فهرست مطالب

دانش حسابداری - پیاپی 21 (تابستان 1394)
  • پیاپی 21 (تابستان 1394)
  • تاریخ انتشار: 1394/06/21
  • تعداد عناوین: 7
|
  • غلامحسین مهدوی، سمیه حسینی نیا صفحات 7-31
    درک عوامل موثر بر تاخیر در ارائهگزارش حسابرسی مهم است؛ زیرا، به طور مستقیم بر به موقع بودن گزارش های مالی به عنوان یکی از مهم ترین ویژگی های کیفی صورت های مالی اثر می گذارد. ارائه دیرهنگام اطلاعات حسابداری، در تصمیم گیری های اقتصادی و مالی ارزش ندارد. در این مقاله، رابطه بین اثربخشی کیفیت حسابرسی (از طریق سه عامل: تغییر حسابرس، تخصص حسابرس در صنعت و نوع گزارش حسابرس) و کاهش تاخیر در ارائهگزارش حسابرسی شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بررسی می شود. نمونه پژوهش شامل 64 شرکت بورسی در بازه زمانی 1391-1384 و روش مورد استفاده برای آزمون فرضیه ها رگرسیون داده های ترکیبی است. نتایج آزمون آماری فرضیه های پژوهش نشان می دهد که بین نوع گزارش حسابرس با تاخیر در ارائهگزارش حسابرسی، رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. یعنی، در صورت دریافت گزارش حسابرسی تعدیل شده، تاخیر در ارائهگزارش حسابرسی بیشتر می شود. هم چنین، نتایج پژوهش نشان می دهد که بین تغییر حسابرس و تخصص حسابرس در صنعت با تاخیر در ارائهگزارش حسابرسی، رابطه معنادار آماری وجود ندارد. یعنی، تغییر حسابرس و تخصص حسابرس در صنعت باعث کاهش تاخیر در ارائهگزارش حسابرسی نمی شود.
    کلیدواژگان: کیفیت حسابرسی، تغییر حسابرس، تخصص حسابرس در صنعت، نوع گزارش حسابرس، تاخیر در ارائهگزارش حسابرسی
  • قاسم بولو، مسعود حسنی القار صفحات 33-56
    هموارسازی سود به طور قابل توجهی تحت تاثیر انتظارات در مورد سودهای آینده است، و بیش اطمینانی مدیریت بر این انتظارات اثر می گذارد. مدیران بیش اطمینان در نتیجه این باور که آن ها اطلاعات ویژه ای در اختیار دارند (که دیگران ندارند)، دقت اطلاعات خود و به تبع آن سودها و جریان های نقدی آتی واحد تجاری خود را بیش از حد تخمین می زنند و چشم انداز مثبتی از ریسک و بازده آتی شرکت دارند. در پژوهش حاضر به بررسی تاثیر بیش اطمینانی مدیریت بر هموارسازی سود پرداخته شده است. جامعه آماری پژوهش را شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1388 تا 1392 تشکیل می دهد. در این پژوهش، برای اندازه گیری بیش اطمینانی مدیریت از دو معیار مبتنی بر تصمیمات سرمایه گذاری استفاده شده است. معیار هموارسازی سود مورد نظر در این پژوهش نسبت انحراف معیار سود عملیاتی به انحراف معیار جریان نقد عملیاتی که هر دو براساس کل دارایی ها تعدیل شده اند. نتایج پژوهش نشان می دهد که بیش اطمینانی مدیریت به طور معناداری منجر به افزایش هموارسازی سود می گردد. همچنین یافته ها نشان داد در شرکت های با ریسک سیستماتیک بالاتر، احتمال هموارسازی سود بیشتر است.
