فهرست مطالب

جغرافیا و توسعه ناحیه ای - سال سیزدهم شماره 1 (پیاپی 24، بهار و تابستان 1394)
  • سال سیزدهم شماره 1 (پیاپی 24، بهار و تابستان 1394)
  • بهای روی جلد: 20,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1395/01/25
  • تعداد عناوین: 11
|
  • محمد رحیم رهنما، براتعلی خاکپور، محمدحسن رضوی صفحه 1
    اهداف
    جمعیت شهری طی دهه های اخیر افزایش مستمری داشته است و پیش بینی شده است تا سال 2030، هشتاد درصد مردم جهان در شهرها زندگی خواهند کرد؛ به همین دلیل قیمت زمین شهری در تمام شهرهای دنیا طی چند سال گذشته در حال افزایش بوده است و شهرهای امروزین با مشکلات متعددی درگیر هستند. این دلایل بازتوسعه و نوسازی شهری را ضروری ساخته است. سرمایه گذاری در شهرها یکی از راه حل های مناسب برای بازتوسعه شهرها و برطرف کردن مشکلات و تامین امکانات مورد نیاز جمعیت شهری است. از طرف دیگر، به علت پراکنده رویی شهرها طی دهه های اخیر، اراضی بلا استفاده و متروک زیادی در شهرها باقی مانده است که این اراضی، امروزه تحت عنوان برنامه ریزی اراضی قهوه ای شهری، بخش عمده ای از برنامه ریزی را تشکیل می دهد و همچنین فرصت مناسبی برای بازتوسعه شهری و جذب سرمایه گذاری بخش خصوصی، بخش عمومی و بخش عمومی- خصوصی بازتوسعه می یابد. هدف این مقاله، شناسایی و دسته بندی اراضی قهوه ای شهری براساس الگوهای سرمایه گذاری است.
    روش
    بررسی های توصیفی- تحلیلی و بهره گیری از سیستم های اطلاعات جغرافیایی نشان می دهد، 1591 قطعه زمین قهوه ای با 3863 هکتار وسعت (22/13 درصد از وسعت محدوده مشهد) وجود دارد، این اراضی با استفاده از روش تحلیل خوشه ایو بر اساس اطلاعاتی مانند: نوع مالکیت، درآمد سرانه بافت اطراف، فاصله از حرم مطهر، کارکرد اقتصادی بافت اطراف و میزان مخاطرات محیطی در سیستم های اطلاعات جغرافیایی دسته بندی شده اند.
    نتیجه گیری
    اراضی قهوه ای شهر مشهد براساس انواع الگوی سرمایه گذاری به سه گروه (1- خصوصی، 2- عمومی و 3- عمومی-خصوصی) تقسیم شده اند. این دسته بندی می تواند به شهرداری مشهد به عنوان اصلی ترین نهاد مدیریت شهری در شهر مشهد که دوره نمایشگاه فرصت های سرمایه گذاری در این شهر را برگزار کرده است، کمک کند.
    کلیدواژگان: اراضی قهوه ای، خوشه بندی، سرمایه گذاری، شهر مشهد
  • محمد اجزاء شکوهی، محسن رستگار، راضیه سادات میرجعفری صفحه 23
    اهداف
    هدف از این پژوهش، تحلیل پراکنش فضاهای ورزشی شهر زنجان و بررسی میزان دسترسی شهروندان به این مراکز است.

    روش
    روش تحقیق حاضر، از نوع توصیفی- تحلیلی و با استفاده از مطالعات میدانی است. سپس با استفاده از نرم افزار GIS، به تحلیل فضاهای ورزشی و شعاع خدمات رسانی آن پرداخته شده و در نهایت نقشه های خروجی این مدل ارایه شده است.

    یافته ها/
    نتایج
    پس از مطالعه وضع موجود فضاهای ورزشی در سطح محله، ناحیه، منطقه و شهر زنجان، سطوح و سرانه اختصاص یافته به فضای ورزشی در شهر زنجان مشخص شد. از مجموع نوزده فضای ورزشی شهر زنجان، 9 فضای ورزشی در مقیاس محله، 6 فضای ورزشی در مقیاس ناحیه، 3 فضای ورزشی در مقیاس منطقه و1 فضای ورزشی در مقیاس شهر، خدمات رسانی می کنند.

    نتیجه گیری
    نتایج نشان می دهد که توزیع فضاهای ورزشی در سطح شهر زنجان مناسب نبوده است. از نظر دسترسی به فضاهای ورزشی، نتایج حاصل از تحلیل شعاع عملکردی، نشان دهنده آن است که فضای ورزشی به ترتبب محله، ناحیه، منطقه و شهر، حدود 45، 80/46 و 83 درصد مساحت و 36، 63، 94، 98 درصد جمعیت شهر زنجان را تحت پوشش عملکردی خود قرار داده است. همچنین، با استفاده از شاخص موران و آماره عمومی G مشخص شد که پراکنش فضایی کاربری های ورزشی به صورت برنامه ریزی شده نبوده و به صورت تصادفی در سطح شهر توزیع شده است.
    کلیدواژگان: فضاهای ورزشی، خود همبستگی فضایی، سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، شهر زنجان
  • طاهره صادقلو، حمید شایان، حمدالله سجاسی قیداری، مجید سجاسی قیداری صفحه 45
    اهداف
    مطالعه سلامت روستاییان هدف اصلی این تحقیق است، همچنین شناخت تفاوت های روستاها از نظر سلامت، یکی دیگر از اهداف تحقیق است.
