فهرست مطالب

  • سال ششم شماره 2 (پاییز 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/07/10
  • تعداد عناوین: 15
|
  • علیرضا سالارزاده *، فاطمه رضوانی صفحات 1-14
    نمونه برداری در طی دوره زمانی یک ساله از مهر ماه 92 تا مهر ماه 93 به صورت ماهانه با استفاده از تورگوشگیر و تله طعمه دار انجام شد. 70 درصد از نمونه های صید شده با تور گوشگیر در زمان مد، خرچنگ های بالغ بودند. خرچنگ های نیمه بالغ و جوان به ترتیب 28 و 5/4 درصد از صیدهای صورت گرفته را تشکیل می دادند. در طول مدت جزر به ترتیب 7/51، 2/24 و 1/24 درصد از نمونه ها را خرچنگ های بالغ، نیمه بالغ و جوان به خود اختصاص می دادند. مطالعه نشان داد تور گوشگیر وسیله انتخابی مناسبی از نظر اندازه صید نبوده و در مقابل، تله های طعمه دار صرفا خرچنگ های بالغ (5/90) و نیمه بالغ (5/9 درصد) را صید کرده بودند. پارامترهای ∞CW و K به ترتیب 147/21 و 38/1 برای جنس نر و 023/21 و 83/0جهت جنس ماده اندازه گیری گردید. در نرها میزان مرگ و میر طبیعی (M) 48/2 و مرگ و میر ناشی از صیادی (F) 2/1 بود. در حالی که در ماده ها 78/1=M و 75/0=F برآورد گردید. نتایج نشان داد جمعیت Scylla serrata در بندر خمیر هنوز کمتر از حد مجاز مورد بهره برداری قرار گرفته است.
    کلیدواژگان: بندر خمیر، پویایی جمعیت، خرچنگ ماندابی، مرگ و میر
  • امیر مانی ورنوسفادرانی *، آرش جوانشیر خویی، غلام رضا رفیعی، حسین عبدالحی صفحات 15-22
    تولید حجم عظیمی از پساب در شهر های مختلف جهان، لزوم توجه به بازیافت پساب شهری را به خصوص در کشورهای خاورمیانه که دارای اقلیمی خشک و نیمه خشک هستند، دو چندان کرده است. یکی از مشکلات عمده در پالایش پساب شهری با استفاده از سیستم های تصفیه مرسوم، نیاز اکسیژن شیمیایی و محتوای کربن آلی زیاد در پساب تصفیه شده است که امکان استفاده مجدد از پساب تصفیه شده را با محدودیت هایی مواجه می سازد. پژوهش حاضر به بررسی عملکرد یک سیستم بیودراف، که برای اولین بار بیوفیلم جلبکی به هسته باکتریایی آن اضافه شده، در کاهش نیاز اکسیژن شیمیایی و محتوای کربن آلی از پساب شهری پرداخته است. سیستم تصفیه مشتمل بر چهار بخش شامل: جداساز کف و مواد روغنی، رسوب گیر، تله مواد معلق و یک سازگان بیودراف به عنوان بخش چهارم طراحی و ساخته شد. نتایج به دست آمده در بازه زمانی 9 روزه آزمایش حاکی از راندمان بالاتر سیستم مورد بررسی در کاهش نیاز اکسیژن شیمیایی و محتوای کربن آلی از پساب شهری نسبت به سیستم های مشابه در زمان برابر بود. راندمان جذب COD و TOC در سیستم، به ترتیب معادل %55/95 و 80%/92 از میزان اولیه آن بود. به طور کلی می توان شرایط مناسب تبادلات گازی با اتمسفر در بیودراف را به همراه همزیستی جلبک و باکتری عاملی برای عملکرد بهتر سیستم طراحی شده نسبت به سیستم های مشابه دانست.
