تهران، اسکان غیررسمی
  • مهین نسترن، احمد شاهیوندی، مرتضی بابایی* صفحات 23-48
    امنیت به عنوان یکی از مهم ترین بسترهای لازم برای سفر و جابجایی محسوب می شود، به عبارتی تامین امنیت گروه های مختلف گردشگر با فرهنگ ها، مذاهب و قومیت های گوناگون، امری ضروری است. انواع مختلف گردشگری تنها در محیطها و فضاهای امن شکل گرفته و به حیات خود ادامه داده است. با توجه به اهمیت صنعت گردشگری در بین جوامع مختلف و ارزش درآمدزایی که این صنعت برای کشورهای گردشگر پذیر دارد، توجه به امنیت گردشگران بسیار حائز اهمیت است. از این رو پژوهش حاضر با هدف بررسی وضعیت ابعاد گوناگون امنیت مانند؛ امنیت روانی، امنیت اقتصادی، امنیت اجتماعی و امنیت محیطی محورهای گردشگری شهر اصفهان صورت پذیرفته است. این پژوهش از پژوهش های کاربردی است و روشی که برای بررسی وضعیت امنیت محورهای گردشگری شهر اصفهان به کار رفته، روش تحلیل واریانس یک طرفه یا آنووا(Anova) می باشد. جامعه آماری این پژوهش را گردشگرانی تشکیل میدهند که در زمان تکمیل پرسشنامه ها در محورهای گردشگری جلفا، زاینده رود و بازار حضور داشته اند. از هر محور 50 گردشگر به عنوان حجم نمونه انتخاب شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که تفاوت معناداری بین محورهای گردشگری مورد نظر پژوهش در ابعاد امنیت روانی، امنیت اقتصادی و محیطی با سطح اطمینان 95 درصد وجود دارد، در بعد امنیت اجتماعی نیز تفاوتی بین محورهای مورد بررسی وجود ندارد. همچنین با توجه به نتایج آزمون مقایسه تعقیبی فیشر میتوان گفت محور زاینده رود در اکثر ابعاد امنیت نسبت به دو محور دیگر امنیت کمتری دارد.
    کلیدواژگان: امنیت روانی، امنیت اقتصادی، امنیت اجتماعی، امنیت محیطی، گردشگری، محورهای گردشگری، شهر اصفهان
  • سعید کامیابی*، سید خلیل سیدعلی پور، مرتضی حسن آبادی صفحات 49-64
    امروزه در امر تصمیم گیری در مساله مکان یابی استفاده از تکنیک های تصمیم گیری چند شاخصه همراه با سیستم اطلاعات مکانی نتایج کاراتری ارائه می دهد. بنابراین پژوهش حاضر با هدف ارائه یک رویکرد جدید در مکان یابی پناهگاه و کمک به تصمیم گیران و متولیان امور شهری و پدافند غیرعامل درهنگام بروز احتمالی خطر و بحران در اولویت بندی مکان های مناسب و انتخاب مکان بهینه برای احداث پناهگاه چند منظوره در سطح شهر سمنان انجام شد. از روش تاپسیس برای تعیین وزن معیارهای تصمیم و اولویت بندی نواحی شهری و سیستم اطلاعات جغرافیایی در شناسایی مکان های مناسب و از فرایند تحلیل سلسله مراتبی در اولویت بندی مکان ها و انتخاب مکان بهینه استفاده شد. پژوهش به روش توصیفی –تحلیلی که از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ نوع روش پیمایشی بود. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه مقایسات زوجی و همچنین پرسشنامه محقق ساخته تاپسیس بود که در اختیار پنج نفر از خبرگان قرار گرفت. نتایج پژوهش حاکی از آن است که هر دو بعد مکانی و مدیریتی در مساله مکان یابی پناهگاه چند منظوره مورد توجه قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: مکان یابی، پناهگاه، تاپسیس، سیستم اطلاعات مکانی، فرایند تحلیل سلسله مراتبی
  • مجید معصومی، بهناز اژدری، محمد جواد ملکوتی* صفحات 65-96