    کلیدواژگان: بیش اطمینانی مدیریت، هموارسازی سود، تصمیمات سرمایه گذاری مدیریت، جریان نقد عملیاتی
  • ناصر ایزدی نیا، مصطفی دری سده، مسعود نرگسی صفحات 57-85
    پژوهش حاضر به بررسی نقش قانون بازار اوراق بهادار ایران (مصوب سال 1384) در رابطه با مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی و مدیریت سود واقعی می پردازد. با توجه به تفکیک کامل مقام ناظر و مقام اجرایی، تاکید بر شفافیت اطلاعات و در نظر گرفتن مجازات هایی برای فعالیت های گزارشگری غیرواقعی مدیران، انتظار می رود پس از تصویب این قانون، ریسک مدیریت اقلام تعهدی افزایش، و در نتیجه، استفاده از آن کاهش یافته باشد و در عوض، مدیریت واقعی سود افزایش یافته باشد زیرا کشف آن نسبتا دشوارتر است. برای بررسی این موضوع، از اقلام تعهدی اختیاری به عنوان معیار مدیریت سود تعهدی و از ترکیب جریان نقد عملیاتی غیرعادی، هزینه های تولیدی غیرعادی و هزینه های اختیاری غیرعادی به عنوان معیار مدیریت واقعی سود استفاده شد و فرضیات پژوهش با استفاده از داده های 97 شرکت پذیرفته شده در بورس، طی یک دوره ده ساله (از پنج سال قبل تا پنج سال پس از تصویب قانون) مورد آزمون قرار گرفت. یافته ها نشان داد وقتی شرایط اقتصادی، تفاوت های خاص شرکت ها، و برخی دیگر از عوامل تاثیرگذار بر مدیریت سود را از طریق تحلیل رگرسیون چندگانه کنترل می کنیم، در دوره پس از تصویب قانون بازار اوراق بهادار، مدیریت سود تعهدی روندی کاهشی داشته است اما مدیریت واقعی سود روند افزایشی پیدا کرده است. در واقع، مدیران تا حدی روش های مدیریت واقعی سود را جایگزین دستکاری اقلام تعهدی نموده اند.
    کلیدواژگان: مدیریت سود، مدیریت سود مبتنی بر اقلام تعهدی، مدیریت واقعی سود، قانون بازار اوراق بهادار ایران
  • احمد خدامی پور، حجت حسینی نسب، حسین حیاتی صفحات 87-112
    هدف این پژوهش بررسی واکنش بازار به اخبار خوب یا بد شرکت ها با توجه به نوع پیش بینی سود سال قبل آن ها، تمایل مدیران به حفظ یا اصلاح شهرت خود در پیش بینی و مقایسه تمایل مدیران به مدیریت افزایشی سود از طریق انواع مختلف مدیریت سود با توجه به نوع پیش بینی سال قبل آن ها می باشد. بدین منظور صورت های مالی 86 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی سال های 1385-1391 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. به منظور دست یابی به اهداف پژوهش، شرکت ها بر اساس نوع پیش بینی سال قبل و سال جاری و محتوای اخبار پیش بینی سال جاری گروه بندی شدند. سپس با در نظر گرفتن ساختار ترکیبی داده ها و آزمون های آماری مناسب فرضیه ها آزمون شدند. نتایج بیانگر آن است که واکنش بازار به پیش بینی سود با محتوای اخبار خوب (بد)، زمانی که پیش بینی دوره قبل بدبینانه (خوشبینانه) است، مثبت تر (منفی تر) از حالتی است که پیش بینی دورهقبل خوشبینانه (بدبینانه)است.همچنین مدیران در پیش بینی های خود از ثبات رفتاری برخوردار می باشند.علاوه براین، نتایج حاکی از این است که پیش بینی خوشبینانه در دورهقبل می تواندعاملی جهت مدیریت افزایشی سود در دوره جاری باشد.
