آرشیو سه‌شنبه ۳۱ خرداد ۱۴۰۱، شماره ۴۳۰۸
جهان
۵

حزب حاکم فرانسه 2 ماه بعد از پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری اکثریت پارلمانی را از دست داد

موقعیت متزلزل مکرون

کمتر از دو ماه پس از پیروزی امانوئل مکرون در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، ائتلاف طرفداران او در انتخابات پارلمانی اکثریت مطلق را از دست داد. ائتلاف حاکم «با هم» (Ensemble) اگرچه همچنان در کسب آرای مردم پیشتاز بوده اما نتوانسته «اکثریت مطلق» آرا را از آن خود کند و با از دست دادن 55 کرسی، اکثریت در پارلمان این کشور را از دست داد و اکنون باید علاوه بر ترمیم کابینه، برای پیشبرد لوایح اصلاحاتی خود با ائتلاف نوظهور «نوپ» که متشکل از احزاب چپ و سبز است چانه زنی کنند.

در آخرین دور انتخابات پارلمانی فرانسه، سرنوشت 577 کرسی مشخص شد و آن طور که وزارت کشور فرانسه اعلام کرد، حزب مکرون اکثریت 300 کرسی را که در ماه آوریل و هنگام پیروزی مکرون در برابر مارین لوپن داشت، از دست داده است. اگر چه بنا بر اعلام نتایج نهایی از سوی وزارت کشور فرانسه، حزب میانه روی مکرون با کسب 245 کرسی همچنان بزرگ ترین سهم از 577 کرسی پارلمان را در اختیار دارد اما حزب او دیگر از حدنصاب برای اکثریت مجلس که 289 کرسی است بسیار فاصله دارد و حالا برای پیشبرد طرح های خود و حتی زمامداری باید به دنبال ائتلاف با دیگر احزاب اصلی برود که اتفاقا همگی پس از انتخابات یکشنبه خوشحال بودند. پیروزی بزرگ در انتخابات یکشنبه به ائتلاف نوپ - متشکل از احزاب چپ و سبز- رسید که توانستند 131 کرسی به دست آورند. حزب راست افراطی مارین لوپن هم با کسب 89 کرسی به بزرگ ترین حزب راست گرای پارلمان فرانسه بدل شد.

نتایج مایوس کننده حزب امانوئل مکرون به حدی بود که الیزابت بورن، نخست وزیر این کشور، این نتایج را در طول تاریخ مدرن فرانسه بی همتا خواند و آن را در کنار سایر تهدیدهای داخلی و بین المللی یک چالش بزرگ در برابر دولت فرانسه خواند؛ هر چند وعده داد ائتلاف فرانسه به دنبال تشکیل یک ائتلاف کارا با سایر احزاب برود. پیشنهاد مکرون برای افزایش سن بازنشستگی از 62 به 65 اکنون با دیوار سختی به نام ائتلاف نوپ بر خواهد خورد که اتفاقا مدعی است سن بازنشستگی را از 62 به 60 کاهش خواهد داد.

اکنون ائتلاف چپ-سبز به رهبری ژان لوک ملانشون با کسب رتبه دوم در انتخابات پارلمانی، تهدیدی برای مکرون برای زمامداری کشور به حساب می آید. علاوه بر کاهش سن بازنشستگی، این ائتلاف وعده داده افزایش قیمت صد کالای ضروری را متوقف و یک میلیون شغل ایجاد کند.

هم زمان با از دست دادن اکثریت در پارلمان، مکرون باید احتمالا برخی از وزرای کابینه خود را عوض کند و آنها را با وزرای جدیدی که مورد موافقت این ائتلاف باشد، جایگزین کند. در همین حال، به نظر می رسد ژان لوک ملنشون، رهبر ائتلاف نوپ، با کنار هم آوردن احزاب جریان اصلی توانسته ائتلاف بزرگی شکل دهد و طیف گسترده ای از رای دهندگان را پشت خود جمع کند. نوپ مخفف اتحادیه جدید مردمی اکولوژیکی و اجتماعی است.

او خطاب به هواداران گفت حزب حاکم ضربه بسیار بزرگی متحمل شده و اکنون فرصت های فراوانی در دستان ائتلاف چپ-سبز است. مارین لوپن، رهبر حزب راست افراطی اجتماع ملی نیز با خوشحالی و حس پیروزی مقابل هواداران خود ظاهر شد و به آنها گفت «دوره ماجراجویی های امانوئل مکرون به سر آمده» و او اکنون باید به کار در دولتی که در پارلمان اقلیت دارد تن دهد.