    روش
    روش تحقیق، توصیفی- تحلیلی بوده و طراحی شاخص ها در مقوله روستای سالم تنظیم شده است و داده ها از طریق پرسش نامه جمع آوری شده است. روستاهای شهرستان مینودشت به عنوان نمونه برای این پژوهش انتخاب شده است. با استفاده از مطالعات پیمایشی و نمونه گیری، 22 روستا و 257 خانوار در دهستان قراولان از بخش گالیکش شهرستان مینودشت براساس آمار سال 1385 به عنوان جامعه نمونه انتخاب شده اند و از طریق اجرای مدل الکتره به تجزیه و تحلیل داده ها پرداخته شده است.
    یافته ها/
    نتایج
    در نهایت پس از اجرای مدل، بر اساس شاخص های روستای سالم، روستاهای پاسنگ بالا و صادق آباد، بالاترین و روستاهای گوگل بزرگ و منجلو، پایین ترین میزان سلامت در بین روستاهای نمونه را دارند.
    نتیجه گیری
    در مجموع نتایج نشان می دهد که روستاها به لحاظ برخورداری از سطح سلامت، متفاوت هستند؛ بنابراین نیاز است برای تحقق کلیه شرایط لازم برای سلامت اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی روستاها، برنامه ریزی جدی تری صورت گیرد.
    کلیدواژگان: توسعه روستایی، روستای سالم، تحلیل چندمتغیره، ELECTRE، شهرستان مینودشت
  • حسن پارسی پور، ژیلا سجادی، زهره فنی، مظفر صرافی صفحه 71
    اهداف
    هدف از این تحقیق، تبیین مدل های توسعه پیرامونی و درون زا و بررسی آن در شرایط موجود کشور و همچنین بررسی وضعیت گسترش فیزیکی شهر بجنورد طی دهه های اخیر است.
    روش
    این تحقیق، از نوع کاربردی است و با روش توصیفی- تحلیلی انجام شده است و مطالعه موردی آن، شهر بجنورد است. برای بررسی مدل رشد این شهر، از روش های آنتروپی هلدرن و شانون استفاده شده است. به منظور بررسی و تحلیل فضای شهر، سه دسته شاخص های اجتماعی، اقتصادی و کالبدی انتخاب شده است و برداشت اطلاعات به صورت پیمایشی از طریق 270 پرسش نامه از واحدهای مسکونی در سه محله از سه بافت قدیمی، میانی و جدید انجام شده است و سپس به صورت تصادفی سنجش شده است.
    یافته ها/
    نتایج
    بررسی ها نشان می دهد که گسترش شهر بجنورد تا حال حاضر، در تبعیت کامل از مدل توسعه پراکنده شهری بوده است، این در حالی است که ظرفیت سنجی فضای شهر حاکی از آن است که فقط اراضی بایر، نظامی و صنعتی به عنوان فضاهای ناکارآمد شهری با 762 هکتار مساحت، با مصوبات طرح جامع شهر و حتی با تداوم شرایط موجود، ظرفیت پذیرش جمعیت اضافی شهر تا افق طرح جامع جدید شهر را دارا است و افزایش تراکم های جمعیتی و ساختمانی تا استاندارد طرح جامع، حاکی از ظرفیت های بالای فضای موجود شهر است.
    نتیجه گیری
    مطالعات نشان می دهد که شهرهای ایران و از جمله بجنورد به دلیل اینکه به شدت با الگوی رشد پراکنده و افقی مواجه هستند، باید رویکرد توسعه درون بافتی را در پیش بگیرند و با توجه به شرایط اجتماعی و اقتصادی حاکم بر شهرها، برنامه ریزی اجتماع محور با مقیاس محله، بهترین رویکرد برای توسعه درون بافتی محسوب می شود.
    کلیدواژگان: توسعه درون زا، ظرفیت سنجی، آنتروپی هلدرن، آنتروپی شانون، بجنورد
  • زهرا هدایتی مقدم، سید اسکندر صیدایی، سید هدایت الله نوری صفحه 91
    اهداف
    در راستای نیل به توسعه پایدار کشور، پرداختن به توسعه پایدار روستایی ضرورتی اجتناب ناپذیر است. تحقیق حاضر با هدف شناخت وضعیت پایداری نواحی مختلف روستایی شهرستان فلاورجان به بررسی ابعاد و شاخص های موثر در پایداری توسعه روستایی این منطقه و نیز تحلیل این فرضیه که بین روستاهای منطقه مورد مطالعه از نظر سطح پایداری تفاوت معنی داری وجود دارد، پرداخته است. به منظور سنجش پایداری، شاخص هایی در پنج بعد اقتصادی، اجتماعی، محیطی، کالبدی و دسترسی استفاده شده اند.
    روش
    روش شناسی تحقیق ترکیبی از روش های توصیفی و تحلیلی است که با استفاده از مدل تاپسیس در شش دهستان شهرستان فلاورجان، در سطح 47 روستا و 378 خانوار نمونه انجام گرفته است. به منظور بررسی تفاوت بین دهستان ها از نظر شاخص های پایداری تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) و آزمون دانکن انجام گرفت.
    یافته ها/
    نتایج
    براساس مقادیر CL به دست آمده در مدل تاپسیس، روستاهای موسیان، کرسگان (از دهستان ابریشم) به ترتیب با میزان پایداری 890/0 و 732/0، بالاترین رتبه و روستا های وزیرآباد و رحیم آباد (از دهستان گرکن شمالی)، با میزان پایداری 187/0و 138/0، پایین ترین رتبه ها را به خود اختصاص داده اند.
