فهرست مطالب

پژوهش های کیفی در برنامه درسی - پیاپی 7 (تابستان 1396)
  • پیاپی 7 (تابستان 1396)
  • تاریخ انتشار: 1397/11/15
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سعید محمودی بردزردی، اسکندر فتحی آذر، فیروز محمودی، رحیم بدری گرگری صفحات 1-37
    هدف از انجام این پژوهش، طراحی الگوی آموزشی پرسش و پاسخ در درس مطالعات اجتماعی و بررسی اثربخشی آن بر درک مفاهیم و تفکر انتقادی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی در سال تحصیلی 96-95 بود. پژوهش حاضر یک پژوهش آمیخته بوده که از دو بخش تشکیل شده است. بخش اول طراحی الگوی آموزشی پرسش و پاسخ برای درس مطالعات اجتماعی بوده و بخش دوم، اعتباریابی الگو با اثربخشی بر درک مفاهیم و تفکر انتقادی است. در بخش کیفی از روش سنتزپژوهی (پژوهش تلفیقی) استفاده شد. در بخش کمی که هدف آزمایش تاثیر الگوی طراحی شده بر درک مفاهیم علمی و تفکر انتقادی دانش آموزان پایه ششم ابتدایی است؛ با استفاد از یک طرح آزمایشی از بین دانش آموزان پایه ششم شهرستان ایذه (50 نفر پسر) شامل 2 کلاس به عنوان نمونه آماری به صورت نمونه گیری تصادفی انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، قرارگرفتند. درک مفاهیم علمی و تفکر انتقادی در هردو گروه و در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون با ابزار آزمون تفکر انتقادی کرنل برای سنجش تفکر انتقادی و آزمون سنجش درک مفاهیم علمی برای درس مطالعات اجتماعی مورد مقایسه قرار گرفتند. با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس داده های جمع آوری شده تجزیه و تحلیل شد. در بخش کیفی نتایج تحقیق منجر به طراحی الگویی شد که شامل هفت بعد (مبانی، اصول، فنون و راهبردها، مراحل، انواع پرسش، اهداف و ارزشیابی) است، نتایج در بخش کمی تحقیق نشان داد که الگوی طراحی شده موجب افزایش تفکر انتقادی و درک مفاهیم در گروه آزمایش شده است.
    کلیدواژگان: الگوی آموزشی، پرسش و پاسخ، درک مفاهیم، تفکر انتقادی
  • غلامعلی احمدی، طاهره احمدی صفحات 38-65
    هدف از این پژوهش مقایسه برنامه درسی آموزش تاریخ دوره متوسطه دوم در ایران با برنامه درسی آموزش تاریخ دوره متوسطه دوم در کشورهای، انگلستان ،پاکستان و هندوستان با روش تطبیقی و به کمک الگوی بردی از یک طرف و روش توصیفی –تحلیلی از طرف دیگر، در جهت ارائه راهکارهایی برای بهبود آموزش تاریخ در ایران بوده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد اهداف آموزش تاریخ به صورت کامل تدوین شده است. یا توجه به نتایج پژوهش می توان کسب سواد تاریخی و آموزش تفکر انتقادی را به اهداف اضافه کرد. محتوای مورد مطالعه با رویکرد نتیجه-مداری در راستای تحقق اهداف ، سازماندهی نشده است. از جمله روش های رایج تدریس می توان به روش سخنرانی و پرسش و پاسخ اشاره کرد. در حالی که روش پژوهش محور، مراجعه به منابع تاریخی، استفاده از ICT جزء روش های فعال در کشورهای هند و انگلستان می باشد. روش های ارزشیابی پیشرفت تحصیلی تحت تاثیرآزمون سراسری دانشگاه ها جزئی نگرند و بر روی حافظه تاکید دارند و سطوح بالای شناختی را ارزشیابی نمی کنند. ارزشیابی مستمر و شیوه های کیفی ارزشیابی از نکات برجسته ارزشیابی آموزش تاریخ در کشورهای متنخب می باشد.

