magiran.com: فصلنامه منابع طبيعي ايران، شماره 6003

شماره جديد اين نشريه


	تبليغات

http://www.magiran.com/ijnr



اين مجله از دوره 62 به چهار مجله مجزا تفكيك شده است.

فصلنامه منابع طبيعي ايران فصلنامه كشاورزي داراي رتبه علمی - پژوهشی به زبان فارسي - انگليسي سال شصتم، شماره 3، پاييز 1386 402 صفحه

	تعيين تركيب مناسبي از عناصر ژئوشيميايي براي جداسازي واحدهاي سنگ شناسي حوضه پخش سيلاب پلدشت شاهرخ حكيم خاني ، حسن احمدي ، جعفر غيوميان ، سادات فيض نيا ، محمدرضا بي همتا صص 693-711 چکيده
	به دليل وجود مشكلات زياد در كاربرد روش هاي سنتي ، روش انگشت نگاري يا رديابي يا به طور ساده تر منشايابي كه بر استفاده از خصوصيات فيزيكي ، ژئوشيميايي و آلي رسوب و منابع رسوب متكي است، به عنوان روشي جايگزين و مناسب براي تعيين منابع اصلي رسوب و اهميت نسبي آنها مورد توجه محققان قرار گرفته است. اولين مرحله روش ياد شده، انتخاب تركيبي از ويژگي هاي متمايز كننده است كه منابع رسوب را به طور دقيق و واضح جدا كنند. در اين تحقيق، سعي شده است تركيبي مناسب از عناصر ژئوشيميايي كه قادر به جداسازي واحدهاي سنگ شناسي باشند، در يكي از زير حوضه هاي حوضه ايستگاه پخش سيلاب پلدشت واقع در شهرستان ماكو استان آذربايجان غربي تعيين شود. با تهيه نقشه سنگ شناسي، واحدهاي سنگ شناسي حوضه به عنوان منابع رسوب در پنج گروه طبقه بندي شدند. نمونه هاي معرف تغييرات هر يك از گروه هاي سنگ شناسي شامل تغييرات كاربري، فرسايش هاي زير سطحي و شيب، در مجموع به تعداد 106 نمونه برداشته شد. با جدا كردن نمونه هاي كوچك تر از 63 ميكرون، غلظت 18 عنصر ژئوشيميايي براي بخش ياد شده اندازه گيري شد. در ادامه، بعد از اطمينان از نبود داده هاي پرت و تاثيركم عدم برقراري فرض هاي نرمال و برابري ماتريس هاي كواريانس بر نتايج، براي انتخاب تركيب مناسب از روش تحليل تشخيص استفاده شد. براي حذف تاثير مسئله هم خطي بر نتايج تحليل تشخيص، تركيبي از عناصر طوري انتخاب شد كه علاوه بر داشتن كمترين هم خطي، بيشترين درصد طبقه بندي صحيح يا توان جداسازي را داشته باشد. تركيب به دست آمده شامل 12 عنصر از عناصر ياد شده (Co، Cr، Cu، Ni، Pb، Sb، Zn، Al، Mn، K، Na و Mg) است كه حدود 7/87 درصد نمونه هاي خاك را درست طبقه بندي مي كند. در ضمن 18 عنصر مورد بررسي از نظر توان جداسازي واحدهاي سنگ شناسي رتبه بندي شدند كه از ميان آنها عنصر Ni، مهم ترين و دو عنصر As و Sr كم اهميت ترين هستند. کليدواژگان: عناصر ژئوشيميايي ، منابع رسوب ، واحدهاي سنگ شناسي ، پلدشت ، تحليل تشخيض و منشايابي

	تهيه نقشه فرسايندگي باران براي حوضه درياچه نمك شاهرخ حكيم خاني ، محمدحسين مهديان ، محمود عرب خدري صص 713-726 چکيده
	قدرت فرسايندگي باران نقش زيادي در فرسايش خاك دارد و نشان دهنده قابليت فرسايش در مناطق مورد نظر است. اين عامل به طور معمول در قالب شاخص هاي فرسايندگي كه مبتني بر خصوصيات بارندگي هستند، بيان مي شود. شاخص هاي مختلفي وجود دارد كه در محل ايستگاه هاي هواشناسي قابل محاسبه اند و براي برآورد آن در نقاط ديگر بايد نقشه هاي فرسايندگي ترسيم شود. در اين تحقيق به منظور تهيه نقشه فرسايندگي باران براي حوضه درياچه نمك، ابتدا وضعيت ايستگاه ها از نظر پراكنش، كيفيت و نوع داده ها بررسي شد. با مرور مطالعات و تحقيقات انجام شده در سطح جهان و با توجه به محدود بودن ايستگاه هاي مجهز به باران نگار و برخي عوامل ديگر، شاخص فورنيه اصلاح شده كه بر اساس آمار بارندگي ماهانه قابل محاسبه است، مورد استفاده قرار گرفت. به اين منظور، شاخص مذكور در 182 ايستگاه داراي بيش از 20 سال آمار بارندگي محاسبه شد. كمترين و بيشترين مقدار شاخص فورنيه اصلاح شده به ترتيب حدود 14 و 95 ميليمتر با ميانگين 44 ميليمتر به دست آمد. براي تهيه نقشه فرسايندگي از ميان روش هاي TPSS با توان هاي 2، 3، 4 و 5 و با و بدون متغير كمكي، ميانگين متحرك وزن دار (WMA) با توان هاي 1، 2، 3 و 4، كريجينگ معمولي و كوكريجينگ، روش TPSS با توان دو مناسب ترين روش تشخيص داده شد. براي روش ياد شده، معيارهاي MBE، MAE و RMSE به ترتيب برابر با 21/1- ، 46/4 و 24/6 ميليمتر به دست آمد. ضريب تعيين مقادير مشاهده اي و برآوردي (2R) نيز، 85/0 است. کليدواژگان: حوضه درياچه نمك ، فرسايندگي باران ، TPSS ، روش هاي ميان يابي و فورنيه اصلاح شده

	واسنجي مدل مدالوس به منظور ارائه يك مدل منطقه اي برآورد شدت بيابان زايي در منطقه كاشان غلامرضا زهتابيان ، حسن احمدي ، محمدرضا اختصاصي ، حسن خسروي صص 727-744 چکيده
	بيابان زايي به عنوان يك معضل، گريبانگير بسياري از كشورهاي جهان است. به منظور ارزيابي بيابان زايي تحقيقات مختلفي در داخل و خارج كشور صورت گرفته كه به ارايه مدل هاي منطقه اي منجر شده است. در اين تحقيق براي بررسي بيابان زايي در منطقه كاشان از روش مدالوس، استفاده شد. نخست قبل از به كارگيري مدل در منطقه كاشان، معيارها و شاخص هاي آن بازنگري و با توجه به شرايط منطقه، 7 معيار و 45 شاخص ارزيابي شد. اين هفت معيار عبارتند از: معيار آب زيرزميني، پوشش، كيفيت خاك، اقليم، فرسايش آبي و بادي و مديريت. در ادامه، اين معيارها بر اساس شاخص هاي انتخاب شده براي هر معيار ارزيابي شدند به طوري كه از ميانگين شاخص ها در هر معيار، نقشه كيفي معيار مورد نظر به دست آمد و در انتها از ميانگين هندسي معيارها، نقشه حساسيت مناطق به بيابان زايي حاصل شد. نتايج حاصل از اين ارزيابي نشان مي دهد كه روند بيابان زايي رو به گسترش است، به طوري كه با وجود چنين حالتي، بيابان زايي با شدت بيشتري را نيز در آينده اي نه چندان دور مي توان براي كل منطقه پيش بيني كرد. با توجه به معيارهاي بررسي شده، فرآيند تخريب منابع آب در منطقه كاشان بيشترين تاثير را در بيابان زايي منطقه دارد. همچنين با توجه به كل منطقه (به استثناي اراضي شهري)، حدود km267/298 در كلاس متوسط، حدود km2 04/366 در كلاس شديد و حدودkm2 21/240 در كلاس بسيار شديد بيابان زايي قرار گرفت. کليدواژگان: مدل ، مدالوس ، معيار ، شاخص ، بيابان زايي و كاشان

	پيش بيني خطر ناپايداري شيب هاي طبيعي با استفاده از عملكردهاي ضرب و جمع جبري فازي در البرز مركزي محسن شريعت جعفري ، رامين حامدپناه صص 745-757 چکيده
	در اين تحقيق نتايج تحليل خطر وقوع ناپايداري شيب هاي طبيعي با استفاده از عملگرهاي فازي ارايه شده است. نتايج خروجي مدل هاي فازي به دليل برخورداري از انعطاف پذيري لازم در ارزش گذاري گزاره ها نسبت به مدل هاي كلاسيك با واقعيت منطبق ترند. مجموعه اطلاعات ورودي مورد استفاده در ارزيابي پتانسيل خطر لغزش در اين تحقيق شامل شيب، ليتولوژي، لرزه خيزي و بارش است. از نقشه ثبت لغزش نيز در ارزيابي نتايج خروجي مدل ها استفاده شده است. در مجموع، عملگر ضرب جبري فازي اثر افزايشي داشته است، به بياني ديگر، به دليل ضرب مقادير درجات عضويت لايه ها در هر پيكسل، امتياز كل به سمت صفر ميل مي كند، بنابراين امتياز زياد در پيكسل هاي خروجي اين نقشه بيانگر حساسيت زياد از لحاظ ناپايداري شيب هاست. براي مقايسه نتايج نقشه هاي خروجي پهنه بندي خطر رانش زمين، از دو شاخص نسبت دانسيته (Dr) و مطلوبيت(Qs) استفاده شده است. بر اساس شاخص مطلوبيت، نقشه خروجي در مدل ضرب جبري فازي حساسيتي نزديك به دو برابر مدل جمع جبري فازي دارد. بر اساس مقادير شاخص نسبت دانسيته ،كلاس هاي خطر بالا در مدل هاي مذكور از صحت و دقت بيشتري نسبت به كلاس هاي خطر پايين تر برخوردارند. کليدواژگان: ناپايداري شيب ها ، زمين لغزش ، پهنه بندي ، عملگرهاي فازي و البرز مركزي