    کلیدواژگان: بیودراف، بیوفیلم جلبکی، پالایش پساب، کربن آلی
  • مرتضی بهره مند *، احسان کامرانی، قاسم رشیدیان، آسیه سلیمانی راد صفحات 23-32
    این تحقیق به منظور بررسی اثرات پریبیوتیک ایمونوژن بر رشد جبرانی بچه ماهیان کوی (Cyprinus carpio var. Koi) بعد از یک هفته گرسنگی انجام شد. به این منظور از 300 عدد بچه ماهی با میانگین وزن 12/0±60/3 گرم استفاده شد. آزمایش شامل 3 تیمار بود، گروه شاهد هیچ دوره گرسنگی را تجربه نکرد و در تمام طول تحقیق (60 روز) با غذای فاقد پریبیوتیک تغذیه شد (تیمار C) و تیمار دوم (G1) و سوم (G2) که هر دو مدت یک هفته گرسنگی را تجربه کردند. اما تیمار دوم بعد از گرسنگی با غذای حاوی 2 گرم پریبیوتیک ایمونوژن در هر کیلوگرم جیره تغذیه شد. نتایج حاصل نشان داد که بیشترین افزایش وزن و نرخ رشد ویژه، پس از گروه شاهد به G1 تعلق داشت. کم ترین ضریب تبدیل غذایی نیز به تیمار شاهد تعلق داشت. در تعداد گلبول های قرمز بین سه تیمار اختلاف معنی داری مشاهده نشد (05/0P>). بیشترین میزان هموگلوبین و هماتوکریت در گروه شاهد و بیشترین تعداد گلبول سفید در G1 مشاهده شد. کم ترین میزان نوتروفیل و بیشترین میزان لنفوسیت در G1 مشاهده شد. بر اساس نتایج حاصل اگرچه افزودن 2 گرم پریبیوتیک ایمونوژن در هر کیلوگرم جیره نتوانست میزان رشد در بچه ماهیان را به اندازه گروه شاهد افزایش دهد، اما در مقایسه با گروه سوم که غذای فاقد پریبیوتیک را بعد از دوره گرسنگی دریافت کرده بود، توانست نتایج مطلوب تری را در زمینه رشد حاصل کند، به ویژه اینکه از نظر افزایش میزان ایمنی بدن، بهترین نتیجه در تیمار دوم مشاهده شد.
    کلیدواژگان: ایمونوژن، دوره گرسنگی، رشد جبرانی، ماهی کوی
  • سید مجتبی هاشمی نسب، ابولفضل ناجی *، مرتضی یوسف زادی صفحات 33-44
    در حال حاضر فلزات سنگین از مهمترین آلوده کنندهای محیط زیست به شمار می آیند. افزایش فعالیت های صنعتی علت اصلی افزایش فلزات سنگین در محیط زیست و سیستم های آبی محسوب می شود، روش های مرسوم استفاده شده برای حذف فلزات سنگین از پساب ها دارای اشکالاتی شامل، حذف ناقص فلزات، نیازمند تجهیزات گران قیمت، انرژی بالا و تولید لجن سمی یا تولید ضایعات دیگری که احتیاج به دفع دارند می کنند. در مطالعه حاضر از تفاله جلبک Gracilaria corticata برای حذف فلزات کادمیم و مس استفاده شد و پارامترهای pH، غلظت اولیه آلاینده، مقدار جاذب و زمان تماس مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج این تحقیق بهترین pH را برای فلز کادمیم 6 و برای فلز مس 5، بهترین غلظت اولیه فلز را ppm10، مقدار جاذب g/L 4/0 و زمان تماس 80 دقیقه برای فلزکادمیم و 40 دقیقه را برای فلز مس نشان می دهد. نتایج بررسی های ایزوترمی، مدل لانگمویر بهترین هم خوانی را نسبت به مدل های دیگر از خود نشان داد و مقدار R2 برای فلز کادمیم 98/0 و برای فلز مس 97/0 و qmax برای فلز کادمیم mg/g 4/197و فلز مس mg/g 4/194به دست آمد. طبق این تحقیق تفاله های جلبک گراسیلاریا کورتیکاتا که آگار آنها استخراج شده است، جاذب مناسبی برای حذف این دو فلز می باشد.
    کلیدواژگان: جذب زیستی، پساب، آلودگی، خلیج فارس
  • سید امین عمرانی، احمد نوری *، حسین رامشی صفحات 44-50
    عملکرد رشد و بازماندگی صدفچه صدف مروارید ساز زنی تغذیه شده با دو ریزجلبک Isochrysis aff. galbana وChaetoceros calcitrans و نیز ترکیب هر دو گونه در یک دوره 60 روزه بررسی شد. در تمام تیمارها 50000 سلول ریزجلبک در میلی لیتر اضافه شد. در این آزمایش 5 تیمار تغذیه ای شامل تغذیه تک گونه ای با I. aff. galbana (تیمار 1)، تغذیه ترکیبی با نسبت 30:70 از I. aff. galbana و C. calcitrans (تیمار 2)، نسبت 50:50 از I. aff. galbana و C. calcitrans (تیمار 3)، نسبت 70:30 از I. aff. galbana و C. calcitrans (تیمار 4)، و تغذیه تک گونه ای با C. calcitrans (تیمار 5) در نظر گرفته شد. نتایج نشان داد که تیمارهای 2، 3 و 4 به طور معنی دار طول کل بیشتری از دو تیمار 1 و 5 داشتند. از نظر طول پاشنه در پایان آزمایش تفاوت معنی داری بین تیمارها مشاهده نشد. تیمار 2 به طور معنی دار ضخامت بیشتری را از دو تیمار 1 و 5 نشان داد. دو تیمار 3 و 4 تفاوتی را با تیمار 1 نشان ندادند ولی از تیمار 5 میانگین بیشتری داشتند. از نظر بازماندگی تفاوتی بین تیمارها مشاهده نشد. جهت پرورش صدفچه صدف مروارید ساز زنی ترکیب دو ریزجلبک I. aff. galbana و C. calcitrans پیشنهاد می گردد.