    کلیدواژگان: پیش بینی سود مدیریت، واکنش بازار، مدیریت سود، محتوای اخبار پیش بینی سود
  • محمدحسین ودیعی، پری صفری صفحات 113-131
    عدم تقارن اطلاعاتی سبب شکل گیری جریان ناکارای اطلاعاتی می شود. این جریان ناکارای اطلاعاتی می تواند بر عملکرد شرکت ها اثر گذار باشد. یکی از مزیت های اصلی گروه تجاری، کاهش سطح عدم تقارن اطلاعاتی است. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثر عدم تقارن اطلاعاتی بر عملکرد در گروه های تجاری می باشد. برای آزمون فرضیه های پژوهش 1395 سال شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در طی دوره مالی 10 ساله 1382 تا 1391 بررسی شده است. نتایج این مطالعه نشان داد که بین عدم تقارن اطلاعاتی و نرخ بازده دارایی ها (عملکرد شرکت) رابطه منفی و معنادار وجود دارد. همچنین، نتایج این تحقیق نشان داد که شرکت های عضو گروه های تجاری در مقایسه با شرکت های مستقل نرخ بازده دارایی بیشتری دارند. همچنین شرکت های عضو گروه های تجاری متنوع در مقایسه با شرکت های وابسته به سایر گروه های تجاری (غیر متنوع) نرخ بازده بالاتری دارند. سایر یافته ها نشان داد که سطح عدم تقارن اطلاعاتی در شرکت های وابسته به گروه های تجاری ازشرکت های مستقل کمتر است. شواهد نشان می دهد که میزان عدم تقارن اطلاعاتی در شرکت های وابسته به گروه های تجاری متنوع از شرکت های وابسته به سایر گروه های تجاری(غیر متنوع) پایین تر است.
    کلیدواژگان: عدم تقارن اطلاعاتی، گروه های تجاری، عملکرد شرکت
  • سیدعلی واعظ، محمدحسین قلمبر، نسرین قنواتی صفحات 133-154
    هدف این پژوهش بررسی تاثیر رقابت در بازار محصول بر کیفیت سود (اقلام تعهدی اختیاری، دستکاری فعالیت های واقعی، هموارسازی سود و قابلیت پیش بینی سود) برای 131 شرکت پذیرفته شده در بورس تهران در قالب 17 طبقه صنعت و در دوره زمانی 1391- 1385 است. بدین منظور برای سنجش هرچه بهتر رقابت در بازار از 8 شاخص رایج در این زمینه استفاده شده و سپس با بهره گیری از تکنیک تحلیل عاملی، این شاخص ها در 3 عامل رقابت بالقوه، رقابت بالفعل و سودآوری صنعت (به عنوان متغیر کنترلی) خلاصه شدند. نتایج پژوهش بر اساس داده های تابلویی و تلفیقی بیانگر آن است که رقابت بالفعل در کل رابطه معناداری با کیفیت سود ندارد. اما، رقابت بالقوه رابطه مثبت و معناداری با کیفیت سود صنایع مورد بررسی دارد. به عبارتی، در شرایط رقابتی ناشی از تهدید ورود رقبای جدید به بازار، شرکت های حاضر در بازار مجبور به گزارش سود با کیفیت تر از طریق کاهش در مدیریت سود (اعم از دستکاری در اقلام تعهدی و فعالیت های واقعی)، می شوند که این موضوع باعث افزایش قابلیت پیش بینی سود خواهد شود. با این حال، این کاهش انگیزه در مدیریت سود به معنای عدم وجود دستکاری در سود نیست، بلکه شرکت های حاضر در چنین صنایعی همان حداقل دستکاری در سود را در جهت هموارسازی بیشتر سود انجام می دهند تا با از بین بردن نوسانات آن، محتوای اطلاعاتی سود را درباره جریان های نقدی آینده بهبود بخشند.