	بررسي و تعيين عوامل موثر بر رسوبدهي حوزه هاي آبخيز ( مطالعه موردي : حوزه آبخيز طالقان ) محمد شعباني ، سادات فيض نيا ، حسن احمدي ، جمال قدوسي صص 759-771 چکيده
	فرسايش و توليد رسوب تابع عامل هاي پيچيده اي است، بنابراين مشخص كردن اين عوامل و شناخت اثر آنها بر فرسايش و رسوب يك حوزه، به برنامه ريزي هاي بهتر براي كاهش خسارات ناشي از فرسايش و رسوب در يك حوزه كمك مي كند. در اين تحقيق براي مشخص كردن عوامل موثر بر رسوبدهي، حوزه آبخيز طالقان به عنوان حوزه مورد مطالعه انتخاب شد. اين حوزه كه در 90 كيلومتري شمال شرق تهران قرار دارد، يكي از حوزه هاي مهم آبخيز سفيد رود به شمار مي رود كه نقش مهمي در توليد بخشي از رسوب ورودي به سد سفيد رود دارد. پس از مشخص كردن شاخص هاي موثر بر رسوبدهي در 4 گروه كلي و 17 زير گروه به عنوان متغير هاي مستقل، مقادير رسوب توليدي در هر زير حوزه به عنوان متغير وابسته نيز مشخص شد و سپس با استفاده از روش تجزيه و تحليل عاملي و ايجاد رگرسيون چند متغيره بين متغيرهاي مستقل انتخابي و متغير وابسته با استفاده از نرم افزار SPSS مناسب ترين رابطه آماري بين رسوبدهي زير حوزه ها و مشخصات حوزه آبخيز به دست آمد. نتايج حاصل از انتخاب مدل ياد شده نشان مي دهد كه مقدار رسوبدهي زير حوزه ها در حوزه آبخيز طالقان، به چهار عامل مساحت اراضي كشاورزي (ديم و آبي)، مساحت زير حوزه ها، مجموع مساحت سازند هاي حساس و نيمه حساس به فرسايش پيش از كواترنر و پستي و بلندي حوزه بستگي دارد. اين چهار عامل 88 درصد تغييرات رسوبدهي را كنترل مي كنند كه در سطح اعتماد 5 درصد معني دار است. با توجه به نتايج حاصل مي توان بيان كرد كه از بين ديگر عوامل موثر بر رسوبدهي در حوزه هاي آبخيز طالقان، عوامل موثر بر فرسايش و رسوب اين حوزه را مي توان به سه گروه انساني، توپوگرافي و زمين شناسي تقسيم بندي كرد. کليدواژگان: كاربري اراضي ، رسوبدهي ، حوزه ي آبخيز طالقان و آناليز رگرسيوني

	بيشينه سازي سوددهي كاربري اراضي حوزه آبخيز بريموند با استفاده از برنامه ريزي خطي سيدحميدرضا صادقي ، داوود نيك كامي ، خليل جليلي صص 773-784 چکيده
	تخصيص بهينه منابع محدود براي به دست آوردن سود بيش تر، از مهم ترين ابزارهاي كاربردي مديريت به شمار مي رود. استفاده از روش هاي بهينه سازي به منظور توزيع بهينه كاربري اراضي در دست يابي به حداكثر سود نيز يكي از راه كارهاي اساسي در مديريت منابع آبخيز است. تحقيق حاضر در حوزه ي آبخيز بريموند به مساحت 9572 هكتار در استان كرمانشاه به منظور بيشينه سازي سوددهي كاربري اراضي با رعايت الگوهاي كاهش هدررفت منابع براي دست يابي به توسعه پايدار با استفاده از حل مدل برنامه ريزي خطي به روش سيمپلكس در نرم افزار ADBASE صورت گرفته است. مقادير سود خالص و نيز نقشه هاي استاندارد استفاده از اراضي، به عنوان ورودي تابع هدف و توابع محدوديت مدل بهينه سازي مورد استفاده قرار گرفت. نتايج به دست آمده نشان داد كه با توزيع بهينه كاربري اراضي علاوه بر كاهش هدررفت منابع، سود سالانه 62/18 درصد افزايش يافته كه با كاهش سطح اراضي ديم و افزايش اراضي باغي در منطقه و با رعايت تمام محدوديت هاي اعمال شده در مدل به دست آمده است. نتايج به دست آمده از تجزيه و تحليل حساسيت نيز بيان گر تاثيرپذيري زياد تابع بيشينه ساز از سطح اراضي باغي است. کليدواژگان: برنامه ريزي خطي ، بيشينه سازي ، حوزه آبخيز ، سوددهي ، كاربري اراضي و كرمانشاه

	پهنه بندي خطر و ارزيابي خسارت سيل ( مطالعه موردي محدوده رودخانه قره چاي در حوضه شهر راميان ) معصومه غريب ، ابوالفضل مساعدي ، علي نجفي نژاد ، محمدابراهيم يخكشي صص 785-797 چکيده
	سيل يكي از پديده هايي است كه هر ساله در نقاط مختلف جهان و كشور خسارت هاي جاني و مالي به بار مي آورد. به منظور پهنه بندي خطر سيل و تعيين پهنه هاي سيل گير اراضي اطراف رودخانه قره چاي واقع در حوزه آبخيز شهري راميان، پس از انجام عمليات ميداني، مسيري از رودخانه به طول 5/8 كيلومتر انتخاب شد و بر اساس خصوصيات مورفولوژيكي و هيدروليكي به تعدادي بازه تقسيم و 41 مقطع عرضي از رودخانه برداشت شد. براي انتخاب مناسب ترين روش تعيين ضريب مانينگ، روش كاون به منزله مناسب ترين روش تعيين ضريب مانينگ در محدوده مورد بررسي انتخاب شد. با معرفي مشخصات جريان و مشخصات هندسي رودخانه و ضريب مانينگ هر مقطع در نرم افزار HEC-RAS پروفيل سطح آب در دوره هاي بازگشت معين محاسبه شد. سپس براي تعيين پهنه هاي خطر سيل با استفاده از نرم افزار Autocad و مشخص بودن رقوم سطح آب در هر مقطع پهنه هاي خطر سيل در دوره هاي بازگشت مختلف ترسيم شد. پس از تعيين سطح و عمق ميانگين سيل براي مناطق در معرض خطر و با استفاده از توابع خسارت سيل، مقادير خسارت احتمالي وارد به مناطق مسكوني در هر پهنه، جداگانه محاسبه و منحني هاي تراز-خسارت هر يك از آنها نيز به طور جداگانه ترسيم شد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه روند افزايش خسارت تا دوره بازگشت 50 سال، از شدت ملايمي دارد، ولي پس از آن اين روند بشدت افزايش مي يابد. بنابراين دوره بازگشت 50 سال به عنوان دوره بازگشت بحراني اين محدوده معرفي شد. کليدواژگان: پهنه بندي سيل ، HEC، RAS ، ضريب مانينگ ، خسارت سيل و راميان

