آرشیو چهار‌شنبه ۱ تیر ۱۴۰۱، شماره ۵۴۸۰
فرهنگ و هنر
۳۲
چهره ها

بازخوانی مصاحبه با زنده یاد استاد محمدعلی کریم خانی

موسیقی بی ریشه ماندگار نمی شود

دنیای اقتصاد : محمدعلی کریم خانی استاد آواز مذهبی و خواننده قطعه معروف «آمدم ای شاه پناهم بده» سه شنبه شب در 72سالگی به دلیل بیماری درگذشت؛ هنرمندی که همایون شجریان پیشتر آواز «من کجا باران کجا» را براساس آواز او تنظیم و آن قطعه را به او اهدا کرده بود. شجریان درباره کریمخانی تعریف می کند: «چندین سال قبل که صدای او را شنیدم مبهوت شدم و کارهای او را دنبال کردم و آوازی را طراحی کردم بر اساس قواعدی که ایشان آواز خود را خوانده بودند.

در ادامه محمد اصفهانی وقتی ارادت من را متوجه شدند خاطره ای تعریف کرد از دیدار استاد کریمخانی با پدرم. من درباره آن خاطره از پدر پرسیدم که گفت وقتی آقای کریمخانی می خواند تمام شیشه های اتاق می لرزید. پدر می گفت در سبک اوج خوانی باید شکلی باشد که شنونده احساس ضعف نکند و این در صدای کریمخانی مشهود است.» این خواننده و مداح در سال 92 آلبومی را با عنوان «ساقی سرمست» به آهنگسازی آریا عظیم نژاد منتشر کرد و بسیار مورد توجه قرار گرفت. او در گفت و گو با دنیای اقتصاد درباره اینکه برای ماندگار شدن چه باید کرد گفته بود: موسیقی وقتی سبک و به دور از اصل و ریشه باشد، هیچ گاه در میان مردم ماندگار نخواهد شد و زمان زیادی به طول می انجامد تا برای عده ای معدود، مورد پسند قرار گیرد. در کشور ما جوان ها به موسیقی در انواع مختلف گوش می کنند؛ اما برای اینکه بدانیم کدام کارها ماندگار می شوند، نیاز به زمان است.

 او درباره اینکه آیا در مداحی باید استاندارد خاصی رعایت شود گفته بود: بله، باید استانداردهایی در آنها لحاظ شود. یکی از چیزهایی که در استاندارد این کارها مشهود است انتخاب شعر و آهنگ سنگین است. من شخصا به شعر سنگین علاقه زیادی دارم و قصدم خواندن شعری با اصالت زیاد و تاثیرگذاری بالاست. به اعتقاد من، باید شعری را انتخاب کرد که مورد پسند اغلب مردم قرار بگیرد و بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند. شعر و موسیقی در مداحی باید به گونه ای باشند که شخصیت والای امام حسین(ع) فراموش نشود. نباید هرکس هرچیزی که دلش خواست بخواند. ولی امروزه دقیقا این اتفاق می افتد و هرکس هرچه می خواهد می خواند.

استاد کریمخانی در پاسخ به این سوال که در مورد مداحی هایی که در آن ها از موسیقی روز و تکنو و این قبیل کارها استفاده می شود چه نظری دارید، گفته بود:  تمامی این کارها زودگذر و مصرفی هستند و یک بار بیشتر مصرف نمی شوند. به قول فریدون شهبازیان این قدر خوراک بد به خورد مردم داده اند که واقعا مردم دیگر نمی دانند چه چیزی گوش کنند. دانستن علم موسیقی بسیار لازم است و هرچه یک مداح پربارتر باشد موفق تر خواهد بود؛ چرا که همیشه کفه سنگین ترازو می برد. من معتقدم باید سنگین و روی اصول و حساب و کتاب خواند و حتی مصیبت خوانی هم روی دستگاه خوانده شود. موسیقی و علم مخصوص به آن دریایی عظیم است و من پس از سال ها، هنوز با تمامی جزئیات آن آشنایی ندارم، زیرا کسی به طور مستقیم به من درسی نداده است و من خود یاد گرفته ام.