آرشیو چهار‌شنبه ۱ تیر ۱۴۰۱، شماره ۵۲۳۸
جهان
۴
گزارش روز

با ادامه پیشروی روسیه در لوهانسک، مقام های امریکایی از آینده جنگ اوکراین می گویند

جنگ اراده ها و لجستیک

محمدحسین لطف الهی

زمانی که روسیه به محاصره شهر کی یف پایان داد و تمرکز خود را روی پیشروی در مناطق شرقی اوکراین گذاشت، مقام های ارشد دولت بایدن اعلام کردند که تحولات 4 الی 6 هفته آینده، مسیر نهایی جنگ را تعیین خواهد کرد. با عبور از این بازه زمانی، این مقام ها می گویند تصویر آینده جنگ از همیشه آشکارتر است: روسیه قلمروی بیشتری را تحت سلطه خود در خواهد آورد اما هیچ یک از دوطرف نمی توانند کنترل کامل این مناطق را در اختیار داشته باشند، چرا که توان ارتش روسیه تحلیل رفته و در مقابل نیروهای اوکراینی مرتبا با سلاح های پیشرفته غربی تجهیز می شوند.

در حالی که روسیه گام های نهایی را برای تصرف شهر سویردونتسک در لوهانسک برمی دارد و به پیشروی آهسته اما پیوسته خود در شرق ادامه می دهد، ژنرال مارک میلی، رییس ستاد مشترک ارتش ایالات متحده می گوید ارسال تجهیزات پیشرفته نظامی به اوکراین و یادگیری نحوه استفاده از سامانه های توپخانه دوربرد امریکایی از سوی نیروهای این کشور می تواند به نظامیان اوکراینی فرصت دهد تا شرایط میدان نبرد را تغییر داده و از ادامه پیشروی ها جلوگیری کنند.  از نگاه مقام های وزارت دفاع امریکا، این پیش بینی مارک میلی به معنای آن است که روسیه به رغم موفقیت در تسخیر بخش عمده ای از لوهانسک، در ادامه پیشروی ها برای تحت اختیار گرفتن دونتسک که از نظر استراتژیک اهمیت بیشتری دارد با مشکلات زیادی روبرو خواهد شد. دونتسک یکی از استان های شرقی اوکراین و بخشی از منطقه موسوم به دونباس است که منابع معدنی و معادن زیادی را در خود جای داده و از سال 2014 همزمان با اشغال شبه جزیره کریمه از سوی روسیه، خط مقدم درگیری ها میان جدایی طلبان روس و نیروهای ارتش اوکراین بوده است. فرماندار منطقه لوهانسک در شرق اوکراین می گوید نیروهای روسی تقریبا شهر استراتژیک سویردونتسک را تصرف کرده اند و نیروهای اوکراینی تنها یک کارخانه را در اختیار دارند. در هفته های اخیر شهر سویردونتسک صنعتی کانون اصلی حملات روسیه بود و درگیری های شدیدی در آن رخ داد. سرهئی هایدایی گفت که نیروهای اوکراینی در کارخانه شیمیایی آزوت موضع گرفته اند، جایی که صدها غیرنظامی نیز به آن پناه برده اند. پیش تر درحالی که غیرنظامیان در زیرزمین آزوت پناه گرفته بودند، نیروهای اوکراین و روسیه برای کنترل شهر در بیرون این کارخانه می جنگیدند. با تصرف سویردونتسک، کنترل تقریبا تمام منطقه لوهانسک به دست روسیه می افتد. سازمان ملل پیش تر در خصوص گیر افتادن غیرنظامیان در این شهر هشدار داده بود. رسانه های روسی هم نیروهای اوکراینی را به خاطر اینکه غیرنظامیان در کنار آن به تله افتاده اند مقصر شناختند و گفتند که جنگجویان در این کارخانه از ساکنان به عنوان «سپر انسانی» استفاده می کنند. روسیه در روز چهارشنبه قول داد یک مجرای انسان دوستانه برای تخلیه کارخانه آزوت از غیرنظامیان به طرف بخش تحت کنترل روسیه باز کند. اما باز شدن چنین مسیری تاکنون تایید نشده است. روز چهارشنبه یک مقام جدایی طلب نزدیک به روسیه، نیروهای اوکراینی را متهم کرد که برنامه تخلیه کارخانه از غیرنظامیان را «کاملا نقش بر آب» کرده اند. بنابر آخرین اعلام کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، از زمان حمله روسیه به اوکراین تا 19 ژوئن 2022 دست کم 4500 نفر جان خود را از دست داده اند. 304 تن از کشته شدگان کودک بودند.

