آرشیو سه‌شنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۰، شماره ۴۱۶۹
جامعه
۹

اهمیت تدریس مفاهیم روان شناسی برای تمامی دانشجویان در دانشگاه

دکتر حامد نیک پی (فوق دکترای ریاضی محض-آنالیز از دانشگاه مونستر آلمان)

انسان به عنوان یک موجود اجتماعی تمایل بسیار زیادی برای حضور در جامعه از خود نشان می دهد تا با تعامل سازنده با افراد جامعه بتواند نیازهای خود را برطرف سازد و امنیت و آسایش را برای خود فراهم کند. داشتن علم و آگاهی کافی در زمینه تعامل با افراد و همچنین آگاهی از حقوق می تواند به افراد کمک کند تا مناسب ترین و بهترین رفتار را از خود بروز دهند که این باعث کاهش نابسامانی های اجتماعی و حقوقی در جامعه می شود. در این متن نشان خواهیم داد که باید درس هایی در حیطه های روان شناسی، حقوق و علوم سیاسی در دانشگاه و برای تمامی دانشجویان ارائه شود.

روان شناسی

افراد یک جامعه تلاش می کنند تا با افزایش علم و آگاهی بتواند منزلت و قدرت اجتماعی خود را افزایش دهد. اکثر افراد تلاش دارند که پس از اتمام دوره متوسطه وارد دانشگاه شوند تا هم بتوانند در یک رشته تحصیلی به صورت حرفه ای کسب مهارت کنند و همچنین با توجه به محیط علمی و اجتماعی دانشگاه، بتوانند رفتار اجتماعی خود را ارتقا بخشند. بنابرین به این افراد علاوه بر تدریس درس های اختصاصی مربوط به رشته خود، باید درس هایی که مربوط به ارتقای سطح فرهنگی و اجتماعی آنان نسبت به جامعه و خانواده را نیز تدریس کرد.

روان شناسی عمومی به طورکلی بر روی رفتار ذهنی، پاسخ های عاطفی و عملکردهای شناختی انسان تمرکز دارد. روان شناسی عمومی به یک شخص کمک می کند که بتواند مشکلات زندگی و بهداشت روان خود را ارزیابی کرده و راه های درمان و کنترل مشکلات رفتاری و روانی آگاه شود. همچنین در صورت تشکیل خانواده و داشتن فرزند باید با دوره های زیستی و رشد کودک آشنایی کافی داشته باشند، تا با شناخت کافی از مراحل رشد روانی و جسمی کودک، به نحو علمی و درست با کودک خود رفتار کنند و در قبال حرکات کودک نیز بهترین عکس العمل را از خود بروز دهند که این تاثیر بسیار زیادی در بهبود روند رشد کودک ایفا خواهد کرد. بنابراین با تدریس درس هایی از جمله «روان شناسی رشد و کودک» و «روان شناسی عمومی» برای تمامی دانشجویان در هر رشته تحصیلی در دانشگاه موجب می شود تا با افزایش سطح آگاهی آنان از رفتار های اجتماعی و خانوادگی و همچنین روان شناسی کودک، بهترین و سازنده ترین رفتار را از خود بروز دهند که این باعث ایجاد خانواده و جامعه سالم تر خواهد شد که تاثیر بسیار زیادی در کاهش میزان نابسامانی های اجتماعی در جامعه خواهد داشت.

حقوق

حقوق مجموعه قواعدی است که بر اشخاص از این جهت که در اجتماع هستند، حکومت می کند. از جمله مسائلی که باید مورد توجه قرار گیرد، شناخت مردم از حقوق خود در جامعه است که آگاه سازی آنان بسیار با اهمیت است. زیرا آگاهی بخشی به مردم نسبت به موضوعات حقوقی به عنوان عامل پیشگری و بازدارنده عمل می کند. با توجه به اهمیت این موضوع، در سال 1400، پیامک هایی از معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه برای افراد در کشور ارسال می شود تا افراد به مبانی حقوقی خود آشنا شوند تا هم حقوق تک تک افراد جامعه محفوظ شود و هم اینکه میزان جرائم حقوقی در کشور کاهش یابد که این نشان از اهمیت آگاهی داشتن مردم جامعه از مبانی حقوقی در جامعه را به اثبات می رساند.

