آرشیو سه‌شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۹، شماره ۴۹۲۲
باشگاه اقتصاددانان
۳۱
پرسش امروز

عرضه های اولیه در بورس

آرزو ترکتاز

 اقبال عمومی به بازار سرمایه اگر تکرار نشدنی نباشد بی شک بی سابقه ترین در تاریخ بورس ایران است. هجوم مردم برای دریافت کد سهامداری و ترجیح عموم برای سپردن سرمایه های کوچکشان به این بازار موجب شده تا نگرانی ها نسبت به ایجاد حباب قیمت سهام بیشتر شود. کارشناسان راه جلوگیری از این حباب را ورود شرکت های جدید و افزایش تعداد عرضه های اولیه برای رفع عطش سهامداران می دانند.

همان طور که مراحل دریافت کد سهامداری تسهیل شده است و علاقه مندان به سرمایه گذاری در بورس در کوتاه ترین زمان می توانند کد سهامداری داشته باشند، خوب است که ورود شرکت های علاقه مند به حضور در بورس نیز تسهیل شود. از طرفی مشکلات تحریم و اثرات آن در بخش تولید، تجارت و مشکلات ارزی، باعث شده نیاز بنگاه ها به تزریق نقدینگی بیش از پیش شود و راهکارهای مختلفی نیز برای تامین مالی آنها اتخاذ شده است. در همین راستا هدایت پول های سرگردان به سمت بازار سرمایه و تامین مالی شرکت های تولیدی می تواند در نهایت به رونق اقتصادی و تولیدی منجر شود. بهترین راه برای اینکه حجم موجود نقدینگی به سمت تولید هدایت شود و مهم ترین روش تامین سرمایه برای شرکت های تولیدی از طریق بازار سهام است. لازمه حضور شرکت ها در بورس شفاف بودن فعالیت های آنها است و از این طریق می توانند بخشی از نقدینگی موردنیاز را تامین کنند. کارشناسان معتقدند باید از شرکت هایی که قصد ورود به بورس را دارند، حمایت مالی، معنوی و مشاوره ای صورت گیرد. اکنون بازار سرمایه به عنوان یک ابزار برتر برای تامین مالی دولت برای فروش دارایی ها و شرکت ها مطرح است و چنانچه دولت بتواند از این فرصت برای افزایش بهره وری و تامین مالی شرکت ها استفاده کند، آن گاه روند بازار سرمایه حتی می تواند بیش از پیش تقویت شود.

تزریق خون تازه به رگ های بورس تنها در شرایطی رخ می دهد که ورود شرکت ها تسهیل و تصحیح شود تا بنگاه ها مزایای حضور در بورس را فدای سختی راه نکنند. به اعتقاد کارشناسان با سازوکارهای سنتی و روش هایی که در گذشته در بورس حاکم بوده نمی شود عطش بالای بازار را برآورده کرد. بنابراین اولین شرط این است که به طور ویژه به فرآیند بازاریابی و پذیرش شرکت ها در بورس نگاه شود. اما این نکته را نیز باید در نظر گرفت که فرآیند تسهیل و تسریع نباید منجر به این شود که شرکت هایی وارد عرصه معاملات شوند که اگر چه در کوتاه مدت ممکن است با اقبال سهامداران مواجه شوند، اما در آینده به دلیل ساختار بنیادی ضعیفی که دارند سهامداران را متضرر کنند. در این میان انتظار سهامداران از رشد قیمت سهام این شرکت ها در کوتاه مدت این الزام را برای مدیران بنگاه ها ایجاد می کند که جذابیت لازم را برای سرمایه گذاران ایجاد کنند. تجربه تاریخی عرضه های اولیه نشان داده است که سطوح کشف قیمت اولیه بازدهی در خور توجهی را برای سرمایه گذاران به همراه دارد و موارد نقض در طول سال های اخیر آن قدر ناچیز بوده که در تصمیم گیری ها نقشی را ایفا نمی کند و بررسی روند بازدهی عرضه های اولیه حداقل در یک ماه اول نیز حکایت از صف های خرید مستحکمی دارد که بازدهی بیش از 100 درصدی را در کوتاه مدت به ارمغان می آورد. به عبارتی به نظر می رسد که شرکت در عرضه های اولیه، تبدیل به نوعی سرمایه گذاری بدون ریسک شده است و این امر درخصوص عرضه های دولتی، نمود بیشتری دارد. به گفته کارشناسان حجم عرضه های اولیه با توجه به حجم نقدینگی عظیم وارد شده به بازار سرمایه آن قدر ناچیز به نظر می رسد که شاید پاسخگوی این عطش روز افزون نباشد و شرط اصلی برای تداوم رونق بورس و حضور حداکثری سهامداران در معاملات این است که شرکت هایی که پشت دروازه بورس انتظار می کشند به این بازار بیایند. در این میان تعدیل چک لیست های سازمان بورس برای پذیرش شرکت های جدید با رعایت حقوق فعالان بازار سرمایه و بالا بردن مسوولیت حسابرس و بازرس قانونی شرکت، راه هایی برای تسهیل ورود این بنگاه ها به بورس است.