آرشیو دو‌شنبه ۲۴‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۹۸۶۲
اجتماعی
۱۰
گفت و گو

نبی الله خون میرزایی، رئیس سازمان شیلات ایران عنوان کرد: صید ترال، روشی جهانی اما ضابطه مند

گروه اجتماعی : روزنامه «رسالت» روز گذشته، گزارشی تحت عنوان «صید ترال بلای جان صیادان» را منتشر کرد اما در متن این گزارش، جای اظهارات تخصصی مجموعه شیلات کشور خالی بود. برای روشن شدن ابعاد مسئله،  فرصتی دست داد  تا در جهت ایفای رسالت حرفه ای خود، به سراغ «دکتر نبی الله خون میرزایی» رئیس سازمان شیلات ایران برویم و ضمن ارائه تحلیلی دقیق و منطبق بر واقعیت، از منظر تخصصی به حوزه صید «ترال» بپردازیم تا حاشیه سازی و بهره برداری سیاسی از سوی برخی عناصر که نیت خیرخواهانه ای ندارند،  باعث نادیده گرفتن اقدامات ارزشمند این بخش نشود. برهمین اساس خون میرزایی، نکات حائز اهمیتی را مطرح کرد که در گزارش روز گذشته، به آن پرداخته نشده است،  ازجمله اینکه صید ترال که در سراسر دنیا انجام می شود و حدود 20 میلیون تن از کل صید جهانی با این روش، صورت می پذیرد که نزدیک به 25 درصد از مجموع صید جهانی را در برمی گیرد. در ایران هم، سال 98 حدود 44 هزار تن ماهی و حدود 6 هزار تن میگو با این روش صید شده است، در واقع هم با روش ترال میان آبی برای «فانوس ماهیان» و ماهیانی که در ستون میانی آب زندگی می کنند و هم در ارتباط با میگو چون کفزی است از این روش استفاده می شود و تقریبا در حدود 6 هزار تن میگو و 44 هزار تن ماهی از این طریق به دست آمده است.  رئیس سازمان شیلات در ادامه تاکید می کند: ترال برای گونه هایی که با روش متعارف صید نمی شوند، به کار می رود. به عنوان مثال برای صید «فانوس ماهیان» ناچارهستیم از این روش استفاده کنیم، چون روش دیگری برای صید وجود ندارد. تصور کنید گونه ای از ماهی  در حدود  4 تا 5 سانتی متر طول و نیم گرم وزن دارد، این ماهی کوچک و ریز را با هیچ روشی غیر از ترال نمی توان صید کرد. یا میگوی کفزی، با قلاب قابل صید نبوده  و راهی به جز ترال برای صید کردنش نیست. در تمام دنیا هم به همین روش صید صورت می گیرد.«خون میرزایی» به این مسئله اشاره می کند که تقریبا در ناوگان صید ترال شامل فانوس ماهیان چیزی در حدود 4500 نفر مشغول به کار هستند. در ناوگان صید میگو در حدود 10 تا 15 هزار نفر مشغول به کارند و فعالیت صیادی را انجام می دهند. با این تفاسیر باید ببینیم آن انتقادی که مدنظر است، درباره چیست؟ اگر درباره میگو  باشد که دوره صید ما، دو بازه یک ماهه یا دوبازه  45 روزه  صید انجام می شود، درحالی که دوره صید میگو در کویت، 6 ماه است و ما نباید  برای خود محدودیت غیر منطقی ایجاد  کنیم و در واقع خودزنی کرده و جامعه صیادی را که جامعه مرزبان ما هستند، از شرایط کار محروم نماییم. بنابراین تشکل های رسمی و اتحادیه صیادی باید در این رابطه اظهارنظر داشته باشد، چون کسانی که خود را به عنوان صیاد معرفی کرده و با رسانه ها صحبت می کنند، مشخص نیست این ها صیاد مجاز هستند یا غیرمجاز. آیا حرف آنان صحت دارد یا ندارد. رئیس شیلات کشور در مورد نظارت های این مجموعه توضیح می دهد: «ما در شیلات برای نظارت بر ناوگان های صیادی به طور کلی، 6 لایه نظارتی داریم، اولین لایه نظارتی مربوط به هنگامی است که شناور می خواهد از اسکله بیرون برود، در این زمینه شناور و ادوات صید کنترل می شود، دیگر اینکه، بازرسی هم در یگان حفاظتی دریا انجام می شود و روی کشتی های صیادی، سامانه «وی ام اس» فعال است و وقتی صید می آید در اسکله تخلیه شده و مجددا کنترل صورت می گیرد و مخبرین محلی و همکاران مورد اعتماد ما در جامعه صیادی، در موضوعات مختلف به ما اطلاعات می دهند و برای کشتی های غیرصنعتی فانوس ماهیان، ناظر مقیم مستقر است، بنابراین لایه های مختلف نظارتی وجود دارد و از طرفی مجازات های بازدارنده، حسب رسیدگی به تخلفات در کمیسیون ها اعمال می شود.» 

