آرشیو سه‌شنبه ۲۵‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۴۹۸۵
بورس
۹

در انتظار صعود دلاری بورس باشیم؟

تخلیه انتظارات سبزه میدان روی سعادت آباد

گفتگو: مسعود کریمی

دنیای اقتصاد: این روز ها هیجان سیاست گذاران بیشتر از هیجان سرمایه گذاران در اقتصاد کشور است. سیاست گذارانی که در ابتدا با وعده بورس امن نقدینگی هنگفتی از این بازار نصیبشان شد، اما اکنون در مقابل ضرر و زیان قشر سرمایه گذار به هوشمندسازی، تشکیل جلسات متعدد و حمایت های زبانی روی آورده اند.

به اعتقاد کارشناسان بازار سرمایه، سلب اعتماد سرمایه گذاران بورسی از  اختلاف بین وزرای اقتصاد و نفت آغاز شد، هرچند دولت با عرضه سهام شرکت های بزرگ سعی در تعمیق معاملات و توسعه بازار سهام داشت اما خروجی رفتار دولتمردان به خوبی در نرخ ارز قابل مشاهده است. نرخی که اکنون در کانال 26-27 هزار تومان نوسان می کند. خروج پول از بورس و هدایت به بازار ارز سیاستی است که صاحب نظران اقتصادی از آن به عنوان کنترلگر میزان اثرگذاری انتخابات آمریکا در شاخص های سهامی یاد می کنند. این افراد معتقدند که ریزش فعلی بورس می تواند از ریسک سیستماتیک ناشی از مناظرات و حتی نتایج انتخابات بکاهد.

به هر روی نوسانات غیر قابل تصور دلار تاکنون اثرات خود را در صنایع و شرکت های صادرات محور بازار سهام نشان نداده است و تا این لحظه شرکت های بورسی صورت های مالی خود را بر حسب نرخ دلار بازار آزاد به روز رسانی نکرده اند. علی صادقین، مدرس و پژوهشگر اقتصادی به «دنیای اقتصاد» می گوید: صعود پر قدرت شاخص بورس تهران در پی افزایش نرخ ارز سامانه نیما در کنار همبستگی بالای بورس و دلار، طی روز های آتی دور از ذهن نیست. با این حال سرمایه گذارانی که دید بنیادی و استراتژی نگهداری سهام را در دستور کار معاملاتی خود قرار دادند می توانند برندگان این روز های منفی بورس باشند.

روند بورس با دلار همسو یا در تضاد است؟

طی یک دهه اخیر بررسی های زیادی در این زمینه انجام داده ام. همبستگی بالای 95 درصد بین دلار و شاخص کل بورس تهران داریم.

به طور معمول با افزایش نرخ ارز شرکت های صادرات محور به طور مستقیم، شرکت های واردات محور و تورم محور به طور غیر مستقیم از طریق افزایش نرخی که به واسطه افزایش نرخ ارز می گیرند EPS اسمی آنها شروع به رشد می کند.

این همبستگی به عقیده بنده هیچ گاه منفی نبوده و به هیچ عنوان از بین نرفته است اما با یک وقفه اثر خود را در بازار سهام خواهد داشت.

رفتار بازار را چگونه ارزیابی می کنید؟

بخشی از اتفاقاتی که این روز ها در بازار رخ می دهد اعم از نوع حمایت، خرید و فروش، معاملات و رفتار حقوقی ها به نظر می رسد که دستوری و هدایت از سوی سیاست گذار بوده و بخش دیگر هم عزمی دست جمعی که این روز ها در بین سهامداران حقیقی بازار به وجود آمده است. رفتار این دست از سرمایه گذاران نشان می دهد که غالبا تمایل زیادی به ذخیره سود دارند. به هرحال اظهارنظر ها و سیاست های متناقض و بعضا اشتباهی که سیاست گذاران اقتصادی طی یک ماه گذشته نسبت به بازار سرمایه داشتند بازار را دستخوش تغییراتی کرد.

متغیر نرخ ارز، تورم و قیمت های جهانی که بیش از 90 درصد رشد بازار سهام کشور را تضمین می کند زیر سایه ترس و عزم دسته جمعی بازار سهام پنهان شده است.

چه پارامتری می تواند در رشد بورس اثر گذار باشد؟

با توجه به روند فعلی بازار ارز به ویژه در روز های آتی، افزایش نرخ ارز سامانه نیما به تبع رشد نرخ ارز در بازار آزاد می تواند منجر به رشد دیگری در بازار سرمایه شود. صعود شاخص پرقدرت و احتمالا سقف های قبلی شاخص کل بورس تهران به طور مجدد تجربه شود. تا زمان انتخابات آمریکا رابطه بین نرخ ارز، رابطه بین قیمت های جهانی، تورم، رشد نقدینگی، کسری بودجه زیر سایه ترس ناشی از سیاست های متناقض و ریزش بازار در بین سهامداران است، اما چندان به این متغیر ها توجه نمی شود. به عقیده بنده حرفه ای های بازار با رسیدن دلار به نزدیکی رقم 27 هزار تومان خیلی فروشنده نخواهند بود.

می توان به این نتیجه رسید که بورس و دلار به یکدیگر خط می دهند؟

بله، این موضوع کاملا درست است. دلیل هم همبستگی 95درصدی بین آنهاست.

آینده دلاری بورس چگونه خواهد بود؟

بورس برخلاف تصورات مخالفان، خیلی همبستگی با رشد اقتصادی در ایران ندارد و بیشتر تحت تاثیر متغیر های اسمی از جمله نرخ ارز قرار گرفته است.

بر این اساس هرچه به زمان انتخابات آمریکا نزدیک شویم در صورتی که شانس ترامپ بیشتر باشد و تشدید تحریم ها هم روی دهد به دلیل رشد نرخ ارز، میزان اثر گذاری در EPS (افزایش قیمت نسبت به میزان تولید) و مواردی از این قبیل از منظر اسمی بازار سرمایه تحت تاثیر چنین عواملی انرژی مضاعف خواهد گرفت. این در حالی است که ارزش جایگزینی بسیاری از شرکت ها رشد چشمگیری خواهد داشت.

بنابراین بورس از منظر افزایش نرخ ارز نه تنها آسیب نخواهد دید، بلکه می تواند رشد را هم تجربه کند و شرکت های بورسی تا این لحظه هر نوع تحریمی که قرار بوده داشته باشند را همگی تجربه کرده اند.

سقف نرخ دلار و شاخص بورس تا پایان سال کجاست؟

با توجه به اینکه انتخابات آمریکا و تغییرات نرخ ارز می تواند تحلیل ها را بر هم بزند بنابراین نمی توان پیش بینی دقیقی از این ارقام اعلام کرد.

اما نرخ ارز با توجه به شرایط متغیر های اقتصادی مانند نقدینگی و تورم روندی صعودی خواهد داشت، بنابراین با رشد نقدینگی توام با تورم احتمالا افزایش شاخص کل را پیش رو داشته باشیم.

توصیه ای به سرمایه گذاران؟

در بازار سرمایه صرفا دید بنیادی، EPS محور در شرایط حاضر و پرهیز از هر نوع خرید و فروش هیجانی حداقل تا زمان فرا رسیدن انتخابات آمریکا باید در دستور کار سرمایه گذاران قرار بگیرد.