آرشیو چهار‌شنبه ۸ آبان ۱۳۹۸، شماره ۳۵۶۰
جهان
۷

خانه تکانی «پینه را» در کابینه شیلی هم معترضان را آرام نکرد

هدف؛ سقوط دولت راست گرا

تغییر هشت وزیر کابینه شیلی از جمله وزیر کشور و وزیر اقتصاد نیز معترضان شیلیایی را آرام نکرده و آنها وعده داده اند که اعتراض های خود را ادامه خواهند داد. سباستین پینه را، رئیس جمهور شیلی، در روزهای اخیر با هدف پایان دادن به بزرگ ترین بحران سیاسی شیلی از دهه 90 که دموکراسی در این کشور مستقر شد، خانه تکانی اساسی در دولت خود انجام داده و چهره های راست گرای تندرو را از کابینه اخراج کرده است؛ اما معترضان که بخش بزرگی از آنها را طبقه کارگر تشکیل می دهند، به تغییر وزرا راضی نیستند و خواستار کناره گیری پینه را از قدرت و اصلاحات گسترده اقتصادی شده اند.

هفته گذشته «پینه را»، رئیس جمهور میلیاردر و راست گرای شیلی، وعده داده بود که اصلاحاتی به سود طبقه کارگر انجام خواهد داد. او که در انتخابات 2017 بر چپ گرایان پیروز شده بود، از برنامه های خود برای افزایش حداقل حقوق کارگران، افزایش دریافتی بازنشستگان، کاهش هزینه دارو و حمل و نقل عمومی و ایجاد بیمه درمانی مناسب خبر داده بود؛ اما به گفته مخالفان، تقریبا هیچ کدام از وعده های رئیس جمهور شیلی محقق نشده است.

«پینه را» روز دوشنبه «آندرس چدویک»، وزیر کشور و پسرعموی خود را که رسانه ها او را محرم اسرار رئیس جمهور می دانند، برکنار کرد. برکناری چدویک پس از آن رخ داد که او هفته گذشته معترضان را «جنایتکار» خوانده بود و این اظهارنظر واکنش تند معترضان طبقه کارگر شیلی را در پی داشت. پینه را به جای چدویک راست گرا، گونزالو بلومل 41ساله را که سابقه نمایندگی پارلمان دارد، جانشین او کرد. وزیر کشور جدید شیلی برای جلب نظر معترضان از انجام تحقیقات درباره نقض حقوق بشر در این کشور استقبال کرده است؛ اما معترضان خواستار اقدامات عملی در این زمینه هستند. هرالدو مونوز رهبر یکی از احزاب مخالف حکومت پینه را می گوید: «امیدواریم که آنچه وزیر جدید کشور می گوید، در عمل محقق شود و شاهد تغییرات اساسی باشیم؛ اما صرف تغییر در کابینه مشکلات را حل نخواهد کرد. بی عدالتی اقتصادی گسترده ای در شیلی وجود دارد و باید برای هزینه های سرسام آور زندگی از جمله بهداشت و درمان چاره ای اندیشیده شود».

فلیپه لاریان، وزیر اقتصاد شیلی، هم دیگر چهره کلیدی دولت راست گرای شیلی بود که از سمت خود برکنار شد و ایگناسیو بریونس، پروفسور اقتصاد، جای او را گرفت. پینه را در سخنرانی خود تغییرات ایجادشده در کابینه را در راستای خواست مردم شیلی و برای مقابله و رویارویی با چالش های جدید دانست؛ اما معترضان به نابرابری های گسترده در شیلی که هم زمان با سخنرانی پینه را، در برابر کاخ ریاست جمهوری تجمع کرده بودند، نگاه خوش بینانه ای به این تغییر و تحولات در کابینه ندارند.در درگیری های معترضان و نیروهای امنیتی شیلی در یک هفته اخیر نزدیک به 20 نفر کشته و هزاران نفر بازداشت شده اند. آمارهای اقتصادی از ضرر 1.4 میلیارد دلاری به اقتصاد شیلی حکایت می کند و محبوبیت پینه را نیز به پایین ترین حد خود رسیده است.