در ادامه با «سید پرویز محبی»، معاون صید و بنادر ماهیگیری سازمان شیلات ایران گفت و گویی ترتیب داده ایم.  «محبی» در واکاوی این موضوع تاکید می کند: «مجوزهایی که برای صید ترال در منطقه سیستان و بلوچستان صادر شده، مربوط به شناورهای کلاس فردو هستند که صدور مجوز این شناورها به 25 تا 30 سال پیش بازمی گردد و کلیدواژه «ژن های خوب» که با کشتی های صیادی در منطقه چابهار فعالیت می کنند، درست نیست و مصداق قابل قبولی هم ندارد. سرمایه گذاران  25 یا 30 سال پیش در این زمینه اقدام کرده اند و امسال در منطقه سیستان و بلوچستان، از میان  9 فروند کشتی، فقط 5 فروند فعال شده اند و در چارچوب مشخصی تحت عنوان آیین نامه صید فعالیت می کنند، در این آیین نامه جزئیات تمام فعالیت شناورها را قید کرده ایم، از محدوده جغرافیایی تا زمانی که می توانند  فعالیت کنند. در واقع تمام توصیه های لازم به مالکین شناور ابلاغ می شود و آن ها موظف به رعایت هستند از سوی دیگر برای این که از صحت و سلامت عملکرد شناورها اطمینان حاصل کنیم، اقدامات نظارتی را دستور کار قرار داده ایم. از جمله پایش مستمر و شبانه روزی شناورها که در واقع هم از استان می توان این کنترل را انجام داد و هم از دفتر تهران. ضمن این که در شناورهادارای ناظر مقیم هستیم و این ها تمام اطلاعات صید را ثبت و ضبط می کنند. این شناورها مجاز به صید ماهی مرکب، حسون و سلطان هستند و از آنجایی که صید آن ها ترال است، طبیعتا بخشی از صید مربوط به گونه های ناخواسته است که مقداری از آن 20 تا 30 درصد می باشد و بیشتر از این نیست و اگر فشاری بر روی منابع و ذخایر آبزی داریم، نمی توانیم بگوییم حاصل فعالیت کشتی ها در آن منطقه است. در منطقه چابهار، فعالیت های غیرمجاز صیادی گسترده است و صیادان غیرمجاز، انواع روش های صید را به کار می گیرند تا بتوانند از منابع آبزی استحصال کنند. فعالیت های غیرمجاز صیادی خرد آنقدر زیاد  است که تاثیر منفی اش چنین وضعیتی را به وجود آورده است، اما برای شناورهای متخلف، دارای کمیسیون رسیدگی به تخلفات صیادی هستیم و برابر تخلف آنان می توانیم تا سه ماه محروم کنیم و اگر ارتکاب تخلف، مجرمانه باشد، به محاکم قضائی فرستاده می شوند و در آنجا برخوردهای لازم صورت می پذیرد.» معاون صید و بنادر ماهیگیری سازمان شیلات ایران با اشاره به این که شناورها، کشتی را جایی هدایت می کنند که صیاد سنتی توان استحصال منابع آبزی را در آن نقطه ندارد، توضیح می دهد: این گونه نیست که شناور به منطقه صیاد سنتی وارد شود. در واقع برای حریم ها، تعریف و مرزبندی  انجام شده و هیچ گونه تداخلی با یکدیگر ندارند. اگر تعدی و تخطی انجام شود، برخوردهای لازم صورت می پذیرد. شاید صیادی مجوز صید نداشته باشد و به صورت غیرمجاز در آب فعالیت کند و در حریم شناوری یک کشتی وارد شود که مجوز دارد. در اینجا شناور سنتی بدون مجوز نباید ورودی داشته باشد. بنابراین برخی مسائل مطرح شده سیاسی و حاشیه ای است و کسانی که اظهارنظر می کنند باید تخصص لازم را در این حیطه داشته باشند، چون صرفا با ادعای یک صیاد بومی نمی توان بدون پایه های علمی، تحلیلی ارائه کرد.