    کلیدواژگان: صدفچه، صدف مروارید ساز، طول کل، ریزجلبک
  • محمدرضا کمالی کیا، بهرام فلاحتکار *، ایرج عفت پناه صفحات 51-61
    مطالعه حاضر با هدف تعیین نیازمندی چربی و تاثیر چربی جیره بر شاخص های رشد و ترکیب شیمیایی بدن ماهیان بستر (♂ Huso huso ♀ × Acipenser ruthenus) جوان (2 ± 3/200 گرم) در تغذیه زمستانی انجام شد. ماهی ها با 5 جیره حاوی نیتروژن یکسان (40 درصد پروتئین خام) و سطوح چربی متفاوت شامل 10، 13، 16، 19 و 22 درصد مورد تغذیه قرار گرفتند و 3 بار در روز در حد سیری به مدت 50 روز غذادهی شدند. نتایج نشان داد که برخی شاخص های رشد از جمله افزایش وزن، درصد افزایش وزن، نرخ رشد ویژه، ضریب تبدیل غذایی، نرخ بازده پروتئین و کارایی غذا به طور معنی داری تحت تاثیر سطوح مختلف چربی جیره قرار گرفتند. ماهیان تغذیه شده با جیره 22 درصد چربی به طور معنی دار بالاترین درصد چربی لاشه و پایین ترین درصد رطوبت لاشه را نشان دادند، همچنین بالاترین درصد رطوبت لاشه، پایین ترین درصد پروتئین لاشه و پایین ترین درصد چربی لاشه به طور معنی دار در ماهیان تغذیه شده با جیره 10 درصد چربی مشاهده شد.. نتایج نشان داد تغییر در سطح چربی جیره در شرایط زمستانه موجب تغییر در شاخص های مختلف گردیده و سطح مناسب چربی جیره در تغذیه زمستانی برای ماهیان بستر می تواند حدود 13 درصد باشد.
    کلیدواژگان: بستر، ترکیب لاشه، چربی، دورگه، رشد
  • محسن صفایی *، مژگان شریعت صفحات 62-72
    این تحقیق با هدف بررسی تغذیه خرچنگ شناگر آبی (Portunus segnis) در آب های ساحلی چابهار به مدت مدت شش ماه از دی ماه 1393 تا خرداد ماه 1394 انجام شد. محتویات معده 263 نمونه خرچنگ (شامل 138 عدد نر و 125 عدد ماده) مورد بررسی قرار گرفت که، 145 عدد پر و 118 عدد خالی بودند. محتویات معده آنها شامل 2/48 % ماهی، 19 % سخت پوستان، 7/15 % نرم تنان، 8/8 % مواد مخلوط، 3/3 % علوفه دریایی و 5 % مواد غیر قابل شناسایی (تجزیه شده) و مواد غیر غذایی شامل شن، سنگریزه و الیاف تور ماهیگیری بود. شاخص تهی بودن 8/44 برآورد شد. این خرچنگ در فصل سرما تغذیه متوسط (1/51 %) و در فصل گرم متعاقب آن موجودی نسبتا پرخور (9/38) بود. شاخص تهی بودن در دو جنس نر و ماده تفاوت معنی داری نداشت، در حالی که این شاخص در خرچنگ های با اندازه مختلف متفاوت بود (P<0.05). خرچنگ های فاقد بارناکل در مقایسه با خرچنگ های حامل بارناکل موجودات پرخورتری بودند (P<0.05). اصلی ترین غذای این گونه به ترتیب ماهی، سخت پوست و نرم تن بود. خرچنگ های کوچک و جوان بیشتر تمایل به خوردن ماهی، سخت پوست و نرم تنداشتند اما خرچنگ های بزرگتر به طور معنی داری گرایش به ماهی داشتند.
