فهرست مطالب

تحقیقات فرهنگی ایران - سال نهم شماره 2 (پیاپی 34، تابستان 1395)
  • سال نهم شماره 2 (پیاپی 34، تابستان 1395)
  • بهای روی جلد: 100,000ريال
  • تاریخ انتشار: 1395/08/20
  • تعداد عناوین: 7
|
  • احمد نادری، رضا بیات صفحه 1
    این پژوهش مردم نگارانه، تجربه زیسته دانشجویان ایرانی از مهاجرت تحصیلی شان به آلمان را مورد بررسی قرار داده و بر آن است که معانی ذهنی کنشگران را با توجه به پرسش های پژوهش فهم کند. برای رسیدن به این هدف از مشاهده، مشاهده مشارکتی، مصاحبه عمیق و مصاحبه گروهی بهره گرفته شده است. می توان گفت دانشجویی که برای ادامه تحصیل به کشور دیگری مهاجرت می کند، خود را در فرهنگ جدیدی فرهنگ عام و فرهنگ علمی کشور مقصد می یابد. او روند تغییراتی را که از زمان برای خروج از کشور آغاز و به کنش نهایی حاصل از انتخاب میان ماندن و بازگشت ختم می شود، تجربه می کند. این تغییرات به شکل مرحله ای در زندگی دانشجویان رخ می دهند که می توان گفت هر تجربه دانشجو در این سفر، مرحله ای از تغییر است و هر تغییر، حسی را درون او برانگیخته یا تقویت می کند. در پایان مشخص شد کنش نهایی مشارکت کنندگان این پژوهش با تردید و دودلی همراه است. از این رو، تردید، اساس این مردم نگاری چندمکانه قرار گرفت. این تردید فارغ از انتخاب دانشجویان، همواره همراهشان بود که میزان آن به مدت اقامت و میزان هماهنگ شدن آنها با جامعه میزبان بستگی دارد و یادآور مفاهیمی ست که در نظریه پسااستعماری از آنها با عناوین آستانگی، بینابینیت، فضای سوم و پیوندخوردگی یاد می شود. با دنبال کردن دانشجویان و پیمودن مسیری که هر دانشجو برای تحصیل در آلمان می پیماید، تلاش شده به چرایی این حس تردید پاسخ داده شود.
    کلیدواژگان: تحصیل در آلمان، تردید، مردم نگاری چندمکانه، مهاجرت تحصیلی، نظریه پسااستعماری
  • معصومه قاراخانی، سید آیت الله میرزایی صفحه 29
    ناراستی دانشگاهی یکی از مسائل مهم در نظام آموزش عالی ایران است و کاهش یا پیشگیری از آن مستلزم شناسایی عوامل موثر در بروز آن است. این پژوهش با هدف شناسایی عوامل موثر بر بروز ناراستی های دانشگاهی در فضای علوم اجتماعی ایران، برداشت دانشجویان دوره دکتری این حوزه را که دارای تجربه جامعه پذیری علمی طولانی تری در فرایند آموزش هستند مورد واکاوی قرار داد. یافته های پژوهش نشان می دهد، عوامل موثر بر ناراستی های دانشگاهی در فضای آموزش علوم اجتماعی در دو سطح فردی و ساختاری مشهود است. در سطح ساختاری، نظام تخصیص منابع و قواعد تنظیم کننده و در سطح فردی، خصلت های فردی و شخصیتی کنشگران فضای آموزش (اساتید، دانشجویان و مدیران)، زمینه ساز بروز ناراستی های دانشگاهی است یا وقوع آن را تسهیل می کنند. ازاین رو، در چارچوب دیدگاه تلفیقی کنشگر/ ساختار در تبیین پدیده های اجتماعی، عوامل موثر بر ناراستی های دانشگاهی و عدم تبعیت از هنجارهای اخلاق علم در فضای آموزش، لزوما نه قابل تقلیل به نقش ساختار است و نه قابل فروکاستن به نقش کنشگر؛ بلکه ناراستی های اخلاق علم در آموزش علوم اجتماعی و عوامل موثر بر آن در پرتو دیدگاهی تلفیقی از تاثیر متقابل ساختار و عاملیت، قابل تبیین است.
