آرشیو پنج‌شنبه ۲۴ مرداد ۱۳۹۸، شماره ۷۱۳۳
فرهنگی
۶
گزارش

گفت و گوی «ایران» با عوامل یک سریال ژاپنی با موضوع زندگی «توشی هیکو ایزوتسو» اسلام شناس و زبان شناس ژاپنی

جهان را اهالی فرهنگ تغییر می دهند نه سیاستمداران

مریم سادات گوشه

همیشه دیپلماسی بین کشورها از راه گفتمان سیاستمداران رخ نمی دهد. گاهی ترجمه یک کتاب یا ساخت یک فیلم از هر سخن و زبانی بهتر می تواند در پیشبرد دیپلماسی فرهنگی بین دو کشور موثر باشد؛ بخصوص اگر این تجربه ها به کمرنگ شدن مرز ها منجر شود و به افزایش آگاهی در مورد فرهنگ ها بینجامد. «وقتی فیلم «شرقی» ساخته مسعود طاهری با موضوع زندگی و افکار توشی هیکو ایزوتسو فیلسوف و اسلام شناس ژاپنی را دیدم اول حس کردم که آقای توشی هیکو ایزوتسو، سوژه این فیلم را شناخته ام؛ فیلمی که یک ایرانی ساخته و وقتی در ژاپن اکران شد، همه خجالت کشیدند که چرا چنین فرد مهمی در کشورشان بوده اما او را نمی شناخته اند و یک ایرانی اینقدر کامل او را شناخته و در موردش تحقیق کرده و چنین فیلم خوبی ساخته. ما فهمیدیم چقدر از همکاران ایزوتسو استادان و دانشمندان مطرح ایرانی بودند؛ افرادی که دوستش داشتند و او هم آنها را دوست داشته. مثل دکتر مهدی محقق که با همسرشان به ایزوتسو خیلی کمک کردند.  ما حتی از شرح احوال ایزوتسو در فیلم «شرقی» بخشی ازتاریخ ایران را هم شناختیم و دانستیم که ایران در زمان انقلاب چه اتفاقاتی را از سر گذراند و یک فیلسوف ژاپنی هم در آن دوران چه رویدادهایی را تجربه کرده است. شاید خود ایرانی ها خصوصا جوان ها هم این چیزها را ندانند.» اینها را «ساحل رز»، هنرمند مشهور ژاپنی می گوید. او با «کوناکا کازیا» کارگردان و برنامه ساز ژاپنی و گروه فیلمبرداری شان از ژاپن به ایران آمده تا در مورد ایزوتسو و رابطه اش با فرهنگ و مردم ایران سریال بسازند. تهیه کننده این سریال شبکه ان اچ کی ژاپن است.

ساحل رز بازیگر و مجری ژاپنی در پاسخ به اینکه چرا شبکه ان اچ کی به این موضوع علاقه مند شد به «ایران» می گوید: «خیلی از افراد معمولی در ژاپن ایزوتسو را نمی شناسند. اما با این فیلم می توان او را به همه شناساند. فقط سیاستمداران نیستند که دنیا را پیش می برند؛ بلکه یک اسلام شناس ژاپنی و کسی که اهل عرفان و فلسفه بوده هم می تواند این کار را انجام دهد. ما با دیدن فیلم «شرقی» که یک ایرانی آن را ساخته بود مشتاق شده ایم به ایران بیاییم و ببینیم ایزوتسو چه کسی بوده و چرا 10 سال در ایران زندگی کرده است؟ این بار می خواهیم او را به خود ژاپنی ها معرفی کنیم.» او در مورد دلایل آمدنش به ایران می گوید: «من ایزوتسو را نمی شناختم. آگاهی زیادی هم از اسلام و ایران نداشتم. اما تصمیم گرفتم به ایران بیایم و با نگاه ژاپنی و با احساسم داستان ایزوتسو را به مردم کشورم نشان دهم.» او در پاسخ به اینکه نمایش این فیلم در ژاپن چه تاثیری در روابط ایران و ژاپن خواهد داشت، گفت: «قطعا با آمدن ما به ایران خیلی از ژاپنی ها به ایران علاقه مند خواهند شد. وقتی به ایران بیایند طرز فکرشان نسبت به این کشورعوض خواهد شد. ما به خاطر ایزوتسو به ایران آمدیم اما ایران را هم بیشتر شناختیم.