    کلیدواژگان: رقابت در بازار محصول، رقابت بالقوه، رقابت بالفعل، کیفیت سود، تحلیل عاملی
  • حمید احمدزاده، افسانه سروش یار صفحات 155-176
    یکی از مهمترین تصمیمات مالی مدیران تعیین سطح نگهداشت وجه نقد است. بررسی نتایج بسیاری از تحقیقات پیشین موید این واقعیت است که عدول از سطح بهینه نگهداشت وجه نقد قادر است عملکرد شرکت و ارزش بازار آن را تضعیف نماید. در این راستا هدف پژوهش حاضر پاسخ به این سوال است که آیا محافظه کاری در حسابداری و کیفیت سود قادر است ارزش نهایی نگهداشت وجه نقد را بهبود بخشد. افزون بر این نقش محافظه کاری بر ارزش بازار وجه نقد نگهداری شده در سطوح مختلف محدودیت تامین مالی مورد مطالعه قرار می گیرد. به منظور آزمون فرضیه های پژوهش از تحلیل رگرسیون چند متغیره و اطلاعات مالی 111 شرکت عضو نمونه بین سال های 1380 تا 1391 استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که محافظه کاری ارزش نهایی نگهداشت وجه نقد را بهبود می بخشد. همچنین افزایش میزان محدودیت در تامین مالی از نقش محافظه کاری در بهبودبخشی به ارزش بازار وجه نقد می کاهد. نتیجه دیگر تحقیق حاکی از رابطه منفی کیفیت سود و ارزش نهایی نگهداشت وجه نقد است.
    کلیدواژگان: محافظه کاری حسابداری، کیفیت سود، نگهداشت وجه نقد، ارزش بازار شرکت
|
  • Pages 7-31
    It is important to understand the factors that affect audit report delay، since this directly affects the timeliness of financial reporting، which is one of the most important qualitative attributes of financial statements. Old accounting information has not worth in the economic and financial decisions. This paper investigated the relationship between effectiveness of the audit quality (in terms of auditor change، auditor industry specialization and type of auditor’s report) and reduction of audit report delay for the companies listed in the Tehran Stock Exchange. In this study، the sample consists of 64 companies in the period 2005-2012، and for testing the hypothesis the statistical panel data regression was used. The results showed that there is a positive and significant relationship between types of auditor’s report with audit report delay. That is، audit report delay is higher for receiving qualified audit report. Also، the results showed that there is not a significant relationship between either auditor change or auditor industry specialization and audit report delay. That is، auditor change and auditor industry specialization do not lead to reduction in audit report delay.
    Keywords: Quality, Auditor Change, Auditor Industry specialization, type of auditor's report, audit report delay
  • Pages 33-56
    Earnings smoothing is affected significantly by expectations about future earnings، and overconfidence affects such expectations. Overconfident managers by the belief that they possess special information (that the others do not) overestimate their information integrity and consequently their firms’ future earnings and cash flows، and usually have positive perspective on firm’s future risks and returns. This study investigates the impact of managerial overconfidence on earnings smoothing. The statistical population for this study consists of companies listed in the Tehran Stock Exchange between the years 2009 and 2013. To measure overconfidence، two criteria are defined that are based on investment decisions. Earnings smoothing is measured by the ratio of standard deviation of operating earnings to standard deviation of operating cash flow، both based on adjusted total assets. The results from research indicated a significant positive relationship between managerial overconfidence and earnings smoothing. Also، the results showed in the firms with higher systematic risk، the probability of earnings smoothing is more.
    Keywords: Managerial Overconfidence, Earnings Smoothing, Manager's Investment Decisions, Operating Cash Flow
  • Pages 57-85
    Earnings management has negative impact on the transparency of financial information، and leads to decreasing the quality of financial reporting process. Earnings management can be limited by corporate governance. Legal supervision is one of the outside strategies for corporate governance and responsibility، which has an undeniable role in confronting such situations. Thus، the objective of this study is investigating the role of Security Market Act as supervisory process over capital market in Iran، in opposition to earnings management (accrual-based and real earnings management). To investigate this issue، discretionary accruals and a combination of abnormal cash flow (from operations، abnormal product expenses and abnormal discretionary expenses) have been considered as proxies for accrual-based earnings management and real earnings management، respectively. The collected data from a sample of 97 companies، listed in the Tehran Stock Exchange in the years 2001 to 2010، was analyzed by multiple regression analysis. The results indicated that there are a significant and negative relationship between accrual-based earnings management and Security Market Act، and a significant and positive relationship between real earning management and this Act.