    نتیجه گیری
    نتایج رتبه بندی روستاهای منطقه نشان می دهد، روستاهایی که رتبه پایین پایداری را به خود اختصاص داده اند، عمدتا تحت تاثیر فاکتورهای محیطی به خصوص کمبود منابع آب بوده اند. با توجه به خشک سالی های متوالی در کشور به ویژه در استان اصفهان، لازم است نسبت به مدیریت منابع آب توجه بیشتری شود تا تاثیرمنفی این شاخص در امر پایداری روستاها کاهش یابد.
    کلیدواژگان: سنجش، پایداری، تصمیم گیری چند شاخصه، مدل تاپسیس، شهرستان فلاورجان
  • محمد جواد کاملی فر، مسعود صفایی پور، هادی علیزاده صفحه 113
    اهداف
    با مطرح شدن مفهوم شهرهای پایدار و آفرینش مکان های سرزنده شهری، اهمیت فضاهای سبز شهری و تعبیه آن ها در فضاهای شهری، بیش از پیش آشکار شده است. توجه به این مساله، با گسترش شهرنشینی و انباشت جمعیت و تراکم در شهرها، در کنار چالش هایی چون گرمایش و آلودگی آب و هوای شهری، ضرورتی دو چندان یافته است. در همین راستا مطالعه حاضر، با هدف تحلیل استقرار بهینه مکانی فضاهای سبز شهری در منطقه چهار شهر تبریز به انجام رسیده است.
    روش
    روش مطالعه حاضر، توصیفی– تحلیلی بوده که برای دست یابی به هدف پژوهش، اطلاعات مربوط به دوازده کاربری شهری در منطقه چهار شهر تبریز، از نقشه 1:5000 کاربری اراضی شهر تبریز استخراج شده است و در محیط نرم افزار Arc GIS 10 تولید شده است و سپس با استفاده از توابع فازی، به عضویت فازی درآمده است.
    یافته ها/
    نتایج
    تحلیل نهایی وضعیت لایه های کاربری های دوازده گانه با استفاده از حد آستانه های 7/0، 8/0، و 9/0 در قالب عملگر گامای فازی انجام گرفته است. نتایج به دست آمده از آزمایش حد آستانه های 7/0، 8/0 و 9/0 نشان می دهد که با در نظرگرفتن شرایط موجود استقرار کاربری های منتخب پژوهش در منطقه چهار شهر تبریز، حد آستانه 7/0 بهتر توانسته است یک سازگاری قابل انعطاف بین گرایش های افزایشی و کاهشی کاربری ها نسبت به استقرار و همجواری با فضاهای سبز شهری برقرار کند.
    نتیجه گیری
    مطابق نتایج عملگر حد آستانه 7/0، قسمت هایی از مرکز و جنوب شرقی این منطقه با توجه به شرایط موجود، بسترهای مناسب برای استقرار فضای سبز شهری هستند.
    کلیدواژگان: فضای سبز، منطق فازی، استقرار مکانی، منطقه چهار تبریز
  • محمدرضا کهنسال، علی فیروز زارع، محمد مهدی برادران صفحه 133
    اهداف
    هدف این پژوهش، ارایه الگوریتم تصمیم سازی شهروندان در زمینه همکاری با طرح تفکیک زباله از مبدا و شناسایی مهم ترین متغیرهای موثر بر رفتار شهروندان در این زمینه و ایجاد امکان اتخاذ سیاست های هدفمند به منظور ارتقای سطح مشارکت شهروندان با طرح تفکیک زباله از مبدا و افزایش سطح کارایی هزینه ای سیاست های اتخاذ شده است.
    روش
    این پژوهش با بهره گیری از دانش نوین داده کاوی و الگوریتم C4.5تکنیک درخت تصمیم و استفاده از داده ها و اطلاعات 145 شهروند شهر مشهد که در سال 1390 با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده جمع آوری شده است، الگوریتم های تصمیم سازی شهروندان را در زمینه همکاری با طرح تفکیک زباله از مبدا ارایه می کند.
    یافته ها/
    نتایج
    نتایج این مطالعه نشان می دهد که متغیر رضایت از طرح تفکیک زباله از مبدا، مهم ترین متغیری است که می تواند بر رفتار شهروندان در همکاری با این طرح موثر باشد. متغیرهای دیگری نیز در سطوح بعدی بر رفتار شهروندان موثرند که از آن جمله می توان به وضعیت شغلی مادر خانواده، ارزیابی از نحوه ارزش گذاری طرح از زباله تفکیک شده، آگاهی از مزایای زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی طرح تفکیک زباله از مبدا و سطح تحصیلات اشاره کرد.
    نتیجه گیری
    نتایج این مطالعه می تواند به سیاست گذاران این عرصه در اتخاذ سیاست های هدفمند به منظور بهبود وضعیت توسعه شهری و در نهایت ارتقای سطح رفاه شهروندان که مهم ترین هدف تمامی نهادهای متولی امور شهر است، کمک کند.
    کلیدواژگان: داده کاوی، درخت تصمیم، الگوریتم C4، 5، تفکیک زباله از مبدا، شهر مشهد
  • هاشم داداش پور، فردیس سالاریان صفحه 157
    اهداف
    در مقاله حاضر، به تحلیل تاثیر عوامل جمعیتی و توسعه اراضی ساخته شده بر پراکنده رویی در شهر-منطقه مرکزی مازندران پرداخته شده است.