    کلیدواژگان: Portunus segnis، چابهار، دریای عمان، رژیم غذایی
  • سارا حق پرست*، هادی رئیسی، بهزاد رهنما، احمدرضا جبله صفحات 73-82
    در این مطالعه خصوصیات زیستی و پویایی جمعیت ماهی سه خاره خال طلایی (Pseudotriacanthus strigilifer) در آب های ساحلی استان هرمزگان مورد مطالعه قرار گرفت. 391 عدد نمونه ماهی از شهریور 1393 تا شهریور 1394 در آب های ساحلی استان هرمزگان به وسیله تورهای ثابت ساحلی (مشتا) جمع آوری گردید. جهت آنالیز داده های فراوانی طولی به منظور برآورد پارامترهای رشد از نرم-افزار II FiSAT (ELEFAN 1) استفاده شد. نتایج نشان داد که کوچکترین و بزرگترین طول کل ماهیان صید شده به ترتیب 1/3 و 5/28 سانتی متر و همچنین حداقل و حداکثر وزن آن ها به ترتیب 8/0 و 07/297 گرم بود. مقدار b برابر با 39/3 برآورد و الگوی رشد آلومتریک مثبت به دست آمد. شاخص عملکرد رشد فای پرایم (شاخص مونرو) (φ) 98/2 محاسبه شد. فاکتورهای رشد فون برتالنفی (8/29L∞=  سانتی متر، 1/1k= در سال و 14/0- t0= سال) به دست آمد. میزان W∞ نزدیک به 09/302 گرم برآورد شد. میزان مرگ و میر کل، طبیعی و صیادی به ترتیب 35/2، 86/1 و 49/0 در سال محاسبه گردید. احتمال صید هر دامنه طولی برای سه خاره به صورت (10 = L25 ، 12L50=  ، 13 = 75 L سانتی متر) به دست آمد.
    کلیدواژگان: پارامترهای رشد، خلیج فارس، سه خاره خال طلایی، نرخ مرگ و میر
  • سیدعلی جوهری*، ژیلا قادرسربازی، ایمان سوری نژاد صفحات 83-90
    به منظور بررسی سمیت حاد نانوذرات نقره کلوئیدی بر ریزجلبک Nannochloropsis oculata، سلول های جلبک به مدت 72 ساعت و بر اساس رهنمود استاندارد شماره 201 OECD در معرض غلظت های مختلف نانوذرات نقره قرار گرفتند. شمارش سلول های جلبکی هر 24 ساعت انجام شد و متوسط نرخ رشد ویژه و درصد بازدارندگی متوسط رشد ویژه در هر غلظت محاسبه گردید. همچنین مقادیر غلظت های بازدارنده (IC) و غلظت بازدارنده میانی (IC50) این نانوماده نیز بر اساس درصد بازدارندگی متوسط رشد ویژه و به وسیله نرم افزار پروبیت محاسبه شد. نتایج نشان داد که نانوذرات نقره حتی در کمترین غلظت مورد بررسی (005/0 میلی گرم در لیتر) باعث کاهش رشد ریزجلبکNannochloropsis  می شوند. بر این اساس بیشترین غلظت فاقد اثر سمیت (NOEC)، کمترین غلظت ایجاد کننده سمیت (LOEC) و غلظت بازدارنده میانی این نانو ماده برای جلبک مذکور به ترتیب برابر 001/0، 005/0 و 009/0 ± 036/0 میلی گرم در لیتر به دست آمد. با توجه به سیستم هماهنگ جهانی دسته بندی و برچسب زنی مواد شیمیایی (GHS)، نانوذرات نقره مورد آزمون برای ریزجلبکNannochloropsis  جزو دسته "حاد 1" یا مواد با سمیت بسیار بالا طبقه بندی می گردند و هرگونه رهایش تصادفی یا عمدی فاضلاب های محتوی آن ها به بوم سازگان های آبی ممکن است باعث ایجاد اثرات غیر قابل جبران به محیط زیست آبزیان گردد.