حزب جمهوری خواه راست گرا هم از نتایج خوشحال است؛ چرا که آنها هم توانستند با حفظ کرسی های خود، به نگرانی هواداران از کوچک شدن سهم این حزب در پارلمان پاسخ دهند. کریستین جیکوب، دبیرکل این حزب، نتایج این انتخابات را «شکستی تلخ و گزنده» برای امانوئل مکرون خواند.

چالش های دولت

نتایج این انتخابات برای دولت تازه کار الیزابت بورن، نخست وزیر جدید فرانسه نیز چالش برانگیز است؛ چراکه احتمال می رود برخی از وزرای کابینه به دلیل ناکامی در کسب آرای شهروندان و راهیابی به پارلمان، مجبور به ترک دولت شوند. شخص الیزابت بورن نیز به سختی توانست رقیب چپ گرای خود را در شهر کالوادوس پشت سر بگذارد و فقط با کسب حدود 52 درصد از آرای حوزه انتخابیه خود پیروز شود. برخی از وزرای دولت از جمله بریژیت بورینیون، وزیر بهداشت و جاستین بنین، وزیر امور خارجه در امور دریایی نیز از شکست خوردگان این انتخابات محسوب می شوند و چاره ای جز ترک دولت ندارند.

ریچارد فراند، رئیس پارلمان فرانسه و همچنین کریستف کاستانر، متحد نزدیک امانوئل مکرون نیز از ناکامان این انتخابات هستند و دیگر نمی توانند حامیانی قوی برای سیاست های او باشند. حال رئیس جمهوری فرانسه باید به فکر تشکیل تیمی به عنوان اعضای جدید دولتش باشد که بتواند از چنین پارلمانی رای اعتماد بگیرد.

تفاوت سیاست ها

با تغییر ساختاری چینش کرسی ها در پارلمان فرانسه، اکنون سیاست ها و برنامه های دو حزب اصلی مقابل یکدیگر قرار خواهند گرفت. از یک سو حزب میانه رو امانوئل مکرون همچنان مدعی ارائه روش جدید برای حکومت داری در فرانسه است و به مردم این کشور پیشنهاد داده که یک شورای ملی متشکل از مردم در مناطق مختلف ایجاد کند تا این شورا زمینه را برای دموکراتیک تر کردن حکومت داری در فرانسه ایجاد کند، با اصلاحات اساسی هزینه های بالای زندگی را تعدیل کند و به سوی اشتغال زایی حداکثری و همچنین به صفر رساندن تولید دی اکسیدکربن حرکت کند و بالاخره مهم ترین بخش اصلاحات پیشنهادی دولت مکرون که بنا دارد سن بازنشستگی را به تدریج به 65 سال افزایش دهد. اما ائتلاف نوپ (چپ-سبز) وعده داده که سن بازنشستگی را از 62 به 60 کاهش دهد، حداقل دستمزد ماهانه را 15 درصد افزایش دهد و به هزارو 500 یورو در ماه برساند و افزایش قیمت کالاهای اساسی را متوقف و حدود یک میلیون فرصت شغلی جدید ایجاد کند.

ملانشون می گوید هدفش بازداشتن مکرون از تشکیل دولت آینده فرانسه است. در سال 2005، هم زمان با همه پرسی بر سر عهدنامه تدوین قانون اساسی اتحادیه اروپا، بحرانی سراسری احزاب رسمی و به ویژه حزب سوسیالیست فرانسه را در نوردید. چهره هایی مثل ژان لوک ملانشون مخالف تصویب این قانون بودند، در حالی که فرانسوا اولاند، رئیس جمهور پیشین فرانسه و نزدیکان او از رای «آری» دفاع می کردند؛ یعنی همان چیزی که محافظه کاران و راست های میانه رو می خواستند. در نهایت، فرانسوی ها به طرح قانون اساسی اتحادیه اروپا «نه» گفتند اما تنش های درون حزبی تا انتخابات ریاست جمهوری سال 2007 ادامه یافت. پس از شکست سوسیالیست ها، ژان لوک ملانشون از حزب جدا شد و در سال 2009 «حزب چپ» فرانسه را تاسیس کرد؛ حزبی که به گفته او «هرگز با راست سازش نمی کند».

حزب چپ که بعدها به «فرانسه تسلیم ناپذیر» تغییر نام داد، با کمونیست ها و تعدادی دیگر از احزاب کوچک تر چپ فرانسه اتحاد کرد و در برخی انتخابات محلی و سراسری نیز موفقیت هایی به دست آورد. ملانشون سخنور قهاری است، می داند چه می خواهد و چگونه بیانش کند. گفتمان رادیکال او دل جوانان زیادی را برد و امید به تغییر و اصلاح بنیادی نظام سیاسی کشور را زنده کرد.