آرشیو چهار‌شنبه ۲۶‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۵۷۵۷
صفحه اول
۱
زیر آسمان کابل

مذاکرات صلح دوحه در 4 پرده

محمدحسین جعفریان (کارشناس ارشد مسائل افغانستان)

    یک : عاقبت مذاکرات صلح افغانستان در «دوحه» آغاز شد. یکسو 15-10مرد عبوس با پیراهن و تنبان و لنگی های سیاه و دستمال های یک شکل روی شانه با ریش های انبوه و ظاهری مصمم، خشن و بدوی اما با موضعی یکدست، صدای واحد و نظرات کاملا یکسان، قرص و محکم ایستاده بر آرای خویش... و در سمت دیگر ده ها مرد کت و شلوارپوش و کراوات زده و سه چهار زن که هرکدام به دفاع از منافع مجموعه و جریان و قدرتی به قطر آمده اند. در این سمت اما علی رغم ادعاها، مواضع، مطالبات و انتظارها یکسان نیست. هرکدام از اینها در مواجهه با رسانه ها حرف خودش را می زند. آشفتگی و تشتت هویداست. دکتر عبدا... که رهبری این سمت را برعهده دارد، گفت: ما نمایندگان حکومتی هستیم که میلیون ها زن و مرد افغانی حامی و همراه آن هستند... اما همه در دوحه می دانند که چنین نیست.

جمعیت افغانستان (جدا از مهاجران)  حدود 35 میلیون نفر است. در انتخابات اخیر او و رقیب اصلی اش دکتر اشرف غنی که رئیس جمهور شد، پس از کسر آرای تقلبی مورد اعتراض خود آقای عبدا...، روی هم کمی بیشتر از یک میلیون رای کسب کردند. این پایگاه متزلزل سبب شده است تا صدای هیات منتسب به دولت کابل در قطر قدرتمند و رسا نباشد. آنها حتی در قیاس با حریف مدعی و خونریزشان، عملا اسباب انسجام و مشروعیت لازم را برای نمایندگی کامل از مردم شان دارا نیستند و همین کار را سخت خواهد کرد.

قریب چهار میلیون مهاجر مقیم ایران، سه میلیون مهاجر مقیم پاکستان و چند میلیون مهاجر افغانستانی پراکنده در دیگر ممالک جهان، هیچ نماینده ای در این هیات مقابل طالبان ندارند. بسیاری از مردم و جریانات سرشناس و چهره های مطرح سیاسی داخل افغانستان هم در این هیات صاحب نماینده نیستند. از حزب اسلامی حکمتیار تا مسعودها از دره پنجشیر، صلاح الدین ربانی و حزب جمعیت اسلامی اش، حزب کنگره ملی افغانستان و دکتر عبداللطیف پدرام و... تا زینب موحد، چهره خوشفکر و مشهور و جوانی که در آخرین لحظات بنا به مصالح حکومت از لیست خط خورد و انبوه افراد و احزاب موثر دیگر، جایی در این هیات ندارند.

دو: خواجه محمد آصف، وزیر خارجه پیشین پاکستان پیامد مذاکرات صلح افغانستانی ها با انتشار تصویر مایک پمپئو،  وزیر خارجه آمریکا در حالی که به نشانه احترام و فروتنی دست های افتاده اش را به هم قلاب کرده بود، در کنار ملاعبدالغنی برادر، رئیس دفتر سیاسی طالبان در قطر نوشت: «شما زور دارید، ما خدا داریم!» این کار او واکنش بسیاری از مقامات افغان را درپی داشت. از جمله رحمت الله نبیل، رئیس پیشین اداره امنیت افغانستان که نوشت: «خواجه صاحب! [آقای خواجه!] خدا در انحصار شما نیست اما بی شک تروریسم و کشتار در انحصار شماست.» کاربران افغان اما از دریچه های متفاوتی این تصویر را دیده اند. آنها با انتشار تصاویر سفر چندی پیش پمپئو به کابل و دیدار با رئیس جمهور افغانستان که در آنجا غنی به دنبال پمپئو می دود، این دو تصویر را با هم مقایسه کرده اند. در گوشه ای از این عکس جنجالی وزیرخارجه آمریکا با نماینده طالبان، دیگر اعضای این گروه را می بینیم که به پمپئو بی توجه اند و یکی از آنها حتی از صندلی خود برای گرفتن این عکس یادگاری برنخاسته است!

سه: دکتر غنی دار و ندار خود، کشور و مردمش را به پای آمریکایی ها ریخت. در سفر بی دعوت، بی اجازه و بی خبر ترامپ به افغانستان، آقای غنی بلافاصله از قصرش در کابل خود را برای ملاقات به پایگاه هوایی بگرام در 80 کیلومتری شمال پایتخت رساند. اما آقای رئیس جمهور در آنجا مجبور شد طی یک ساعت سخنرانی ترامپ، پشت سر او در صف سربازان جوان آمریکایی دست به سینه بایستد. آنها حتی رعایت حال جسمی این پیرمرد 70 ساله را نکردند  و یک صندلی برایش نیاوردند و به او اجازه نشستن ندادند. حالا پمپئو در قطر به طالبان نوید داده: «دموکراسی بهترین روش است، اما آمریکا به دنبال تحمیل سیستم خود بر دیگران نیست!» این بهترین کادوی کاخ سفید به طالبان و تیر خلاص در شقیقه هیات کابل بود. آنچه در قطر می گذرد، درسی تاریخی برای همه آنهاست که می اندیشند واشنگتن ارزشی برای خادمانش قائل است. اکنون جهان می بینند که آمریکا بهترین و وفادارترین مهره منطقه ای خود را فدای یک شوی انتخاباتی می کند. یک سرزمین و مردمش را قربانی می کند. کاش آنها که باید خوب این روزها را ببینند، به خاطر بسپرند و درس بگیرند.

چهار:  این مذاکرات به نتیجه خواهد رسید، اگر به راستی «بین الافغانی» باشد و نه ذیلامریکی و پاکستانی [ذیل آمریکا و پاکستان]!