    Keywords: Earnings Management, Accrual, Based Earnings Management, Real Earnings Management, Securities Market Act of Iran
  • Pages 87-112
    The objective of this research is to investigate the reaction of market to the companies’ bad or good news، according to their earnings forecast in the last year، the managers’ inclination to keep or improve their fame in forecasting، and comparing managers'' inclination towards upward earnings management with different types of earnings management and with respect to their last year forecast. To achieve this، the financial statements of 86 companies listed in the Tehran Stock Exchange between the years 1384-1390 were analyzed. To reach the research objective، the companies were categorized according to their last and current year forecasts، and their forecast contents. Then، considering the combined structure of the data، and using the statistical tests as T test، correlative coefficient of Pierson، and OLS، the hypotheses of the research were tested. The results showed that the market reaction to the earnings forecast with good (bad) news، when the last period forecast was optimistic (pessimistic)، is more positive (more negative) than when the last period forecastis pessimistic (optimistic). Also، the results showed managers tend to be stable in earnings forecast. Additionally، the results showed the last period optimistic forecast could be considered the factor leading to upward earnings management in the current period.
    Keywords: Management Earnings Forecast, Market Reaction, Earnings Management, Earnings Forecast News Content
  • Pages 113-131
    Information asymmetry leads to formation of inefficient information. This inefficiency may affect firm’s performance. One of the main advantages of business groups is lowering the levels of information asymmetry. This study aims at investigating the effect of information asymmetry on performance in business group. To test the research hypothesis، 1395 year-companies from listed companies in the Tehran Stock Exchange in a 10 financial year from 1382 to 1391have been studied. The results indicated that there exists a negative relationship between information asymmetry and the rate of return on assets (ROA) (firm performance). Also، the results showed that firms in business groups have higher ROA than independent firms. Additionally، the firms in variety business groups have higher ROA than the firms in the other business groups. The other findings indicated that the level of information asymmetry in the firms affiliated with business groups is less than that in the independent firms. Also، the rate of information asymmetry in the firms in variety business groups is lower than that in the firms affiliated with the other business groups.
    Keywords: Information Asymmetry, Business Groups, Firm Performance
  • Pages 133-154
    This study investigates the effects of product market competition on earnings quality in 131 companies listed in the Tehran stock exchange in the context of 17 industries during 1385-1391. First، in order to provide a better assessment of the market competition، 8 common indicators were used. Then، using the factor analysis technique، these indicators were summarized in the three factors of potential competition (from entry thread of new competitors to the market)، existing competition (from existing rivals) and industry profitability. Using panel and pooled data regressions، the research hypotheses were tested. Results indicated that there is not a significant relationship between existing competition and earnings quality، but، there is a significant and positive relationship between potential competition and earnings quality. In other words، when the entry thread of new competitors to market increases، the existing firms in the market are forced to report earnings at high quality by reduction in earnings management، including manipulation of accruals and real activities. This increases the predictability of earnings. However، the reduction in earnings management incentives does not mean absence of earnings manipulation، rather the least earnings manipulation by firms in the industries continues to create more earnings smoothness for eliminating earnings volatility that improves earnings information content about future cash flows.
    Keywords: Earnings Quality, Product Market Competition, Potential Competition, Existing Competition, Factor Analysis
  • Pages 155-176
    One of the most important financial decisions of managers is determining the level of cash holdings. Recent studies find that deviation from the optimal level of cash holdings may reduce the market value of company and its performance. This paper investigates whether accounting conservatism and earnings quality could mitigate the value destruction associated with increase in cash holdings. Furthermore، this study investigates the role of accounting conservatism on marginal value of cash holdings، considering financial constraints. To test the search hypothesis، we used multiple regression analysis and the financial data of 111 sample companies in the period 2001 to 2012. The results indicated that accounting conservatism could mitigate the value destruction associated with an increase in cash holdings. Also، increasing the level of financial constraint reduces the role of accounting conservatism in improvement of market value of cash holdings. Furthermore، the relationship between earnings quality and marginal value of cash holdings is negative.
    Keywords: Accounting Conservatism, Earnings Quality, Cash Holdings, Value of Company