آرشیو دو‌شنبه ۱۶ دی ۱۳۹۸، شماره ۳۶۱۶
ورزش
۱۴

چرا علی دایی گزینه جذابی است؟

سپهر خرمی

«علی دایی از مربیگری سایپا کنار گذاشته شد». اخراج پرماجرای علی دایی در دوران باشگاهی برمی گردد به دوران حضورش در سایپا که این برکناری به دلیل انتقادات شهریار از سیاست های کارخانه سایپا و بی توجهی مدیران آن نسبت به بازیکنان فوتبال رخ داد و بیشتر این نوع برکناری، «سیاسی» بود تا فنی و ورزشی. بعد از این برکناری بود که شایعه ممنوع الکارشدن دایی در محافل ورزشی پخش شد، اما همانند داستان منشوری شدن مربیان، این موضوع نیز هیچ گاه به صورت رسمی تایید نشد. بااین حال اما علی دایی برای اولین بار در دوران مربیگری خود بیش از هشت ماه است که در لیگ برتر حضور ندارد و به کارهای شخصی و تجارتش می پردازد. با وجود اینکه آقای گل فوتبال ایران هم زمان شایعه ممنوع الکاری را در کنار رسیدگی به کارهای شخصی طی می کند، اما هر ماه تیمی از لیگ برتر به او پیشنهاد مربیگری می دهد؛ از تراکتور، صنعت نفت آبادان و گل گهر سیرجان تا همین مورد آخر؛ ذوب آهن. فارغ از این تیم ها هربار پای حضور مربی داخلی در باشگاه پرسپولیس و حتی بحث حضور مربی داخلی در تیم ملی هم به میان می آید، باز علی دایی گزینه ای جدی است. حالا سوال اصلی این است که چرا دایی همواره یکی از برندهای نقل وانتقالات در بین تیم های لیگ برتری و از معدود مربیانی است که در کنار امیر قلعه نویی هیچ وقت بدون تیم نبوده؟ او از سال 85 (شروع مربیگری اش با سایپا) تا سال 98 بی وقفه تیمی را در اختیار داشته است. برای «جذاب» بودن دایی به عنوان «گزینه همیشگی» تیم های بدون مربی، می توان به موارد زیر اشاره کرد.

تجربه و دستاورد فنی

آخرین فصل حضور علی دایی به عنوان بازیکن در میادین سبز، مصادف شد با آغاز مربیگری او در سایپا. ماجرا از این قرار بود که علی دایی مرداد 1385 با قراردادی یک ساله به سایپا پیوست تا آخرین فصل فوتبالی خود را زیر نظر ورنر لورانت آلمانی کار کند. سایپا در آن سال تیم خوبی داشت و با حضور محسن خلیلی در خط حمله و سیدجلال حسینی به عنوان مدافع میانی در اندیشه قهرمانی بود. لورانت طی پنج هفته با 11 امتیاز تیمش را به صدر جدول رساند، اما به دلیل مشکلاتی که با مدیریت داشت، از سمت خود استعفا داد و کنار رفت و علی دایی به عنوان مربی- بازیکن کارش را ادامه داد. دایی در ابتدای راه به دلیل اینکه هم زمان خودش هم در زمین حضور داشت، نمی توانست به خوبی تیمش را رهبری کند، به همین دلیل سقوط سایپا با نتایج ضعیف آغاز شد، اما به مرور دایی تصمیم گرفت خودش را نیمکت نشین کند و از بیرون زمین تیمش را به عنوان سرمربی هدایت کند. نتایج درخشان با سایپا آغاز شد و این تیم با شکست استقلال در روزهای پایانی، از استقلال اهواز، جدی ترین رقیب خود، پیشی گرفت و در نهایت اولین تجربه مربیگری دایی مصادف شد با اولین قهرمانی در لیگ برتر با سایپا. فصل بعد اما دایی خودش تیم را بست و با همان شاکله با سایپا یازدهم شد و به تیم ملی رفت. ماجرای حضورش در تیم ملی نیز آن طور که انتظار می رفت پیش نرفت و بعد از شکست مقابل عربستان در ورزشگاه آزادی از سمت خود برکنار شد. دایی بعد از تیم ملی بار دیگر به کوران رقابت های باشگاهی بازگشت و این بار به پرسپولیس رفت. حضورش در پرسپولیس هم زمان با نتایج خوب و بد بود. شکست دادن استقلال بعد از هفت تساوی پیاپی دربی برای علی دایی برد ویژه ای محسوب می شد. همان طور که در همان فصل (88-89) با سرخ پوشان پایتخت توانست اولین جام قهرمانی در رقابت های حذفی را کسب کند؛ هرچند در لیگ برتر به مقام چهارم رسید. دایی در دومین فصل حضورش در پرسپولیس باز هم توانست قهرمانی در جام حذفی را تکرار کند تا نشان دهد او کسی است که با به دست آوردن جام قرابت ویژه ای دارد، اما شاید کمتر کسی تصور می کرد دایی برای به دست آوردن چهارمین جام دوران مربیگری خود باید نزدیک به یک دهه صبر کند. تیم های بعدی دایی، راه آهن، باز هم پرسپولیس (همراه با نایب قهرمانی در لیگ برتر)، صبای قم، نفت و سایپا بودند که او توانست با نفت تهران و بودجه ای محدود باز هم در جام حذفی سال 95 به مقام قهرمانی برسد و بعد از آن به دلیل مشکلات مالی از سمت خود کنار برود. دایی طی 13 سال مربیگری در لیگ برتر توانسته سه قهرمانی در جام حذفی و یک مقام قهرمانی و یک نایب قهرمانی را در لیگ برتر به ارمغان بیاورد. از لحاظ افتخار، هفتمین مربی موفق (در بین تمام مربیان داخلی و خارجی و به گواه سایت نود) در لیگ ایران محسوب می شود که توانسته نتایج به نسبت قابل قبولی را با تیم هایش کسب کند. هرچند این اواخر تیم هایی که دایی در اختیار داشت هیچ گاه مدعی عنوان قهرمانی نبودند، اما حداقل می دانستند که با دایی تیمشان سقوط به دسته پایین تر را تجربه نخواهد کرد.

