آرشیو پنج‌شنبه ۲۷‌شهریور ۱۳۹۹، شماره ۷۴۴۶
موسیقی
۱۵

اهالی موسیقی در گفت و گو با «ایران» از بازار کم رونق آلبوم ها و سرعت تولید تک آهنگ ها گلایه دارند

تک آهنگ؛ دایه مهربان تر از مادر

ندا سیجانی

این روزها با گذر از خیابان های کریمخان، ایرانشهر و دیگر گذرهای مرکز فروش محصولات فرهنگی و هنری هستند احیانا با تراکت های تخفیف چسبیده بر پشت شیشه های مغازه ها مواجه می شوید که نشان از یک اتفاق ناگوار فرهنگی است وحتی بعضا برخی از همین فروشگاه ها عطای فروش این محصولات را بر لقایش بخشیده اند و هم تصمیم به تغییرکاربری یا تعطیلی گرفته اند چرا که همین نیم بها شدن قیمت ها هم تغییری در شرایط مالی ایجاد نکرده و بازار محصولات فرهنگی و هنری همچنان راکد است. ازجمله محصولات این فروشگاه ها آلبوم های موسیقی هستند که در گوشه ای ازویترین غبار فراموشی روی آنها را پوشانده است و حالا کمتر مخاطبی جذب این لوح های فشرده می گردد چرا که دسترسی به فضاهای مجازی و دانلودهای غیرقانونی براحتی تقاضای مخاطبان نسل امروز و دیروز را پوشش می دهد و حتی در بیشتر مواقع برای جذب مشتریان بیشتر، دانلود رایگان هم هدیه این عدم فرهنگ سازی است تا بازار فروشندگان آثارموسیقی نحیف و ضعیف تر شود و برهمین اساس خوانندگان و تهیه کنندگان موسیقی هم دیگر ریسک سود احتمالی فروش آلبوم ها را به جان نمی خرند و ترجیحشان انتشار تک آهنگ است تا بلکه مخاطبان با شنیدن این تک ترک ها حداقل بازار کنسرت ها را برهم نزنند و از این طریق کسب درآمدی کنند. جالب تر آنکه این روزها  شیوع ویروس کرونا مزید برعلت شده و بازار فروش تک آهنگ ها باردیگرگوی سبقت را از آلبوم ها ربوده است. چنانکه طبق اعلام دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سه ماهه نخست سال جاری، 839 تک آهنگ از دفتر موسیقی مجوز دریافت کرده که این تعداد در بهار سال گذشته 495 تک آهنگ بوده و افزایش حدود 2 برابری داشته، یعنی به طور میانگین در هر روز، تقریبا 10 تک آهنگ، مجوز گرفته است. همچنین در سه ماهه بهار امسال، 62 آلبوم و 44 نماهنگ نیز از دفتر موسیقی مجوز گرفته است که سال گذشته در بهار، 76 آلبوم و 48 نماهنگ با مجوز دفتر موسیقی منتشر شده بود و حالا باید دید این لوح های فشرده از این به بعد چه سرنوشتی را سپری خواهند کرد.

برچیده شدن آثار ماندگار موسیقی

صدرالدین حسین خانی مدیرشرکت فرهنگی- هنری «ایران گام» و تهیه کننده موسیقی درباره اوضاع به وجود آمد ه پخش و نشرموسیقی می گوید: گسترش تکنولوژی و پخش آثارهنری درفضاهای مجازی و شبکه های اجتماعی موجب شده هنرمندان چندان رغبتی برای تولید آلبوم های موسیقی نداشته باشند وسعی شان براین است زمان را ازدست ندهند و تک آهنگ های تولید شده را بسرعت منتشرکنند.

به گفته این تهیه کننده:«فعالیت درحوزه تک آهنگ سیاستی است که ازسوی دفترموسیقی رواج پیدا کرده چرا که درگذشته تک ترک ها مجوز انتشار نداشتند و بر همین اساس هنرمندان ملزم بودند بین 9 تا 11 قطعه به مدت زمان 45 یا 60 دقیقه تولیدکنند تا در قالب یک آلبوم معرفی شود تا برهمین اساس مجوزانتشارآن را دریافت کنند و این امر موجب شد تولید و فروش آلبوم برای تهیه کننده و هنرمند گردش مالی داشته باشد اما با این هدف وزارت ارشاد اعلام کرد تک ترک ها حتی بدون دخالت و نظارت شرکت های تهیه کننده و با حضورخود هنرمند می توانند مجوز انتشار داشته باشد و به عقیده من این اتفاق لطمه به موسیقی کشورمان است، به این علت که دیگرمخاطب بی صبرانه درانتظار انتشار یک آلبوم یا اثرهنری نیست و درآمدزایی در پروسه تولید آلبوم از بین خواهد رفت.»

