فهرست مطالب

فرهنگی - تربیتی زنان و خانواده - سال هفدهم شماره 58 (بهار 1401)
  • سال هفدهم شماره 58 (بهار 1401)
  • تاریخ انتشار: 1401/04/01
  • تعداد عناوین: 7
|
  • مرضیه مدنی فر*، معصومه اسمعیلی، کیومرث فرحبخش، محمد عسگری صفحات 11-41

    با توجه به اهمیت جایگاه خانواده، پرداختن به موضوعات موثر در استحکام و اعتلای خانواده های ایرانی اهمیت بسزایی دارد. تعارضات همسران یکی از مسایلی است که فراگیری زیادی داشته و مدیریت صحیح آن نقش مهمی در حفظ ثبات و آرامش خانواده ها دارد. در این پژوهش، مبانی زیربنایی مفهوم تعارض همسران از منظر اخلاق مورد بررسی قرار گرفت و با بررسی آثار اخلاقی امام خمینی (رحمه الله)، مبانی و اصول در حیطه نقطه تغییر در مشاوره اخلاق محور، علت شناسی و اصول درمان تعارض همسران استخراج شد. روش تحقیق در این پژوهش، روش هرمنوتیکی شلایرماخر است. مبنای اصلی مشاوره اخلاق محور، تاکید بر میل فطری انسان ها به کمال است و ماهیت تعارضات همسران و اصول درمان نیز بر همین مبنا تبیین شده است. مبانی استخراجی در سه دسته مبانی گرایشی، بینشی و کنشی دسته بندی شده و بدین ترتیب، بسط مفهومی در مفهوم تعارض همسران از منظر اخلاق صورت گرفته است.