    روش
    روش تحقیق توصیفی- تحلیلی بوده و جهت طبقه بندی تصاویر هوایی لندست شهر- منطقه مطالعاتی طی سال های 1365 تا 1390، از دستور طبقه بندی نرم افزار ENVI4.8 استفاده شد. خروجی این نرم افزار برای تحلیل مراحل بعدی پژوهش، در اختیار سیستم اطلاعات جغرافیایی قرار گرفت تا رابطه میان جمعیت و تبدیل اراضی به مصارف شهری و منطقه ای بررسی شود. روش های تحلیلی مورد استفاده در این پژوهش، روش تحلیل سیاه- سفید و شاخص تعادل تراکم است که بر مبنای بررسی متغیرهای جمعیت و نرخ رشد آن، تغییرات تراکم جمعیت و روند توسعه اراضی ساخته شده و نرخ رشد آن، به تحلیل روند پراکنده رویی می پردازد. یافته های پژوهش، حاکی از هم گرایی غیرمتمرکز در روند تحولات توسعه اراضی است که با کاهش تراکم جمعیتی در حومه همراه است.
    یافته ها/
    نتایج
    نتیجه حاصل از بررسی فرضیه سیاه- سفید، مبتنی بر کاهش پراکنده رویی در منطقه شهری بابل (کاهش شاخص پراکندگی با مقادیر02/42، 89/12 و 46/7) روند نزولی (کاهش شاخص پراکندگی از 31/36 به 49/7) و سپس صعودی (افزایش شاخص پراکندگی از 49/7 به 99/28) پراکنده رویی ساری و روند صعودی (افزایش شاخص پراکندگی از22/11 به 45/63) و سپس نزولی (کاهش شاخص پراکندگی از 45/63 به 02/5) قایم شهر است.
    نتیجه گیری
    این روندها نشان می دهد که تحولات فضایی در محدوده مطالعاتی طی سال های 1365 تا 1390، دارای فراز و نشیب زیادی بوده است و برای بهبود و تقویت کیفیت زندگی در شهر-منطقه مذکور، باید به مدیریت توسعه اراضی با استفاده از تدوین برنامه های مدون شهری و منطقه ای پرداخته شود.
    کلیدواژگان: پراکنده رویی، تغییرات جمعیتی، تراکم جمعیت، توسعه اراضی، منطقه شهری مازندران
  • معصومه حسینی، معصومه مهدیان بهنمیری، ابوالفضل صدیقی صفحه 185
    اهداف
    رشد و توسعه روزافزون شهرها، عوارض مدرنیسم و زندگی شهرنشینی، توسعه هرچه بیشتر فضای سبز و پارک ها را که در بهبود شرایط و کیفیت زندگی شهروندان و آرامش و لذت آن ها نقش موثری دارد، ضرورت می بخشد، ولی این فضاهای شهری درصورتی که نتوانند ایمنی شهروندان را تامین کنند، می توانند سلامت تمامی شهروندان به ویژه کودکان و کهنسالان را تهدید کنند. با توجه به اینکه تحقق ایمنی در زیربخش های مختلف پارک تاثیر مستقیمی بر میزان استفاده شهروندان و رضایت آنان از پارک خواهد داشت، در این مقاله به بررسی وضعیت ایمنی پارک های شهری در شهر مشهد براساس شاخص های احساس ایمنی، ایمنی بهداشتی، ایمنی فیزیکی، ایمنی روشنایی و دسترسی فیزیکی پرداخته شده است.
    روش
    جامعه تحقیق، دو پارک در شهر مشهدیکی در منطقه توسعه یافته تر شهر (پارک کوهسنگی در منطقه هشت شهرداری مشهد) و دیگری در منطقه کمتر توسعه یافته شهر (پارک بسیج در منطقه چهار شهرداری) است که از طریق تعیین جامعه آماری از روش کوکران و تکمیل پرسش نامه (در سطح 200 نمونه) به جمع آوری اطلاعات و تحلیل آن پرداخته شده است.
    یافته ها/
    نتایج
    نتایج تحقق نشان می دهد که وضعیت ایمنی در پارک های واقع در مناطق توسعه یافته شهر مشهد در مقایسه با مناطق کمتر توسعه یافته، از وضعیت مناسب تری برخوردار است و کاربران پارک کوهسنگی شهر مشهد، بسیار بیشتر از کاربران بوستان بسیج احساس ایمنی می کنند.
    نتیجه گیری
    در مطالعات ریز از وضعیت احساس ایمنی شهروندان پارک کوهسنگی مشخص شد که شاخص مورد نظر در حد بالاتر از متوسط یا مطلوب قرار دارد، در حالی که میزان این شاخص در پارک بسیج کمتر از حد متوسط است.
    کلیدواژگان: پارک، شاخص ایمنی، پارک کوهسنگی، پارک بوستان بسیج، شهر مشهد
  • محمدرضا رضوانی، علیرضا دربان آستانه، حسن احمدآبادی صفحه 209
    اهداف
    امروزه توسعه اقتصادی پایدار، اصلیترین هدف اقتصادی کشورهای درحالتوسعه است و در این زمینه، اعتبارات خرد میتواند به عنوان رهیافتی کارآمد، نقش مهمی در دستیابی به معیشت پایدار در نواحی روستایی ایفا کند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل اثرات اعتبارات خرد بر پایداری اقتصاد روستایی و در نهایت پاسخ به این سوال است که پرداخت اعتبارات خرد در روستاهای منطقه مورد مطالعه، چه تاثیری بر پایداری اقتصاد روستایی و مولفه های مربوط به آن شامل عدالت اقتصادی، ثبات اقتصادی و رفاه اقتصادی داشته است.