کاریزما و عدم حاشیه سازی توسط یاغی ها

پیام صادقیان در مصاحبه ای عنوان کرده بود زمانی که علی دایی سرمربی پرسپولیس بود، همیشه پیش از حضور او در تمرین، بازیکنان بازیگوشی می کردند و وقتی متوجه می شدند که دایی خودروی شخصی اش را در پارکینگ ورزشگاه درفشی فر پارک کرده، بازیکنان به سرعت در جای خود مستقر می شدند تا نظم بگیرند. این نقل قول از بازیکنی است که بعدها با اکثر مربیان لیگ برتر به مشکل خورد و در آخر در 27سالگی برای همیشه از دنیای فوتبال خداحافظی کرد؛ اما در دوران علی دایی یکی از منظم ترین بازیکنان پرسپولیس بود که درخشش همین بازیکن باعث شد دایی بتواند با سرخ پوشان در سال 90 به مقام نایب قهرمانی در لیگ برتر برسد. ضمن اینکه هیچ وقت خبری منتشر نشد مبنی بر حاشیه سازی یا درگیری در تیم هایی که دایی مربی آن است. هرچند تیم هایی دایی اصولا متکی به بازیکنان بزرگ نبود اما شهریار فوتبال ایران همیشه نظم درون تیمی اش را حفظ کرده است.

معرفی استعدادهای فوتبالی؛ از انصاری فرد تا طارمی

بیشتر کارشناسان فوتبال بر یک جمله اشتراک نظر دارند که بعد از خداحافظی علی دایی از فوتبال، دیگر مهاجمی با شم گل زنی بالای او به فوتبال نیامد. دایی همین استعداد گل زنی را در مربیگری به کشف بازیکنان مستعد تغییر داد. کریم انصاری فرد، همشهری دایی، از اولین کشف های شهریار بود؛ طوری که سه سال بعد، کریم آقای گل لیگ برتر شد. کشف بعدی دایی در پرسپولیس معرفی محمد عباس زاده و طارمی دو فوتبالیست گل زن بودند. طارمی دو فصل آقای گل لیگ شد و عباس زاده نیز هنوز مهره قابل اتکایی در تیمش نساجی مازندران است. از معرفی احمد نوراللهی و امید عالیشاه در راه آهن نیز نمی توان به سادگی گذشت.

برد خبری مناسب برای تیم های دایی

فقط کافی است علی دایی در لیگ برتر هدایت تیمی را بر عهده بگیرد؛ آن وقت است که نشست های خبری و تمرینات تیم مذکور شلوغ و پر از خبرنگار می شود. رسانه ها دوست دارند اخبار تیم های تحت هدایت دایی را پوشش دهند. تصور کنید گل گهر سیرجان یا نفت آبادان امروز علی دایی را به عنوان مربی خود داشت. حتی حواشی همیشگی که اطراف تیم دایی است؛ از اعتراض های او در نشست های خبری تا تنش با کمیته انضباطی هم در نهایت به سود اسپانسرها تمام می شود. علاوه بر برد خبری، اسپانسرهای زیادی بودند که به دلیل همین مسئله تمایل داشتند همکاری با آن تیم را بپذیرند و از لحاظ اقتصادی بازی دو سر بردی آغاز می شد. حضور همیشگی رسانه ها اطراف تیم های علی دایی موضوعی است که بیشتر مدیران درباره این موضوع فکر می کنند تا دایی یکی از گزینه های همیشگی آنها لقب بگیرد. هرچند امروز شهریار، پیشنهاد مربیگری ذوب آهن را رد کرد، اما شاید در روزهای آتی دایی طلسم عدم حضورش در فوتبال را بشکند.