    شهرستان مرزی هیرمند که در شمال شرق استان سیستان و بلوچستان قرار دارد به دلیل هم مرز بودن با کشور افغانستان و وجود رودخانه و بازارچه مرزی به عنوان دو عامل ژئوپلیتیکی و ژئواکونومی از اهمیت بسزایی برخوردار است. بنابراین سوال مطرح شده در این پژوهش این است که آیارودخانه و بازارچه مرزی شهرستان هیرمند به عنوان دو عامل ژئوپلیتیکی و ژئواکونومی این شهرستان در برقراری امنیت اجتماعی شهرستان هیرمند و روابط اقتصادی بین ایران و افغانستان تاثیر گذار بوده است؟ با توجه به سوال مطرح شده، فرضیه ی اصلی مطرح شده بدین گونه است که به نظر می رسد؛ با توجه به فقدان راه های تجاری دیگر میان ایران و افغانستان عوامل ژئوپلیتیکی و ژئواکونومی شهرستان هیرمند در روند رشد روابط اقتصادی و برقراری امنیت در این شهرستان موثر بوده است. از سوی دیگر قرار گرفتن رود هیرمند به عنوان مرز و قراردادهایی که با دخالت دولت های دیگر میان ایران و افغانستان بسته شده است، خود اهمیت امنیتی این موضوع را نشان می دهد. در نتیجه می توان گفت که وابستگی متقابل دو کشور به دلیل قرار گرفتن رود هیرمند به عنوان مرز و نیاز افغانستان به منابع اقتصادی ایران از طریق بازارچه مرزی و ترانزیت کالا باعث ایجاد و گسترش روابط سیاسی و اقتصادی میان ایران و افغانستان شده است. در این پژوهش سعی شده با استفاده از روش تحقیق علی و شیوه ی بررسی اسناد و کتابخانه ای و ابزار فیش برداری، برقراری امنیت اجتماعی در شهرستان هیرمند و حکمیت ها و قراردادهای میان دو کشور وبا مصاحبه وجمع آوری آمار و اطلاعات اقتصادی به بررسی و تجزیه و تحلیل روابط اقتصادی بین ایران و افغانستان پرداخته شده است.
    کلیدواژگان: ژئوپلیتیک، ژئواکونومی، رودخانه مرزی، امنیت، بازارچه مرزی، افغانستان
  • وحید ریاحی، فریوش نامداری*، اصغر پاشازاده، عسگر جسارتی صفحات 97-126
    به طور کلی ساماندهی و اسکان عشایر با هدف توسعه و عمران جامعه ی عشایری، محرومیت زدایی و خدمات رسانی بهتر به این جامعه و همچنین ایجاد امنیت انجام می گیرد. در ایران نیز این راهبرد در طی سال های گذشته در مناطق عشایری اجرا شده و از همین رو ارزیابی آثار و پیامدهای آن به خصوص از نظر امنیتی از اهمیت بسیاری برخوردار است. بر همین اساس در این مقاله امکان توسعه و بهبود زندگی عشایر در ایران در دو حالت کوچ و اسکان در قالب یک چارچوب مفهومی منسجم مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی این تحقیق ارزیابی اثرات حاصل از اجرای طرح ساماندهی اسکان عشایر کله کوهی در شهرستان ساوه است. داده های مورد نیاز با روش میدانی و از طریق ابزار پرسشنامه(محقق ساخته) و مصاحبه عمیق باسرپرست خانوار و همچنین روش کتابخانه ای/ اسنادی جمع آوریشده است. جامعه ی آماری تحقیق را 89 خانوارتشکیل می دهد که برای همگی آنها به روش تمام شماری توسط محقق پرسشنامه تکمیل شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که طرح ساماندهی و اسکان عشایر کله کوهی در ساوه تا حدودی امنیت شغلی و اقتصادی در پی تحولات شغلی، ناامنی و آسیب های فرهنگی و اجتماعی در پی تغییرات فرهنگی، امنیتبهداشتی و غذایی در پی دسترسی به امکانات، رضایت از کیفیت زندگی، افزایش امنیت جانی و مالی و همچنین بهبود استفاده از مواد غذایی و باعث تغییر در الگوی کالاهای مصرفی بادوام شده است.