وقتی ژاپنی ها این فیلم را ببینند با ایرانی ها هم بیشتر آشنا می شوند. اینکه چقدر ایرانی ها مهربانند و به فرهنگ ما علاقه دارند. این برای تصویر ایران هم در دنیا خیلی خوب است. خود آقای ایزوتسو هم این موضوع را خواسته است. کمکی که ما اکنون می توانیم به ایران بکنیم این است که حقیقت ایران را به ژاپن نشان دهیم.»

این بازیگر در پاسخ به اینکه پس از پخش سریال چه بازتابی در ژاپن خواهد داشت؟ اضافه کرد: «سریالی که ما می سازیم برای ژاپنی ها خیلی غافلگیرکننده خواهد بود. خصوصا وقتی بفهمند چنین آدمی در کشورشان وجود داشته و توانسته 30 زبان یاد بگیرد. او زبان عربی را در دو سال یاد گرفته تا بتواند قرآن را ترجمه کند. می خواسته به مردم دنیا بگوید آدم ها نباید با هم دشمن باشند و ذات انسان ها به هم شبیه است.

در این دوره انسانیت و مهربانی نادیده گرفته شده و برداشت های نادرستی از دین وجود دارد. سیاست می خواهد آدم ها را از هم جدا کند. اما ایزوتسو این گونه فکر نمی کرد و فلسفه اش این بود که همه انسان ها مثل هم هستند و می توانند عشق داشته باشند؛ درعین حال که می توانند عقاید خود را داشته باشند. وقتی سریال ما در ژاپن پخش شود همه مشتاق می شوند کتاب های ایزوتسو را بخوانند. حتی ممکن است خجالت بکشند که چرا تاکنون ایزوتسو را نشناخته اند. هم فیلم «شرقی» و هم سریالی که ما می سازیم دو کشور ایران و ژاپن را خیلی به هم نزدیک خواهد کرد.»

کوناکا کازیا کارگردان این سریال که هنوز اسم آن قطعی نشده هم در مورد چرایی آمدنش به ایران می گوید: «فیلم «شرقی» را دیدم و این فیلم باعث شد من به ایران بیایم. یکی از مهم ترین دلایلش این بود که یک ایرانی در مورد یک ژاپنی فیلم ساخته بود و من فکر کردم او چه کسی است؟ تصمیم گرفتم در مورد توشی هیکو ایزوتسو مستندی بسازم و و به ایران بیایم و از کسانی که ایشان را می شناختند مصاحبه بگیرم.» کازیا ادامه داد:«تا قبل از اینکه فیلم شرقی را ببینم آقای ایزوتسو را نمی شناختم. وقتی این فیلم را دیدم متوجه شدم ایزوتسو در دنیا شناخته شده و در کشورهای مختلف ایشان را می شناسند.  متوجه شدم که ایزوتسو زبان های مختلفی را بلد بوده و کارهای مختلفی انجام داده، تفکر ویژه ای داشته و در زمینه عرفان و فلسفه تحقیق کرده است.»

او که قبل از این سفر تصور خوبی از ایران نداشته، می گوید: «در ژاپن هر روز اخبار ایران پخش می شود. به دلیل مشکلی که ایران با امریکا دارد. وقتی ما می خواستیم به ایران بیاییم تصورمان در مورد مردم ایران خوب نبود و احساس می کردیم ایران امن نیست. اما وقتی به اینجا آمدیم، متوجه شدیم مردم ایران به شکل عادی زندگی شان را می کنند و نگرانی ای که قبل از آمدن داشتیم بی مورد بوده است. خیلی احساس امنیت کردیم.  من در بازار با دانشجوها صحبت کردم و متوجه شدم مردم ایران امیدوارند صلح و آرامش در کشورشان پابرجا باشد. سریالی که حالا دارم می سازم در مورد این است که آقای ایزوتسو اعتقاد داشتند می شود یک دنیای  سرشار از صلح به وجود آورد. می خواهم بدانم ایزوتسو چرا تصمیم گرفت 10 سال در ایران زندگی کند و چه تصوری از این کشور داشت.»