    کلیدواژگان: اخلاق علم، فضای آموزش، ناراستی های دانشگاهی، علوم اجتماعی، ساختار، کنشگر
  • رضا مهدی صفحه 49
    کیفیت زندگی دانشگاهی و احساس رضایت کلی دانشجویان کلیاتی از زندگی دانشگاهی هستند که بر اساس نظریه تسری، از بخش های گوناگون تاثیر می پذیرند. این پژوهش با هدف ارزیابی کیفیت زندگی تحصیلی دانشجویان بومی و غیر بومی دانشگاه های دولتی شهر تهران انجام شده است، هدفی توسعه ای دارد و گردآوری داده های آن پیمایشی ست. جامعه آماری این پژوهش، دانشجویان دوره کارشناسی است که 500 نمونه به طور تصادفی از دانشگاه های جامعه هدف انتخاب و داده ها با استفاده از پرسش نامه ای که محقق تنظیم کرده، گردآوری شده است. برای تعیین روایی پرسش نامه از پرسش های آزموده شده در پژوهش های مشابه و آرای متخصصان استفاده و پایایی پرسش نامه با استفاده از شاخص آلفای کرونباخ از طریق پیش آزمون 15 نمونه در حد 86/0 تایید شده است. برای تحلیل داده ها از نرم افزار اس پی اس اسو آزمون های آماری استفاده شده است. کیفیت زندگی دانشجویان به طور معناداری کمتر از حد متوسط و کیفیت زندگی دانشجویان غیر بومی به طور معناداری بالاتر از کیفیت زندگی دانشجویان بومی ارزیابی شده است. پایین بودن کیفیت زندگی دانشگاهی دانشجویان نشان می دهد سیاست های آموزش عالی درباره کیفیت و بهره وری منابع ملی، تاثیری اندک داشته است. عدم رضایت دانشجویان از کلیت زندگی دانشگاهی، به عنوان یکی از ذی نفعان اصلی آموزش عالی، می تواند نقطه آغازی برای انحراف از رسالت ها و فلسفه های توسعه آموزش عالی باشد. مدیران و رهبران آموزش عالی باید تصمیماتی جدی برای ارتقای کیفیت زندگی دانشگاهی اتخاذ نمایند. آموزش عالی بدون کیفیت زندگی دانشگاهی، نقض غرض خواهد بود.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، دانشگاه، کیفیت زندگی دانشگاهی، دانشجوی بومی، دانشجوی غیر بومی
  • امید شکری، رضا کرمی نوری، محمدتقی فراهانی، علیرضا مرادی صفحه 75
    این پژوهش با هدف رواسازی میان فرهنگی مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده (ام پی اس اس) در گروهی از دانشجویان ایرانی و سوئدی انجام شد. در مطالعه حاضر، 212 دانشجوی کارشناسی (112 ایرانی و 100 سوئدی) به مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده پاسخ دادند. به منظور بررسی تغییرناپذیری عاملی ام پی اس اس در دو گروه از تحلیل عاملی تاییدی چندگروهی استفاده شد. نتایج تحلیل مولفه های اصلی با استفاده از چرخش واریماکس در دو گروه دانشجویان ایرانی و سوئدی نشان داد که «ام اس پی اس اس» از سه عامل دوستان، خانواده و دیگران مهم تشکیل شده است. نتایج تحلیل عاملی تاییدی تک گروهی نشان داد که در کل نمونه و در دو گروه، الگوی سه عاملی ام پی اس اس برازش خوبی با داده ها داشتند. نتایج تحلیل عامل تاییدی چندگروهی به روشنی تغییرناپذیری بین گروهی باقی مانده های اندازه گیری، کوواریانس های ساختاری و وزن های اندازه گیری «ام اس پی اس اس» را در دانشجویان ایرانی و سوئدی نشان دادند. همچنین، نتایج تحلیل واریانس چندمتغیری نشان داد که اثر عنصر بافتاری فرهنگ بر زیرمقیاس های حمایت اجتماعی ادراک شده از نظر آماری معنادار بود. در مجموع، نتایج مطالعه حاضر نشان داد که دانشجویان در دو گروه فرهنگی صرف نظر از زمینه فرهنگی، گویه های مقیاس چندبعدی حمایت اجتماعی ادراک شده را به شیوه مشابهی تفسیر کردند.