پس از هفته ها نبرد خونین در شرق، در حالی که مقام های اوکراینی تعداد کشته شدگان را به طور میانگین روزانه 200 سرباز ارزیابی می کنند، سرویس های اطلاعاتی غربی تلفات روسیه را نیز تقریبا به همان میزان تخمین می زنند. مقام های امریکایی می گویند انتظار دارند روسیه به زودی کل منطقه لوهانسک را تصرف کند. یکی از مقام های دفاعی ایالات متحده به نیویورک تایمز گفت که او پیش بینی می کند که شهرهای سویردونتسک و لیزیچانسک طی چند روز آینده به طور کامل سقوط کنند، زیرا نیروهای روسی منطقه را به طور مداوم با توپخانه سنگین و «بمب های کور» - مهمات هدایت نشده ای که تلفات زیادی وارد می کند - هدف قرار می دهند.

مقام های امریکایی پیشروی نیروهای زمینی روسیه را «کند» توصیف کرده و می گویند در برخی موارد هفته ها زمان می برد که آنها یک یا دو مایل رو به جلو حرکت کنند. از نگاه این مقام ها این مساله یا نشانگر کمبود سربازان پیاده نظام در ارتش روسیه است یا نشان می دهد پس از اتفاقات فاجعه بار هفته های اولیه در پیش بینی خطوط تدارکاتی مسکو بسیار محتاط تر از قبل شده و این پیشروی آهسته و پیوسته تصمیمی دوراندیشانه برای جلوگیری از تکرار اشتباهات گذشته است.

بسیاری از کارشناسان نظامی معتقدند در جبهه شرقی نیروهای روسیه عملا در بهترین وضعیت ممکن قرار دارند. واشنگتن پست در این باره می نویسد: «روسیه در اوج کارآمدی نظامی در شرق قرار دارد چرا که توپخانه های وعده داده شده به اوکراین هنوز در مسیر رسیدن به این کشور هستند و توان تسلیحاتی اوکراین قابل مقایسه با روس ها نیست که توپخانه ای سنگین و آمادگی عملیاتی لازم برای استفاده از این توپخانه دارند.» ولودیمیر زلنسکی رییس جمهور اوکراین نیز روز گذشته به این مساله اشاره کرد و گفت که «تامین تعداد کافی از تجهیزات توپخانه ای به ما کمک خواهد کرد تا بر روس ها برتری پیدا کنیم و در نهایت به شکنجه حضور روس ها در دونباس پایان بدهیم.»

مقام های پنتاگون انتظار دارند تکمیل فرآیند تحویل تجهیزات توپخانه ای و هویتزرها به اوکراین و آماده شدن اوکراینی ها برای استفاده از این تجهیزات، روند پیشروی روس ها در منطقه دونتسک را تغییر بدهد. آنها معتقدند زمانبر بودن این فرآیند باعث می شود امیدی به کاربردی بودن این تجهیزات تا پیش از تسخیر کامل لوهانسک از سوی روسیه وجود نداشته باشد.

رییس جمهور امریکا روز چهارشنبه هفته گذشته اعلام کرد که یک میلیارد دلار تسلیحات شامل توپخانه دوربرد، موشک های ضد کشتی و هویتزرهای پیشرفته برای اوکراین ارسال خواهد شد. بر اساس گزارش ها از زمان آغاز تجاوز نظامی روسیه به اوکراین در 24 فوریه، ایالات متحده به حدود 5.6 میلیارد دلار کمک امنیتی به اوکراین متعهد شده اما هنوز مشخص نیست چه بخشی از این کمک ها به اوکراینی ها تحویل داده شده است. مقام های کی یف از روند دریافت تجهیزات ناراضی هستند و طی هفته گذشته رییس جمهور اوکراین و مشاورانش چندین بار از کشورهای غربی خواستند تا تجهیزاتی را که تعهد کرده اند به اوکراین تحویل دهند. به گفته آنها، هیچ چیز دیگری جز تسلیح مداوم ارتش اوکراین نمی تواند جلوی پیشروی روسیه را بگیرد. 