	بررسي مقدار - فراواني دبي موثر بار معلق در زيرحوزه هاي حوزه آبخيز گرگان سادات فيض نيا ، حسن احمدي ، چمال قدوسي ، جعفر دستوراني صص 799-809 چکيده
	مقدار بار معلق حمل شده توسط رودخانه ها در ميزان كيفيت آب شهرها و روستاهاي واقع در پايين دست حوزه آبخيز نقش بسزايي دارد. از اين رو تعيين دبي موثر و خصوصيات آن، كه بيشترين مقدار رسوب را در طولاني مدت حمل مي كند، اهميت زيادي دارد. براي محاسبه دبي موثر بار معلق، با استفاده از داده هاي دبي روزانه، تابع چگالي احتمال براي جريان رودخانه محاسبه و با ضرب ضرايب منحني سنجه رسوب در تابع چگالي احتمال جريان، تابع چگالي رسوب ترسيم مي شود. سپس دوره بازگشت آن از طريق تجزيه و تحليل آماري با استفاده از دبي هاي حداكثر لحظه اي محاسبه مي شود. در تحقيق حاضر، موارد ذكر شده براي شش ايستگاه رسوب سنجي در حوزه آبخيز گرگان با 13 تا 16 سال آمار رسوب معلق كه مساحت زير حوزه هاي آنها بين 13 تا 165 كيلومتر مربع است، محاسبه شد. نتايج به دست آمده نشان داد كه مقدار دبي موثر رسوب معلق در ايستگاه هاي مورد بررسي بين 11/0 تا 4/75 متر مكعب بر ثانيه و فراواني آن به طور متوسط بين 07/0 تا 5/16 روز در سال و دوره بازگشت آن از 96/0تا 07/2 و به طور متوسط 45/1 سال است. مقدار رسوبي كه توسط دبي موثر انتقال مي يابد، نسبت به ساير دبي ها در تمامي زير حوزه ها بيشتر و نسبت به رسوب معلق سالانه بين 3/2 تا 15 درصد تغيير مي كند. مقايسه ايستگاه ها از نظر مقدار رسوب ويژه دبي موثر، كمترين مقدار را در ايستگاه نومل (ورودي سد كوثر) و بيشترين مقدار را در ايستگاه غازمحله كردكوي نشان داد. به طور كلي، دبي موثر بار معلق در هر سال يا در هر دو سال يك بار اتفاق مي افتد و بيشترين رسوب را نسبت به ساير دبي ها در حوزه هاي آبخيز حمل مي كند. کليدواژگان: دبي موثر ، رسوب معلق ، تابع چگالي احتمال ، منحني سنجه رسوب ، رسوب ويژه دبي موثر و حوزه آبخيز گرگان

	بررسي تاثير كاربري اراضي و حساسيت سازندها به فرسايش در رسوبدهي حوزه هاي آبخيز ( مطالعه موردي در حوزه آبخيز درياچه نمك ) سادات فيض نيا ، عبدالحسين محمدي ، محسن محسني ساروي ، فريدون قديمي عروس محله صص 811-828 چکيده
	در اين تحقيق سه زير حوزه آبخيز از حوزه آبخيز درياچه نمك شامل خمين، پل دوآب و رازين انتخاب شدند. تغييرات كاربري اراضي در دو مقطع زماني 1335 و 1374 با پردازش و تفسير داده هاي سنجش از دور و با استفاده از نرم افزار ILWIS مشخص شد. سپس، با استفاده از نقشه هاي زمين شناسي و كنترل هاي صحرايي، نقشه حساسيت سازندها و سنگ ها نسبت به فرسايش براي هر زيرحوزه آبخيز تهيه شد. آمار دبي آب و رسوب 24 ساله مربوط به سه ايستگاه هيدرومتري خمين، پل دوآب و رازين همراه با آمار بارندگي منطقه تغييرات زماني رسوب معلق مربوط به سه زير حوزه آبخيز تعيين شد. در مرحله بعد تغييرات رسوبدهي هر زير آبخيز با تغييرات كاربري اراضي در مقاطع زماني مختلف و با درصد مساحت رده هاي مختلف حساسيت به فرسايش سازندهاي زمين شناسي و واحدهاي سنگي مورد مقايسه قرار گرفت. مي توان نتيجه گرفت كه زير حوزه آبخيز پل دوآب كمترين تغييرات كاربري اراضي را داشته است و سنگ ها و سازندهاي آن نيز داراي كمترين مقدار رسوبدهي هستند. اما در زيرحوزه آبخيز رازين با وجود حساسيت كم سازند و سنگ ها به فرسايش، رسوبدهي در مقايسه با دو زير حوزه آبخيز ديگر بيشتر بوده كه علت آن تغييرات زياد كاربري اراضي است. همچنين موارد ياد شده نشان مي دهد كه در زير حوزه آبخيز هاي مورد بررسي، تغيير كاربري اراضي و حساسيت سازندها و سنگ ها به فرسايش تاثير بسزايي در توليد رسوب دارند، اما تاثير تغيير كاربري اراضي بر ميزان رسوبدهي بيشتر است. کليدواژگان: حوزه آبخيز درياچه نمك ، رسوبدهي ، كاربري اراضي ، فرسايش آبي ، حساسيت سازندها و سنگ ها به فرسايش

	برآورد جريان كمينه به روش هيبريد در شمال شرق ايران كاظم نصرتي ، افسانه شهبازي صص 829-841 چکيده
	برآورد معتبر جريان كمينه در مناطق خشك و نيمه خشك براي مديريت آب در زمان وقوع خشكسالي بسيار مهم است. با وجود اين، انتخاب روش هاي قابل اعتماد براي برآورد جريان كمينه، سخت است و فقدان يا كمبود داده هاي آب و هوا شناسي از توسعه ي برخي روش ها جلوگيري مي كند. آمار كوتاه مدت نه تنها به انتخاب نا مناسب تابع توزيع، بلكه موجب عدم انتخاب صحيح شاخص ها ي مدل مي شود. منطقه اي كردن فراواني جريان كمينه رويكردي عمومي براي كاهش اين مشكلات است. هدف از اين تحقيق ارزيابي روش هيبريد در برآورد جريان كمينه در شمال شرق كشور است. به اين منظور از روش جريان كمينه شاخص استفاده شد. ابتدا سري هاي جريان هاي كمينه با تداوم 7 روزه محاسبه و مناسب ترين تابع توزيع بر داده ها برازش داده شد. سپس با بهترين تابع توزيع (لوگ پيرسون تيپ سه) مقادير جريان كمينه با تداوم 7 روزه و دوره بازگشت هاي مختلف برآورد شد. منطقه مورد بررسي بر اساس نتايج تحليل خوشه اي در روش جريان كمينه شاخص و بر اساس مساحت در روش هيبريد گروه بندي شد. سپس مدل هاي منطقه اي جريان كمينه بنابر روش هاي ياد شده تعيين و با آزمون خطا اعتبار دو روش بررسي شد. نتايج نشان داد روش هيبريد نسبت به روش جريان كمينه شاخص دقت بيشتري دارد و با توجه به خطاي كمتر در منابع داده استفاده از آن توصيه مي شود. کليدواژگان: روش هيبريد ، جريان كمينه شاخص ، تحليل خوشه اي ، خشكسالي و شمال شرق ايران

	بررسي شكل ساقه درختان راش بر مبناي شاخص هاي اندازه اي و جنگل شناسي ( مطالعه موردي : جنگل هفتخال ساري ) محمد اميني ، منوچهر نميرانيان ، خسرو ثاقب طالبي ، داود پارساپژوه ، روجا اميني صص 843-858 چکيده
	مشخصات ظاهري گونه راش حسب شرايط طبيعي رويشگاه هاي مختلف آن در جنگل هاي شمال ايران تفاوت دارد. به منظور بررسي شكل تنه و ساقه اين گونه در جنگل هفتخال ساري، سي اصله درخت راش در سه كلاسه قطري كمتر از 50 ، 75-50 و بيش از 75 سانتيمتر در قطعه نمونه هاي آماري بررسي شدند. پس از قطع هر درخت، قطر در ارتفاع هاي مختلف ساقه آن با دو روش تناوب ثابت 5/2 متري و مضرب هايي از يك دهم ارتفاع درخت، اندازه گيري شد. براي توصيف مشخصات ظاهري درختان، از شاخص هاي زير استفاده شد: قطر برابر سينه، ارتفاع كل درخت، قطر تاج، ضريب كاهش قطري، ضريب شكل درخت برمبناي حجم، ضريب شكل درخت برمبناي قطر برابر سينه، ضريب شكل ساقه برمبناي حجم، ضريب "شكل گروه" يا فرم كلاس درختان، معادله تغييرات قطر در ارتفاع هاي مختلف ساقه درخت، مقايسه شكل ساقه درخت با حجم هاي هندسي، معادله قطر برابر سينه با قطر تاج درختان، ضريب قدكشيدگي، نسبت طول ساقه به ارتفاع كل درخت، نسبت حجم تجمعي گرده بينه هاي هر درخت به حجم كل آن، تاثير فاصله از درختان مجاور بر مشخصه هاي اندازه اي درخت. براساس نتايج به دست آمده، ضريب شكل درخت 48/0 ، ضريب قدكشيدگي 52/0 و نسبت طول ساقه به ارتفاع كل درخت 64/0 است. به طور متوسط 74 درصد حجم درخت در نيمه پاييني آن متمركز است. قطر تاج درخت با سه عامل قطر برابر سينه، ارتفاع و فاصله آن با درختان مجاور همبستگي قوي دارد. تشابه شكل ساقه درختان با يكديگر متناسب با مراحل رويشي آنها تغيير مي كند. کليدواژگان: راش خزر ، ضريب شكل ، ضريب كاهش قطري ، شكل تنه ، درختان مجاور ، ارتفاع ، ساقه و قطر تاج