    کلیدواژگان: تغییرناپذیری عاملی، تحلیل عاملی تاییدی چندگروهی، مقیاس حمایت اجتماعی ادراک شده، تفاوت های فرهنگی
  • مهری طیبی نیا، جبار رحمانی صفحه 101
    همزمان با تحولات مدرن و تجربه تجدد، شاهد دگرگونی های متعددی در اشکال زندگی روزمره هستیم؛ تحولاتی که زنان نیز به عنوان عاملانی با نقش های جنسیتی متفاوت در جامعه تجربه خواهند کرد و به دگرگونی معناهای ذهنی و به تبع آن دگرگونی در نقش های اجتماعی آنها می انجامد. تغییراتی در انگیزه و تمایلات زنان که به منظور تحقق خود و انتخاب مسیرهای جدید در راستای آرمان های هویتی، آنها را به سمت بازاندیشی در هویت و تغییرات فردی و اجتماعی هدایت خواهد کرد. این مقاله با روش نظریه زمینه ای به بررسی عملکرد و تجربه انگیزشی زنان از منظر خودشان و با منطق ذهنیت کنشگر فردی پرداخته و از طریق مصاحبه با زنانی که همزمان نقش همسر، مادر، شاغل و دانشجو را دارند، به ارائه یک تیپولوژی هویتی از زنان مورد مطالعه با تاکید بر فرایند انگیزشی آنها برای ورود به آموزش عالی می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد شرایطی همچون تجربه تجدد و تغییرات نظام ارزشی حول محور زنان، ورود زنان به بازار کار، گسترش فضاهای آموزشی و سرمایه های اجتماعی نمادین در ملازمت با انگیزه های فردی و اجتماعی در زندگی روزمره زنان منجر به ظهور انگیزشی نو در آنها شده و زنان طی این فرایند برای کاهش تنش های حاصل از عدم تحقق انگیزه ها و نیازهایشان، استراتژی تحصیل و اشتغال را به عنوان راهبردهای تحقق اهداف خود برگزیده اند که در این مقاله، بر راهبرد تحصیل تاکید شده است. در پایان، تحلیل حاضر به چهار دسته بندی انتزاعی از انگیزش های نویافته زنان مورد مطالعه رسیده که شامل 1) انتخاب تحصیل به مثابه ابزار مبارزه و رقابت، 2) تحصیل به عنوان طرحی مبهم، 3) تحصیل و اشتغال به منظورتحقق خود و 4) تحصیل و اشتغال به عنوان مسیری برای ارتقا، آینده نگری و استقلال مالی است.
    کلیدواژگان: هویت اجتماعی زنان، فرایند انگیزش، تحصیلات، اشتغال و نظریه زمینه ای
  • غلامرضا خواجه سروی، رضا صمیم، رضا کاوند صفحه 131
    این مقاله تلاش می کند با تمرکز بر مدرنیته به عنوان اصلی ترین نمود و سیمای تمدن غرب، صورت های متکثر رویارویی و مواجهه ایرانیان با این تمدن را قالب بندی کند. به این منظور، ابتدا بر مفهوم مدرنیسم به عنوان مهم ترین جلوه تمدن غرب لااقل از نظر بازنمایی نزد جامعه ایرانی متمرکز شده است. سپس، با استفاده از روش تفسیری به کار گرفته شده در مقاله، مجموعه مواجهات جامعه ایران با تمدن غرب تحت سه مقوله غرب شیفتگی، غرب گزینی و غرب گریزی تیپ بندی شده است. از بین این سه تیپ، دو مورد نخست، حاوی زیرمجموعه هایی نیز هستند که به شکل بارز از یکدیگر متمایز و تعریف شده اند و برای هر تیپ و زیرمجموعه های آنها مجموعه نمایندگان فکری و نمونه های استنادی ارائه شده است. مقاله تیپ شناسی حاصل شده، به عنوان اساس فهم تعامل ذهنی جامعه ایران با آنچه از آن به عنوان کلیت تمدن غرب یاد می شود، در حوزه مطالعات میان فرهنگی و سیاست بین الملل توصیه می شود.
    کلیدواژگان: تیپ شناسی، غرب شیفتگی، غرب گریزی، غرب گزینی، مدرنیسم
  • فیروزه اصغری، محمدعلی نعمتی صفحه 159
    یکی از اهداف اصلی پژوهش های دانشگاهی، پاسخ به نیازهای علمی جامعه است. در وهله نخست، آنچه موجب اعتماد و ایجاد ارزش به منظور بهره مندی از این پژوهش ها توسط ذی نفعان می شود، کیفیت علمی آنهاست. درصد قابل توجهی از پژوهش های انجام شده در دانشگاه ها، رساله های دوره دکتری هستند که با صرف زمان و بودجه قابل توجه توسط دانشجویان این دوره انجام می شوند. پژوهش کیفی حاضر با هدف کشف و شناسایی چالش های «کیفیت علمی رساله های دوره دکتری» در دانشگاه های ایران براساس دیدگاه و تجربیات استاد و دانشجو، به عنوان دو مولفه اصلی در انجام پژوهش های دوره دکتری با استفاده از روش پدیدارشناسی انجام شده است. داده ها از طریق مصاحبه جمع آوری و براساس مفهوم نظری «زنجیره ارزش» مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته های این پژوهش نشان می دهد چالش کیفیت در رساله های دکتری، دارای ابعاد چندگانه و چندلایه در هم پیچیده ای از عوامل (دانشجو، استاد، مدیران و سیاست گذاران)، ساختار سازمانی، رویه ها، قوانین و عوامل محیطی دیگر است. افزون بر این، جریان قدرتمند و شتابان دیگری، همزمان در لابه لای این لایه ها شکل گرفته که هم متاثر از آنها و هم تاثیرگذار بر آنهاست. مواردی از رفتارهای غیردانشگاهی که ضمن خدشه دار کردن هویت علمی دانشگاه ها تبدیل به چالشی عمده برای کیفیت رساله های دکتری در ایران شده است.