    کلیدواژگان: ریزجلبک، سم شناسی، فیتوپلانتون، نانو ذرات نقره، Nannochloropsis
  • میترا آرمان* صفحات 91-100
    هدف از این مطالعه بررسی خواص ضدباکتریایی عصاره های سه گونه جلبک قهوه ای Padina pavonica, Colpomenia sinuosa و Cystoseira myrica بود که با استفاده از حلال های اتیل استات و متانول استخراج شد. فعالیت ضدباکتریایی عصاره ها با استفاده از 10 باکتری به روش انتشار دیسک انجام گرفت. طبق نتایج به دست آمده سه باکتری K. pneumoniae،  P. aeruginosa و  C. albicans بیشترین مقاومت را روی هر دو نوع عصاره ماکروجلبکها از خود نشان دادند و باکتری S. cerevisiae نیز از مقاومت بالایی برخوردار بود. از طرفی، بیشترین حساسیت را به ترتیب باکتری های B. pumulis،
    S. epidermidis و B. subtilis بر روی عصاره متانولی گونه Colpomenia sinuosa از خود نشان دادند. همچنین باکتری های E. coli ، S. epidermidis و B. Pumulis نسبت به عصاره متانولی گونه Cystoseira myrica و باکتری E.  Coli به عصاره متانولی گونه Colpomenia sinuosa حساسیت بالایی نشان دادند. در بین باکتری های مورد استفاده در این تحقیق نیز باکتری S. epidermidis و B. pumulis نسبت به عصاره اتیل استاتی گونه جلبکی Colpomenia sinuosa حساسیت بالایی نشان دادند. اما در مجموع، حساسیت باکتری ها نسبت به عصاره متانولی بیشتر بود.
    کلیدواژگان: انتشار دیسک، عصاره، ضدباکتریایی، ماکروجلبک
  • مصطفی باقری توانی*، مهرنوش نوروزی صفحات 101-115
    بررسی حاضر با هدف پایش وضیعت آلودگی فلزات سنگین و سمی (سرب و کادمیوم) حوضه جنوبی دریای خزر به واسطه ماهی کفال طلایی (Liza aurata) با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS می باشد. نمونه برداری از بافت آبشش ماهیان بالغ کفال، از 10 ایستگاه درکل نوار ساحلی جنوب دریای خزر در دو فصل بهار و پاییز انجام گرفت. جهت ارزیابی فضایی توزیع، تراکم، پهنه بندی و الگوی پراکنش فلزات از روش درون یابی، تابع تراکم کندی، آزمون موران و شاخص Gi* در سیستم GIS استفاده شد. میزان جذب فلزات سنگین سرب و کادمیوم در فصل بهار به ترتیب 88/1 و23/1 میکروگرم برگرم و در فصل پاییز به ترتیب 42/1 و 79/0 میکروگرم برگرم بود. تجزیه و تحلیل نقشه های GIS نشان داد که روند تراکم و تمرکز هر دو فلز از سمت شرق به غرب به صورت نزولی می باشد. الگوی پراکنش فلزات با توجه به آزمون موران و شاخصGi* به صورت خوشه ایقوی و داغ است که نشان دهنده تجمع و نزدیکی مناطق آلوده دارای تراکم بالا در مجاورت یکدیگر می باشد. در نهایت می توان این طور بیان نمود که میزان آلودگی مناطق شرقی دریای خزر (بندرترکمن و خواجه نفس) بسیار بالا بود و در مقایسه با استانداردهای بین المللی بالاتر از حد مجاز می باشد.
    کلیدواژگان: تجمع زیستی، دریای خزر، فلز سنگین، کفال طلایی
  • سروناز بی غم سوستانی، بهروز زارعی دارکی*، رحمان پاتیمار، عیسی جرجانی صفحات 116-123
    جلبک های سبز- آبی جزو اولین فتوسنتزکننده هایی هستند که اساس زندگی و بهره وری در اکوسیستم های آبی را تشکیل می دهند. از این رو مطالعه ی توزیع، شناسایی، تنوع جلبک های سبز آبی به شکل پایدار و دائمی در دریای خزر حائز اهمیت است. بر این اساس چهار ترانسکت و 12ایستگاه به صورت عمود بر ساحل در راستای رودخانه های سبزه رود، لاویج، نور و دانشکده علوم دریایی در سال 1393 تعیین گردید. نمونه برداری در اواسط هر فصل به وسیله تور پلانکتون و نمونه بردار روتنر انجام شد. شناسایی و فراوانی جلبک های سبز آبی به کمک متدهای استاندارد مرسوم در فیکولوژی و هیدروبیولوژی انجام شد. بیشترین تعداد جلبک های سبز آبی در ایستگاه A1 در امتداد رودخانه های سبزه رود با تعداد 106 ×06/1 سلول در لیتر در فصل تابستان مشاهده شد. گونه های تک سلولی شناسایی شده به جنس های Chroococcus, Gloeocapsa, Merismopedia, Microcystis و پرسلولی به;Anabaena, Anabaenopsis, Nostoc, Oscillatoria, Phormidium تعلق داشتند. در اکثر ایستگاه های مورد مطالعه گونه Anabaenopsis nadsonii مشاهده شد. نتایج نشان داد در تمام فصول، فراوانی جلبک های سبز آبی در ایستگاه ها یکسان نبود و مقایسه فراوانی جلبک های سبز آبی مشابه بین تمام ایستگاه های هر ترانسکت اختلاف معنی داری را نشان داد (آزمون K اسکوئر، 05/0 P<).