	بررسي عملكرد ماشين جمس در بارگيري چوب و مقايسه آن با لودر چنگك دار ( مطالعه موردي : منطقه ساري ) هوشنگ سبحاني ، رضا عزيزي ، باريس مجنونيان صص 859-867 چکيده
	در اين تحقيق سعي شده تا ضمن برآورد مقدار توليد و هزينه بارگيري ماشين جمس و مقايسه آن با لودر چنگك دار ولوو بي ام 4500، معياري براي مقدار توليد و هزينه اين دو ماشين ارايه شود. نتايج نشان داد بيشتر تاخيرهاي اجرايي ايجاد شده به علت نبود دپوهاي مناسب و آماده نبودن بينه ها و پراكندگي آنها بوده است. در مورد ماشين جمس، بيشترين تاخيرها مربوط به تاخيرهاي فني به علت فرسودگي و مناسب نبودن اين ماشين براي كار در جنگل به دليل اينكه اصولا طراحي اوليه آن به عنوان كاميون بوده است. در سيستم بارگيري با جمس با وجود صرف هزينه ساعتي بيشتر، توليد كمتري نسبت به سيستم بارگيري لودر صورت پذيرفته است. کليدواژگان: جمس ، لودر ، مطالعه كار ، زمان سنجي ، سيستم بارگير و تاخير

	مقايسه روش هاي طبقه بندي شيء - پايه و پيكسل - پايه تصاوير ماهواره اي در طبقه بندي تيپ هاي جنگل شعبان شتايي ، علي اصغر درويش صفت ، هوشنگ سبحاني صص 869-881 چکيده
	در اين تحقيق سعي شده تا ضمن برآورد مقدار توليد و هزينه بارگيري ماشين جمس و مقايسه آن با لودر چنگك دار ولوو بي ام 4500، معياري براي مقدار توليد و هزينه اين دو ماشين ارايه شود. نتايج نشان داد بيشتر تاخيرهاي اجرايي ايجاد شده به علت نبود دپوهاي مناسب و آماده نبودن بينه ها و پراكندگي آنها بوده است. در مورد ماشين جمس، بيشترين تاخيرها مربوط به تاخيرهاي فني به علت فرسودگي و مناسب نبودن اين ماشين براي كار در جنگل به دليل اينكه اصولا طراحي اوليه آن به عنوان كاميون بوده است. در سيستم بارگيري با جمس با وجود صرف هزينه ساعتي بيشتر، توليد كمتري نسبت به سيستم بارگيري لودر صورت پذيرفته است. کليدواژگان: طبقه بندي ، تيپ جنگل ، +ETM ، پيكسل ، پايه ، نزديك ترين همسايه و توابع عضويت

	اثر عمق و زمان كاشت بر جوانه زني بذر بلند مازو مسعود طبري ، محمدمسعود قليچ خاني صص 883-891 چکيده
	به منظور بررسي اثر عمق كاشت (3، 8 و 13 سانتيمتر) و زمان كاشت (5 دي و 5 اسفند) بر جوانه زني بذر بلندمازو (Quercus castaneifolia C.A.Mey.)، تحقيقي با آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملا تصادفي (در سه تكرار) روي يك خاك شني-لومي-رسي و در فضاي باز و فاقد زاد آوري جنگل جلگه اي دانشكده منابع طبيعي نور انجام شد. نتايج در اواخر بهار نشان داد كه اثر جداگانه عمق كاشت و زمان كاشت و اثر همزمان آنها بر جوانه زني در سطح بالايي معني دار بود ((P = 0.000. به لحاظ آماري، شدت جوانه زني، صرف نظر از عمق كاشت، در زمان كاشت اسفند (2/66%) بيشتر از دي (2/18%) بود (P = 0.000). بدون در نظر گرفتن زمان كاشت، جوانه زني در عمق هاي مختلف كاشت از نظر آماري متفاوت بود (P = 0.000)، به طوري كه اين مشخصه در عمق كاشت 3 سانتيمتر (3/51%) بيش تر از 8 سانتيمتر (42%) و 13 سانتيمتر (3/33%) بود. بهترين تركيب تيمارها براي جوانه زني، در "كاشت اسفند-عمق 8 سانتيمتر" (3/77%)، و "كاشت اسفند-عمق 3 سانتيمتر" (64%) ظاهر شده بود. حداكثر جوانه زني براي عمق هاي 3 و 8 سانتيمتر كاشته شده در دي، اغلب در 30 خرداد و در كاشت اسفند در 20 ارديبهشت رخ داد. به طور كلي در هر يك از تاريخ هاي شمارش، جوانه زني در هر يك از سه عمق كاشت، همواره در اسفند بيشتر از دي بود. کليدواژگان: بلند مازو ، زمان كاشت ، عمق كاشت و نرخ جوانه زني

	بررسي و طبقه بندي پوشش هاي درختي و درختچه اي موجود در شمشاد استان چشمه بلبل شعبان قلندرآيشي ، قوام الدين زاهدي اميري ، رامين رحماني ، وحيد اعتماد صص 893-906 چکيده
	شمشادستان چشمه بلبل به مساحت تقريبي 200 هكتار در بخش حفاظتي طرح جنگلداري ليوان- بنفش تپه در حوزه اداره كل منابع طبيعي استان گلستان واقع است. اين تحقيق با هدف شناسايي و معرفي گروه هاي اكولوژيك درختي و درختچه اي موجود در اين رويشگاه انجام شده است. نمونه برداري پس از طبقه بندي مقدماتي منطقه بر مبناي شيب، ارتفاع و گونه هاي غالب انجام شد. بررسي تغييرات پوشش گياهي و طبقه بندي آنها، با استفاده از 80 قطعه نمونه 225 متر مربعي كه به صورت منظم تصادفي از هر طبقه برداشت شد، انجام گرفت. فراواني پوشش درختي و درختچه اي در قطعات نمونه با اندازه گيري تاج پوشش و قطر برابر سينه در هر پلات ثبت شد. طبقه بندي قطعات نمونه با استفاده از آناليز دو طرفه گونه هاي معرف (TWINSPAN) انجام شد. از آنجا كه آناليز TWINSPAN بر اساس سطح مقطع نتايج دقيق تري نسبت به اين آناليز بر اساس تاج پوشش ارائه داد، ساير مراحل آناليز نيز بر همين مبنا انجام گرفت. در اين منطقه چهار گروه اكولوژيك درختي و درختچه اي، شناسايي شد. شاخص شباهت سورنسون بين چهار گروه اكولوژيك بيانگر تفاوت محسوس بين آنهاست و گروه هاي تفكيك شده را تاييد كرد. آناليز رسته بندي پوشش درختي و درختچه اي نيز با استفاده از آناليز DCA براي شناسايي تركيب فلورستيك گروه هاي اكولوژيك درختي و درختچه اي و قطعات نمونه انجام شد كه اين آناليز نيز نشان دهنده امكان تفكيك پذيري نتايج حاصل از TWINSPAN بود. کليدواژگان: شمشادستان ، چشمه بلبل ، پوشش درختي و درختچه اي ، نمونه برداري طبقه بندي شده ، گروه هاي اكولوژيك ، طبقه بندي و رسته بندي

	طراحي و ارزيابي فني شبكه جاده جنگلي از لحاظ قابليت دسترسي با استفاده از GIS ( مطالعه موردي : بخش نمخانه ، جنگل آموزشي پژوهشي خيرود ) باريس مجنونيان ، احسان عبدي ، علي اصغر درويش صفت صص 907-919 چکيده
	عمليات جاده سازي در جنگل با اختصاص حجم زيادي از سرمايه به خود مهم ترين عامل هزينه در مديريت جنگل است بنابراين بايد با ارزيابي گزينه هاي مختلف، گزينه اي انتخاب شود كه حداكثر كارايي را از لحاظ فني داشته باشد. طراحي شبكه جاده با استفاده از روش هاي رايج، كند، وقت گير و پرهزينه است، به همين براي جهت كاهش هزينه و زمان طراحي از تعداد گزينه ها مي كاهند و همين موضوع به كيفيت طراحي لطمه مي زند. هدف از اين تحقيق معرفي روشي به منظور طراحي و ارزيابي فني گزينه هاي شبكه جاده از لحاظ قابليت خروج چوب با استفاده از GIS است. به اين منظور ابتدا مدل رقومي ارتفاع (DEM) با استفاده از نقشه توپوگرافي رقومي با مقياس 1:25000 تهيه شد و به منظور فراهم كردن اطلاعات مورد نياز به كار رفت. در مرحله بعد 12 گزينه شبكه جاده با استفاده از ضميمه PEGGER در نرم افزار ArcView و نيز نقشه هاي توپوگرافي رقومي، بر اساس اصول فني و نيازهاي جنگلداري طراحي و سپس با استفاده از قابليت هاي GIS درصد عبور هر گزينه طراحي شده از كلاسه هاي مختلف شيب و جهت استخراج شد. در نهايت همه گزينه ها به صورت رقومي در محيط GIS به روش هاي تن در كيلومتر و نيز روشي نوين به نام تن در كيلومتر تصحيح شده، از لحاظ كارايي ارزيابي و مقايسه شدند و گزينه بهينه از نظر كارايي يعني حداقل طول و حداكثر پوشش مشخص شد. کليدواژگان: طراحي شبكه جاده ، گزينه جاده ، DEM ، GIS و ارزيابي فني