    کلیدواژگان: آموزش عالی، پژوهش های دانشگاهی، رساله دکتری، کیفیت، زنجیره ارزش
|
  • Ahmad Naderi, Reza Bayat Page 1
    In this study, immigrant students’ lives in Germany have been investigated and the aim was to understand the subjective meanings of agents with respect to the questions of the study. We can say that a student who moves to another country to continue his education, finds himself in a new culture, (the general culture of country of destination as well as its academic culture.) he experiences the trends of changes starting from the time he decided to leave his own country and lead to his final act of returning or staying in country of destination forever. These changes happen in the lives of students through different phases that it can be said each experience in student’s life is a phase for him to change and every change, stimulates a feeling in him. Therefore, in this study, unlike other studies on this field, research efforts to investigate lived experience of participants. To achieve this goal, observation, participant observation, in-depth interviews and group interviews were used and eventually it became clear that the final act of the participants in this study was associated with a sense of ambivalence. Thus “Ambivalence” was driven to write ethnography. This feeling, regardless of their act, is always with them and its strength depends on the duration of inhabitancy and the success of their coordination with the host society and it reminds some notions in post-colonial theory which are called being on threshold, being in the middle and third space and being linked. During this study, we try to survey paths, each students traverse to study in Germany to answer why this feeling exists.
    Keywords: Academic Migration, Ambivalence, Ethnography of Migration, Post, Colonial Theory, Study in Germany
  • Masoumeh Qarakhani, S. Ayatollah Mirzaie Page 29
    Academic Dishonesty is one of the important issues in the higher education system of Iran, and reducing or preventing it requires identifying the factors which have an impact on it. The present study has analyzed the perceptions and understandings of PhD students in social science fields, who have a wider experience of scientific socialization in the process of education, with the aim of identifying the factors influencing academic dishonesty in the space of social science in Iran. The findings of this research show that the factors influencing academic dishonesty in the space of social science education can be detected at two individual and structural levels. At the structural level, sources and rules, and at the individual level, academic dishonesty among three groups of actors in educational space, i.e. professors, students and managers (heads of departments and faculties), with reference to their individual and personality characteristics, have paved the way for academic dishonesty, or have resulted in its occurrence. In the framework of a combination of actor/structure in explaining social phenomena, the factors influencing academic dishonesty and non-conformity to the norms of the ethics of science in the educational space can be reduced neither to the role of the structure nor that of the actor. Dishonesty in the ethics of science in social science education and the factors affecting them can be explained in the light of a combination of structure and actor.
    Keywords: Ethics of Science, Educational Space, Academic Dishonesty, Social Science, Structure, Actor
  • Reza Mahdi Page 49
    The quality of college life means the overall satisfaction of students from the college life as a whole which is affected by different aspects of life based on the theory of generalization. The aim of this study is to evaluate the quality of college life among local and non-local students from non-state universities in Tehran. This study is developmental with respect to the aim and uses survey method for data gathering. The statistical population of the study are undergraduate students and 500 samples are chosen from the universities in the target population randomly and data are gathered using the questionnaire designed by the researcher the validity of the questionnaire has been verified based on the views of 5 experts and using some similar tested questionnaires as a model. The reliability has been estimated using Alpha Cronbach’s index by pre-test of 15 samples about 0.86. To data analyze SPSS software and statistical tests are used. The quality of the college life of students has been evaluated significantly lower than average and the quality of college life of non-local students is significantly higher than the quality of college life of local students. The low quality of college life shows that higher education policies on quality and national resources productivity have had low effectiveness. Dissatisfaction of students, as the key stakeholder of higher education system, from quality of college life could be a starting point to stray away from the higher education missions and philosophies. It is necessary that academic managers and leaders make serious decisions to promote the quality of college life. The higher education without the quality of college life, will be defeating the purpose.