    روش
    روش انجام مطالعات در این پژوهش، مبتنی بر روش های توصیفی- تحلیلی و پیمایشی است. همچنین اطلاعات مورد نیاز از طریق روش های میدانی و اسنادی گردآوری شدهاند. جامعه آماری مورد نظر، مشتمل بر خانوارهای ساکن روستاهای شهرستان نیشابور است که از صندوق کارآفرینی امید وام خوداشتغالی دریافت کرده اند. 276 خانوار بر اساس فرمول کوکران به عنوان جامعه نمونه تحقیق به طور تصادفی انتخاب شده است. روایی پرسش نامه از طریق روش اعتبار محتوایی از نوع صوری مورد تایید قرار گرفته و پایایی پرسش نامه با روش آلفای کرونباخ برابر با 939/0 به دست آمده است. داده های جمعآوری شده توسط آمار توصیفی و استنباطی(x2 تکبعدی و t تکمتغیره) تحلیل و نتیجهگیری شده است.
    یافته ها
    یافته های پژوهش نشان میدهد که ارایه اعتبارات خرد، بر پایداری اقتصاد روستایی تاثیر معناداری داشته و آن را بهبود بخشیده است.
    نتیجهگیری
    برای پایداری اقتصاد روستاها، رویکرد توسعهای مطلوب است که به اقشار پاییندست به مثابه عاملان و پایش گران سیاستهای پیش گیرانه مانند اعطای اعتبارات خرد نگاه کند.
    کلیدواژگان: پایداری اقتصادی، اقتصاد روستایی، اعتبارات خرد، شهرستان نیشابور، صندوق کارآفرینی امید
  • محمودرضا میرلطفی، نسرین صادق بیگی صفحه 235
    اهداف
    از آنجایی که فاضلاب های رهاشده شهری در مناطق روستایی، یکی از عوامل مهم در ناپایداری روستاها به شمار می آیند، هدف این پژوهش، ارزیابی تاثیر فاضلاب های رها-شده شهری بر ناپایداری اقتصادی روستاهای بخش ساوجبلاغ است.
    روش
    تحقیق حاضر بر اساس روش توصیفی-تحلیلی، مبتنی بر منابع اسنادی، بررسی-های میدانی و تکمیل پرسش نامه انجام شده است. روش میدانی شامل انجام مشاهده مستقیم برای بررسی اثرات فاضلاب های رها شده شهری در روستاهای مورد مطالعه و بررسی منطقه و تکمیل پرسش نامه با استفاده از دو گروه است. گروه اول سرپرست خانوارهای تحت تاثیر فاضلاب هستند و گروه دوم، سرپرست خانوارهای بدون تاثیر فاضلاب هستند که هر دو گروه در روستاهای مطالعه شده ساکن بوده اند. برای تحلیل یافته ها از نرم افزار SPSS و آزمون های mann-whitney و مدل ماتریسی موریس استفاده شده است که در این بین، داده ها با استفاده از نرم افزار spss تجزیه و تحلیل شده اند.
    یافته ها/
    نتایج
    یافته ها نشان می دهد با توجه به سطح معناداری کوچک تر از 05/0 (05/0sig
    کلیدواژگان: توسعه پایدار، ناپایداری اقتصادی، فاضلاب های رهاشده شهری، ساوجبلاغ
|
  • Mohammad Rahim Rahnama, Barat Ali Khakpoor, Hasan Razavi Page 1
    Introduction
    As a result of the urban sprawl, Brownfield areas are accessible in all the cities of the world as well as the Iranian cities such as Mashhad. These vacant lands provide cities with the possibilities of the inner development and more compact cities. In other words, Brownfield areas can promote the compactness by promoting cities in terms of economy durability, social inclusion, and environment sustainability. The Brownfield areas can also be described in terms of Foreign Direct Investment (FDI), which itself is a consequences of globalization and the areas of flow formation.
    In Mashhad, there is a tendency to attract FDI and promote the place of the city on the globalization scale. Moreover, the amount of the Brownfield in the city is high. Therefore, the city authorities decided to develop the Brownfields through the private investment. The present study aims to investigate the Brownfield areas and classify them for the model of investment as it is one of the major issues of concern.
    Theoretical Framework: Globalization has been defined as the free movement of capital, money, human, idea, technology and, etc. all over the world and this process is known as the flow formation. In this process FDI is really important and cities compete to invest a lot of money on a global scale.
    On the other hand, industrial cities have led to an enormous physical growth inside the cities. As a result of the urban sprawl, lots of vacant land inside the cities can be identified. These vacant lands are identified as Green lands, Gray Lands, or Brownfields while each one has some specialties in terms of the urban planning.
    Methodology
    In order to provide a classification of Urban Brownfield, first we have to recognize Mashhad’s Brownfield using GIS by checking it with Google Earth software to complete the data base on five indicators. The main indicators for the cluster analysis include; 1- Average household income in the urban areas around the Brownfield, 2- The economic function of the urban tissue where Brownfield is located, 3- The distance between the land and the city center (which is also a holy shrine and a religious center), 4- Land ownership, and 5- The level of natural vulnerability in the Brownfield. In the second phase, cluster analysis will be conducted based on the five mentioned indicators using SPSS software.