    کلیدواژگان: تعارض همسران، اخلاق، کمال طلبی، بسط مفهومی
  • اکرم عینی* صفحات 43-66
    هدف پژوهش حاضر، سالمندی و نحوه پوشش مسایل مربوط به سالمندان در خانواده در کتاب های درسی دوره ابتدایی سال تحصیلی 1401-1400 بوده است. در این پژوهش، 27 کتاب درسی دوره ابتدایی با روش پژوهش تحلیل محتوای کیفی و با استفاده از روش تجزیه و تحلیل سند بررسی گردید. تحلیل کیفی با یک سیستم اندازه گیری مبتنی بر ادبیات پژوهشی مربوط به آموزش سالمندی، شامل هفت موضوع اصلی نسبت توزیع جنسیت، نقش شخصیت، نقش حرفه ای، ویژگی های جسمی و فیزیکی، روابط بین نسلی، رهبری جامعه پیام قصد شده (درباره موضوع سالمندی) و 18 موضوع فرعی و تحلیل کمی با ارایه جداول فراوانی مبتنی بر تحلیل موضوعی انجام شد. یافته ها نشان داد کتاب های درسی دوره ابتدایی به اندازه کافی موضوع سالمند در خانواده را پوشش نمی دهد و به آموزش سالمندی کمتر پرداخته شده است و در این کتاب ها تصویر منفی از سالمندان نشان داده نشده است. به منظور بهبود نگرش دانش آموزان نسبت به افراد سالمند و با توجه به تاکید اسناد بالادستی و بر اساس رویکردهای مطرح در رابطه با آموزش سالمندی، لازم است به حضور سالمند در خانواده و آموزش سالمندی در مدارس و کتاب های درسی دوره ابتدایی پرداخته شود و در پیام قصد شده برنامه درسی (درباره موضوع سالمندی) و افراد سالمند، باید بین عناصر متنی و بصری در کتاب درسی هماهنگی ایجاد شود. توجه به برنامه درسی آموزش سالمندی در دوره ابتدایی توصیه می شود.
    کلیدواژگان: آموزش سالمندی، سالمند در خانواده، کتاب های درسی، دوره ابتدایی
  • نرگس وحیدنیا*، خدابخش احمدی نوده، مژگان مردانی راد، نورعلی فرخی صفحات 67-112
    پژوهش حاضر با هدف تعیین شاخص های سلامت جنسی با توجه به دیدگاه قرآن کریم صورت پذیرفت. این مطالعه از نوع پژوهش های کیفی و کمی (آمیخته) است. در این تحقیق، از رویکرد تحلیل محتوا، روش دلفی و مطالعه میدانی استفاده گردید. 103 آیه قرآنی انتخاب شد و مفاهیم آن توسط اساتید علوم قرآنی بررسی گشت. مفاهیم قرآنی توسط اساتید حوزه مشاوره خانواده به مولفه های روان شناسی تبدیل شد. مولفه ها به صورت کد گذاری های باز، محوری و انتخابی نوشته شدند. بر اساس یافته های به دست آمده، 11 شاخص سلامت جنسی تدوین شد که شامل: پایبندی به ارزش ها، خود مراقبتی، داشتن حیا، عفاف و پاکدامنی، انجام ازدواج، ازدواج مناسب، ازدواج مجدد و چند همسری، تعامل مناسب بین زن و شوهر، طلاق شایسته، رفتار جنسی سالم، رفتار جنسی ناسالم، روش های مقابله با انحرافات جنسی می باشد. جامعه آماری 572 تن است. در اعتبارسنجی شاخص ها به روش مطالعه میدانی، 8 شاخص تایید شد که شامل: پایبندی به ارزش ها، داشتن حیا، عفاف و پاکدامنی، ازدواج مناسب، تعامل مناسب بین زن و شوهر، طلاق شایسته، رفتار جنسی سالم، رفتار جنسی ناسالم، روش های مقابله با انحرافات جنسی بود. نتایج نشان می دهد با توجه به آیات و مستندات کلام وحی، در خصوص شاخص های سلامت جنسی که به طور مفصل به عوامل، راهکارهای آن و روش های مقابله با انحرافات جنسی پرداخته است، وجود این مبانی ضمن تقویت روابط زناشویی و تحکیم خانواده، موجبات پیشگیری از خیانت های زناشویی در زندگی مشترک را فراهم می آورد.
    کلیدواژگان: شاخص، سلامت جنسی، خیانت زناشویی
  • مهسا لاریجانی*، ملیحه عابدی، طاهره نوری صفحات 113-132
    این پژوهش با هدف مطالعه تجارب زیسته جوانان از چالش های فرآیند تشکیل خانواده در دوران پیش و پس از کرونا اجرا شد. رویکرد پژوهش، کیفی و با استفاده از روش پدیدارشناختی تفسیری انجام شد. مشارکت کنندگان پژوهش، عبارتند از جوانان ازدواج کرده پیش و پس از دوران کرونا. روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی بود. پس از مصاحبه با 20 تن (10 تن از افراد ازدواج کرده قبل از کرونا و 10 تن بعد از کرونا) پاسخ های افراد به اشباع رسید. جمع آوری اطلاعات با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته انجام شد. برای سنجش روایی و پایایی داده های کیفی، از درگیری پیوسته، مشاهده مداوم، ذهنیت پیش رونده و کمیته ی راهنما برای ارزیابی و اجرای برنامه ی مصاحبه استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون، بر اساس مدل براون و کلارک (2006) صورت گرفت. در مراحل تحلیل، 5 مضمون اصلی و 12 مضمون فرعی به دست آمد. یافته های موجود در قالب 5 مضمون اصلی در قالب ابعاد فردی و نگرشی، ابعاد اقتصادی، ابعاد فرهنگی و ابعاد اجتماعی و ارتباطی و ابعاد ساختاری کدگذاری شد. مضامین فرعی پیش از کرونا، به ترتیب شامل «نگرانی از انتخاب همسر مناسب»، «فردگرایی»، «احساس عدم امنیت اقتصادی»، «مناسگ گرایی»، «فقدان آموزش مهارت های زندگی» و «فقدان برنامه ریزی های شغلی و رفاه اقتصادی» بود. در دوران کرونا چالش های جوانان در قالب مضامین فرعی «نگرانی از معیشت و گذران زندگی»، «آینده مبهم و غیر قابل پیش بینی»، «فقدان امنیت اقتصادی»، «مناسک زدایی»، «فقدان آموزش مهارت مواجهه با بحران» و «فقدان کنترل مشکلات اقتصادی» تفسیر شد. مقایسه چالش ها در این دوره نشان می دهد که از منظر پاسخگویان عدم امنیت اقتصادی، جهان بینی و آینده مبهم و تعدیل در آداب و رسوم در دوران کرونا بر چالش های گذشته جوانان افزوده شده است.
    کلیدواژگان: تجارب زیسته، جوانان، تشکیل خانواده، پیش از کرونا، پس از کرونا
  • شهین امین، همایون هارون رشیدی*، کبری کاظمیان مقدم صفحات 133-157
    هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش واسطه ای شایستگی اجتماعی در رابطه سبک های والدگری و الگوهای ارتباطی خانواده با وابستگی به شبکه های مجازی است. روش پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش، شامل تمامی دانش آموزان دختر مقطع متوسطه دوم شهر دزفول در سال تحصیلی 1399-1398 است که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد 360 از آنان انتخاب شد و وارد نمونه شدند. ابزار پژوهش، شامل پرسشنامه های الگوهای ارتباطی خانواده فیتزپاتریک و کویرنر، اقتدار والدین بوری، شایستگی اجتماعی فلنر و وابستگی به شبکه های مجازی کاپلان است. برای تجزیه و تحلیل داده ها از تحلیل مسیر استفاده شد. نتایج تحلیل مسیر مدل پژوهش نشان داد همه مسیرهای مستقیم بجز مسیرهای الگوی ارتباطی همنوایی با شایستگی اجتماعی، سبک والدگری مستبد و سهل گیر با وابستگی به فضای مجازی، از لحاظ آماری معنادار شدند (001/0< p). نتایج آزمون بوت استراپ نشان داد که متغیر شایستگی اجتماعی، نقش میانجی (غیرمستقیم) در رابطه سبک های والدگری و الگوی ارتباطی خانواده با وابستگی به فضای مجازی دانش آموزان دختر متوسطه شهر دزفول ایفا می کند (001/0< p). در مجموع نتایج نشان داد الگوهای ارتباطی خانواده، سبک های والدگری و شایستگی اجتماعی، می تواند بر وابستگی به شبکه های مجازی اثر بگذارد.
    کلیدواژگان: الگوهای ارتباطی خانواده، سبک های والدگری، شایستگی اجتماعی، وابستگی به شبکه های مجازی
  • محدثه اسماعیل زاده، بهروز مهرام*، هادی وکیلی صفحات 159-181