    Keywords: Higher Education, University, College Life Quality, Local Student, Non, local Student
  • Omid Shokri, Reza Reza Kormi Nouri, Mohammad Naghi Farahani, Alireza Moradi Page 75
    The quality of college life means the overall satisfaction of students from the college life as a whole which is affected by different aspects of life based on the theory of generalization. The aim of this study is to evaluate the quality of college life among local and non-local students from non-state universities in Tehran. This study is developmental with respect to the aim and uses survey method for data gathering. The statistical population of the study are undergraduate students and 500 samples are chosen from the universities in the target population randomly and data are gathered using the questionnaire designed by the researcher the validity of the questionnaire has been verified based on the views of 5 experts and using some similar tested questionnaires as a model. The reliability has been estimated using Alpha Cronbach’s index by pre-test of 15 samples about 0.86. To data analyze SPSS software and statistical tests are used. The quality of the college life of students has been evaluated significantly lower than average and the quality of college life of non-local students is significantly higher than the quality of college life of local students. The low quality of college life shows that higher education policies on quality and national resources productivity have had low effectiveness. Dissatisfaction of students, as the key stakeholder of higher education system, from quality of college life could be a starting point to stray away from the higher education missions and philosophies. It is necessary that academic managers and leaders make serious decisions to promote the quality of college life. The higher education without the quality of college life, will be defeating the purpose.
    Keywords: Higher Education, University, College Life Quality, Local Student, Non, local Student
  • Mehri Tayebinia, Jabbar Rahmani Page 101
    Concurrent with modern transformations and modernity experiences, we are faced with various transitions in different aspects of life. Transitions that women with different gender roles experience within the society, which in turn leads to changes in their mental meanings and social roles. Changes in women’s motivations and desires which leads them to reflect on their identity and social and individual transitions in order to achieve their goals and look for new directions in line with their identity ideals. This article examines the function and motivational experience of women from their own perspective and individual mentality logic based on a grounded theory. Through conducting interviews with women who concurrently play the role of mother, wife, employee and student, the study presents an identity typology of women with an emphasis on their motivational processes for entering higher education. The results show that factors like experiencing modernity and changes in valuation systems surrounding women, women’s entrance into labor market, expansion of educational platforms and symbolic social capitals together with social and individual motivations in women’s everyday life has led to a new kind of motivation within them and through such process and in order to reduce tensions coming from their lack of achievements, women have chosen the employment and study strategy in order to reach their goals and in this study the emphasis is on the study strategy. The current analysis has reached four abstract categories in terms of the emerging motivations of women under study. It includes: 1. choosing study as a tool to compete and combat, 2. study as an ambiguous plan, 3. study and employment as self-achievements and 4. study and employment as a path toward improvement and financial independence.
    Keywords: Female Social Identity, Motivation Process, Education, Employment, Grounded Theory
  • Gholamreza Khajesarvi, Reza Samim, Reza Kavand Page 131
    This article tries to formulate the diverse forms of Iranian confrontation with the Western civilization by focusing on the modernity as the most important aspect of this civilization. For this purpose, the article is focused primarily on the concept of modernism as the most important effect of Western civilization at least in terms of representation in Iranian society; then, the whole confrontation of Iranian society with Western civilization is classified under three topic of West fascination, West selection and West aversion using interpretive method. The first two cases of these three types, contain subsets that are marked as distinct and defined, and for each type and their sub-sets, a set of intellectual representatives and citation samples are provided. The article, suggests resulted classification as a basis for understanding mental interaction of Iranian society with what is referred as the totality of Western civilization, in the field of intercultural studies and international politics.
    Keywords: Classification, Modernism, West Aversion, West Fascination, West Selection
  • Firouzeh Asghari, Mohammad Ali Nemati Page 159
    One of the most important objectives of academic research is to meet the scientific needs of society. The important factor that contributes to the establishment of trust and values with in order to provide stakeholders with academic research and its results is the scientific quality of research. PhD thesis, carried out by students and requiring a lot of time and money, constitute a considerable percentage of the research conducted at universities. The present study aims to identify the challenges of
    “the quality of PhD thesis” in Iran from the viewpoint of professors and students, as two major components in doing research in doctoral programs. This is a phenomenological research study, and the data collected through interviews with professors and students in doctoral programs is analyzed on the concept of “value chain”. The findings of the study indicate that the challenge of the quality of PhD thesis involves a multiple, multilayered interconnection of elements (students, professors, managers and policy-makers), organizational structure, procedures, rules and other environmental actors. In addition, a powerful and fast-moving current has developed between these layers, which is both affecting them and affected by them. There are instances of un-academic behaviors that have marred the scientific identity of universities and turned into a major challenge to the quality of doctoral thesis in Iran.
    Keywords: Higher Education, Academic Research, PhD Thesis, Quality, Value Chain