    کلیدواژگان: پلانکتون، جلبک های سبز آبی، دریای خزر، هیدروبیولوژی
  • اسماعیل کرمی، مهرزاد مصباح، طراوت ملایم رفتار*، تکاور محمدیان، سید صمد حسینی، مرضیه نظری صفحات 124-133
    در این مطالعه اثر غلظت های مختلف عصاره ی آبی جلبک (Agardh, 1820) Sargassum angustifolium بر برخی شاخص های خونی ماهی کپور معمولی به مدت 14 روز مورد بررسی قرار گرفت. تعداد 240 قطعه ماهی کپور معمولی، به صورت کاملا تصادفی در 4 تیمار (گروه شاهد فاقد عصاره ی جلبک، 1% عصاره جلبک، 10% عصاره ی جلبک و 50% عصاره ی جلبک) تقسیم شدند. خون-گیری در روزهای 1،‏ 3، 7 و 14 صورت گرفت. شاخص های خون شناسی از جمله شمارش کلی و تفریقی گلبول های سفید، شمارش کلی گلبول های قرمز، هموگلوبین، هماتوکریت، اندیس های گلبولی (MCV، MCH، MCHC) و انفجار تنفسی (NBT) اندازه گیری شد. در پایان آزمایش اختلاف معنی داری بین گروه شاهد و تیمار های مختلف در میزان هماتوکریت، نسبت هموگلوبین گلبولی (MCHC) (%)، تعداد کل گلبول های قرمز، انفجار تنفسی (NBT)، هتروفیل، لنفوسیت و مونوسیت دیده نشد (p>0.05). اما اختلاف معنی داری بین گروه شاهد و تیمار های مختلف در میزان هموگلوبین، شمارش کلی گلبولهای سفید، حجم متوسط گلبولی (MCV) و وزن متوسط هموگلوبین گلبولی (MCH)، مشاهده شد (p<0.05). یافته های حاصل از بررسی حاضر نشان داد که عصاره ی جلبک (Agardh, 1820) Sargassum angustifolium در غلظت های مورد استفاده می تواند بر برخی فاکتور های خونی ماهی کپور معمولی اثر گذار باشد.
    کلیدواژگان: شاخص های خونی، عصاره ی آبی، کپور معمولی
  • مینا معتمدی، آزاد تیموری* صفحات 134-144
    در گروه های مختلف جانوران، صفاتی یافت می شوند که حاصل وقایع و فرآیندهای کاهنده (Reductive phenomena) هستند. از جمله این صفات می توان به نداشتن رنگدانه پوستی و تحلیل چشم در بعضی از جانوران غارزی و نداشتن فلس در بعضی از ماهیان اشاره نمود. بروز این صفات اغلب منجر به تکامل گونه های جدید با سازگاری های منحصر به فرد می شود (تکامل کاهنده یا Regressive evolution). این فرآیندها اغلب در اثر سازش طولانی مدت جمعیت ها در محیط های آبی با شرایط اکولوژیکی سخت (میزان شوری و سولفور بالا و غلظت کم اکسیژن محلول در آب) اتفاق می افتد. گونه های زیادی از ماهیان از جمله تنها کپورماهی دندان دار بدون فلس ایران (Aphanius furcatus) از این طریق تکامل پیدا نموده اند. مکانیسم اصلی این پدیده هنوز به طور دقیق مشخص نشده اما عملکرد ژن های خاصی از جمله اکتودیسپلاسین در مراحل تکوینی احتمالا در این پدیده نقش دارد زیرا این ژن مسئول تشکیل ساختارهای اکتودرمی مانند ناخن، دندان و فلس است. جهش در این مسیر ژنی، تکوین و تشکیل این ساختارها را کاهش می دهد. وقایع کاهشی در جانوران اغلب منجر به تکامل گونه ها می شود. اما بروز این نوع اتفاق در انسان به نظر می رسد متفاوت از آن چیزی است که در روند تکاملی سایر جانوران رخ می دهد.
