آرشیو دو‌شنبه ۹ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۱
بورس
۹
یادداشت

ونتیلاتور را به کدام بازار وصل کنیم؟

منصور شمس احمدی (حسابدار رسمی)

حجم نقدینگی در اسفند ماه سال 1398 با 3/ 31 درصد رشد نسبت به سال قبل به 2400 هزار میلیارد تومان رسید. نقدینگی عبارت است از مجموع پول (اسکناس و مسکوکات در دست مردم و سپرده های دیداری) و شبه پول (سپرده های غیردیداری مدت دار، سپرده های سرمایه گذاری و اوراق مشارکت).

ارزش معاملات بورس، شامل بازارهای اول و دوم، بازار بدهی و بازار مشتقه در سال 1398معادل513 هزار میلیارد تومان بود. در بهار امسال 50 هزار میلیارد تومان پول جدید وارد بازار سرمایه شده و شاخص کل بورس 180 درصد رشد کرده است.

سوال این است که این پول های مبادله شده یا وارد شده در بورس کجا است؟ آیا بازار سرمایه کارآیی لازم را در جذب نقدینگی و انتقال آن برای افزایش توان تولیدی واحدهای اقتصادی داشته است؟

در عرضه اولیه سهام شرکت ها که در سال گذشته 5/ 3 هزارمیلیارد تومان بوده؛ هیچ پولی به شرکت های عرضه شده در بازار وارد نشده است. این پول از حساب های بانکی خریداران سهام به حساب های بانکی عرضه کنندگان سهام منتقل شده است.

تامین مالی شرکت ها از طریق بازار سرمایه در سال 1398 شامل 7/ 41 هزار میلیارد تومان افزایش سرمایه از محل آورده نقدی، مطالبات حال شده سهامداران و سود انباشته (غیر از مازاد تجدید ارزیابی) و صدور اوراق بدهی شرکت ها به مبلغ 1/ 7 هزار میلیارد تومان بوده است. بنابراین با فرض اینکه افزایش سرمایه و اوراق بدهی مزبور کلا برای افزایش ظرفیت تولیدی و نه تامین سرمایه در گردش شرکت ها انجام شده باشد، عملا از 563 هزار میلیارد تومان مبادلات انجام شده و پول جدید وارد شده در بورس فقط 8/ 48 هزار میلیارد تومان آن (7/ 8درصد) نصیب شرکت های بورس شده است.

پس این پول ها کجاست؟

این پول ها یا از نوعی پول به نوعی دیگر از پول؛ یا از شبه پول به پول تبدیل شده است. سپرده های دیداری در آذر سال 1398 نسبت به سال قبل 67 درصد رشد داشته است و سهم سپرده های سرمایه گذاری بلندمدت از کل سپرده ها به میزان 7/ 3 درصد کاهش یافته است. به عبارت دیگر پول هایی که جذب بورس شده بین حساب های بانکی معامله گران در بانک های مختلف در گردش بوده است.

از کل تسهیلات اعطایی بانک ها در سال 1398 به مبلغ 9،750 میلیارد تومان، مبلغ 3،447 هزار میلیارد تومان صرف ایجاد و توسعه فعالیت های اقتصادی شده و مابقی به تامین سرمایه در گردش، بازرگانی و خدمات تخصیص یافته است.

اعطای تسهیلات از محل سپرده های دیداری که در حال حاضر از بانکی به بانک دیگر منتقل می شود، ریسک نقدینگی بانک ها را به شدت افزایش خواهد داد. به نظر می رسد بانک ها در سال 1399، از یک طرف با کاهش تقاضا برای تسهیلات و از طرف دیگر با وجود مطالبات معوق و کاهش منابع برای اعطای تسهیلات برای توسعه فعالیت های اقتصادی مواجه باشند.

یکی از سخت ترین تصمیم هایی که این روزها پزشکان در معالجه بیماران مبتلا به کرونا با آن روبه رو هستند، این است که ونتیلاتور را به کدام بیمار بدهند.

ونتیلاتور فعلا روی دستگاه تنفسی بازار سرمایه نصب است ولی بازار پول هم ممکن است به تنگی نفس بیفتد.

به هرحال ونتیلاتور، درمان نیست، واکسن لازم است و باید راه درمان را پیدا کرد.