آرشیو سه‌شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۹، شماره ۳۷۵۴
جهان
۸
نگاه

نگاهی به قطع نامه اخیر شورای حقوق بشر

اجماع جهانی علیه نژادپرستی

امیر بی پروا (پژوهشگر حقوق بین الملل)

قضیه کشته شدن جورج فلوید، نمونه ای از موارد اعمال خشونت نسبت به عضوی از یک گروه نژادی در میان گروه های نژادی است؛ نمونه ای از قتل، اعمال خشونت و وحشیگری که قلب افکار عمومی جهان را به درد آورد. قبل از این نمونه، در حوادثی مشابه، افرادی مانند اریک گارنر و مایکل براون نیز به قتل رسیدند که نحوه برخورد با آنها مصادیق اعمال خشونت و تبعیض بود. قدر متیقن همه این مصادیق، اعمال خشونت و اقدامات غیر قانونی تبعیض آمیز نسبت به گروه نژادی آفریقایی تبارها است که البته نباید آن را صرفا محدود به آمریکا دانست.

وحشیگری و خشونت در ماجرای قتل جورج فلوید در برابر عموم از سوی شبکه های اجتماعی به سرعت به اطلاع جهانیان رسید و افکار عمومی جهان به شدت از آن متاثر شدند. موج گسترده ای از اعتراض ها از سوی افکار عمومی، نهادهای جامعه مدنی، سازمان های بین المللی دولتی و غیر دولتی و دولت ها علیه وحشیگری، خشونت و اعمال تبعیض نسبت به رنگین پوستان بلند شد و تمام جهان را دربر گرفت. این اعتراض ها به طور رسمی خشونت و تبعیض را محکوم کردند و خواهان تکرارنشدن چنین فجایعی، مسئولیت پذیری دولت ها و جبران خسارات ناشی از آن بودند.

هم زمان با از سر گیری اجلاس چهل و سوم شورای حقوق بشر ملل متحد، 50 کشور آفریقایی عضو سازمان ملل متحد (گروه کشورهای آفریقایی) از شورای حقوق بشر تقاضای صدور قطع نامه علیه نژادپرستی و خشونت علیه رنگین پوستان را کردند که این درخواست از سوی سفیر بورکینافاسو در دفتر سازمان ملل متحد در ژنو تسلیم شورای حقوق بشر شد. 

رئیس دوره ای شورای حقوق بشر، این تقاضا و اقدام شورای حقوق بشر را گامی تاریخی اعلام کرد که در جلسه فوری شورا در 17 و 18 ژوئن، متن پیش نویس قطع نامه با حضور کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، گزارشگران موضوعی مرتبط، کارشناسان مستقل حقوق بشر و تمامی 47 کشور عضو شورای حقوق بشر مورد بررسی قرار گرفت و با اجماع آرا، تحت عنوان «قطع نامه برای حمایت و ارتقای حقوق بشر و آزادی های اساسی مردم آفریقایی و دارای نژاد آفریقایی نسبت به اعمال خشونت و دیگر نقض های حقوق بشر از سوی مقامات رسمی» به تصویب شورای حقوق بشر رسید. این قطع نامه از حیث تعداد کشورهای متقاضی، تعداد حامیان در میان نهادهای دولتی و غیردولتی و اجماع اعضای شورا، در تاریخ قطع نامه های شورای حقوق بشر، قطع نامه ای تاریخی است.

این قطع نامه، اعمال تبعیض و خشونت نسبت به نژاد آفریقایی با تاکید بر قضیه جورج فلوید، از سوی مقامات رسمی به شدت محکوم شده و در گامی فراتر، تبعیض ساختاری را در سیستم عدالت کیفری محکوم کرده است. شورا در قطع نامه از کمیسر عالی حقوق بشر و کارشناسان مستقل حقوق بشری خواسته است گزارش هایی را درباره نقض حقوق بشر و نژادپرستی نسبت به مردمان آفریقایی به خصوص قضیه جورج فلوید تهیه کنند. شورا همچنین از کمیسر عالی حقوق بشر تقاضای بررسی اقدامات دولت ها درباره اعتراض های مسالمت آمیز در قبال تبعیض نژادی و ادعاهای اعمال خشونت نسبت به معترضان، فعالان مدنی و روزنامه نگاران را می کند و در آخر از کمیسر عالی درخواست دارد گزارش خود در موضوعات اعلام شده را در اجلاس های چهل و پنجم، چهل و ششم و چهل و هفتم شورای حقوق بشر ارائه کند.

قطع نامه شورا در محکومیت نژادپرستی و اعمال خشونت نسبت به رنگین پوستان آفریقایی که با مشارکت گسترده، حمایت جامعه بین المللی و اجماع اعضا بود، در محکومیت تبعیض و اعمال خشونت در تاریخ حقوق بین الملل بشر برجسته خواهد بود و از لحاظ جنبه اجرائی که به کمیسر عالی حقوق بشر سپرده است، عملا قطع نامه ای اجرائی برای مقابله با تبعیض و اعمال خشونت نسبت به آفریقایی تباران است. منتهای مراتب، لازم بود قطع نامه صرفا تبعیض و خشونت را نسبت به نژاد آفریقایی محکوم نمی کرد و همه اشکال نژادپرستی، تبعیض و اعمال خشونت را محکوم می کرد تا گامی تاریخی در محکومیت تبعیض تحقق یابد.

 جای نام آمریکا در این قطع نامه خالی است؛ در قطع نامه ای که تاکید بر قتل جورج فلوید شده است و مسئولیت نقض حقوق بشر و خشونت نیز بر عهده مرتکب آن، پلیس آمریکاست، از لحاظ حقوقی جای نام آمریکا خالی است و از جهت محکومیت و لزوم تاکید بر مسئولیت آمریکا نیز خلاهای بی شماری دارد.