    کلیدواژگان: اکتودرمی، ژن اکتودیسپلاسین، فنوتیپ کاهنده، گونه زایی
  • سیدعلی اکبر هدایتی*، فاطمه خانی، مریم شریفیان، محسن خلیلی صفحات 145-151
    تعداد 105 قطعه بچه ماهی کلمه با میانگین وزنی 5/2 گرم از مرکز تکثیر و پرورش ماهی کلمه بندر ترکمن تهیه و به مدت یک هفته در معرض 5 غلظت از سم دیازینون به صورت 0، 25%، 50%، 75% و 100% از سمیت کشنده (0، 42/0، 85/0، 28/1 و 71/1 میلی گرم بر لیتر) قرار گرفتند. نتایج حاکی از این بود که با پیشرفت غلظت سم آسیب های وارده به بافت آبشش از قبیل پرخونی و خونریزی، شکستگی و اتصال لاملاهای ثانویه، ریختگی یکطرفه و دوطرفه لاملاهای آبششی و کوتاه شدن لاملاهای ثانویه،گرزی شدن تیغه های آبششی، متورم و پرسلولی شدن لاملاها شدیدتر شد.
    کلیدواژگان: آفت کش، دیازینون، ماهی کلمه
|
  • Alireza Salarzadeh *, Fatemeh Rezvani Pages 1-14
    The Sampling one-year period from October 92 to October 93 on a monthly basis was conducted using gillnets and baited traps. 70% of gillnet catches during flood tide consisted of adults. Sub-adults and juveniles were 28 % and 4.5%, respectively. Similarly, during ebb tide consisted of 51.7%, 24.2%, and 24.1%, respectively. It suggests that gillnets are not sized selective gear. In contrast, baited traps only caught adults and sub-adults with the percentage of 90.5% and 9.5%, respectively. The CW∞ and K of males were slightly higher than females namely 21.147 and 1.38 for males and 21.023 and 0.83 for females. The mortality estimates are as follows: natural mortality (M) male = 2.48 and fishing mortality (F) male =1.2, while M female =1.78 and F female = 0.75. The results show that S. serrata population is still less than underexploited.
    Keywords: Bandar Khamir, population dynamics, mortality, Scylla serrate
  • Amir Mani Varnoosfaderani *, Arash Jvanshir, Gholam Reza Rafiee, Hossein Abdolhay Pages 15-22
    Along with the development of urbanization over the past century, water consumption in urban areas rose sharply. Produce large amounts of waste in cities around the world on the one hand, and restricted access to freshwater resources, on the other, increase the requirement to regard for recycling of domestic wastewater. Especially in the Middle East region, that has an arid and semiarid climate. A major problem in urban wastewater purification treatment systems using conventional is chemical oxygen demand and high organic carbon content in the effluent, which creates environmental restrictions for the reuse of treated wastewater. So today, the use of algae in the biological treatment of wastewater is considered as a global strategy. In the present study, for the first time, we evaluated the performance of a BIODROF system that in this system the algal biofilm is added to its bacterial part for decrease COD and TOC content in domestic wastewater. In this regard, a biological treatment system was designed, that consists of four sectors including oil separator, Sediment Retention part, suspended solids trap and BIODROF system as part of the fourth. After inoculation system with algae-bacterial biofilm, municipal wastewater for biological treatment process was added to the system. The results of the testing period of 9 days showed a higher removal efficiency of COD and TOC compared to similar studies at the same time. The uptake efficiency for COD and TOC was at least up to 95% and 92% of their initial concentration respectively. Finally, we can say that the symbiosis of algae and bacteria with favorable conditions for gas exchange in BIODROF system, could be a good reason for the better performance of our system compared to similar systems.
    Keywords: BIODROF, Algal biofilm, Wastewater treatment, Chemical oxygen demand, Total organic carbon
  • Morteza Bahremand *, Ehsan Kamrani, Ghasem Rashidian, Asieh Soleimanirad Pages 23-32
    This study aimed to determine the effects of dietary prebiotic Immunogen on the compensatory growth of koi carp (Cyprinus carpio) fingerlings (n= 300; 3.60 ± 0.12 g), following one-week starvation. The experiment was conducted within 60 days with three treatments. In treatment C, fish were fed with non-prebiotic diet and with no starvation period, while in treatment G1, fingerlings starved for one week then fed with 2.0 g of Immunogen per kg diet, and in G2, fingerlings received no prebiotic following one-week starvation. The results showed that the highest final weight and specific growth rate (SGR) were observed in the control followed by G1 (P<0.05). The lowest feed conversion ratio (FCR) was recorded in treatment C. Numbers of red blood cells were similar in all treatments (P>0.05). Hemoglobin and hematocrit were maximum in C. G1 contained the highest number of white blood cells (WBC) (13690±550). In WBC differential counts, significant differences were observed only in neutrophils and lymphocytes (P<0.05). The minimum number of neutrophils and the maximum number of lymphocytes were observed in G1. Based on the results, although the addition of 2.0 g of prebiotic Immunogen in the diet of koi carp fingerlings could not improve their growth performance, it could give rise the better results compared with G2 which fed with no prebiotic after starvation. Furthermore, the fingerlings in G1 showed the best results in terms of immunity.