	بررسي زمان سنجي و هزينه يابي اسكيدر اچ اس ام 904 اكبر نجفي ، هوشنگ سبحاني ، ارسطو سعيد ، مجيد مخدوم ، محمدرضا مروي مهاجر صص 921-930 چکيده
	باتوجه به كمبود و محدوديت منابع چوبي در ايران گونه هايي كه سريع الرشد بوده و مناسب تهيه خميركاغذ هستند اهميت ويژه اي دارند. افراپلت از جمله گونه هاي سريع الرشد و بومي كشور ايران است كه در حدود 8% از جنگل هاي شمال كشور را دربر مي گيرد. هدف اين پژوهش بررسي ويژگي هاي مقاومتي كاغذ تهيه شده از جوان چوب افراپلت با روش كرافت بوده است تا در صورت مناسب بودن ويژگي هاي مقاومتي كاغذهاي ساخته شده، سنين بهره برداري پايين تري براي افراپلت توصيه شود به همين منظور سه اصله درخت افراپلت به طور تصادفي در جنگل شصت كلاته گرگان قطع شد و بررسي ها بر روي گرده بينه هاي آنها انجام شد. ميانگين طول الياف، قطر و ضخامت ديواره الياف به ترتيب 88/871، 35/22 و 99/1 ميكرون اندازه گيري شد و سن جوان چوبي 5/13 سال محاسبه شد. پخت كرافت با شرايط مختلف شامل زمان در دو سطح 120 و 180 دقيقه و دما در دو سطح 160 و 170 درجه سلسيوس و نسبت مايع پخت به چوب 5 به 1، هر يك در سه تكرار انجام شد. دامنه بازده خميركاغذ بين 47/45% و 26/41% و دامنه عدد كاپا بين 70/25 و 60/18 بود. پس از پالايش خميرها، از هر خمير تعداد 10 برگ كاغذ دست ساز 2g/m60 تهيه شد. بررسي مقاومت هاي اين كاغذها و مقايسه آنها با كمينه مجاز اين مقاومت ها در استانداردهاي IS و JIS نشان داد كه كاغذهاي ساخته شده داراي ويژگي هاي مقاومتي بيشتري در مقايسه با IS و JIS هستند بنابراين استفاده از جوان چوب افراپلت در تهيه خميركاغذ قابل توصيه مي باشد. کليدواژگان: بررسي زمان سنجي ، هزينه ساعتي ، مدل توليد ماشين ، اسكيدر HSM904 ، طرح بهره برداري و حمل و نقل چوب

	ارزيابي خسارت به توده سرپا ( درختان و زادآوري ) ناشي از اجراي روش بهره برداري گرده بينه در حوزه شفارود گيلان رامين نقدي ، ايرج باقري ، كامبيز طاهري ابكنار ، مهدي عاكف صص 931-947 چکيده
	به منظور دستيابي به روشي كارامد و كم فشار در شيوه بهره برداري تك گزيني و سيستم چوبكشي زميني در جنگل هاي شمال كشور، روش بهره برداري گرده بينه به لحاظ مقدار خسارت وارد به توده سرپا باقيمانده در جنگل هاي تحت سرپرستي شركت جنگل شفارود ارزيابي شد. در اين تحقيق خسارات توده سرپا در سه مرحله بررسي و ارزيابي شد: 1- بررسي و ارزيابي توده در حفره هاي قطع قبل از عمليات قطع؛ 2- اندازه گيري و تعيين خسارت قطع در حفره ها؛ 3- اندازه گيري و تعيين خسارت در نوارهاي جمع آوري (نوارهاي وينچينگ) و مسيرهاي چوبكشي در جريان خروج تنه ها و گرده بينه ها از پاي كنده تا دپوي كنار جاده. به منظور بررسي مقدار خسارت به توده سرپا در حفره هاي قطع و مناطق جمع آوري بار، از روش آمار برداري صد در صد استفاده شد. نتايج حاصل از بررسي 27 پلات دايره اي شكل در حفره هاي قطع نشان داد 8/21 درصد از درختان موجود در پلات ها در نتيجه عمليات قطع متحمل خسارت شدند. 84 درصد درختان خسارت ديده در پلات هاي قطع را گونه راش تشكيل مي دهد، ممرز، 9/8 درصد و گونه هايي مانند افرا، بلوط، و توسكا 1/7 درصد از درختان خسارت ديده را شامل مي شوند. ضمن اينكه بيشترين خسارت متوجه درختان با قطر برابر سينه كمتر از 35 سانتيمتر است. اين بررسي نشان داد مقدار خسارت به نهال ها كمتر از ساير گروه هاي زادآوري (شل و خال) است. بررسي زخم هاي ايجاد شده بر روي تنه درختان باقيمانده در محدوده نوارهاي وينچينگ و مسيرهاي چوبكشي نشان داد اين زخم ها بيشتر در ارتفاع كمتر از 1 متري تنه درخت حضور دارند، همچنين زخم هاي مذكور اغلب عمقي اند، يعني با خسارت به كامبيوم همراهند. تجزيه و تحليل خسارت به زادآوري و درختان باقيمانده در اطراف مسيرهاي چوبكشي نشان داد مقدار خسارت در اين مناطق به چگونگي طراحي اين مسيرها مربوط مي شود، به طوري كه مسيرهايي كه از طراحي مناسب تري برخوردار بودند، خسارت كمتري در آنها مشاهده شد. در اين بررسي با طراحي مسيرهاي چوبكشي قبل از عمليات قطع و مشخص كردن موقعيت اين مسيرها در مناطق مورد بررسي امكان قطع هدايت شده درختان فراهم شده است، بدين ترتيب ارزيابي خسارت در دو -دسته از نوارهاي با جهت افت موافق و با جهت افت مخالف انجام شد. نتايج نشان داد خسارت به توده در نوارهاي با جهت افت موافق كمتر از نوارهاي با جهت افت مخالف است. کليدواژگان: روش گرده بينه ، سيستم چوبكشي زميني ، حفره قطع و نوارهاي وينچينگ

	بررسي فعاليت آنزيم پراكسيداز درختان حرا در برابر تنش فلزات سنگين حسين ولي پور كهرود ، سودابه علي احمد كروري ، انوشيروان شيرواني ، افشين دانه كار صص 949-962 چکيده
	جنگل هاي مانگرو با قرارگيري در مناطق جذر و مدي ساحلي، شرايط سخت محيطي مانند سيلاب ها، توفان ها و شرايط نمك زياد را به واسطه سازگاري هاي ويژه اي تحمل مي كنند. حال چنانچه شرايط نامطلوب محيطي ايجاد شده از سوي بشر (كه از جمله مي توان به حضور تاسيسات عظيم شركت هاي نفتي، بهره برداري بي رويه از شاخ و برگ درختان اشاره كرد) رخ دهد، روند نابودي اين جنگل ها را سرعت خواهد بخشيد. تحقيق حاضر به دنبال بررسي پاسخ آنزيم پراكسيداز به تنش فلزات سنگين است. مانگروها نسبت به سطوح بالاي فلزات سنگين بردبارند، با وجود اين فلزات تجمع يافته ممكن است موجب تغييرات بيوشيميايي درون ياخته اي شوند كه بر روي فرايندها در سطح اندامگان اثر خواهند داشت. در اين تحقيق 60 پايه از درختان حراي رويشگاه هاي استان بوشهر بر اساس تنوع باندهاي ايزوآنزيمي الكتروفورزي آنزيم پراكسيداز به سه گروه مختلف جدا شدند. تعدد پايين ايزوآنزيم هاي آنزيم پراكسيداز به همراه شرايط رويشگاهي تقريبا يكسان منطقه مورد بررسي و فاصله مناسب رويشگاه ها كه تبادل ژني آسان را بين مناطق برقرار مي سازد، موجب شده است تا الگو هاي مختلف ايزوآنزيمي در هر سه رويشگاه مورد بررسي حضور داشته باشند و از اين نظر تفاوت هاي آنزيمي در رويشگاه ها مشاهده نشود. از هر سه گروه آنزيمي، در رويشگاه هاي مختلف شاخه هاي دوساله حرا به مدت 48 ساعت تحت تيمارهاي آلاينده هاي نفتي (نيكل كلريد، كادميم كلريد ، سرب نيترات ، جيوه سولفات ، مخلوط روغن و گازوييل و مخلوط تمام آلاينده ها) با غلظت هاي نزديك به شرايط موجود در طبيعت قرار گرفتند. در بين تمام تيمارها، دو تيمار كادميوم كلريد و مخلوط روغن و گازوئيل بيشترين تاثير را روي پايه ها گذاشتند. از بين سه گروه جدا شده بر اساس ژل PAGE5، برخي داراي الگوي افزايشي و بعضي ديگر كاهشي بودند، به اين ترتيب كه با افزايش زمان تيمار، فعاليت پراكسيداز در بعضي پايه ها زياد و در بعضي ديگر كم مي شود كه اين موضوع نشان دهنده واكنش متفاوت درختان به تنش هاست. کليدواژگان: آنزيم پراكسيداز ، فلزات سنگين ، تنش آلودگي و مانگرو