    کلیدواژگان: آموزش تاریخ، مطالعه تطبیقی، برنامه درسی
  • سمیرا تیغ بخش، زهره سعادتمند صفحات 66-89
    پژوهش حاضر با هدف طراحی برنامه درسی مبتنی برآموزش صلح دردوره ابتدایی انجام گرفت. این پژوهش بابه کارگیری روش تحلیل محتوای کیفی به واکاوی متون واسنادبین المللی در ارتباط با آموزش صلح پرداخته است. حوزه پژوهش شامل متون واسناد بین المللی و انجمن های وابسته به سازمان ملل و یونسکو وانجمن مدارس بین الملل که درزمینه آموزش صلح دردوره ابتدایی چارچوب مناسب ارائه داده اند و نیزاز کلیه منابع چاپی و الکترونیکی دردسترس مبتنی براهداف وسوالات پژوهش برای جمع آوری اطلاعات استفاده شد. تجزیه وتحلیل اطلاعات با به کارگیری نظام مقوله ای قیاسی انجام گرفت. یافته های پژوهش نیزدرشش عنصر اصلی اهداف ،محتوا،راهبردهای یاددهی - یادگیری، تکنیک های ارزشیابی،محیط وفضای یاددهی- یادگیری ،منابع وابزاریاددهی- یادگیری به دست آمد. دراین پژوهش برای بررسی روایی ازمعیارباورپذیری و برای بررسی پایایی ازمعیاراطمینان پذیری استفاده شده است. پایایی طراحی برنامه درسی برای دوره ابتدایی توسط متخصصین نیزدرهرمرحله مورد بررسی قرارگرفته است.  
    کلیدواژگان: آموزش جهانی، آموزش صلح، جهانی شدن، دوره ابتدایی، طراحی برنامه درسی
  • جمیله علم الهدی، محبوبه رضائی دیگه سرایی، بابک یاری صفحات 90-121
    با عنایت به اهمیت برنامه درسی پنهان در مراکز آموزشی، این مقاله درصدد است، چگونگی اثرگذاری مولفه های برنامه درسی پنهان (معلم، دانش آموز، روش تدریس، مکان فیزیکی،قوانین ومقررات مدرسه) را بر تربیت دینی دانش آموزان دختر متوسطه شهرستان تالش در سال تحصیلی 92-1391 مورد بحث و بررسی قرار دهد. این پژوهش با رویکرد کیفی و با تلفیقی از روش های مصاحبه پژوهی و تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. بنابراین تحقیق براساس هدف، توصیفی و از نوع کیفی-کاربردی می باشد. چهار مدرسه و سی دانش آموز به صورت نمونه گیری هدفمند با معیار زنجیره ای شاخص انتخاب شدند وابزار مصاحبه (از نوع نیمه ساختاریافته) و همچنین روش مطالعه کتابخانه ای مورد استفاده قرار گرفت. تجزیه و تحلیل یافته هابر مبنای تحلیل محتوای کیفی انجام شده، و کدگذاری یافته ها در سه مرحله؛ کدگذاری باز، گزینشی و محوری صورت گرفته است. اعتبار و اعتمادپذیری یافته ها از طریق شیوه های کنترل اعضا، بازنگری ناظران و مصاحبه ها توسط پژوهشگر تامین شده است. یافته های پژوهش حاکی از؛ اثرگذاری مولفه های برنامه درسی پنهان مورد بررسی بر تربیت دینی دانش آموزان در سطوح سه گانه (شناختی، عاطفی و رفتاری) در دو وجه مثبت و منفی است.

    کلیدواژگان: برنامه درسی، برنامه درسی پنهان، مولفه های برنامه درسی پنهان، تربیت دینی، کیفی
  • حسین زنگنه، الهه ولایتی، ابراهیم ابوالقاسمی صفحات 122-143
    هدف پژوهش حاضر تعیین ویژگی های محتوای آموزشی الکترونیکی از منظر نظریه ی بار شناختی می باشد. برای این منظور، از روش تحلیل محتوای کیفی قیاسی استفاده شد. اهداف این پژوهش به این شرح هستند: 1) ترسیم ویژگی های محتوای الکترونیکی از منظر بار شناختی درونی، 2) ترسیم ویژگی های محتوای الکترونیکی از منظر بار شناختی بیرونی و 3) ترسیم ویژگی های محتوای الکترونیکی از منظر بار شناختی مطلوب. در این پژوهش، جامعه ی آماری کلیه ی مقاله هایی هستند که از طریق موتور جستجوی google و بانک های اطلاعاتی ebsco، wiley و sciencedirect قابل دانلود هستند. تعداد مقاله های انتخابی نهایی برای انجام تحلیل محتوای کیفی به روش قیاسی، 15 مقاله بودند. برای انجام ین پژوهش مراحل زیر دنبال شد: مرحل اول، طرح ریزی کار و تهیه ی مقدمات، مرحله ی دوم، تحلیل محتوای کیفی به روش قیاسی، مرحله ی سوم، کنفرانس و بحث. در انتها، در تحلیل قیاسی از مقالات انتخاب شده، توانستیم ویژگی های محتوای یادگیری الکترونیکی را از منظر سه طبقه ی بار شناختی درونی، بار شناختی بیرونی و بار شناختی مطلوب مشخص کنیم.