    کلیدواژگان: ارزیابی آثار، طرح اسکان عشایر، امنیت، ایل کله کوهی، ساوه
  • لطفعلی کوزه گرکالجی*، سیوان نوری صفحات 127-150
    افزایش لجام گسیخته جمعیت شهری و بروز حاشیه نشینی باعث افزایش گرایش به مادی گرایی، کجروی، بی عاطفه گی و بروز بزهکاری می گردد. از آنجا که در شهرها افراد شناختی از یکدیگر نداشته و در نتیجه کنترل و نظارت اجتماعی برعملکرد آنان از میان رفته است، نابهنجاری های اجتماعی در شهرها بیشتر زمینه بروز پیدا می کنند. شهر سنندج در دهه های اخیر با رشد سریع شهرنشینی مواجه بوده و متاثر از آن مناطق زیادی به صورت حاشیه نشینی و اسکان های غیر رسمی در این شهر رشد کرده و در بسیاری از موارد اینگونه مناطق بسترهایی را برای بروز جرائم فراهم آورده است. این پژوهش با تاکید بر رابطه مکان با بروز جرم و با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی به شناسایی و تحلیل کانون های جرم خیز در دو ناحیه 6 و 7 شهر سنندج پرداخته است. در ابتدا ضمن بررسی ویژیگی های کالبدی، اجتماعی و اقتصادی شهر، نقاط جرم خیز در سطح نواحی 6 و 7 شناسایی گردید. سپس با روش تحلیل همبستگی و با استفاده از سامانه اطلاعات جغرافیایی به میزان ارتباط میان مکان و بروز اعمال مجرمانه پرداخته و نتایج آن به صورت تحلیلی و گرافیکی بیان گردیده است. برای تهیه نقشه ها با روش فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) ضرایب اهمیت هر کدام از معیارها تعیین و با تلفیق آنها در سامانه اطلاعات جغرافیایی نقشه نهایی میزان جرم خیزی در سطح مناطق 6 و 7 شهر سنندج تولید گردید.
    کلیدواژگان: جرم خیزی، کانون های بحران شهری، فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP)، سامانه اطلاعات جغرافیاییGIS
|
  • Rahim Sarvar* Pages 1-22
    Defining a new position for the role of capital city boundary in the development process of Tehran metropolis along with considering the structural problems of construction field, illegal possessions and their dominant sectional approach have put the "status quo management along with a picture of the future developments" at the center of attention of academic and executive authorities; accordingly, many executive plans and case studies have been put atop agenda by the pertinent organizations. As a result, it was planned to prepare an article by which proposition of a futurology model of developments of informal settlements in the city boundary become possible. The study aims at analyzing primarily the futurology of developments of the informal settlements in Tehran boundary and offering managerial strategies. The documentary-analytical method was used to conduct the study and various official resources and documents were employed to set down the article. Our findings show that even optimistically we will experience increasing trend of population growth and hence some problems including illegal possessions, illegal separation of lots, illegal constructions and extension of substandard settlements. Thus, the national will to improve boundaries, taking advantage of a pervasive and boundary-pertinent managerial structure in medium and macro levels along with revising regulations and identifying spatial-performance gaps and offering an integrated managerial structure can be some of the useful policies set to adjust the status quo and to decline negative impacts as well as to invigorate the existing material and human facilities in this sphere.
    Keywords: strategic management, modeling, Tehran Boundary, informal settlements
  • Analyse various Aspects of Security in Touristy Axes of Isfahan / Case study: Julfa axe, The Isfahan Bazar axe, The Zayandeh Roud axe from 33 Pol bridge to Khajou bridge
    Mahin Nastaran, Ahmad Shahivandi, Morteza Babaei* Pages 23-48
    Security is required as one of the most important contexts for travel and movement. In other words, it is necessary to provide security for different groups of tourism, with cultures, religions and ethnic's diversity, and different historical periods show different types of tourism formed and has survived in the environment and safe spaces. Regarding, the offered importance of tourism industry among different communities and the tourist income given to these countries, attention to security of tourists is important. The present study seeks to assess the various aspects of security like psychological, economic, social and environmental security of tourism axe in Isfahan. It was attempted to survey Isfahan tourism axes, by using descriptive and analytic approach. The methods which are used for surveying of Isfahan security tourism axes are ANOVA test. Statistic society of this research consists of the tourists that had presented in Julfa, Zayandeh Rood and Bazar tourism axes at the time of complete the questionnaires and the sample size is 50 tourists of each axe. The results show that; with 95 percent confidence level there is a Significant difference between aspects of psychological, economic and environmental security of the tourism axe,, and In the aspect of social security, there is no difference between the axes. The results of Fisher's post Hoc comparison tests indicated that in most aspects, the level of security in Zayandeh Rood axe was significantly different from the tourism axes of Bazar and Julfa.
    Keywords: Psychological security, Economic security, Social security, tourism, security, Isfahan city, physical indicators, touris
  • Saeid Kamyabi*, Seyyed Khalil Seyyed Alipour, Morteza Hasanabadi Pages 49-64
    Today, so it seems that using Multiple Attribute Decision Making (MADM) method side Geography Information System (GIS) for site selection present more effective result. The purpose of this research was to present a new approach to site selection of shelter and to help the decision makers of semnan shelter in prioritizing suitable sites and selecting optimum site in order to establish its new branches. TOPSIS is used for weighting criteria and ranking regions of city and GIS is used in recognizing sites and AHP is used in prioritizing sites and selecting optimum site. This research is analytical-descriptive with applicable aim and analytical procedure. The instrument to collect data was AHP pair wise comparison questionnaire and TOPSIS self - designed questionnaire that is given 5 shelter experts. The results of this research indicated that the both dimensions of spatial and managerial are considered in site selection of new shelter.