    Discussion and
    Conclusion
    Neo-liberalism and globalization is going to be universal. In fact as a result of the free movement of almost anything, cities try to promote their economic and social situation. The vacant lands, which are were abundant inside the city, open up a good opportunity to be rebuilt and to provide a new circulation for the global or national capital. As a result, the Urban Brownfield Redevelopment is one of the city authority’s strategies in Mashhad. But the so called developing city of Mashhad needs a more detailed plan for the Brownfield, hence, we attempted to conduct a detailed study of Mashhad’s Brownfield to provide some suggestions for the investment by considering the investment models on the one hand and the present status of each Brownfield on the other hand.
    Firstly, it was identified that there are 1591 Brownfield in Mashhad which are more than 1000 square meter. These lands, which consist of 13.22 percent of the city area, are 3863 Hectare and would show a special spatial distribution in the city.
    In intersection with three type of investment (Public investment, Private investment, and Public-Private investment), and when the Cluster Analysis was done, we recognized that the Brownfields could be identified in three major clusters, which include: The first cluster includes 38 percent of the Brownfield areas which are located in Eastern part of the city where basically there is a major informal settlement of the city and they suffer from the lack of public spaces and infrastructure. The people who live in these lands are low income groups. So the investor for these lands should be the Public investment model.
    The second cluster covers 57 percent of the city which is the larger scale (by average 2.6 hectare). They are located in the areas where the city growth is determined by greater plans. Besides, the people who lived in these areas are middle income groups. As these lands usually need more investment, transparency, and accuracy due to their large size the suggested investment model is Public-Private Partnership.
    The third cluster includes 5 percent of the city area and is located in high income zones of the city. So their investment could be transferred to the Private sector.
    Keywords: Brownfield, Classification, Investment, Mashhad city
  • Mohammad Ajza Shekohi, Mosaa Rastegar, Raziehsadat Mirjafari Page 23
    Sports spaces are the most important services in the city, that have a significant role in raising physical and mental health citizens. After studying the existing sports spaces in the neighborhood, district, Region and city of Zanjan, determined levels and percapita sport spaces of Zanjan city. A total of 19 spaces sports Zanjan city, 9 sport spaces neighborhood-scale, 6 sport spaces district -scale, 3 sport spaces Region-scale and 1 space sport city-scale, they service. The results show that the current distribution of sports spaces in the urban hierarchy is not suitable. So that the difference between the current situation and the level standard of sport spaces of Zanjan city respectively is, neighborhood 1.34, district 0.33, Region 0.33 and 0.58 city. The results of the network analysis of access to sport spaces, which represents the percent of the community sports area and population, respectively neighborhood, district, Regional and city 45, 46, 80, 83 percent area and 36, 63, 94, 98 percent covers population of Zanjan city. Also using the Moran model Taysn and G statistics, shown that distribution of spatial sports spaces are not planned and distributed to be randomly across the city. Using AHP model was also shown that 65 percent of the around land sport spaces are somedeal discordant and 35 percent are perfectly compatible.
    Keywords: Spatial distribution, Sport spaces, Moran's Index, GIS, Zanjan
  • Tahereh Sadeghloo, Hamid Shayan, Hamdollah Sojasi Qidari, Majid Sojasi Qidari Page 45
    1-
    Introduction
    Despite a lot of plans for rural and remote areas in recent years, many of Iran’s local community's health and medical needs are not enough supplied, yet. Residents of rural and remote community’s situations show that health care services are weaker than urban centers and health and medical indexes in indigenous communities remain unacceptable. Many rural and remote communities have experienced the difficulties of attracting and retaining appropriate and adequately trained medical and health workforce, while residents have faced the problems of accessing appropriate and sustainable health care services. Besides, reactivating these services are woefully inadequate.
    2- Theoretical Framework
    Historically, rural communities have to provide the public health service with the wider public health system, such as community health centers, rural clinics, or emergency medical service providers of places that have these services as the main resources. Considering the lack of formal public health infrastructure and the trained medical experts in rural areas, development of this system is so critical. The experts of the public health care system are trying not only in local health agencies but also in other public, private, and nonprofit organizations and agencies related to the public health. Rural communities may differ significantly across geographic regions and even within the same region. This diversity of rural communities is needed for local solutions of local challenges. Increasingly, systematic approaches that had been used for improving the community’s relationships to strengthen social networks and to expand communications caused more community planning efforts and strengthened the public health capacity, which ultimately led to the community collaboration, planning, performance, and health improvement status through sustainable community efforts. Attending to the concept of health is the basic principle of investing (human, natural, social, and economical) in intergenerational justice. As a result, attending to the rural health dimension (ecological, social, and economical) is one of basic elements of sustainable development. Rural health formed when ecological, social, and economical layers of community overlap. That means that each of ecological, social, and economical systems and their subsystems must have a desirable extent of health. Then, we could judge about healthy village.
    3-
    Methodology
    Our rural community, which has affected the recent decades’ policies and processes, had widespread evolutions; however, evidence shows that the rural move is toward the unhealthy community. These policies and processes did not have positive effects on the community's vicissitude at present and could undesirably affect different present and future systems. Therefore, this study attempts to assess the rural healthiness amount by using the geographical approach. After assessing the theoretical literature and indexes selection, the required data were gathered by designing a questionnaire. Then, the gathered data were analyzed by statistical examinations. Finally, the rural points were ranked by ELECTERE technique which is a multi decision making technique. Methodology of study is descriptive. Analysis and indexes were designed based on the healthy village subject. Minoodasht, a town in Golestan province, was selected as the case study area. After the field study, 22 rural points were selected and 257 household were considered as a sample study from Garavollan Dehestan for data collection.