او در ادامه افزود: «درکنارفعالیت هنرمندان درعرضه تک آهنگ، برخی افراد هم به صورت غیرمجاز یا زیرزمینی دراین زمینه فعالیت می کنند که به دنبال دریافت مجوز نیستند ومردم هم به دلیل ناآگاهی و شناخت ازمجاز یا غیرمجاز بودن اثر، براحتی آن را دانلود و گوش کرده و این اتفاق زنگ خطری بزرگ برای خانواده ها است چرا که اولا دیگر محدودیت سنی رعایت نمی شود و دیگر اینکه هرنوع ترانه با ادبیات نادرست و هر موسیقی بدون نظارت مسئولان روی این آثار کار شده و مخاطب براحتی با آن ارتباط برقرار می کند. بنابراین بهتر است مردم نسبت به این موضوع آگاهی پیدا کنند. درواقع خواننده های غیرمجاز در رقابت با خواننده های مجاز هستند و تلاش می کنند اثر خود را بدون گذراندن پروسه های اداری بسرعت به دست مردم برسانند.» حسین خانی در پاسخ به این پرسش که شرایط انتشار تک آهنگ در خارج از ایران به چه صورت است، بیان کرد:«در کل دنیا هم انتشار تک ترک مرسوم است اما با این تفاوت که درخارج از ایران قانون کپی رایت رعایت می شود و شهروندان به حقوق هنرمند و ناشر احترام می گذارند و به همین دلیل به هنرمند و تهیه کننده لطمه ای وارد نمی شود.» او درباره شرایط کنونی «ایران گام» و بازارآلبوم های موسیقی گفت: «مشکلات بسیار زیاد است و آلبوم های موسیقی کم و بیش عرضه می شود و نسبت به گذشته بسیار کمتر شده است و همان طور که پیش تر اشاره کردم هنرمندان برای جذب مخاطب بیشتر به سمت تک ترک ها رفته اند و بعد از انتشار آن بسرعت کنسرت برگزار می کنند تا از این طریق درآمدزایی داشته باشند. درواقع بهتر است بگویم درحال حاضر به ندرت کسی در اندیشه تولید کار فرهنگی و ماندگار است.تک ترک هایی که امروز بازار خوبی دارند دچار تاریخ مصرفی خواهند شد و خیلی زود فراموش می شوند و در نهایت برای فرهنگ خودمان آسیب بسیاربزرگی را رقم زده ایم.»

این تهیه کننده نسبت به بی احترامی مردم به حقوق مولف ابراز گلایه کرد و افزود:«درحال حاضرانتشار آلبوم هم برای تهیه کننده های موسیقی توجیه اقتصادی ندارد چرا که هیچ حمایتی نه از سوی دولت است نه مخاطبان. مطمئن باشید اولین کسی که آلبوم تولید می کند بسرعت درسایت های مجازی شنیده می شود ومردم هم به خاطرناآگاهی ازسراینده شعر یا ترانه یا سازنده موسیقی آن که چه سرمایه گذاری و تلاشی برای این اثر شده به صورت رایگان آن محصول را استفاده می کنند و این موضوع متاسفانه هنوز هم دربین مردم فرهنگ سازی نشده است. این درحالی است که محصولات فرهنگی کمترین قیمت را دربازار کشور دارد اما جای تاسف است که کسی حاضر نیست هزینه ای اندک برای این کارها پرداخت کند و این موضوع باعث شده هنرمندان و شرکت هایی که به کار فرهنگی می پردازند به مرور از بین بروند؛ البته درحال حاضر هم تقریبا در حال نابودی است. این درحالی است که درجوامع خارج از ایران مردم برای فرهنگ و هنرمندانشان ارزش قائل هستند و به خاطر حمایت از آن اثر فرهنگی و تولید دوباره یک محصول موسیقی باارزش هزینه می کنند. من براین باورم اگر دولت ما چنین فرهنگ سازی را انجام بدهد مردم عزیز ما قطعا این همکاری را خواهند داشت.»