    Keywords: Site Selection, shelter, TOPSIS, GIS, AHP
  • Majid Masoomi, Behnaz Ajdari, Mohammad Javad Malakouti* Pages 65-96
    Hirmand, the boundary province is one of strategic and geo-political points near the Iran-Afghan border that has made this region more important than ever. Hirmand River as the borderline between Iran and Afghanistan, and because of its grave importance in Sistan area, has a crucial role in Iran-Afghan’s political relationships. Also, the boundary market of Milak has an important role in economic relationships between Iran and Afghanistan. So the question that this research deals with is that “Do the geo-political factors of Hirmand affect economic-political relationships between Iran and Afghanistan?” According to the question, the main hypothesis is that (due to lack of other commercial roads between Iran and Afghanistan) Hirmand’s boundary market seems to be effective in the development of economic relationships, and Hirmand river in political relationships between the two countries. On the other hand, Hirmand River’s location as the border and the pacts signed with the interference of other governments between Iran and Afghanistan proves this fact. Also, Hirmand river’s features and its role and effects as the geo-political factor in political relationships and the effects of Hirmand’s boundary market as the geo-economic factor in economic relationships between the two countries have been studied in this research. As a result, the mutual dependence of the two countries caused by Hirmand River’s location as the border, Afghanistan’s needs for Iran’s economic sources, the boundary market and transits through it resulted in establishing and developing the political and economic relationships between Iran and Afghanistan. The purpose of this study was set to analyze the political relationships, pacts and agreements using casual research methods, document-library analysis method and note-taking; and to analyze the economic relationships through interviews, collecting statistics and economic information.
    Keywords: geo, politic, geo, economic, boundary river, border, security, boundary market
  • Vahid Riahi, Farivash Namdari*, Asghar Pashazadeh, Asgar Jesarati Pages 97-126
    Generally organizing and settling of tribes is mainly done with the aim of development, rubbing off deprivation and better services to the underserved population and also securing this society. In Iran this strategy has been implemented during the last years in the tribal areas. Therefore, the evaluation of its effects and consequences, especially the security effects on tribal communities is very important. Therefore in this paper, the possibility of development and improvement the lives of tribes in Iran have been studied in both migration and settlement in the form of a coherent conceptual framework. The main purpose of this study is evaluating the effects of implementing the settlements plan Kalehkoohi tribes in Saveh city. Required data have been collected by field method using a questionnaire (designed by the researcher) and depth interviews with heads of households and also by a library/ documents method. The statistical population of research consists of 89 families that for all of them with methods of counting all the questionnaires have been completed by the researcher. The results indicate that Organization and settlement plan of Kalekoohi tribes in Saveh, it has caused to some extent security of job and economic in the case of career changes, cultural and social insecurity and vulnerability in the case of cultural changes, health and food security by access to facilities, satisfaction with the quality of life, increased human and financial security and also improvement the use of food and changes in patterns of consumer durable goods.
    Keywords: Impact Assessment, Tribes settlement plan, Security, Kalekoohi tribe, Saveh
  • Lotfali Koozegar*, Sivan Noori Pages 127-150
    Unbridled increase in urban population and the incidence of marginalization, will leads to increases the tendency to materialism, deviations, heartlessness and the incidence of crime. People in urban areas did not know each other, the social control on their behaviors has gone, and due to this social abnormalities occur more in urban areas. In recent decades, Sanandaj has experienced the rapid growth of urbanization, and consequently a large number of areas have grown as marginalized and informal settlements around the city and in many cases, these areas provide contexts for the occurrence of crimes. In this study, we emphasized on the relationship between the incidence of crime and place, and then based on this, we tried to identify and analyze the crime centers in tow region of Sanandaj (6 and 7). First, we examine the physical, social and economic features of the city and identified crime prone areas over the regions 6 and 7. Then bye correlation analysis research method and using geographic information system, examined the relationship between location and incidence of criminal acts and the results expressed analytically and graphically. For mapping, important factor of each criterion was determined by analytic hierarchy process (AHP) method and by incorporate this factors into the GIS the final crime map for the regions 6 and 7 was produced.
    Keywords: Crime Prone, Urban Crisis Centers, Geographic Information System (GIS), analytic hierarchy process (AHP)