    4-
    Results and Discussion
    The techniques were implemented and the results showed that, Pasange Bala and Sadeg Abad villages have the highest and Manjalu has the lowest degree of health among other rural points.
    5- Conclusion & Suggestions
    Considering the integrated rural development programs and rural sustainable development, providing rural regions’ health care is an important aspect of the integrated development projects. Healthy life is a combination of many things, including good nutrition, regular exercise, and a positive attitude. Building healthy rural communities and reducing the health inequities between rural and urban people is an important challenge for all countries. One of the most important factors for a successful outcome may be the ability to focus on the energy and political animus to improve the health status of rural citizens and build fresh, healthy, and aboriginal communities. This challenge is really complex and much more work is needed. The great suggestion is to devolve the region health care services to the governmental initiations. Rural and remote communities remain unchanged but become increasingly cynical to government policies and activities and even more concerned about their increasing loss of their share in health and health-related services. Yet, every decision for the devolution of the health care services, given to the local level by governments, shouldn’t result in abrogating their responsibility to ensure the adequate provision of health care at all rural points.
    Keywords: Rural development, Healthy village, Multi, criteria decision making, ELECTRE, Minoodasht township
  • Hassan Parsipour, Jila Sajadi, Zohreh Fanni, Mozaffar Sarrafi Page 71
    The rapid and sprawl development city in recent decades has created many problems for cities and Causing instability in urban environments. The late twentieth century these problems caused a revision in urban planning models and introduction of new models such as the infill development. Studies show that Third World countries like Iran are faced with sprawl development model and should take the infill development approach. This research is applied with analytical - descriptive method. The purpose of this research is explaining sprawl and infill development models in country circumstances and case study is city Bojnurd. analysis with entropy Holdern and Shannon methods shows that city Bojnoord developed in accordance with sprawl development model. Capacity assessment in urban spaces shows that vacant, military and industrial land as urban dysfunctional spaces is 762 hectares and These in according with approvals of city master plan and even according with Continuation of existing conditions is capacity for accept the additional population Until 1400 year. studies confirm Both the research hypothesis.
  • Zahra Hedayati Moghadam, Sayed Eskandar Seidayi, Hedayatollah Nouri Page 91
    Reaching to a sustainable development of the country requires much attention to the sustainable development of rural areas. In this context, measuring and assessment of the sustainability with the aim of studying current situation, and understanding the differences between the regions in terms of sustainability indicators is very important in order to make optimal decisions regarding rural development. This article beside studying stability condition of rural areas of Falavarjan county in Isfahan province aims to surveying the dimensions and indicators that most affecting the sustainable rural development of this region. Present study is an applied one, and the method used in this research is a combination of descriptive and analytical methods. The obtained results based on the values of CL in TOPSIS model indicate that Mosian and Karsangan villages from Abrisham rural area with sustainability values of, respectively, 0.890 and 0.732, have highest ranks, and VazirAbad and RahimAbad villages from GarkanShomali rural area with sustainability values of, respectively, 0.187, and 0.138, have lowest sustainability ranks. In order to study the differences between different rural areas of the region in terms of sustainable indicators, Multivariate Analysis of Variance (MANOVA) and Dunken test are performed. Results show that between different rural areas of the Falavarjan County in terms of sustainability, in four dimensions of Economic , Environmental, Formation, and Access, meaningful differences exist and they can be grouped differently in each of these dimensions.
    Keywords: assessment, sustainability, MADM, TOPSIS model, Falavarjan County
  • Mohammad Kamelifar, Masoud Safaeipour, Hadi Alizadeh Page 113
    By introduction of the concept of sustainable cities and creation of lively places in the city, the importance of urban green spaces and embedding them in urban areas has been more evident. This problem has been required more attention by the expansion of urbanization and accumulation of population and density in cities with some challenges such as climate warming and pollution in urban areas. In this regard, the methodology of this study is "- descriptive analytical" that with aims of analyze the optimal spatial establishing of the urban green space in the zone 4 of Tabriz are accomplished. To achieve the target of the study information of 12 land use in zone 4 of Tabriz has been extracted and produced from land use map 1:5000, in the Arc GIS 10 software and then has been fuzzified, using fuzzy membership functions. For final analysis to identify optimal substrates for the establishment of green spaces in the study area the fuzzy gamma function has been used. The final analysis of the status of 12 land use layer by using a threshold of 0.7, 0.8 and 0.9 in the form of fuzzy gamma function has been conducted. The results show that the fuzzy gamma function with a threshold of 0.7 has been better analyzed the optimal deployment of urban green space considering the status quo of land use of zone 4. According to the results of operations some central and southeastern parts of the region due to the existing conditions have favorable substrates for the establishment of urban green spaces.