	اثر مبداء بذر روي جوانه زني ، رشد و زنده مالي پلت ( Acer velutinum ، Boiss ) كاشته شده در نهالستان كوهستاني سنگده ( شمال ايران ) حامد يوسف زاده ، مسعود طبري ، غلامعلي جلالي ، كامبيز اسپهبدي صص 963-970 چکيده
	اين تحقيق به منظور تعيين منشا مناسب بذر پلت براي افزايش روياندن بذر، زنده ماني و رويش نونهال هاي پلت (Boiss. Acer velutinum) در نهالستان كوهستاني در شمال كشور انجام پذيرفت. بذرهاي پلت از چهار مبدا در ارتفاعات 400، 1000، 1600 و 2200 متر از سطح دريا در جنگل هاي حوزه شهرستان ساري جمع آوري و در نهالستان اوري ملك سنگده (1600 متر از سطح دريا) در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار كاشته شد. نتايج در اولين فصل رويش نشان داد كه اثر مبدا بذر بر جوانه زني (019/0 = p) و زنده ماني نهال (013/0 = p) معني دار بود، به طوري كه ميانگين نرخ هاي جوانه زني و زنده ماني در ارتفاع 2200 متر از سطح دريا كمتر از آنها در ارتفاعات پايين تر بوده است. اثر مبدا بذر روي رشد ارتفاعي (000/0 = p) و رويش قطري (011/0 = p) نهال ها نيز معني دار بود. رويش ارتفاعي نهال ها براي بذر مبدا هاي 400، 1000 و 1600 متر از سطح دريا تفاوتي نداشت، ولي براي بذر مبدا 2200 متر از سطح دريا كاهش يافت. رويش قطري نهال براي بذرهاي مبدا ارتفاعات 1600 و 2200 متر كاهش يافت. تاثير سرماي ديررس بر مرگ و مير نهال ها، نشات گرفته از مبدا هاي مختلف بذر معني دار نبود (176/0 = p). به طور كلي نتايج اين تحقيق نشان داد كه براي پرورش و توليد نهال پلت در نهالستان كوهستاني مذكور مي توان همچنين از بذر ارتفاع 1000 متر (منطقه جنگلي لمزر)، در مقايسه با مبدا هاي لاجيم و اشك، كه نزديك تر به محل توليد نهال است، استفاده كرد. کليدواژگان: پلت ، مبدا بذر ، جوانه زني ، زنده ماني ، سرماي ديررس و نهالستان كوهستاني

	بررسي تاثير مواد افزودني و تزريق CO2 بر خواص كاربردي تخته هاي رشته چوب سيمان آرش جمالي ، كاظم دوست حسيني ، مهدي فائزي پور ، سعيد اميري صص 971-979 چکيده
	چكيده: به منظور بررسي تاثير مواد افزودني و نيز تزريق گاز دي اكسيد كربن در كيك رشته چوب سيمان بر خواص تخته‏هاي حاصل ، در اين تحقيق از رشته چوب هاي صنوبر،سيمان پرتلند نوع 2 ودو ماده افزودني كلريد كلسيم(Cacl2 )و سولفات آلومينيوم (Al2(So4)3)در دو سطح 3و5 درصد استفاده شد. نتايج نشان داد كه تخته‏هاي حاوي5 درصد كلريد كلسيم خواص مكانيكي بهتري دارند كه دليل آن را مي توان به خنثي سازي بيشتر عوامل محدودكننده گيرايي سيمان و هيدراته شدن بهتر آن در حضور اين ماده نسبت داد. تزريق CO2 قبل از پرس در كيك رشته چوب سيمان بر تمامي خصوصيات تخته‏هاي حاصل تاثير منفي داشته است، كه آن را مي‏توان نتيجه واكنش هاي شيميايي CO2 با سيمان، افزايش محسوس دماي هيدراته شدن در اين مرحله در كيك چوب سيمان و گيرايي زود هنگام سيمان قبل از پرس دانست. به طور خلاصه بررسي خواص فيزيكي و مكانيكي تخته‏هاي ساخته شده نشان مي‏دهد كه تخته‏هاي رشته چوب- سيمان صنوبر با ماده افزودني كلريد كلسيم، ويژگي هاي مناسب و مقاومت خمشي و چسبندگي داخلي بيشتر از استانداردهاي تخته‏هاي چوب- سيمان معمولي دارند. بنابراين شرايط مطلوب براي ساخت اين تخته‏ها در اين بررسي استفاده از 5 درصد ماده افزودني كلريد كلسيم ، بدون تزريق گاز CO2 در كيك رشته چوب سيمان قبل از پرس است. کليدواژگان: سيمان ، تخته رشته چوب سيمان ، مواد افزودني ، تزريق گاز CO2 ، واكشيدگي ضخامت ، چسبندگي داخلي و مقاومت خمشي

	استفاده از ليگنين كرافت با كاتليزور يون هاي فلزي به عنوان فيلر - اكستندر رزين اوره فرمالهيد در ساخت تخته لايه لعيا جمالي راد ، كاظم دوست حسيني ، سيداحمد ميرشكرايي صص 981-988 چکيده
	با توجه به اهميت و ارزش اقتصادي و غذايي آرد گندم و به منظور استفاده بهينه از پسماندهاي واحدهاي صنايع خميركاغذ، در اين تحقيق امكان استفاده از پودر ليگنين كرافت حاصل از مايع پخت فرآيند خميركاغذسازي كرافت به عنوان فيلر-اكستندر رزين اوره فرمالدهيد همراه با كاتاليزور يون هاي فلزي مورد توجه قرار گرفته است. مقدار مصرف پودر ليگنين كرافت و نوع كاتاليزور مصرفي از عوامل متغير اين تحقيق بودند. جذب آب و واكشيدگي ضخامت تخته ها بعد از 2 و 24 ساعت غوطه وري در آب، مدول الاستيسيته و مقاومت خمشي موازي و عمود بر الياف و مقاومت برشي در سطح اتصال لايه ها مطابق با استانداردهاي ASTM و ISO اندازه گيري و نتايج حاصل تجزيه و تحليل شدند. نتايج اين بررسي نشان داد كه تا در صورت مصرف 30 درصد پودر ليگنين كرافت، بدون استفاده از كاتاليزور جذب آب و پايداري ابعاد تخته ها بهبود يافته و در مقدار استفاده از 30 درصد ليگنين كرافت با كاتاليزور استات روي خواص مكانيكي تخته هاي مورد بررسي افزايش مي يابد. کليدواژگان: تخته لايه ، ليگنين گرافت ، رزين اوره فرمالدهيد ، كاتاليزور يون هاي فلزي ، فيلتر و اكستندر

	بررسي عملكرد دو نوع تركيب مواد شيميايي به منظور مجتمع كردن مواد چسبناك قبل از غربال امير خسرواني ، احمد جهان لتيباري ، سيداحمد ميرشكرايي صص 989-999 چکيده
	در فرايند بازيافت كاغذهاي باطله و در بخش هاي مختلف فراوري خميركاغذ بازيافتي، عمليات مختلف جداسازي آلاينده ها بخش عمده هزينه ها را تشكيل مي دهد. مواد چسبناك كه در واقع مواد افزودني نامحلول در آب موجود دركاغذ بازيافتي اند، در صورت جدا نشدن بر روي شبكه تر الياف، توري ماشين كاغذ، نمد پرس و سيلندرهاي خشك كن مي چسبند و حتي بر روي محصول نهايي ظاهر مي شوند و مشكلات فراواني ايجاد مي كنند. در اين تحقيق،جداسازي اين مواد با افزودن دو تركيب جداگانه از مواد شميايي مجتمع كننده در هنگام عمليات خميركاغذسازي از كارتن هاي با پوشش پارافين و كارتن هاي كنگره اي كهنه با لايه رويي لعاب دار (به عنوان يكي از عوامل ايجاد مواد چسبناك) بررسي شد. نتايج نشان دادند كه غربال هاي ساده تاحدي در جداسازي ذرات درشت پارافين موفق بودند (مقدار وازده درخميركاغذ شاهد 5/3 درصد و در خميركاغذ حاوي پارافين حدود 7 درصد بود)، ولي براي جدا كردن ذرات ريز پارافين و مواد چسبناك كارايي لازم را ندارند. اگرچه مواد مجتمع كننده بر مقاومت هاي كاغذ دست ساز اثر منفي قابل توجهي نداشتند، در افزايش كارايي غربال هاي ساده براي جدا كردن مواد چسبناك و پارافين نيز اثر معني داري نشان نداند. به طور كلي در هر سه نوع خمير كاغذ كارتن كنگره اي استفاده از هيدروكسيد سديم موجب كاهش درصد وازده و افزايش مقاومت هاي كاغذ توليد شده گرديده است، هرچند مقدار اثر گذاري آن به نوع خمير كاغذ بازيافتي بستگي دارد. کليدواژگان: مواد چسبناك ، كارتن هاي كنگره اي كهنه ، خمير كاغد بازيافتي ، مواد مجتمع كننده و غربال

