آرشیو پنج‌شنبه ۹ مرداد ۱۳۹۹، شماره ۴۷۰۶
جهان
۴
ترجمه روز

حصر اسراییل به افزایش خودکشی در میان جوانان منجر شده است

تراژدی در غزه

مترجم: هدیه عابدی

افزایش نرخ خودکشی در میان ساکنین نوار غزه در نیمه اول سال 2020 نشان می دهد، محاصره این باریکه از سوی اسراییل چه تاثیر روانی مخربی روی فلسطینیان گذاشته است. جمال وادی، شهروند فلسطینی ساکن نوار غزه 23 سال پس از آزادی از بند اسراییل همچنان با آثار مخرب آن سال ها می جنگید و نهایتا پس از 3 دهه تحمل ضربه شدید روحی و مشکلات روانی، این مرد 54 ساله در 21 ژوئن به زندگی خود پایان داد. به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «میدل ایست آی» باریکه غزه در چهاردهمین سال از حصر ظالمانه اسراییل شاهد افزایش نرخ خودکشی است. مرکز حقوق بشر المزان، مستقر در غزه می گوید در نیمه نخست سال جاری میلادی دست کم 16 تن از ساکنان غزه به زندگی خود پایان داده اند و صدها تن دیگر نیز اقدام به خودکشی کرده اند. گروه های حقوق بشری می گویند این تمایل به خودکشی، خواه ناشی از مشکلات اقتصادی باشد و خواه از آثار روانی ناشی از سیاست های اشغالگرانه اسراییل یا هر عامل دیگری در نهایت بسیار نگران کننده است. در سال 2012 سازمان ملل هشدار داد با توجه به فشاری که حصر فلج کننده اسراییل وارد می کند و با عطف به ویرانی های ناشی از 3 جنگ و چندین درگیری نظامی از سال 2007 نوار غزه تا سال 2020 «غیرقابل سکونت» خواهد شد. در نیمه سال 2020   افزایش ناراحت کننده آمار خودکشی نشان می دهد این هشدار برای بسیاری از فلسطینی ها به شکلی غم انگیزی معنا پیدا کرده است.

اگر خودم  نمیرم آنها مرا می کشند

مروت، همسر وادی در گفت وگو با پایگاه خبری تحلیلی «میدل ایست آی» می گوید: از وقتی 20 سال پیش با هم ازدواج کردیم به جز 3 ماه اول عروسی مان، هیچ وقت یادم نمی آید، جمال از نظر روحی و عاطفی در شرایط پایداری بوده باشد. او در اوایل زندگی مان یک آدم دیگر بود. چند ماه از ازدواج شان در اوایل دهه 1990 نگذشته بود که نیروهای اسراییلی وادی را دستگیر کردند. همسرش می گوید: اوایل فکرمی کردم بازداشت او چند روز یا نهایتا چند هفته طول می کشد  اما 7 سال او را در زندان نگه داشتند. همسر وادی در ملاقات هایی که هر دو هفته یک بار با او در زندان داشت کم کم متوجه تغییر در سلامت روانی او شده بود اما انتظار نداشت این تغییرات منجر به ضربه روانی شدیدی شود که کل زندگی شان را تحت تاثیر قرار دهد. او می گوید: تقریبا هر بار که او را می دیدم، متوجه می شدم که مورد ضرب و شتم قرار گرفته است. اسراییلی ها او را در بازه های زمانی طولانی در انفرادی نگه می داشتند. می دیدم که او دیگر مثل گذشته نیست. چشمانش و نحوه نگاه او به اطراف تغییر کرده بود وادی دیگر آدمی نبود که من چند ماه قبل با او ازدواج کرده بودم. پس از آزادی او در سال 1997خانواده اش برای درمان «ضربه روحی»ای که به او وارد شده بود هر کاری کردند؛ از آزمایش های پزشکی مختلف تا مراجعه به بیمارستان های مختلف. اما در نهایت به آنها گفته شد که وادی از چندین اختلال روحی و روانی مزمن مثل اسکیزوفرنی، صرع بزرگ (تشنج تونیک - کلونیک) و اختلال استرس پس از سانحه رنج می برد. وادی توانسته بود در تشکیلات خودگردان فلسطین برای خود کاری دست و پا کند و از این نظر در نوار غزه از معدود افرادی بود که تا حدی از ثبات مالی برخوردار بودند. با این وجود وفق دادن خود با شرایط زندگی پس از زندان برایش کار بسیار دشواری بود. برادرش می گوید: او همیشه این را تکرار می کرد که می ترسد دوباره زندانی اش کنند. در توهمات خود می دید که نیروهای اسراییلی به زور وارد خانه اش شده اند و او را دستگیر کرده اند. هر چقدر هم که تلاش می کردیم به او اطمینان خاطر دهیم، باز حرف مان را باور نمی کرد. مدام فریاد می زد«اگر خودم نمیرم، آنها مرا می کشند»  اما فکر نمی کردیم این ضربه روحی منجر به خودکشی اش شود. اقوام او معتقدند علت خودکشی وادی این بود که فقط با مرگ خیالش از بابت بازگشت به زندان راحت می شد.  برادرش سامی می گوید: ما کاملا بهت مان زده بود. هرگز انتظار نداشتیم این اتفاق واقعا رخ بدهد. اما او تنها کسی نیست که خودش را کشته است. بسیاری از فلسطینی ها پس از زندان اقدام به خودکشی کرده اند. سازمان حقوق زندانیان الضمیر می گوید حدود 4700 فلسطینی از جمله 267 نفر از غزه هم اکنون در زندان های اسراییل هستند.