    این پژوهش با هدف بررسی محتوای کتاب های درسی مقطع متوسطه اول از حیث مواجهه دیدگاه های فمینیستی با هویت بخشی جنسیتی برای دانش آموزان و مقایسه آن با رویکرد اندیشمندان اسلامی انجام شد. دیدگاه های فمینیستی مورد مطالعه، شامل رویکردهای رادیکال [1]، لیبرال، مارکسیسم سوسیالیسم و پست مدرن بود. روش پژوهش، تحلیل محتوا و قلمرو پژوهش، تمامی کتاب های درسی با موضوع علوم انسانی بود. کتاب های مورد بررسی، شامل 4296 صفحه بود که به صورت تمام شماری مورد مطالعه قرار گرفتند. واحدهای زمینه را پاراگراف و تصویر و واحد ثبت را مضامین آن ها تشکیل داد. یافته های پژوهش نشان داد نوع نگاه به زن و نقش های اجتماعی زنان در کتاب های درسی، بیشتر معطوف به نگاه اندیشمندان اسلامی بوده و این نوع نگاه به طور معناداری بیشتر از نگاه های مبتنی بر دیدگاه های فمینیستی است؛ با این وصف در کتاب های درسی مطالعات اجتماعی، کار و فناوری و عربی، دیدگاه های فمینیستی غلبه داشتند. بیشترین میزان توجه در دیدگاه های فمینیستی هم به ترتیب به دیدگاه مارکسیسم سوسیالیسم و دیدگاه لیبرال اختصاص داشت. کتاب های تفکر و سبک زندگی، کار و فناوری و فرهنگ و هنر، دارای کمترین کدهای جنسیتی بود. بازتعربف نقش های اجتماعی مبتنی بر ویژگی های جنسیتی و برگرفته از آموزه های دینی از توصیه های پژوهش حاضر است.

    کلیدواژگان: فمینیسم، زن، تحلیل محتوا، کتاب های درسی
  • مریم اسکندری، شیما پرندین* صفحات 183-199
    هدف از انجام پژوهش حاضر، پیش بینی نگرش به خیانت زناشویی بر اساس مولفه های رضایت جنسی و صمیمیت در زوجین شهر کرمانشاه است. پژوهش حاضر، توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره شهر کرمانشاه در سال 1400-1399 بود. نمونه مورد نظر در پژوهش حاضر مطابق با فرمول کوکران، 200 تن بود که با روش نمونه گیری در دسترس از مراکز مشاوره انتخاب شدند و به پرسشنامه های نگرش به خیانت زناشویی مارک ویتلی، رضایت جنسی لارسون (1988) و صمیمیت زناشویی (MIS) پاسخ دادند. نتایج به دست آمده با استفاده از رگرسیون چند متغیره و ضریب همبستگی پیرسون نشان داد که بین مولفه های رضایت جنسی، شامل تمایل به برقراری رابطه جنسی، نگرش جنسی، کیفیت زندگی جنسی، سازگاری جنسی و صمیمیت با نگرش به خیانت زناشویی در زوجین همبستگی منفی و معناداری وجود دارد. با توجه به یافته های پژوهش می توان گفت هر قدر مولفه های رضایت جنسی و صمیمیت در زوجین بالاتر باشد، نگرش منفی نسبت به خیانت زناشویی وجود دارد. بنابراین با توجه به اهمیت و نقش مولفه های رضایت جنسی و صمیمیت در زندگی زناشویی، می توان نگرش به خیانت در زوجین را تبیین نمود.
    کلیدواژگان: زوجین، صمیمیت، مولفه های رضایت جنسی، نگرش به خیانت زناشویی
|
  • Marzieh Madanifar *, Masumeh Esmaeili, Kumars Farahbakhsh, Mohamad Asgari Pages 11-41

