آرشیو پنج‌شنبه ۱ خرداد ۱۳۹۹، شماره ۴۸۹۴
فرهنگ و هنر
۱۴

ادامه تعطیلی سالن های سینما، تئاتر و موسیقی

عید فطر قفل کرونا را نشکست

دنیای اقتصاد : درحالی که پیش از این قرار بود همزمان با عید سعید فطر مراکز نمایش و عرضه آثار هنری بازگشایی شود و بارها نیز دستورالعمل هایی برای شیوه بازگشایی ها رسانه ای شده بود، کمتر از چهار روز مانده به این زمان اعلام شد که هیچ یک از این مراکز هنری بازگشایی نخواهد شد. این تصمیم ستاد ملی مبارزه با کرونا که بازگشایی ها را باز هم به تعویق انداخت برخی را خرسند و برخی را نگران کرده است؛ زیرا از یکسو خطر گسترش بیماری را در مراکز هنری و فرهنگی کمتر می کند اما از سوی دیگر باعث می شود کسب و کارهای هنری همچنان راکد باشند و چرخه اقتصاد این بازارها متوقف بماند.

سینما

دو روز پیش محمدمهدی طباطبایی نژاد معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی درباره آخرین تصمیمات در مورد زمان بازگشایی سینماها گفت: سینماها در عید فطر بازگشایی نمی شوند. ستاد کرونا هم هنوز به ما اجازه بازگشایی نداده است و باید ببینیم موقعیت بعدی چه زمانی فراهم می شود. البته در میان شهرهایی که وضعیتشان از سوی ستاد ملی مقابله با کرونا سفید اعلام شده است، آنهایی که سینما دارند یا امکان سینما سیار را دارند، می توانند به این امر اقدام کنند ولی ما پیگیر بودیم که بتوانیم در عید فطر بازگشایی کامل سینماها را با رعایت پروتکل داشته باشیم که این امر فعلا امکان پذیر نیست و سینماها همچنان بسته خواهند بود.

یک روز پس از اعلام این خبر، انجمن سینماداران در نامه ای سرگشاده به رئیس جمهور خواستار بازگشایی سینماها شد و در بخشی از آن اعلام کرد: «خانواده بزرگ سینماداری کشور که تکمیل کننده فرآیند عرضه فیلم و سینما (تولید و اکران) است، گویی از ابتدا وجود خارجی نداشته و از سه ماه گذشته تاکنون هیچ صحبتی در مورد وضعیت مبهم و اسفناک آن از سوی متولیان امر به میان نیامده و هیچ مساعدتی به ایشان نشده است.

دستور تعطیلی سینماها به علت تجمع مردم و احتمال شیوع ویروس کرونا، زودتر از سایر مراکز فرهنگی، اقتصادی، مذهبی و اجتماعی صادر شد. درحالی که داده های علمی و تحلیلی ستاد ملی کرونا از سهم تنها 09/ 0درصدی سینماها در انتقال بالقوه کرونا خبر داده بود. اما برخلاف سایر صنوف، سینماها همچنان تعطیل ماند و تا امروز نه تنها عزمی برای بازگشایی آن وجود نداشته، بلکه به نظر می رسد دست های پنهانی برای به تعویق انداختن آن نیز در کار باشند. با توجه به تصویب پروتکل ها و دستورالعمل های بهداشتی برای سینماها و اعلام تاریخ های مختلف برای بازگشایی، اما متاسفانه هر بار این امر به تاریخ دیگری موکول شده و این بارقه امید رو به خاموشی رفته است.»

به نوشته سینماداران «تاکنون بیش از 40درصد درآمد سالانه صنعت سینمای کشور از دست رفته است. بیش از 5 هزار شاغل به طور مستقیم و غیرمستقیم در سینماهای کشور در بلاتکلیفی به سر می برند و هیچ گونه آینده روشنی در دوران رکود برای آنان متصور نیست. با توجه به تورم و افزایش روزانه هزینه های زندگی در کشور، طبقه مذکور در تامین معیشت عادی زندگی دچار مشکل شده و چشم به حمایت های اساسی مدیران ارشد کشور دارند.»

تئاتر و موسیقی

روز گذشته همچنین مجید فروغی مدیر روابط عمومی معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره زمزمه های بازگشایی سالن های تئاتر و برگزاری کنسرت های موسیقی از عید فطر و تصمیم گیری ستاد ملی مقابله با کرونا و وزارت ارشاد در این زمینه گفت: فعلا وضعیت بازگشایی سالن های تئاتر نامشخص است و ستاد ملی مقابله با کرونا در این خصوص تصمیم گیری نکرده است، ضمن اینکه زمانی هم که ستاد در این خصوص تصمیم بگیرد باید درباره چگونگی شروع فعالیت های تئاتری با اداره کل هنرهای نمایشی و حوزه تئاتر مشورت کند.

