آرشیو چهار‌شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۸، شماره ۲۲۳۴۶
دانشگاه
۸

جایگاه مبهم موسسات غیرانتفاعی در نظام دانشگاهی!

بررسی دفترچه راهنمای انتخاب رشته دوره کارشناسی بدون آزمون دانشگاه های زیرمجموعه وزارت علوم نشان می دهد که اکثر ظرفیت های در نظر گرفته شده در موسسات غیرانتفاعی بیش از 50 نفر است در حالیکه این موسسات در زمان ثبت نام اصلی هم همین ظرفیت ها اعلام کرده بودند، گویی این موسسات موفق به جذب دانشجو در مرحله نخست نشده اند یا بدین وسیله قصد دارند تا بیش از ظرفیت تعیین شده خود دانشجو پذیرش نمایند!

باید توجه داشت که شرایط ثبت نام در مرحله تکمیل ظرفیت دوره کارشناسی بدون آزمون با ثبت نام اصلی آن در شهریور 98 تفاوت تعیین کننده ای دارد زیرا در این مرحله دیگر سازمان سنجش واسطه ثبت نام نیست و داوطلبان می توانند با مراجعه حضوری به دانشگاه ها در رشته های مورد علاقه خود ثبت نام کنند.

از این میان یک موسسه غیرانتفاعی که در حال حاضر به طور کلی 120 نفر دانشجو دارد در مرحله تکمیل ظرفیت به تعداد 580 نفر برای جذب دانشجو اعلام ظرفیت کرده است. این در حالی است که رئیس این موسسه پیش از این اعلام کرده بود: «موسسه «م» عضو هیئت علمی تمام وقت ندارد و استادانی که در این موسسه مشغول به تدریس هستند از اعضای هیئت علمی دانشگاه های دولتی و آزاد اسلامی هستند.»

به گفته وی؛ «با شرایط موجود امکان جذب هیئت علمی را نداریم. واحدهای بزرگ تر که بیش از هزار دانشجو دارند نیز عضو هیئت علمی تمام وقت ندارند اگر هم داشته باشند دو یا سه نفر بیشتر نیست.»

موسسه دیگری که در سال 97 تنها مجوز پذیرش دانشجو در 5 رشته را داشت؛ موفق شده علی رغم نداشتن استانداردهای لازم، رشته های خود را در سال 98 به 18 رشته در زمان ثبت نام اصلی برساند و اکنون هم در مرحله تکمیل ظرفیت در 20 رشته برای جذب دانشجو اعلام آمادگی کرده است! این در حالی است که تعداد اعضای هیئت علمی تمام وقت این موسسه مشخص نیست و براساس اطلاعات وب سایت این موسسه، 15 استاد معرفی شده این موسسه، عضو هیئت علمی تمام وقت دانشگاه های دیگر کشور هستند. براساس آیین نامه استخدامی اعضای هیئت علمی دانشگاه ها، اعضای هیئت علمی تمام وقت دانشگاه ها نمی توانند به صورت تمام در موسسات آموزشی غیرانتفاعی فعالیت داشته باشند و در صورت فعالیت تمام وقت در موسسات غیرانتفاعی، در دانشگاه های دولتی به حالت نیمه وقت تغییر وضعیت پیدا می کنند.

موسسه «ص» هم امسال در مرحله تکمیل ظرفیت یک کد رشته را ارائه داده است، این موسسه نیز شرایط جالبی دارد که باید مورد توجه قرار گیرد. پذیرش دانشجو در سال 97 در این دانشگاه به صفر رسید چراکه این موسسه کیفیت لازم را برای جذب دانشجو نداشت و دانشجویان این دانشگاه عنوان کرده بودند: «کلاس ها در ساختمان نیمه کاره برگزار می شود!» البته گزارش های جدید نیز حاکی از این است که همچنان ساختمان این دانشگاه نیمه کاره مانده است. جالب است که این موسسه در پذیرش نوبت اصلی سال جاری توانست مجوز 6 رشته جدید را دریافت کند که شامل رشته های با آزمون و بدون آزمون بود!

موسسه غیرانتفاعی «ل» هم از جمله موسسات غیرانتفاعی مسئله دار در کشور است که دانشجویان این موسسه بارها و بارها خواسته اند از این موسسه گزارشی تهیه شود چراکه کیفیت آموزشی دراین موسسه با مشکلات جدی مواجه است.