    کلیدواژگان: طراحی محتوای آموزشی الکترونیکی، تحلیل محتوای کیفی قیاسی، بار شناختی
  • فاطمه عابدی، مرتضی منادی، ملوک خادمی اشکذری، علیرضا کیامنش صفحات 144-167
    پژوهش حاضر با هدف بررسی و تحلیل میزان توجه به شاخص های تربیتی در برنامه درسی ملی در کتب درسی دین و زندگی 2 و 3 دوره ی متوسطه اجرا شد. روش پژوهش توصیفی و از نوع پژوهش کیفی و رویکرد پژوهش کاربردی بود. جامعه پژوهش، کتابهای دین و زندگی دوره ی متوسطه در سال تحصیلی 95-94 بود که به صورت هدفمند کتابهای دین و زندگی 2 و 3 دوره ی متوسطه به عنوان نمونه در نظر گرفته شد. ابزار مورد استفاده در پژوهش، اسنادی بودند که به صورت کتاب درسی در دبیرستانها تدریس می شوند. برای استخراج اطلاعات، از روش تحلیل محتوا استفاده شد. یافته های پژوهش نشان داد که؛ 1- کتاب دین و زندگی 2 و 3 دوره ی متوسطه، بر اساس 3 تم کلی؛ شناخت و معرفت، گرایش ها و تمایلات، و عمل و رفتار، منطبق با برنامه درسی ملی نگاشته شده است. 2- تعداد کل مولفه های مفهومی کتابهای دین و زندگی به ترتیب دارای 313 و 243 فراوانی بود، که بیشترین فراوانی مربوط به مولفه های محور شناخت و معرفت و کمترین فراوانی مربوط به مولفه های محور گرایش ها و تمایلات بود. از یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که اهتمام ویژه ی مولفان کتاب دین و زندگی، افزایش شناخت افراد نسبت به اصول اساسی و فروع دین است و به بحث گرایش ها و تمایلات و عمل به فرامین، توجه چندانی نشده است.

    کلیدواژگان: تحلیل محتوا، کتاب دین و زندگی، شاخص های تربیتی، برنامه درسی ملی
|
  • saeid mahmoodi bardezardi , eskandar fathiazar , firooz mahmoodi , Rahim badri Pages 1-37
    The present study aims to design Educational model of questioning for Social Studies and to validate its efficiency in conceptual understanding and critical thinking of students grade six of primary school in educational year 95-96. This research is a combinational one and consists of two parts: the first part is allocated to designing an appropriate model of questioning for Social Studies and the second part is related to validating the efficiency of this model in conceptual understanding and critical thinking. In qualitative section synthesis research is used to design models and in quantitative section which aims to test the efficiency of the designed model on scientific concept understanding and critical thinking of student in grade six of primary school, using and experiment we randomly chose 50 male students and divided them experimental group and control group. In order to compare critical thinking and scientific concept understanding of these two groups, Kernels test of critical thinking was used both in pre – test and post - test. The collected data were analyzed using co – variance analytical test. The results in qualitative section led to designing a model with seven dimensions (fundamentals, principals, techniques, procedures, stages, questions, objective, and evaluation). The results in quantitative section indicated that the designed model improved critical thinking and understanding concepts in experiment group.
    Keywords: Educational model, questioning, understanding concepts, Critical Thinking
  • gholamali ahmadi , tahere ahmadi Pages 38-65
    The purpose of this study is to compare the curriculum taught in a graduate school course on period of secondary education curriculum in Iran with complementary Britain, Australia, Pakistan and India with the help of pattern matching method held out a hand, as well as analytical - descriptive On the other hand, in order to provide solutions for improvement in the educational program on the Iran has been. The findings of this research show that the objectives of the history education are fully developed and not only have been addressed to two categories of historical literacy and critical thinking education. The content of the study has not been organized with a result-oriented approach to achieving the goals set. One of the common methods of teaching can be referred to as lecture and question and answer method. While the research-based method, referring to historical sources, the use of ICT is one of the active methods in India and the United Kingdom. Academic achievement assessment methods are under the influence of the university's comprehensive study and emphasize memory and do not evaluate high cognitive levels. Continuous evaluation, using qualitative methods, evaluation of educational highlights of the history of the country is elected.