	بررسي امكان استفاده از كارتن كهنه ( OCC ) به منظور بهبود كيفيت سطح تخته خرده چوب كاظم دوست حسيني ، مجيد چهارمحالي ، محمدعلي پودينه پور صص 1001-1011 چکيده
	در اين بررسي، امكان استفاده از كارتن كهنه (OCC) در لايه هاي سطحي تخته خرده چوب به منظور بهبود كيفيت سطح اين محصول، كاهش مصرف چسب در توليد آن و نيز استفاده بهينه از منابع ليگنوسلولزي مورد توجه قرار گرفته است. نسبت كارتن كهنه، رطوبت ذرات كارتن لايه هاي سطحي و زمان پرس، از عوامل متغير و درصد چسب لايه مياني، سرعت بسته شدن پرس، دماي پرس، دانسيته تخته ها (g/cm37/0) و ضخامت تخته ها (mm16)، از عوامل ثابت در اين پژوهش بودند. نتايج اين بررسي نشان داد كه مقدار كارتن كهنه نسبت به دو شاخص ديگر تاثير بيشتري بر خواص فيزيكي و مكانيكي تخته ها دارد، به طوري كه با افزايش مقدار آن از 40 به 60 درصد، مقاومت خمشي و برشي موازي سطح نمونه ها كاهش و جذب آب و واكشيدگي ضخامت بعد از 2 و24 ساعت به طور معني داري افزايش مي يابد. همچنين مقاومت هاي خمشي و برشي نمونه هاي ساخته شده با 40 درصد كارتن كهنه در حد تيمار شاهد بود. جذب آب و واكشيدگي ضخامت آنها از تيمار شاهد به طور معني داري بيشتر بود، ولي كيفت ظاهري و صافي سطح اين تخته ها بهتر از نمونه هاي شاهد ارزيابي شد. کليدواژگان: تخته خرده چوب ، كارتن كهنه ، مقاومت خمشي ، مقاومت برشي موازي با سطح ، جذب آب و واكشيدگي ضخامت

	توليد خمير كاغذ CMP از چوب صنوبر اورامريكن براي ساخت كاغذ روزنامه اسماعيل رسولي گرمارودي ، حسين رسالتي ، سعيد مهدوي فيض آبادي صص 1013-1022 چکيده
	اين بررسي به منظور مقايسه ويژگي هاي كاغذسازي چوب دو دوره رويش 8 و 18 ساله گونه تند رشد صنوبر اورامريكن براي استفاده در ساخت كاغذ روزنامه كارخانه چوب وكاغذ مازندران انجام گرفته است. بدين منظور، چوب گونه صنوبر مورد نظر از دو دوره رويش مذكور، از ايستگاه تحقيقات صفرابسته واقع در استان گيلان تهيه و در خط توليد كارخانه چوب و كاغذ مازندران به خرده چوب تبديل شد. براساس نتايج پخت هاي آزمايشي فرايند شيميايي- مكانيكي(CMP)، غلظت مايع پخت 100 گرم بر ليتر (بر مبناي وزن خشك چوب)، درجه حرارت 160 درجه سانتيگراد و 1 : 7 = L : W و زمان پخت 90 و 130 دقيقه به ترتيب براي دوره هاي رويشي8 و 18 ساله ، به منظور دستيابي به بازده پخت 85 درصد انتخاب شد. خرده چوب ها پس از تيمار با ماده شيميايي)سولفيت سديم و هيدروكسيد سديم)، توسط دستگاه دفيبراتور در سه مرحله دفيبره شده و پس از رنگبري با پراكسيد هيدروژن، با استفاده از دستگاه PFI تا درجه رواني300 ml.CSF پالايش شدند. در نهايت از خميركاغذهاي به دست آمده، كاغذهاي دست ساز آزمايشگاهي با گراماژ g/m2 60 ساخته شد. نتايج حاصل از آزمون هاي مختلف كاغذهاي مذكور نشان داد كه از نظر ويژگي هاي فيزيكي (مانند حجيم بودن) و مقاومتي (مانند طول پارگي، شاخص مقاومت كششي، شاخص مقاومت به تركيدن و مقاومت به پاره شدن) كاغذهاي حاصل از چوب صنوبر، در مقايسه با كاغذهاي تهيه شده از خمير CMP كارخانه وتركيب اصلي ماده اوليه كارخانه (75 درصد ممرز و 25 درصد راش)، كاملاً برتر بودند، و تنها از نظر ويژگي هاي نوري، در كاغذ ساخته شده از تيمارهاي صنوبر، افت ماتي مشاهده مي شود. بنابراين با اتخاذ تدابير لازم براي جبران افت ماتي مذكور، مي توان از صنوبر اورامريكن به صورت خالص به منظور توليد كاغذ روزنامه در مجتمع چوب و كاغذ مازندران استفاده كرد. در اين زمينه تيمارهاي حاوي صنوبر 8 ساله برتري دارند. کليدواژگان: صنوب ، خمير شيميايي ، مكانيكي و كاغذ روزنامه

	استفاده از دورريزهاي كاغذ اسكناس باطله در ساخت تخته خرده چوب علي اكبر عنايتي ، اميد حسينايي صص 1023-1036 چکيده
	براي بررسي امكان استفاده از كاغذ اسكناس باطله در ساخت تخته خرده چوب، از خرده هاي كاغذ اسكناس باطله به صورت مخلوط با خرده هاي چوب لايه مياني براي ساخت تخته خرده چوب استفاده شد. اختلاط به صورت 0 ، 10 ، 20 و 30 درصد وزني لايه مياني بود. نسبت وزني لايه مياني به لايه هاي سطحي 70 به 30 بود. رزين اوره- فرمالدهيد براي ساخت تخته ها استفاده شد. مقدار رزين در لايه هاي سطحي 12 درصد و در لايه مياني 10 درصد، زمان پرس در دو سطح 5 و 7 دقيقه و دماي آن در دو سطح 160 و 180 درجه سانتيگراد، ضخامت تخته ها 15 ميليمتر و دانسيته آنها gr/cm3 65/0 در نظر گرفته شد. خواص فيزيكي و مكانيكي تخته ها شامل خواص خمشي (مدول الاستيسيته و مدول گسيختگي)، مقاومت چسبندگي داخلي، جذب آب و واكشيدگي ضخامت اندازه گيري شد. نتايج به دست آمده نشان داد افزايش مقدار كاغذ اسكناس در لايه مياني مقاومت هاي مكانيكي و بويژه مقاومت چسبندگي داخلي تخته هاي تيمارهاي مختلف را نسبت به تخته هاي شاهد كاهش داده، اما مقدار اين مقاومت ها در كليه تيمارها از مقدار اعلام شده در استاندارد مربوط به اين تخته ها بيشتر است. در مورد خواص فيزيكي (جذب آب و واكشيدگي ضخامت) افزايش مقدار كاغذ اسكناس باطله موجب كاهش جذب آب و واكشيدگي ضخامت تخته ها بعد از 24 ساعت غوطه وري در آب شد. افزايش زمان و دماي پرس موجب بهبود خواص مورد بررسي شد. به طور كلي مي توان گفت كه استفاده از كاغذ اسكناس باطله به مقدار 30 درصد در لايه مياني تخته خرده چوب امكان پذير است و تخته هائي مناسب براي مصارف داخلي به دست مي آيد. کليدواژگان: كاغذ اسكناس باطله ، خرده چوب ، تخته خرده چوب ، رزين اوره ، فرم آلدهيد ، خواص فيزيكي و خواص مكانيكي

	تعيين و بررسي رطوبت تعادل چوب در كشورهاي همسايه علي اكبر عنايتي ، حميد زارع حسين آبادي صص 1037-1048 چکيده
	در اين پژوهش، با استفاده از آمار يازده سال گذشته، متوسط دما و رطوبت نسبي 33 شهر مهم كشورهاي آذربايجان، ارمنستان، تركمنستان، افغانستان، پاكستان، عمان، امارات متحده عربي، بحرين، قطر، كويت، عراق و تركيه تعيين شد. با استفاده از رابطه Hailwood-Horrobin رطوبت تعادل محاسبه و تغييرات سالانه آن به همراه دما و رطوبت نسبي رسم شد. نتايج به دست آمده نشان دادند كه متوسط سالانه رطوبت تعادل اين شهرها بين %6/5=EMC و %6/15=EMC است. مقايسه منحني تغييرات سالانه دما، رطوبت نسبي و رطوبت تعادل شهر هاي مذكور و بررسي هاي آماري نتايج مربوط به رطوبت تعادل آنها نشان مي دهد كه اين شهرها را مي توان در پنج گروه جداگانه با متوسط رطوبت تعادل 6/6 ،6/8 ،6/10 ،6/12 ،6/14درصد دسته بندي كرد. از اين گذشته، نتايج بدست آمده نشان مي دهند كه متوسط رطوبت تعادل بيشتر شهرهاي كشورهاي همسايه بجز شهر باكو از كشور آذربايجان(%6/15=EMC)، برابر يا كمتر از مقدار رطوبت مجاز چوب و فراورده هاي آن و ديگر مواد رطوبت پذير (چرم و مواد نساجي و فرآورده هاي آنها) به هنگام مصرف است، يعني اگر چوب و فراورده هاي آن تا رطوبت حد مجاز آماده و با رعايت نكات فني به كشورهاي همسايه صادر شوند، ضمن حفظ كيفيت مورد انتظار، دوام مطلوب و لازم را خواهند داشت. کليدواژگان: چوب ، رطوبت تعادل ، مواد رطوبت پذير ، فراورده هاي چوبي