ماده 2 قانون مجازات اسلامی ایران بیان می دارد هر رفتاری اعم از فعل یا ترک فعل که در قانون برای آن مجازات تعیین شده است، جرم محسوب می شود. همچنین وقتی افراد جامعه از مسائل حقوقی از جمله فعل یا ترک فعل مجرمانه آگاهی داشته باشند، باعث خواهد شد که رفتار خود را کنترل کرده و از رفتارهایی که باعث ایجاد جرم می شود به صورت آگاهانه پرهیز کنند که باعث کاهش تنش در زندگی افراد جامعه خواهد شد. جهل به حکم ، رفع تکلیف نمی کند، بنابرین دانستن مفاهیم حقوقی از جمله جرم شامل فعل یا ترک فعل از ملزومات است. با توجه به تعریف جرم که فعل و یا ترک فعلی که قانون آن را جرم معرفی کرده است، آگاهی و بینش افراد از جرم و مجازات، عامل بازدارنده برای ارتکاب به جرم می شود که به طور حتم باعث کاهش جرم و ناهنجاری اجتماعی خواهد شد. با توجه به نکات بیان شده و در راستای افزایش سطح آگاهی افراد جامعه نسبت به مفاهیم حقوقی، می توان درس هایی از جمله «مبانی علم حقوق»، «حقوق مدنی» و «حقوق جزای عمومی» برای تمامی دانشجویان در هر رشته ای تدریس کرد که این تاثیر بسیار زیادی در راستای افزایش آگاهی افراد جامعه از مبانی حقوقی خواهد داشت.

علوم سیاسی

سیاست معانی مختلفی دارد که از جمله عبارت اند از علم و هنر راهبردی یک دولت و روابط آن با سایر دولت ها، بررسی کارکردهای دولت و مدیریت امور عمومی. هدف اصلی علم سیاست داشتن زندگی بهتر برای مردمان آن کشور است که این تلقی از سیاست مورد قبول اسلام است و اینکه حاکمان بر مبنای مصالح مادی و معنوی، مدیریت جامعه را عهده دار هستند. با توجه به اهمیت زمامداری در مکتب اسلام که دخالت افراد جامعه را در مسائل سیاسی و اجتماعی به عنوان یک ضرورت مهم تلقی می کند به طوری که رسیدن به سعادت فردی را عبور از مسیرهای اجتماعی می داند. از جمله مسائلی که افراد بعد از ورود به دانشگاه تلاش می کنند که به آن حیطه ورود کنند، مسائل سیاسی کشور است. در این راستا با توجه به میزان اطلاعات سیاسی و تاریخی خود از رویدادهای سیاسی کشور تلاش می کنند به تجزیه و تحلیل مسائل سیاسی کشور بپردازند. مقام معظم رهبری در این زمینه فرموده اند: «آنچه می باید پس از تحصیل علم، در صدر فعالیت های دانشجویی قرار گیرد، ارتقای فکری دانشجویان در زمینه‏ فرهنگ و سیاست است» همچنین مقام معظم رهبری در دیدار جمعی از مسئولان وزارت آموزش و پرورش در سال 1381 فرموده بودند «بنده هم همیشه روی این مسئله تاکید می کنم که باید سیاست دان بود و قدرت تحلیل سیاسی داشت. این یک ملت را مصونیت می بخشد که بفهمد جریان سیاسی در دنیا چیست». با توجه به اینکه علم سیاست با رشته های دیگر ازجمله اقتصاد، حقوق، تاریخ، مردم شناسی، جامعه شناسی، حقوق اداری، ارتباطات بین الملل ارتباطات زیادی دارد و از طرفی با توجه به اینکه دانشجویان بعد از فارغ تحصیلی در بدنه مدیریتی و اجرائی کشور به عنوان نیروهای اصلی نقش ایفا خواهند کرد و در پست های مدیریتی و سیاسی منصوب خواهند شد، دانستن مفاهیم اولیه علم سیاست کمک بسیار زیادی در درک بهتر مسائل سیاسی و مدیریتی کشور به آنان خواهد کرد که با افزایش آگاهی علمی آنان به مفاهیم سیاسی باعث خواهد شد تا برای حل مشکلات در عرصه های ملی و بین المللی تصمیمات درست و به موقع و با دید آینده نگرانه تری را ارائه کنند که این تاثیر بسیار زیادی بر ثبات سیاسی و اجتماعی کشور خواهد شد. که در این راستا پیشنهاد می شود درس هایی از جمله «مبانی علمی سیاست» و «جامعه شناسی سیاسی» برای تمامی دانشجویان و در تمامی رشته ها تدریس شود که این باعث می شود تا آگاهی و بینش افراد نسبت به مسائل سیاسی کشور علمی تر شود که این می تواند موجب ارتقای جایگاه علمی، آموزشی، اقتصادی و سیاسی ایران در سطح منطقه ای و بین المللی شود.

در پایان می توان گفت که با توجه به اهمیت آموزش در پیشرفت و ارتقای جایگاه علمی و اجتماعی افراد باید در سیستم آموزشی موضوعاتی در دانشگاه آموزش داد تا در مسیر تصمیم گیری های زندگی آنان کمک کننده باشد. به طور حتم، انجام این طرح در سیستم آموزشی ایران باعث ارتقای جایگاه علمی، آموزشی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ایران در منطقه و نظام بین الملل خواهد شد.