آن گونه که در دفترچه های راهنمای انتخاب رشته مشاهده می شود این موسسه مجوز جذب دانشجو در 5 رشته در دوره کارشناسی بدون آزمون دارد که ظرفیت جذب دانشجوی این موسسه در هریک از این رشته ها 60 نفر است اما ظرفیت های خالی مانده یا همان ظرفیت اعلام شده برای تکمیل ظرفیت، نشان می دهد که این موسسه غیرانتفاعی از 300 نفر ظرفیت موجود پذیرش دانشجو در مرحله نخست تنها موفق به پذیرش 37 نفر شده است. برای مثال در کدرشته حسابداری 2 نفر، در رشته عمران 7 نفر، در رشته های برق و کامپیوتر 12 نفر و در رشته معماری 11 نفر پذیرفته شده اند و بیش از 250 صندلی این موسسه خالی مانده است.

همچنین بررسی ها از دفترچه تکمیل ظرفیت نشان می دهد که در موسسه «پ» نیز از 340 ظرفیت 325 صندلی خالی مانده است و فقط 15 دانشجو در این دانشگاه پذیرش شده اند. یعنی در سه رشته از 5 رشته این موسسه تنها سه دانشجو پذیرش شده، در یک رشته 6 دانشجو، در یک کدرشته هم هیچ دانشجویی پذیرفته نشده است!

در موسسه غیرانتفاعی «الف» نیز از 780 ظرفیت پذیرش 18 نفر دانشجو پذیرفته شده و 762 ظرفیت خالی مانده اما با این وجود در کمال تعجب مشاهده می شود که 260 نفر ظرفیت جدید در سه کد رشته جدید برای مرحله تکمیل ظرفیت در نظر گرفته شده است.

از این دست موسسات غیرانتفاعی در دفترچه راهنمای انتخاب رشته بسیار به چشم می خورد و سوال مهم این است که چه زمانی این موسسات در مسیر کیفی سازی قرار می گیرند؟ آیا عدم استقبال متقاضیان در انتخاب رشته از کدرشته های این موسسات هیچ پیام خاصی را به وزارت علوم منتقل نمی کند؟ چرا راهکار تجمیع و ارتقا کیفیت در مورد این موسسات اجرایی نمی شود؟

بررسی ها درباره موسسات آموزش عالی غیرانتفاعی نشان می دهد که بسیاری از این موسسات حتی روند کامل قانونی برای ثبت و فعالیت را طی نکرده اند و هنوز ثبت شرکت نشده اند! در حالی که براساس قانون، موسسات غیرانتفاعی آموزش عالی بعد از دریافت مجوز از وزارت علوم باید ثبت شرکت شوند.

حال اینکه چطور این موسسات با نداشتن حداقل های قانونی می توانند مجوز کدرشته های جدید را دریافت کنند؟ خود یک سوال و ابهام بزرگ است.  موضوع دیگری که درباره موسسات غیرانتفاعی بسیار مورد توجه است مسئله حضور اعضای هیئت علمی در این موسسات است. این موسسات اگر از سایر دانشگاه ها عضو هیئت علمی بگیرند نمی توانند به صورت تمام وقت آنها را جذب کنند. چنانکه قبلا نیز اشاره شد در صورت جذب اعضای هیئت علمی دانشگاه های دولتی در این موسسات به صورت تمام وقت، همکاری آنها در دانشگاه های دولتی به حالت نیمه وقت تقلیل می یابد و طبیعی است که این مسئله انگیزه اساتید دانشگاه را برای جذب تمام وقت در موسسات غیرانتفاعی از بین می برد و نوعی مانع قانونی و ساختاری برای جذب هیئت علمی این موسسات ایجاد می نماید.

به نقل از آنا؛ به نظر می رسد که وزارت علوم باید یکبار برای همیشه جایگاه موسسات غیرانتفاعی را در نظام آموزش عالی کشور مشخص کند و متناسب با آن جایگاه نسبت به رفع مشکلات این موسسات و تعیین ظرفیت پذیرش و تعداد کدرشته ها اقدام نماید تا ابهامات در این باره برطرف شود و متقاضیان این دانشگاه ها هم تکلیف خود را برای پذیرش در آنها بدانند.