    Given the importance of the family, addressing medical issues is very important in the strength and beliefs of Iranian families. Couple conflicts are one of the most common issues and its proper management plays an important role in maintaining the stability and peace of families. In this study, the main principles of the concept of Couple conflicts from the perspective of ethics were examined. By examining the Ethical works of Imam Khomeini, the bases and principles in the field of change in ethics baced counseling, etiology and principles of treatment of Couple conflicts were extracted. The research method in this research was Frankenna's inferential method and the method of extracting from Imam Khomeini's moral texts was Schleiermacher's hermeneutic method. The main basis of ethics-oriented counseling is the emphasis on the innate desire of human beings for perfection and the nature of couple conflicts and the principles of treatment are explained on this basis and thus a conceptual development has been made in the concept of couple conflict from the ethical perspective.

    Keywords: Couple Conflict, ethics, Perfection Seeking, Conceptual Expansion
  • Akram Eini * Pages 43-66
    The purpose of the present study was to elderly and how to cover the issues of the elderly in the family in elementary school textbooks 2021-2022. In this study, 27 elementary textbooks were studied using qualitative content analysis method using the document analysis method. Quality analysis with a measuring system based on elderly education literature, including seven main topics of gender distribution ratio, personality role, professional role, physical and physical characteristics, inter -generational relationships, leadership of the intentional message community (about aging subject) and 18 The sub -topic and a little analysis were performed by providing many tables based on subject analysis. The findings showed that elementary school textbooks do not cover enough elderly subject in the family and less elderly education has been addressed, and these books have not shown a negative picture of the elderly. In order to improve students' attitudes towards the elderly, and with the emphasis on upstream documents and based on approaches to elderly education, it is necessary to address the presence of the elderly in the family and the elderly education in schools and textbooks, and in the message of intention. The curriculum (about the subject of aging) and the elderly should be created between the textual and visual elements in the coordination textbook. It is recommended to pay attention to the curriculum of elderly education in elementary school.
    Keywords: Aging Education, School Textbooks, Family Elderly, Elementary Education
  • Narges Vahidniya *, Khodabakhsh Ahmadi Nodeh, Mozhgan Mardani Rad, Noor Ali Farrokhi Pages 67-112
    The aim of this study was to determine the indicators of sexual health according to the view of the Holy Quran. This study is a qualitative and quantitative (mixed) research. In this research, the content analysis approach, Delphi method and field study were used. 103 Quranic verses were selected and their meanings were reviewed by professors of Quranic sciences. Quranic concepts were turned into psychological components by professors in the field of family counseling. The components were written in open, axial and selective coding. Based on the findings, 11 indicators of sexual health were developed, including: adherence to values, self-care, modesty, chastity and chastity, marriage, proper marriage, remarriage and polygamy, proper interaction between husband and wife, Decent divorce, healthy sexual behavior, unhealthy sexual behavior, are ways to deal with sexual perversions. The statistical population is 572 people. In the validation of the indicators by field study method, 8 indicators were confirmed, which include: adherence to values, modesty, chastity and chastity, proper marriage, proper interaction between husband and wife, decent divorce, healthy sexual behavior, unhealthy sexual behavior, method Was to deal with sexual perversions. The results show that according to the verses and documents of the word of revelation, regarding the indicators of sexual health, the factors, its strategies and methods of dealing with sexual deviations have been discussed in detail; The existence of these principles, while strengthening marital relations and strengthening the family, helps to prevent marital infidelity in cohabitation.
    Keywords: Index, Sexual health, marital infidelity
  • Mahsa Larijani *, Maliheh Abedi, Tahere Nori Pages 113-132
    The aim of this study was to study the lived experiences of young people from the challenges of the family formation process the Pre-Coronary and Post-Coronary .The research approach was qualitative and performed using interpretive phenomenological method. Participants in the study were married young people before and after the Corona. The sampling method was targeted and snowball. After interviewing 20 people (10 married before Corona and 10 after Corona), people's responses were saturated. Data collection was performed using semi-structured interviews. To assess the validity and reliability of qualitative data, continuous engagement, continuous observation, progressive mindset, and a steering committee were used to evaluate and execute the interview plan. Data analysis was performed using thematic analysis method based on the model of Brown and Clark (2006). In the analysis stages, 5 main themes and 12 sub-themes were obtained. The findings were coded in the form of 5 main themes in the form of individual and attitude dimensions, economic dimensions, cultural dimensions and social and communication dimensions and structural dimensions; Pre-Corona sub-themes include "Concerns about choosing the right spouse", "Individualism", "Feeling insecure", "Adaptability", "Lack of life skills training “and "Lack of career planning and economic well-being", respectively. have been; In the time of Corona, the challenges of the youth in the form of sub-themes "concern for livelihood", "ambiguous and unpredictable future", "lack of economic security", "de-ritualization", "lack of crisis skills training “and "lack of control “"Economic problems “has been interpreted. A comparison of the challenges in this period shows that from the perspective of the respondents, the lack of economic security, worldview and vague future and adjustment in customs during the Corona period have added to the past challenges of the youth.
    Keywords: Living experiences, the youth, marriage, Pre-Coronary, Post-Coronary
  • Shahin Amin, Homayoon Haroon Rashidi *, Kobra Kazemian Moghadam Pages 133-157
    The purpose of this study was to investigate parenting styles and family communication patterns with addiction to virtual networks: the mediating role of students' social competence. The research method was descriptive and correlational. The statistical population of the study included all female high school students in Dezful in the academic year of 2019-2020, which included 360 students in a multi-stage random sampling method. Research instruments included Family Communication Patterns Questionnaire Fitzpatrick and Koerner, Parental Authority Questionnaire Bury, Social Competence Flanner et al.,, and Virtual Network Addiction Kaplan. Path analysis was used to analyze the data. The results of path analysis of the research model in general showed that all direct paths except the paths of communication pattern of conformity with social competence, authoritarian and careless parenting style with cyberspace addiction were statistically significant (p
    Keywords: Family Communication Patterns, parenting styles, Social Competence, Virtual Network Addiction
  • Mohaddese Esmaeilzade, Behrooz Mahram *, Hadi Vakili Pages 159-181

