آرشیو چهار‌شنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸، شماره ۴۵۸۴
اندیشه
۱۵

خبر

ما و هابرماس

نشست ما و هابرماس به همراه معرفی کتاب مدرنیته و دیگری آن (مواجهه ای انتقادی با تفسیر هابر ماس از مدرنیته به مثابه پروژه ای ناتمام)» در خانه اندیشمندان علوم انسانی به همت گروه فلسفه خانه اندیشمندان علوم انسانی در ادامه سلسله نشست های وضعیت تفکر در ایران معاصر نشست ما و هابرماس برگزار می شود. در این نشست که به همراه معرفی کتاب مدرنیته و دیگری آن هم اختصاص خواهد داشت، حسین مصباحیان، عضو هیات علمی گروه فلسفه دانشگاه تهران و مولف این اثر به ارایه سخن می پردازد. نشست یادشده سه شنبه 29 بهمن ماه از ساعت 15 در خیابان نجات اللهی (ویلا)، نبش خیابان ورشو، خانه اندیشمندان علوم انسانی، سالن خیام برگزار می شود. کتاب «مدرنیته و دیگری آن (مواجهه ای انتقادی با تفسیر هابر ماس از مدرنیته به مثابه پروژه ای ناتمام)» در دفاع از دیدگاهی نوشته شده که معتقد است سنت را اصولا نمی توان در مقابل مدرنیته نهاد، چراکه مدرنیته غربی خود سنتی است نو که از تجدد سنت کهن سر برآورده است، فرآیندی که در بسیاری از فرهنگ های غیرغربی یا اصولا آغاز نشده یا به سرانجام خود نرسیده است. از این رو، کتاب می کوشد تا «پروژه تجدد سنت» و به تبع آن «تنوع مدرنیته ها» را در برابر «پروژه ناتمام مدرنیته»ی هابرماس و به تبع آن ادعای او مبنی بر همه شمولی مدرنیته تک صدا قرار دهد و نشان دهد که امروزه، در وضعیت پساپست مدرن، همه شمولی دچار تردیدی جدی شده است و این تردید فلسفی نه تنها سوبژکتیویته به مثابه ستون فلسفی مدرنیته را دربر می گیرد، بلکه حتی شامل انسانی ترین نتایج آن هم شده است. از این رو، ضرورت دارد که «دیگری» مدرنیته غربی خود را از حاشیه به متن بکشاند و در جهت به رسمیت شناختن خویش، پروژه تجدد سنت خود را با رویکردی نوین از سر گیرد.

تفکر سیاسی قاجار

داریوش رحمانیان به ایبنا گفت: بازنویسی و تکمیل کتاب «تاریخ تفکر سیاسی در دوره قاجاریه» که پیش تر نوشته ام را در دست کار دارم تا آن را دوباره نویسی کنم و مطالب تکمیل تری را در این زمینه ارایه دهم. این استاد تاریخ ادامه داد: این کتاب پیش تر به عنوان درسنامه و از مجموعه کتاب های آموزشی دانشگاه پیام نور در رشته تاریخ بود و اطلاعات آن را با شتاب نوشته ام و اکنون می خواهم بازنویسی کنم و مطالب بیشتری را به آن بیفزایم. این کتاب گزارش کوتاه اندیشه سیاسی دوره قاجاریه، از آغاز تا جنبش مشروطه در ایران است و تلاش شده تا به کوتاهی و فشردگی هرچه بیشتر تحولات و نمودهای اصلی روندها و جریان های عمده قدیم و جدید اندیشه و ادب سیاسی آن روزگار را گزارش و واکاوی کند. لازم به ذکر است در ویرایش نخست این کتاب به شرح تداوم و تحول دو جریان کهن و سنتی سیاستنامه نویسی و فقه سیاسی، چگونگی ورود مفاهیم و آموزه ها و اندیشه های سیاسی جدید به دایره فکر و فرهنگ و ادب ایرانی، افزایش کوتاه آثار و اندیشه های پاره ای از نواندیشان و نوگرایان و چالش سنت و تحدید در جریان جنبش مشروطه و بازتاب های آن در آثار و نوشته های موافقان و مخالفان مشروطیت پرداخته شده که هر یک در این کتاب فصلی را به خود اختصاص داده اند.

دفاعیات سقراطی

گروه فلسفه غرب موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران نشست دفاعیات سقراطی را با ارایه سیدنعمت الله عبدالرحیم زاده برگزار می کند. گزنفون و افلاطون دو شاگرد سقراط هستند که دفاعیات او را در دادگاه با فاصله زمانی بسیار کمی به رشته تحریر درآوردند و این دو دفاعیه تا به امروز حفظ شده است. هر دو در نگارش دفاعیه خود رویکرد متفاوتی را دنبال می کنند و بررسی این دو رویکرد بخش نخست بحث را تشکیل می دهد تا به این دو مساله پاسخ داده شود: نخست اینکه چه سقراطی در این دو دفاعیه به نمایش درآمده و دوم اینکه سقراط بنا بر دفاعیه این دو به چه نحو در دادگاه از خود دفاع کرده است. علاوه بر دفاعیات، این دو در دیگر نوشته های خود نیز سعی دارند تا از سقراط در برابر دو اتهام مذکور در کیفرخواست دفاع کنند اما در این نوشته ها نیز همان تفاوت رویکرد در آن دو دفاعیه دیده می شود. بررسی این نوشته ها و به خصوص دو محاوره هم نوشی (یا سومپوزیون) از افلاطون و گزنفون مبنای بحث در بخش دوم است. این نشست سه شنبه، 29 بهمن ماه 1398، ساعت 16 در خیابان نوفل لوشاتو، خیابان شهید آراکلیان، پلاک 4، موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار خواهد شد. شرکت برای عموم افراد آزاد است.

تاریخ نگاری معاصر ایران با تاکید بر دو مقاله وبر

کارگاه آموزشی «بررسی تاریخ نگاری معاصر ایران با تاکید بر دو مقاله از وبر: عینیت در علوم اجتماعی و سیاست اجتماعی-امکان عینی و علیت کافی در تبیین تاریخی» توسط انجمن علمی مطالعات فرهنگی دانشگاه علم و فرهنگ برگزار می شود. این دوره با ارایه سیدمهدی یوسفی روزهای شنبه ساعت 15 الی 17 از 26 بهمن ماه برگزار خواهد شد. برای اطلاعات بیشتر به کانال تلگرامی culturalstudiesusc مراجعه کنید.