    Keywords: comparative study, Curriculum, education history
  • amira tighbakhsh , zohreh saadatmand Pages 66-89
    his Study Was Mainly Designing Curriculum Based to Peace Education for Elementary System. The Present Study Aimed at Investigating the International Documents Conducted on Peace Education by Employing a Qualitative Approach. Domain of Research to Including of International Documents Related to Unesco and Organization of Nation and International Schools Association (ISA) That Providing an Appropriate Framework for Peace Education in The Elementary System. In Order to Collect the Data, The Related Literature Was Reviewed Based on The Questions and Objectives of The Study. The Data Analysis Was Based on Deduction. The Results of The Study Depicted Six Main Categories Including Objective, Content, Learning / Teaching Strategies, Assessment Technicals and Environment and Sources and Tools and for Validity Used of Credibility and for ReliabilityUsed of Dependability and for Reliable of Capability in Education for Elementary System Investigation by Experts.
    Keywords: GlobalEducation, Peace Education, Globalization, Elementary System, Designing Curriculum
  • jamileh allamolhoda , mahboobe rezaie dighe saraie , babak yari Pages 90-121
    With regard to the importance of hidden curriculum in educational centers, this paper aims to investigate how hidden curriculum factors (teacher, student, teaching method, physical place, school regulation) effect on religious training of girl students of Talesh in 1391-1392. This research is qualitative and has been done by use of interview and qualitative content analysis. So the research is descriptive with regard of the goal and is also of the applied type. 30 students from 4 schools has been chosen with the judgmental method with index chain criteria and the tool was a semi-structured interview and library study has also taken into account. Data analysis has been done based on qualitative content analysis and results were encoded in 3 steps, including open, selective and centric encoded. Validity and the reliability has been approved by member control methods and supervisor reviewing and interviewing done by researcher. Results show that hidden curriculum factors effect on cognitive, emotional and behavioral levels of religious education of students both positive and negative.
    Keywords: Curriculum, hidden curriculum, hidden curriculum factors, religiouseducation, qualitative
  • Hosein zanganeh, Elahe Velayati, Ebrahim Abolghasemi Pages 122-143
    The purpose of current research is determining the characteristics of electronic instruction content in view of cognitive load theory. For this purpose, deductive qualitative content analysis method was used. The purposes of this research are as follows: 1. Drawing the characteristics of electronic content in terms of internal Cognitive load. 2. Drawing characteristics of electronic content in terms of External load. 3. Drawing characteristics of electronic content in terms of optimal Cognitive load. In this research, statistical community is all of articles that can be downloaded via Google search Engine and ebsco, Wiley, science direct informational banks. The Number of final selected articles for doing analysis of qualitative content deductively, was 11 articles. For doing this Research below stages were followed: First stage, foundation of labor and preparation elements, Second stage, analysis of qualitative content deductively, Third stage, conference and discussion.
    At the end, in deductive analysis of selected articles, we Could define electronic learning content in view of 3 stages of Internal Cognitive load, external load, the Optimal cognitive load.
    Keywords: Designing the content of electronic instruction, Deductive qualitative content analysis, Cognitive load
  • fateme abedi , morteza monadi, Molook khademim, AliReza Kiyamanesh Pages 144-167
    This study aims to assess and analyze the adjustment of indicators over educational textbooks during the high school: Religion and Life 2 and 3. The study is a descriptive one based on a qualitative research with an applied research approach.
    All the books of Religion and Life, taught during high school, are considered as the study population in the academic year of 2015-2016 and the Religion and Life 2 and 3 are taken as examples. The instrument applied in this study is prepared by the documents that used as textbooks during high school years. The content analysis method is realized the better way of extracting information. The results showed that: 1- The books of “Religion and Life 2 and 3” are written based on three general themes: knowledge, attitudes and desires, and actions and behavior. 2- The total number of conceptual elements in Religion and Life 2 is 313 and in Religion and Life 3 is 243, which is the highest frequency components based on knowledge and the lowest frequency of the elements of Axis tendencies. Overall, the findings emphasize that the special interest of the authors between the pages of the books tries to increase people's understanding of the fundamental and subsidiary principles of religion but the matter of discussing tendencies has received little attention.
    Keywords: content analysis, the Religion, Life Book, Educational Indices, National Curriculum