صداوسیما بزرگترین ضربه را به فرهنگ و هنر کشور وارد کرد

به گفته حسین خانی «صداوسیما آسیب بزرگی به هنرمند و تهیه کننده زده است و به عنوان ترانه درخواستی بدون کسب اجازه از صاحب اثر (شرکت ها و خواننده ها) آن را از رسانه خود پخش می کند، کسی هم نیست به این دوستان بگوید این کار مگر برای شماست که از مردم تقاضا می کنید تماس بگیرند.» او افزود: «ساخت هر ترک با همکاری شاعر، آهنگساز و میکس و مستر باکیفیت و مطلوب و ضبط در یک استودیو خوب حداقل 100 میلیون تومان هزینه دربردارد بااین حساب بزرگترین جفا را خود صداوسیما انجام می دهد و با مانورهای مختلف بهره برداری های بسیاری از موسیقی صورت گرفته است. اگرهم اجازه پخش موسیقی نداشته باشد فکر نمی کنم این سازمان عریض و طویل بتواند یک ساعت برنامه خوب برای مخاطبانش داشته باشد اما متاسفانه مردم هم نسبت به این موضوع که نهاد بزرگی همچون صداوسیما احترامی به حقوق هنرمند و تهیه کننده قائل نیست و حق و حقوق آنها را پایمال کرده آگاه نیستند. امیدوارم یک روزی در کشور ما به حقوق مولف و مصنف احترام بگذارند تا جامعه هنری ما به این شکل فقیروضعیف تر نشود تا کسانی که به تولید آثاری هنری و فرهنگی می پردازند بتوانند حداقل زندگی خود را بگذرانند.»

تولید آلبوم صرفه اقتصادی ندارد

رضا یزدانی خواننده موسیقی پاپ هم براین نظر است که «تولید آلبوم های موسیقی دیگر صرفه اقتصادی ندارد چرا که در مرحله اول تولید آلبوم های موسیقی هزینه بالایی برای تهیه کننده در برداشته و برگشت مالی ندارد و دیگر اینکه پروسه کسب مجوز برای تک آهنگ زمان کمتر می گیرد و بسرعت به دست مخاطب می رسد.» یزدانی امسال تک آهنگ هایی چون «تیغ و ترمه» و«قرنطینه» را منتشر کرده است که مورد استقبال مخاطبانش بوده و درادامه بیان کرد:«مردم دیگر آلبوم موسیقی خریداری نمی کنند و دانلود آثار هم براحتی صورت می گیرد. البته من از خواننده های قدیمی سبک موسیقی پاپ-راک هستم و تا به امروز تلاشم انتشار آلبوم بوده و هست و علاقه ای به انتشار تک آهنگ ندارم و انجام این کار فقط به خاطر طرفدارانم است و درحال حاضر هم که شرایطی برای انتشار آلبوم وجود ندارد چرا که کنسرتی برگزار نمی شود و به عقیده من انتشار تک آهنگ منطقی تراست.»

تلاش هنرمندان موسیقی نواحی برای فراموش نشدن

فرج علیپور از خوانندگان شناخته شده موسیقی مقامی لرستان است که بتازگی تک آهنگ «نازارم» را به آهنگسازی و ترانه سرایی حمید ایزد پناه به بازار موسیقی عرضه کرده است.

او دراین باره می گوید: «درگذشته شرکت ها یا تهیه کنندگان آثارموسیقی از ما خواننده ها درخواست انتشار آلبوم موسیقی داشتند و بازار نسبتا خوبی هم داشت و مردم علاقه مند به شنیدن این آثار بودند و برای هنرمند مورد علاقه خود احترام قائل می شدند اما درحال حاضر متاسفانه مردم عزیزما قانون کپی رایت را رعایت نمی کنند و به محض آنکه یک آلبوم به بازارموسیقی  می آید بسرعت دانلود می شود و همین امر موجب شده انتشار آلبوم، دیگرصرفه اقتصادی نداشته باشد بویژه برای هنرمندان موسیقی نواحی و از این رو هنرمندان به این خاطر که فراموش نشوند و به قول معروف از سرزبان ها نیفتند به انتشار تک آهنگ روی آورده اند البته تولید تک آهنگ هم هزینه براست و بازگشت مالی هم ندارد و از جیب خودمان خرج می کنیم آن هم به این علت که یک کار جدید در کنسرت داشته باشیم.» این نوازنده شناخته شده کمانچه درباره شاخصه متفاوت موسیقی نواحی با دیگر سبک های موسیقی و نیازبه آرشیو شدن این آثار پاسخ داد: «موسیقی نواحی مشکلات بسیاری دارد و ما هنرمندان چاره ای جز این کار نداریم اگرچه تولید یک تک آهنگ نزدیک به 60 میلیون تومان برای ما هزینه خواهد داشت و همان طور که اشاره کردم بازگشت مالی هم ندارد اما خود من برای اجرای هر کنسرت مجبورم یک یا دو کار تولید کنم تا از آثار قدیمی کمتر استفاده شود و مخاطبان استقبال کنند. البته شرایط امروز کمی تغییر کرده و با شیوع این بیماری مردم بیشتر به فکر جانشان هستند و بعد به دنبال سیرکردن شکم خود و کسی به فکر موسیقی نیست ما هم دیگر آن ذوق و شوق و حال گذشته را نداریم و نگران از این ایام هستیم.»