کمیته حقیقت یاب در شیلی

معترضان در سانتیاگو، پایتخت شیلی و دیگر شهر های بزرگ این کشور وعده داده اند که به اعتراض های خود تا کناره گیری پینه را ادامه می دهند و هم زمان سازمان ملل نیز اعلام کرده که به زودی گروهی از بازرسان خود را برای بررسی احتمال نقض حقوق بشر روانه این کشور می کند. در همین راستا میشل باشلت، فرستاده ویژه حقوق بشر سازمان ملل و رئیس جمهور سابق شیلی، گروهی حقیقت یاب را رهسپار این کشور کرده تا درباره اعمال خشونت از سوی نیروهای امنیتی شیلی به طور مستقل تحقیق کنند. این اقدام سازمان ملل پس از آن انجام می گیرد که به تازگی 150 پروفسور حقوق بشر در شیلی خشونت نیروهای امنیتی شیلی علیه معترضان را محکوم کرده و خواستار تحقیقات مستقل بین المللی درباره نقض حقوق بشر در این کشور شده بودند.

شیلی که بزرگ ترین تولیدکننده مس در جهان به شمار می آید، در حالی بزرگ ترین بحران سیاسی خود پس از سقوط حکومت آگوستو پینوشه را تجربه می کند که تا چندی پیش، از آن به عنوان باثبات ترین کشور آمریکای لاتین یاد می شد. نرخ پایین فقر و بی کاری و اقتصاد باثبات از نقاط قوت شیلی محسوب می شد؛ اما شدت یافتن نابرابری و افزایش هزینه های زندگی، تهدیدهایی بود که چندان به چشم سیاست مداران این کشور نمی آمد و اکنون بزرگ ترین چالش را برای شیلی رقم زده است.

افزایش هزینه های درمان یکی از مهم ترین چالش ها برای حکومت شیلی محسوب می شود. بخش درخور توجهی از طبقه کارگر در شیلی به دلیل هزینه های زیاد، به امکانات اولیه بهداشتی و درمانی دسترسی ندارند و همین موضوع سبب شده تا معترضانی که در درگیری با پلیس مجروح شده اند، نتوانند به سرعت روند درمان خود را آغاز کنند.  معترضان می گویند در چنین شرایطی بسیاری از مجروحانی که در انتظار امکانات درمانی فوری از جمله دستکش جراحی، ماسک و سرم هستند، بلاتکلیف در تخت بیمارستان ها و مراکز درمانی بستری هستند؛ چرا که به دلیل کمبود تجهیزات درمانی، اولویت با افرادی است که شرایط جسمانی وخیمی دارند.

براساس نظرسنجی ای که پس از تغییرات در کابینه پینه را انجام گرفت، 80 درصد سوال شوندگان معتقد بودند که راه حل رئیس جمهور شیلی متناسب با خواسته های معترضان نیست.

در این میان یکی از نقدهایی که درباره معترضان مطرح می شود، فقدان رهبر و سخنگو برای مخالفان است. برخی تحلیلگران اعتقاد دارند که این خلا باعث می شود تا جریان های خشونت طلب یا حامیان حکومت نیز در میان معترضان به ایجاد آشوب بپردازند یا مسیر اعتراض ها را منحرف کنند.

پابلو سبایوس، موسس اندیشکده iTask، در تحلیل خود از اعتراض های اخیر در شیلی می گوید: «آنچه معترضان علیه آن شوریده اند، کاملا روشن است. از نگاه آنها هر دو جریان راست گرا و چپ گرا در  وضعیت نامساعد ایجادشده در شیلی مقصر هستند؛ چرا که هر دو طیف در سال های اخیر از این وضعیت سود برده اند. 

حکومت پینه را اگر می خواهد بر سر کار باقی بماند، باید فرصت تعامل و دیالوگ با معترضان را فراهم کند. این جمعیت میلیونی که به خیابان ها آمده اند، در سال های اخیر از سوی حکومت نادیده گرفته شده اند و این گونه خواسته های خود را مطرح می کنند. حکومت چاره ای جز شنیدن صدای اعتراض ها ندارد».