وی یادآور شد: در حوزه تئاتر جلسه ای در ستاد ملی مقابله با کرونا با حضور مدیرکل هنرهای نمایشی، مشاور معاون هنری و مدیرعامل خانه تئاتر برگزار و در همان جلسه مطرح شد که بعد از مشخص شدن زمان بازگشایی سالن های تئاتر، درخصوص چگونگی از سرگیری فعالیت ها با معاونت هنری، اداره کل هنرهای نمایشی و خانه تئاتر مشورت می شود. فروغی در ادامه سخنان خود درباره برخی گمانه زنی های دیگر درباره زمان بازگشایی سالن های تئاتر نظیر اواخر خردادماه سال جاری، تاکید کرد: هنوز ستاد ملی مقابله با کرونا درباره بازگشایی سالن های تئاتر تصمیمی نگرفته است. مدیر روابط عمومی معاونت هنری وزارت ارشاد درباره از سرگیری برگزاری کنسرت های موسیقی نیز توضیح داد: در جلسه صنوف موسیقی و در قالب پیشنهادهای تدوین شده به ستاد ملی مقابله با کرونا، اعلام شد که آمادگی برگزاری کنسرت بعد از عید سعید فطر وجود دارد اما ستاد ملی مقابله با کرونا باید درباره زمان برگزاری کنسرت ها تصمیم گیری کند و ستاد هنوز در این زمینه تصمیمی نگرفته است.

نامه تئاتری ها

اما همزمان با اعلام این موضوع، خبر رسید که جمعی از تئاتری های ایرانی نیز با توجه به ادامه محدودیت های کرونایی، خواستار آسان شدن روند صدور مجوز فیلم تئاترها شدند. 250 هنرمند تئاتر در بیانیه ای خطاب به سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی خواستار تسهیل در صدور مجوز عرضه فیلم تئاترها شدند.

به گزارش خبرگزاری مهر در بخشی از این بیانیه آمده است: «ما ممیزی را رعایت کرده ایم؛ نه چون دوستش داریم یا پذیرفته ایمش یا برای مان محترم است؛ بلکه چون ساکن سرزمینی هستیم که عاشقانه دوستش داریم و قانون این سرزمین- خوب یا بد- ممیزی را بر گردن ما نهاده. ما در همه کارهای خود، پیش از تولید، به این ممیزی فکر می کنیم و رعایتش می کنیم و اگر چیزی از دست مان در برود ممیزان زحمتش را می کشند. پس این نامه درباره کلیت ممیزی نیست. بلکه به موضوعی در دل ممیزی می پردازد.» هنرمندان تئاتر نوشته اند: «نگاه همکاران سینمایی شما- با توجه به اعتقاد به لزوم ممیزی- کاملا صحیح است؛ تغییر رسانه و طیف گسترده مخاطب، ملاحظات دیگری می طلبد؛ همان طور که ممیزی تلویزیون-رسانه ای در خانه همگان- با سینما- رسانه ای بسته به انتخاب تماشاگران- متفاوت است. اما موضوع تئاتر کمی فرق می کند. اگر تئاتر قرار بود از تلویزیون پخش شود، اعمال افزوده ممیزی های موردنظر قابل فهم بود چون اثر در برابر تماشاگران اتفاقی قرار می گیرد. اما پخش آن در شبکه نمایش خانگی، گرچه نسبت به تماشاگران تالار تئاتر، بستر ارائه گسترده تری است، اما گستره مخاطبان آن را افزایش نخواهد داد. تعداد کل بینندگان یک تئاتر، با تعداد بینندگان مجازی آن در کل ایران نسبت به جمعیت شهر به کشور، چندان تفاوتی نخواهد داشت. بینندگان سریال ها یا فیلم های ارائه شده در رسانه مجازی، به تماشای تئاتر نخواهند نشست. قیاس کنید تعداد مخاطبان تله تئاترهای تلویزیون را با تعداد بینندگان سریال ها تا صحت گفته ما را دریابید.»

آنها در پایان تاکید کرده اند: «از آنجا که تئاتر به دلیل محدودیت هایش از خیره کنندگی های تکنیکی سینما برخوردار نیست، گسترش جذابیت را در چالش های اندیشه ورزانه می جوید. به همین دلیل است که ممیزی متفاوتی می طلبد؛ همان طور که در یک برنامه تاریخی یا مستند یا برنامه های سیاسی فرهنگی گفت وگومحور، در همین تلویزیون خودمان، تصاویری به نمایش درمی آید یا حرف هایی گفته می شود، که هیچ نشانی از آنها در سریال ها و فیلم ها نیست. تئاتر گسترش جذابیت خود را در همین اندیشه ورزی می جوید. لذا ما هنرمندان تئاتر خواهشمندیم با سختگیری و ایجاد ممیزی جدید برای پخش آنلاین تئاترها، تئاترها را کم خاصیت و کم مایه نکنید و همچنین فرهنگ دوستان بی دسترس به اجراهای زنده را از این امکان موجود فرهنگی محروم نکنید.»

زمان بازگشایی

با این همه هنوز زمان بازگشایی سالن های هنری و فرهنگی مشخص نیست. ستاد ملی مبارزه با کرونا در روزهای اخیر تصمیم های قاطعانه ای گرفته و ضمن لغو هر برنامه ای در روز قدس و روز عید فطر، محدودیت های برخی مشاغل پرخطر را نیز تداوم بخشیده است. با این همه بسیاری از هنرمندان و به ویژه فیلمسازان معتقدند در صورت بازگشایی سالن های سینما، همچنان استقبال از تماشای فیلم در روی پرده به خاطر ترس از انتشار ویروس در سالن دربسته و مسقف، همچنان اندک خواهد بود و برای سینماداران به صرفه نیست. به هر روی باید منتظر ماند و دید که کدام یک از این دو گروه می توانند نظر خود را بر کرسی بنشانند.