    The purpose of this study was investigate the content of secondary school textbooks From the point of view meet approaches to feminism Gender identification for student and compare it with the Islamic scholar approach. The feminist approaches to this study included radical, liberal, socialist Marxism, and postmodern approaches. The research method was content analysis. The field of research was all the textbooks of the secondary school with the subject of human sciences in the school year of 2017-2018. The books included 4,296 pages, all of them were studied. The field unit was the paragraphs and pictures in the textbooks and the registration unit paragraphs and pictures Themes. The findings of the study showed that view to women and the social roles of women in textbooks are more attention on the views of Islamic scholars, and this view is significantly more than the views based on the approaches of feminism in the reviewed books. However, in the textbooks of social studies, labor and technology and Arabic, feminist views prevailed. The highest amount of attention in feminist perspectives was also devoted to Marxism, socialism and liberal, respectively. Thinking and lifestyle books, work and technology, culture and art had the least gender code. The representation of the social roles is based on gender -based characteristics and religious teachings from the present research suggestions.

    Keywords: Feminism, woman, content analysis, Textbooks
  • Maryam Eskandari, SHIMA Parandin * Pages 183-199
    The aim of this study was to predict the attitude towards marital infidelity based on the components of sexual satisfaction and intimacy in couples in Kermanshah. Descriptive research is a correlational study. The statistical population of the present study included all couples who referred to counseling centers in Kermanshah in 2020-2021. The sample in the present study, according to Cochran's formula, 200 people were selected by available sampling method from counseling centers and answered the questionnaires of Mark Whitley, Larson (1988) and marital intimacy (MIS). The results obtained using multivariate regression and Pearson correlation coefficient showed that there is a negative correlation between the components of sexual satisfaction including desire for sex, sexual attitude, quality of sexual life, sexual adjustment and intimacy with the attitude of a marital infidelity in couples. And there is meaning. According to the research findings, it can be said that the higher the components of sexual satisfaction and intimacy in couples, there is a negative attitude towards marital infidelity. Therefore, considering the importance and role of the components of sexual satisfaction and intimacy in married life, the attitude to infidelity in couples can be explained.
    Keywords: couples, intimacy, Components of Sexual Satisfaction, Attitudes toward Marital Infidelity