	بررسي رابطه بين خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك و پوشش گياهي در خاك هاي شور و گچي مراتع قشلاقي اشتهارد عباس احمدي ، قوام الدين زاهدي اميري ، شهلا محمودي ، ابراهيم مقيسه صص 1049-1058 چکيده
	اريدي سول هاي شور و گچي درصد قابل توجهي از وسعت مراتع مناطق خشك و نيمه خشك ايران را در بر گرفته اند. پوشش گياهي پراكنده در اين خاك ها بيانگر وجود خصوصيات فيزيكوشيميايي خاص اين خاك هاست. پژوهش اخير با هدف شناسايي گياهان گچ دوست و شور پسند و همچنين بررسي رابطه پراكنش گياهان با خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك هاي شور و گچي مراتع قشلاقي اشتهارد كرج انجام گرفته است. نمونه برداري از پوشش گياهي به روش تصادفي- سيستماتيك انجام شد. اطلاعات پوشش گياهي شامل تراكم و درصد تاج پوشش در داخل هر پلات و بر روي خطوط ترانسكت تعيين شد. پس از تشخيص هر تيپ گياهي پروفيل هاي خاك حفر و بر اساس روش هاي استاندارد بررسي شدند. از هر افق نمونه هاي دست نخورده به منظور بررسي خصوصيات فيزيكوشيمايي تهيه شد. خصوصيات فيزيكوشيميايي شامل بافت خاك، pH، هدايت الكتريكي، كربن آلي، كربنات كلسيم معادل، درصد گچ، كاتيون ها و آنيون هاي محلول با استفاده از روش هاي استاندارد تعيين شد. براي تجزيه و تحليل عوامل محيطي در ارتباط با تغييرات پوشش گياهي از روش هاي تجزيه و تحليل چند متغيره آناليز مولفه هاي اصلي (PCA) استفاده شد. نتايج نشان مي دهد كه ارتباط ويژه اي بين پراكنش تيپ هاي مختلف رويشي و خصوصيات خاك وجود دارد و مهم ترين خصوصيات فيزيكو شيميايي خاك موثر در تفكيك تيپ هاي رويشي منطقه مورد بررسي، قابليت هدايت الكتريكي، غلظت كلر، درصد گچ، واكنش خاك، درصد سنگريزه و بافت خاك هستند. کليدواژگان: خاك هاي شور و گچي ، تجزيه مولفه هاي اصلي ( PCA ) ، درصد پوشش ، خصوصيات فيزيكوشيميايي و اشتهارد

	بررسي اثر سال برداشت نمونه و مرحله رويشي بر كيفيت علوفه گونه هاي مرتعي در استان آذربايجان غربي جواد تركان ، احمد عليجانپور ، ايرج برنوسي ، ابوالحسن فجري ، حبيب نظرنژاد صص 1059-1071 چکيده
	در اين پژوهش به منظور تعيين ارزش غذايي گونه هاي مهم مرتعي در شرايط آب و هوايي، از 23 گونه گياهي كه به طور مشترك در رويشگاه هاي مورد بررسي وجود داشتند و از گونه هاي مهم و خوشخوراك مراتع محسوب مي شوند، در دو مرحله فنولوژيكي طي سال هاي 83 و 84 نمونه برداري شد. سپس تجزيه شيميايي براي اندازه گيري درصد نيتروژن و ADF نمونه هاي گياهي انجام شد. به منظور تجزيه و تحليل آماري داده ها از طرح اسپليت پلات در قالب بلوك هاي كاملا تصادفي با 46 تيمار در سه تكرار استفاده شد. گونه هاي گياهي به عنوان عامل اصلي و مرحله رويشي به عنوان عامل فرعي و رويشگاه هاي واقع در تيپ گياهي به عنوان تكرار در نظر گرفته شدند. صفت مورد بررسي كيفيت علوفه (ارزش غذايي) گونه هاي مرتعي در مراحل مختلف فنولوژيكي، طي دو سال(فصل رويشي) است. پس از جمع آوري داده ها به منظور بررسي تغييرات شاخص هاي كيفيت علوفه گونه هاي مورد بررسي در مراحل مختلف فنولوژيكي و همچنين تاثير متقابل سال برداشت نمونه بر شاخص هاي كيفيت علوفه هريك از گونه ها، با استفاده از نرم افزار MSTAT – C ، تجزيه واريانس مركب در سال انجام شد و ميانگين ها با استفاده از آزمون چند دامنه دانكن مقايسه شد. نتايج به دست آمده نشان مي دهد كه تركيب شيميايي گياهان مورد بررسي، تغييرات زيادي دارند. مرحله فنولوژيكي بر كيفيت علوفه اثر معني داري دارد. از لحاظ آماري تفاوت معني داري بين درصدADF گونه ها در مراحل مختلف فنولوژيكي در سال هاي برداشت، مشاهده نشد، به گونه اي كه دامنه تغييرات يك گونه طي سال هاي مورد بررسي از روند يكساني تبعيت مي كند. بين درصد پروتئين خام گونه ها در مراحل مختلف فنولوژيكي در سال هاي برداشت، تفاوت معني داري وجود دارد. کليدواژگان: كيفيت علوفه ، پروتئين خام ، ADF ، سال برداشت و مرحله فنولوژيكي

	تعيين مناسب ترين زمان جمع آوري بذر درمنه در استان خراسان علي گزانچيان ، حامد ظريف كتابي ، اصغر پارياب ، اسماعيل فيله كش ، گل حسن نعمتي ، مهدي ايماني صص 1073-1083 چکيده
	تيپ غالب پوشش گياهي استان خراسان درمنه (Artemisia) است. به دليل ريز بودن گلچه ها، تشخيص زمان رسيدن بذر به دقت بيشتري نياز دارد، بنابراين به منظور تعيين مناسب ترين زمان جمع آوري بذر درمنه در خراسان، آزمايشي در شهريورماه 1372 به مدت 5/2 سال در ده منطقه شمالي، مركزي و جنوبي استان انجام گرفت. مناطق مورد بررسي شامل بجنورد(قورخود، باغلق،بيو)، مشهد(كرديان)، تربت جام (چشمه گل)، سبزوار (پادگان قدس، قلعه نورداب)، گناباد(بيمرغ، استاد، بجستان) بودند. گونه درمنه مناطق تربت جام، سبزوار و گناباد A. sieberi، قورخود و با غلق A. diffusa، بيو A. kopetdaghensis، كرديان A. aucheri شناسايي شد. جمع آوري بذر درمنه از زمان تشكيل تا ريزش بذر به فاصله هر ده روز در هر منطقه طي دو سال انجام شد. همچنين در سال اول مرحله گلدهي نيز بررسي شد. اين آزمايش به صورت فاكتوريل براي بررسي اثر مناطق و تاريخ هاي مختلف جمع آوري و اثرهاي متقابل اين دو عامل در تعيين مناسب ترين زمان جمع آوري بذر درمنه انجام شد. نتايج نشان داد كه تمامي گونه ها در مهر ماه وارد مرحله گلدهي شده و تا پايان آبان ماه بذر تشكيل شد و تا نيمه آذرماه بذر سخت شد و تا پايان ديماه تمام گونه ها بجزA.sieberi ريزش بذر داشتند. به طور متوسط در تمامي گونه ها درصد گلچه بارور در هر كاپيتول 22% و بقيه عقيم بودند. همچنين نتايج تجزيه واريانس نشان داد كه اختلاف بين مناطق و تاريخ هاي جمع آوري در هر سال بسيار معني دار بود (01/0 > P). همچنين واكنش مناطق در تاريخ هاي جمع آوري به درصد جوانه زني متفاوت بود، ولي در بيشتر مناطق درصد جوانه زني در آخرين تاريخ هاي جمع آوري نسبت به تاريخ هاي ابتدايي 30 درصد بيشتر بود. در اين زمينه توجه به ريزش احتمالي بذر در زمان جمع آوري اهميت دارد و نمي توان فقط به درصد قوه ناميه توجه كرد. به طور كلي نتايج اين تحقيق پيشنهاد مي كند كه مناسب ترين زمان جمع آوري بذر درمنه مناطق چشمه گل، بيمرغ، استاد، پادگان قدس، قلعه نورداب و كرديان 25-15، قورخود 15-5، باغلق، بيو و بجستان 20-10 آذرماه بود. بذر منطقه سبزوار (پادگان قدس) بيشترين درصد جوانه زني را نشان داد (5./0>P)، همچنين مي توان براي رسيدگي بيشتر زمان جمع آوري بذر را به شرط عدم ريزش آن به تاخير انداخت. کليدواژگان: Artemisia ، درمنه ، زمان جمع آوري بذر ، جوانه زني بذر ، خراسان

تعداد صفحات: 402 صفحه
قيمت: 15000 ريال
شمارگان: 500 نسخه
تاريخ انتشار: 5/5/87
تلفن: 2223044 (0261)

تاريخ درج در سايت: 17/5/87
شمار بازديدکنندگان اين شماره: 1262

چاپ فهرست

ارسال فهرست به ديگران

نظر بدهيد

معرفی سايت به ديگران

گزارش اشکال در اطلاعات

اشتراک نشريات ديگر

جستجوی مطالب

کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:

آرشيو اين مجله

همه مجلات عضو

مجلات علمی مصوب

متن روزنامه های عضو

جستجوی پيشرفته

راهنمای موضوعی نشريات

اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:
1 مصوب کشاورزي
1 ISC پايگاه استنادی جهان اسلام
1 منابع طبيعي