به مردم اعتماد کنید

علیرضا افتخاری خواننده موسیقی سنتی هم چندی پیش تک آهنگ «مرد میدان»را با شعری از مولانا و به آهنگسازی محمدرضا چراغلی منتشرکرد و قراراست بزودی آلبوم «مناجات» را که 8 قطعه است با آهنگسازی یوسف مناجاتی و با شعری از ساعد باقری منتشر کند. اودرباره استقبال هنرمندان ازتولید تک آهنگ بیان کرد:«ما هنرمندان باید به مردم عزیزاعتماد کنیم وبه قول معروف با یک گل بهار نمی شود و باید کارهای خود را درقالب سی دی منتشرکنیم چرا که کیفیت آن به مراتب بهتر از دانلود کردن در فضاهای مجازی است و البته با انجام این کارحقوق هنرمندان هم ادا می شود. درحال حاضر هم که خانه نشینی یک دستور شده و بهتراست کارهای موضوعی در این باره انجام بگیرد. همچنین امیدارم دوستان عزیز هم پیرو کارهای ما انتشار آلبوم را شروع کنند و آثار خوب خود را به دست مردم برسانند.»

به اشتراک گذاشتن هرچه سریع تر ایده ها و اندیشه ها

گروه موسیقی رستاک هم بتازگی تک آهنگ های بی شماری چون «کوچه لر»، «لیلی جان»، «فاطلو»، «لیلو»و... را منتشر کرده است. فرزاد مرادی خواننده این گروه هم براین نظر است: «نگاه هر هنرمند به فعالیت در حوزه تک آهنگ و انتشار آن متفاوت است. برخی افراد تک آهنگ را با هدف دیده و شنیده شدن خود منتشر می کنند. اما آنچه گروه رستاک از تولید یک اثر مستقل دنبال می کند، به اشتراک گذاشتن هرچه سریع تر ایده ها و اندیشه هایی است که در زمان حال توسط گروه رستاک زندگی می شود.» او در ادامه افزود:«همانطور که می دانید تولید و جمع آوری یک آلبوم موسیقی از آغاز تا زمان انتشارآن، برای گروه های مستقل موسیقی مانند رستاک، حدود دو سال و گاه بیشتر زمان می برد و بی شک برخی از قطعات نیاز است در زمان زودتری به گوش مردم برسد. البته ذکر این نکته نیز ضروریست که تک ترک بواقع هیچ صرفه مالی برای هنرمند یا گروه موسیقی ندارد زیرا متاسفانه آگاهی بخشی های لازم در زمینه رعایت قانون کپی رایت صورت نگرفته و بسیاری از مردم نمی دانند کپی رایت چیست و اینکه با رعایت این قانون چقدر در رشد و تعالی هنر و پیشرفت هنرمندانشان سهیم هستند. بنابراین ما سعی کردیم برای احترام به هنر و آثارهنری و رعایت حق مولف، هزینه ای برای فروش این آثار و تک آهنگ ها در نظر بگیریم که هم اکنون در سایت بیپ تیونز به صورت قانونی قابل خریداری و دانلود است.» مرادی در ادامه گفت:«دربازه زمانی که این شکل از ارائه آثار خود را آغاز کردیم، تک آهنگ «کوچه لر» توانست رکورد فروش تک آهنگ را از آن خود کند. ناگفته نماند هزینه ساخت یک تک ترک بسیار بیشتر از آن چیزی است که مخاطب تصورمی کند و به جرات می توان گفت حتی 10 درصد آن هم جبران نمی شود و بازگشت مالی امیدوارکننده ای ندارد. شاید به همین دلیل است که اکثر هنرمندان آثار خود را به صورت رایگان در این سایت قرار می دهند. اما از دیدگاه گروه رستاک، باید این فرهنگ سازی آغاز شود تا مردم و طرفداران موسیقی، به پاس تمام زحماتی که برای تولید یک اثرهنری با کیفیت کشیده شده و زمان، هزینه و تخصصی که صرف آن شده، قانون کپی رایت را رعایت کنند؛ فرهنگی که در تمام دنیا رعایت می شود. ماکسیم گورکی می گوید: «آنقدر که هنرمندان هنر را به پیش می برند، طرفداران هنر نیز به همان اندازه در پیشبرد آن سهیم هستند.»