 استیصال روز به روز بیشتر می شود

فلسطینی ها بدتر شدن شرایط انسانی و اقتصادی در نوار غزه را عامل افزایش نرخ خودکشی می دانند. اتحادیه اروپا می گوید، محاصره نوار غزه و درگیری هایی که هر چند وقت یک بار شدت می گیرد، باعث تضعیف اقتصاد این منطقه شده است تا حدی که حدود 5/1 میلیون نفر، نزدیک به 80 درصد از جمعیت غزه، به کمک وابسته اند. به گفته دیدبان حقوق بشر یورو مدیترانه از آغاز حصر غزه در سال 2007 تعداد کسب وکارهای این باریکه از 3500 به 250 کاهش یافته است. در حال حاضر نزدیک به 54 درصد از خانواده ها در نوار غزه زیر خط فقر زندگی می کنند. اقداماتی که برای کاهش شیوع ویروس کرونا اتخاذ شده است، بحران اقتصادی غزه را شدیدتر کرده است. در نتیجه این محدودیت ها 26 هزار و 500 نفر از مردم در 3 ماهه نخست سال 2020 شغل خود را از دست داده اند. اداره مرکزی آمار فلسطین می گوید در 3 ماه نخست سال جاری میلادی نرخ بیکاری به 46 درصد رسیده است در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته 7/42 درصد بود. این آمار نشان می دهد، اوضاع پیش از سال 2020 چقدر وخیم بوده است.  نوریا اسوالد، مدیر امور حقوقی مرکز المزان می گوید: این آمارهای نگران کننده شاهدی بر استیصال و وضعیت وخیم روانی مردم در نتیجه محدودیت هاست. در گذشته بخش های ماهیگیری و کشاورزی منطقه رونق فراوانی داشت اما اکنون آن دسته از شهروندان غزه که در این حوزه ها فعالیت می کنند به دلیل تهدید نظامیان اسراییلی به خشونت و محدودیت هایی که بر امرار معاش شان تاثیر گذاشته است  بیشتر در معرض خطر هستند. حیثم عرفات پدر 37 ساله ای که 4فرزند دارد، نتوانسته بدهی های خود را بپردازد و اکنون در شرایط اقتصادی بسیار بدی قرار دارد. او در اوایل ماه جاری میلادی تلاش کرد خودش را آتش بزند اما یک عابر او را نجات داد. عرفات می گوید: من یک مقرری ماهیانه از دولت خودگردان فلسطین دریافت می کنم اما این برای تامین هزینه های من و بچه هایم کافی نیست چراکه به شدت زیر بار قرض هستم. تلاش کردم در حوزه های مختلف کار کرده و درآمد دیگری برای خودم دست و پا کنم اما نتوانستم. دستم دچار مشکلی است که بیمارستان ها و دکترهای غزه تشخیصش نمی دهند. نمی توانم بار سنگین بلند کنم.  استیصال امانم را برید.  بچه هایم همیشه گرسنه اند و هیچ کاری نمی توانم برایشان انجام دهم جز اینکه گریه شان را تماشا کنم. اسراییل و متحدانش از جمله مقامات امریکایی مستقر در سازمان ملل بارها مشکلات اقتصادی، امنیتی و روانی غزه را به گردن رهبری جنبش حماس انداخته اند. اما بسیاری از فلسطینی ها از جمله خانواده وادی به شدت این اتهامات را رد می کنند. برادر وادی می گوید: اشغالگران عامل این مشکلات هستند. هیچ کس دیگری مقصر کشتار خاموش فلسطینی ها به دست اشغالگران نیست. برادرم و صدها تن دیگری که خودشان را کشته اند یا اقدام به خودکشی کرده اند، روزگاری زندگی را دوست داشتند. اما زندگی تحت حصر و اشغال، آن قدر برایشان سخت و طاقت فرسا بوده که اکنون مرگ را ترجیح می دهند.

 شرایط غیر قابل زندگی

عرفات که همه اعضای خانواده اش را در کشتار صبرا و شتیلا در سال 1982 از دست داده و خود تنها بازمانده آن واقعه است، می گوید احساس می کند در شرایط غیر قابل تحملی قرار گرفته و همه او را تنها گذاشته اند.دکتر یوسف عوض الله، روانشناس ساکن غزه می گوید با وجود افزایش نرخ خودکشی در میان ساکنان این منطقه،هنوز نمی تواند آن را یک روند عمومی در غزه بخواند. در سال 2019 در سرتاسر نوار غزه که دو میلیون سکنه دارد 22 مورد خودکشی گزارش شده است. این میزان هنوز در حدی نیست که آن را یک پدیده بدانیم اما درست است که شرایط اقتصادی و اجتماعی در نوار غزه باعث افزایش مشکلات مردم شده است. عوض الله می گوید برخلاف آنچه تصور می شود، اقدام به خودکشی اغلب ناشی از خوددرگیری مزمن است. این طور نیست که ناگهان فکر خودکشی به سر کسی بزند و بلافاصله جان خود را بگیرد. این فکر حاصل روزها و ماه ها تفکر عمیق است تا آنجا که فرد قانع می شود، پایان دادن به زندگی تنها راه نجات از وضعیت فعلی اوست. کسانی که با مشکلات روحی و روانی روبه رو هستند یا فکر خودکشی در سر دارند، می توانند با خط اضطراری برنامه سلامت روان غزه تماس بگیرند. با وجود اینکه فکر به خودکشی از دلایل پیچیده و متفاوتی نشات می گیرد اما ساکنان غزه معتقدند شرایط زندگی شان باعث این مشکلات روانی شده است.عرفات می گوید اگر غزه تحت اشغال نبود  دیگر چه کسی به خودکشی فکر می کرد؟ ما می توانیم مستقل و زندگی موفقی داشته باشیم اما اینکه بخوابیم و هر روز در همان خفقان بیدار شویم، روح و روان ما را از بین می برد.