    Keywords: green space_fuzzy logic_spatial deployment_zone 4 of Tabriz
  • Mohammad Reza Kohansal, Ali Firoozzarea, Mohammad Mehdi Baradaran Page 133
    Today in developing and some developed countries source separation of waste project is following coherently because of shortage of keeping abnormal wastes places and landfill band and also economic considerations. Hence, recycling and conversion materials organizations of municipalities have done some projects which resulted in increasing the participation of families in separation of valuable wastes. In this regard, present research tries to present decision-making algorithms of Mashhad citizens by applying new knowledge of data mining and C4.5 algorithm of decision tree and data of 145 citizens in the year 2012. Results show that the factor of Satisfaction of the Project is the most important factor influencing on citizens cooperations. Other variables in later levels are mother's employment status, assessment of valuation method of the project, awareness of environmental, economic and social advantages of the project and education level. Results would help policymakers in adopting suitable and targeted policies in the urban management scope, and in addition would enhance welfare level of citizens which is considered the most important goal of all urban organizations.
    Keywords: Data mining, Decision Tree, C4.5 Algorithm, Source Separation of Waste
  • Hashem Dadashpoor, Fardis Salarian Page 157
    Research is necessary for adjust and improve the process of land degradation in the agricultural, horticultural and also prevent the formation of spatial patterns is uneven and sporadic. The present study sought to analyze the impact of the components of the population (population change and population density) and development land on the spatial pattern of sprawl in the study area. In this paper, we are following to analyze the effect of population factors and land development on the sprawl spatial pattern. The methodology of the paper is prescriptive-analytical and then we tried to use black and white methods and density equilibrium factor to analyze factors between 1365 and 1390.Then by using Arc GIS we overlaid satellite images to understand sprawl trend. The discoveries of this paper declare a convergent decentered in spatial development which is followed by a low density in peripheral areas. The result of black and white analysis about the decrease in sprawl in urban region of Babol shows a decreasing trend while at Sari the findings express a decrease at first and then an increase and finally at Ghaemshahr an increasing trend at first and then a decreasing one.these trends show that spatial developments in this region between 1365 and 1390 have gone through a striking up and down and in order to ameliorate the condition of life in this region a better land management based upon establishing coherence plans is required.
    Keywords: prawl, population changes, population density, land development, central city, region of mazandaran
  • Masume Hosseini, Masoomeh Mahdian Bahnamiry, Abolfazl Sadighi Page 185
    Growth and expansion of cities, modernisms Complications with urbanisms life, to demands the more expantion of green space and park which is playd the influential role for improvement of condition and qualification of citizens life, with tranquility pleasure. But Today, the park is the most important element in the public space, has created many difficulties for the safety of the citizens that consequently the health of all citizens, especially children and the elderly threatening. Of this reason, Because of the issue of safety in these spaces is of particular importance, And concerns about the recent events at this location, Especially in metropolitan park of the necessity of investigating considering the relevance of this subject to all those involved and users are created. According to research on the safety of park sub impact on citizens and will park their consent, In this article investigate the safety of urban parks in the city of Mashhad on indicators of a sense of safety, health safety, physical security, safety light and physical access has been. The research community 2 park in the city of Mashhad One of the more developed areas of the city (Park koohsangi in Region 8 Mashhad Municipality) and another is the less developed ones in city (Park Basij in Region 4 Mashhad municipalities).
    Keywords: park, safety indicators, Koohsangi park, Boostan basij park, Mashhad
  • Mohammadreza Rezvani, Alireza Darban Astaneh, Hassan Ahmadabadi Page 209
    Nowadays stable economic development is the most important purpose of developing countries and in this case micro-credits can be an efficient approach that play an important role in achieving firm living in rural areas. the main aim of this research is to analyze the effects of micro-credits on stability of the rural economy and in the end to answer this question whether micro-credits in rural areas lead to improvement of rural economic stability and its related features such as economic justice, Economic stability and Welfare? The way of studying in this research, depends on descriptive-analytic ways. Furthermore required information are gathered through documentary ways. so called statistics includes rural families of Neyshabor who have received self-employment loans from Mehr-e-Imam Reza fund-case.276families have been chosen based on kookraan formula as a sample society for research. The validity of contextual questionnaire has been validated and its stability has come to 0.939 through Cranach’s alpha. The collected data have been analyzed and come to a result by descriptive and presumptive statistics. The research’s achievements show that the performance of micro-credits in rural areas has significantly helped economical stability. So for stability of the economy of villages, the approach of that development is desired that looks at ordinary and lower parts as the agents and factors of preventative policies like granting micro-credits.
    Keywords: economic stability, rural economy, micro, credits, Neyshaboor, Mehr, e, Imam Reza fund, case
  • Mahmoudreza Mirlotfi, Nasrin Sadegbigi Page 235
    Among the agents collection that should observe in instability of rural residences is attention urban dropped sewages ¡because of more excecuted works in industvies and home consumption of cities are dealing with water . there fore ¡more using of water results in more production of sewage and these sewages have safe place in human consumption cycle. These processes hurt direct evacuation of sewage following to the environmental life¡subterrainean resources and surface/lerevel of water and can pollute them .These sewages with polluting of safe water resoures¡ fertile agricul toral grounds and domesticated products there are among the strengthening agents of population settling and bear in stability creation specially the villages economic instability . on this basis ¡ aim of this research is evaluation of urban dropped sewage effects in savojbolagh villages economic instability. Research methodology is analytical- descriptive based on strdying the attributive resoures¡field strdying and qvestionnaire completion . Data has analyzed with Spss software . Findings show that Abad khosravi village¡in economic dimension with /79/ has higher instability and khosrow Abad village with /26/ has lower instability.
    Keywords: Sustainable Development, Economic Instability, Urban Dropped Sewages, Savojbolagh