تغییر انتقال اشکال محتوا

مجید اخشابی ازخوانندگان موسیقی پاپ نیزبهار امسال تک آهنگ زیبای «تموم میشه روزای سخت» را متناسب با حال و هوای نوروز و با هدف امیدبخشی و انگیزه بخشی به مردم منتشر کرد. محمد مهدی سیارترانه سرا و محمدرضا چراغعلی آهنگساز این اثر هستند. در محرم امسال نیز اثردیگری از او با عنوان خط آغاز با شعری از علی داودی، آهنگسازی عماد توحیدی و تنظیم وحیداختری منتشرشد. او درباب موضوع مورد بحث می گوید: «تغییر شکل روش های انتقال محتواهای صوتی و تبدیل و تغییر آنها به دیتا موجب شده استفاده از حامل های صوتی به شکل قدیم منسوخ شود. درگذشته رسم براین بود که روی یک حلقه سی دی یا نوار کاست 8 یا 10 قطعه گنجانده شود اما امروزه حتی تولید آلبوم هم به شکل گذشته معنای خاصی نداشته و غالبا صورت نمی گیرد. قطعات عموما به صورت تک ترک به گوش مخاطب می رسند و بدیهی است حتی دیگر ترتیب ترک ها هم موضوعیتی ندارد، این درحالی است که سال ها پیش هنرمندان ساعت ها فکر می کردند که انتخاب کنند بعد این آهنگ چه آهنگی قرار بگیرد یا اولین آهنگ کاست چه اثری باشد.

بر همین اساس واحد انتقال اثر از یک آلبوم به یک تک ترک تقلیل پیدا کرده و مبنا ترک قرارگرفته است. اگرچه به نظر من تولید آلبوم بسیار ارزشمند تر، حرفه ای تر و هنری تر بوده چرا که قطعات موسیقی به صورت یک پکیج جمع آوری می شد و قطعا تفکری پشت چند قطعه قرار می گرفت و همه این کارها لازم بود با یک نخ نامرئی مرتبط شوند. شاید بتوان گفت حسب اقتضای زمان چنین شکلی رایج شده است و گویی ظرف ذهنی مخاطبان هم فعلا گنجایش همین یک قطعه و تکرارش را دارد و شاید شنیدن پشت سرهم 10 قطعه متفاوت حوصله مخاطب را سر می برد یا آن تمرکز لازم را دراختیار ندارد. هر چه هست شیوه امروزی است و هنرمندان نیز تبعیت می کنند. نکته دیگر این است که هزینه های مربوط برای تولید یک ترک به مراتب از 10 ترک و یک آلبوم کمتراست و جنبه اقتصادی تر، عملی تر و اجرایی تر هم دارد.»

 
جراحی در حامل های موسیقی
پیروز ارجمند / آهنگساز و مدیر اسبق دفتر موسیقی

درآمد غالب صنعت موسیقی دردوره های مختلف متفاوت است به عنوان مثال در دهه 30 و 40 بخش اعظم این درآمدها از طریق کنسرت ها و فروش آلبوم ها تامین می شد و تقریبا تا دهه 70 این اتفاق ادامه داشت و از این دوره به بعد عامل های صوتی متفاوت مانند لوح های فشرده و مهمتر از آن دیتاهای فایل های صوتی شکل می گیرد که از طریق فضاهای اینترنتی قابل جابه جایی بودند.