لوید آستین وزیر دفاع ایالات متحده هفته گذشته در سفر به اروپا از مقام های کشورهای اروپایی خواست تا کمک های نظامی به اوکراین را دو برابر کنند چرا که «لحظه حیاتی» در جنگ فرا رسیده و تداوم تجهیز ارتش اوکراین می تواند به تحقق پیش بینی واشنگتن درباره آینده جنگ کمک کند. فردریک بی هادجز، از فرماندهان ارشد پیشین ارتش امریکا و تحلیلگر مرکز سیاست های اروپایی درباره این مساله می گوید: «جنگ اوکراین برای ماه ها به طول خواهد انجامید اما نظامیان اوکراینی - با تجهیز شدن به توپخانه دوربرد و تسلیحات پیشرفته غربی - از اواخر تابستان می توانند جلوی پیشروی روس ها را گرفته و برای بازپس گیری بخشی از مناطق اشغال شده تلاش کنند.» به گفته او، «عامل موثر در این تغییر وضعیت برتری لجستیکی اوکراین خواهد بود.» هادجز می افزاید: «ما شاهد آن هستیم که اوکراین هفته به هفته و با توجه به حمایت های ناتو و متحدان غربی وضعیت لجستیکی بهتری پیدا می کند در حالی که روسیه از این نظر روز به روز بیشتر در مضیقه قرار می گیرد.»

مایکل کافمن، مدیر بخش مطالعات روسیه در موسسه تحقیقاتی C.N.A در آرلینگتون باور دارد که اکنون دوره ای حساس برای هر دو طرف است.» به گفته او، «طی چندماه آینده احتمالا نیروهای هر دو طرف فرسوده خواهند شد، چرا که اوکراین از هم اکنون با کمبود تجهیزات و مهمات روبرو است و روسیه نیز که آماده یک جنگ زمینی مداوم برای این مدت طولانی نبود، آمادگی لجستیکی خود را به مرور از دست می دهد.» او پیش بینی می کند روسیه به پیشروی مایل به مایل ادامه دهد تا زمانی که کرملین تصمیم به توقف پیشروی مستحکم سازی خط مقدم بگیرد؛ در آن زمان روس ها خط مقدم را با میادین مین و ایجاد استحکامات قابل توجه قدرتمند خواهند کرد که امکان بازپس گیری زمین های اشغال شده از اوکراینی ها گرفته شود. نیویورک تایمز می نویسد: «ضعف های ارتش اوکراین در حال نمایان شدن و باعث نگرانی است. در حالی که برخی از تحلیلگران مستقل پیش بینی کرده اند که پیشروی روسیه در سویردونتسک متوقف خواهد شد، کارشناسان دولت ایالات متحده چندان در این خصوص مطمئن نیستند. برخی از آنها می گویند که پیشروی روسیه می تواند ادامه یابد و روس ها به زودی می توانند در مناطقی که ضدحمله های اوکراین موفقیت آمیز بوده، پیشروی بیشتری داشته باشند. به گفته مقامات فعلی و سابق، تاکتیک هایی که روسیه از آن استفاده می کند، تاثیر مخربی در شرق اوکراین دارد و آنقدر ویرانی به بار می آورد که آقای زلنسکی گفته است که سربازان بر سر «شهرهای مرده» می جنگند که اکثر غیرنظامیان از آنجا فرار کرده اند.»

می توان نتیجه گرفت ادامه جنگ، جنگ میان اراده طرفین برای ادامه متحمل شدن هزینه و همچنین توان آنها در تامین تجهیزات لازم برای ادامه جنگ است.