اما آمار اجراهای صحنه ای دراین دوره ها نشان از افزایش و علاقه مندی مخاطبان این صنعت است به طور مثال سال 67 در کل کشور کمتر از 10کنسرت برگزار شد و در سال 93 این عدد به 5 هزار نفر رسید و در مقایسه با دهه 70 شاهد یک رشد تصاعدی چشمگیربودیم و این امر نشان دهنده آن بود که درآمد صنعت موسیقی از آلبوم ها به اجرای کنسرت تبدیل شد و آلبوم جنبه حمایتی استفاده از کنسرت را پیدا کرد و این روند بیانگر طبیعت صنعت موسیقی است و شاید تا چند سال آینده دیگر قالبی با عنوان لوح فشرده وجود نداشته باشد و دیتاها از طریق ابزار های دیگری مانند فلش یا فرم های دیگر انتقال پیدا کنند و خرید و فروش به شکل دیگری صورت بگیرد بنابراین باید منتظر ماند ودید تکنولوژی چه ظرفیتی دارد و به چه میزان می توانیم متناسب با تکنولوژی ازاین ظرفیت استفاده کنیم.

فراموش نکنیم هر تغییری قطعا تبعات مثبت و منفی هم خواهد داشت و به نظر می آید این جراحی که به دلیل تغییر حامل های صوتی انجام گرفته براساس واقعیت جامعه است و باید آن را پذیرفت و خود را نسبت به آن تطبیق بدهیم کمااینکه پیش تر این تطبیق انجام گرفته و اغلب ازشرکت هایی که درآمدشان حاصل از فروش آلبوم ها بود امروزه به شرکت های صرفا برگزار کننده کنسرت تبدیل شده اند اما مهم این است قوانین و دستورالعمل ها را متناسب با این ظرفیت های به وجود آمده بنویسیم و از همان ظرفیت ها بهره ببریم تا بحث کپی رایت رعایت شود و همچنین وفاداران به خرید محصول موسیقی، این محصولات را به صورت لوح فشرده یا سی دی تهیه کنند البته این اتفاقات به صورت یک مسکن موقت است وقطعا در طولانی مدت این تغییرات اجتناب ناپذیرخواهد بود.  البته شخص من به عنوان یک آهنگساز یا هنرمند شاید خیلی علاقه مند به این تغییرات و اتفاقات نباشم و علاقه مندم اثرموسیقایی ام مانند یک کتاب منتشر شود اما خواسته من کاملا جنبه شخصی دارد و باید بپذیریم امروزه حامل های صوتی و تک آهنگ های موجود در بازارموسیقی نوع عرضه شان متفاوت شده است اما این موضوع دلیل بر حذف آلبوم ها نبوده و نیست کما اینکه همین امروز هم اکثر هنرمندان همچنان آلبوم های خود را منتشر می کنند و اگر عرضه و تیراژ کمتری پیدا کرده فقط به لحاظ اقتصادی بوده است.

با این حساب باید بپذیرم عرضه تک ترک واقعیت جامعه است که در دهه 90 به صورت جدی ترشکل گرفت. درواقع ازسال 85 تا حدودسال 92 تک آهنگ ها گسترش پیدا کرد و روز به روز شاهد رشد بیشتر موسیقی زیر زمینی بودیم و آن زمان وزارت ارشاد ظرفیت مجوز این تک ترک ها را ایجاد نکرد و هر کسی هر اثری که تولید می کرد و مجوز نداشت تبدیل به یک اثر زیرزمینی شد اما امروزه با صدور مجوز برای تک ترک ها درواقع می توان این گونه تعبیرکرد که وزارت ارشاد خود را با واقعیت جامعه تطبیق داده است.

دردهه 60 نزدیک به دهه 70، تیراژ آلبوم های موسیقی به حدود یک تا دومیلیون نسخه رسید و نزدیک به 3 میلیون نفر شنونده این آثار بودند امروزه هم وقتی یک تک آهنگ در فضای مجازی منتشر می شود درروزاول نزدیک به 7-8 میلیون نفرشنونده این آثار هستند و علی رغم اینکه فکر می کنیم درآمد هنرمند کمتر شده اما موسیقی فراگیر تر و مخاطب آن بیشتر شده است و عرضه موسیقی درپهنه وسیع تری مخاطبان را در بر می گیرد.به هرحال ما مشتریان بالقوه ای داریم که شنوندگان موسیقی هستند و بخشی از آنها از این صنعت حمایت می کنند بنابراین حتی اگر بعضی از آثار به صورت رایگان در دست آنها قرار گیرد این شنوندگان بالقوه موسیقی تبدیل به مخاطبان بالفعل می شوند و درآمدشان در کنسرت ها از طریق این تک ترک ها تامین می شود و قطعا اگر این درآمدها وجود نداشت این آثار به صورت رایگان منتشر نمی شدند.