    Keywords: immunogen, starvation period, compensatory growth, koi
  • Mojtaba Hashemi nasab Sayed, Abolfazl Naji *, Morteza Yousefzadi Pages 33-44
    Pollution of aquatic environments by toxic trace metals has been taking place because of discharge of untreated effluents from many industrial processes. Conventional methods used for removing dissolved heavy metal ions from wastewaters have significant disadvantages including incomplete metal removal, requirements for expensive equipment, high energy requirements and generation of toxic sludge or other waste products that require disposal. In the present study, G. corticata algae waste biomass was investigated from aqueous solutions the removal of cadmium and copper, and the effects of different parameters such as pH, the initial concentration of pollutants, adsorbent dosage and contact time were studied. The results show that the Maximum uptake capacity for cadmium metal was in pH 6, metal concentration 10 mg/L, biomass 0.4 g/L and contact time 80 min and copper metal were in pH 5, metal concentration 10 mg/L, biomass 0.4 g/L and contact time 40 min. The study equilibrium results, for both metal, followed the isotherm data fitted to Langmuir with Correlation Coefficient (R2) 0.98 for cadmium and 0.97 for copper. The maximum capacities (qmax) were for cadmium 197.4 mg/g and copper 194.4mg/g. Therefore, G. corticata algae waste biomass suggested as suitable biosorbent to remove heavy metals from cadmium and copper-polluted aquatic ecosystem.
    Keywords: Gracilaria corticata, Trace metals, Bioremediation, Persian Gulf
  • Seyed Amin Emrani, Ahmad Noori *, Hosein Rameshi Pages 44-50
    The growth performance and survival rate of spats of winged pearl oyster (Pteria penguin) fed with two microalgae, Isochrysis aff. galbana and Chaetoceros calcitrans, as well as the combination of both species over a period of 60 days, was evaluated. The microalgal density was considered 50000 cell.ml-1 in all treatments. The spats divided into 5 different groups; (1) spats fed exclusively with I. aff. galbana; (2) those fed with the ratio of 70:30 I. aff. galbana and C. calcitrans; (3) spats fed with 50:50 I. aff. galbana and C. calcitrans; (4) those fed with 30:70 I. aff. galbana and C. calcitrans; and (5) individuals fed exclusively with C. calcitrans. Results demonstrated that total length was significantly higher in treatments 2, 3, and 4 in compare to 1 and 5. However, heel length was same for all treatments. The thickness of treatment 2 was significantly higher than both treatments 1 and 5. This value was not different between treatments 3 and 4 with 1, but significantly higher than that of treatment 5. Survival rate was same for all treatments. According to the obtained results, feeding with a combination of both microalgae is recommended for the culture of P. penguin spat.
    Keywords: Winged pearl oyster spat, total length, heel length, thickness, microalgae
  • Mohammad Reza Kamalikia, Bahram Falahatkar *, Iraj Efatpanah Pages 51-61
    This study aimed to determine the fat requirement and effect of dietary fat levels on growth and body composition indices of Bester (Huso huso ♀ × Acipenser ruthenus ♂) juveniles( 200.3 ± 2 g) in winter feeding. Fish were fed by 5 isonitrogenous diets (40% crude protein) with different fat levels including 10, 13, 16, 19 and 22%, 3 times daily according to the satiation for 50 days. The results showed that some growth indices such as final weight, body weight increase, specific growth rate, feed conversion ratio and protein efficiency ratio were significantly affected by different levels of dietary fat. Proximate analysis indicated that the fat, moisture and protein contents of the whole body were affected by the diets, body composition of fish fed the 22% fat diet showed significantly higher fat and lower moisture contents, as well as body composition of fish, fed 10% fat in the diet showed significantly higher moisture lower protein and lower fat. From the results, the present study suggests that more suitable dietary fat levels in winter feeding for the Bester growth might be around 13%.
    Keywords: Bester, Carcass composition, Growth, Hybrid, Lipid
  • Mohsen Safaie *, Mozhgan Shariat Pages 62-72
    Feeding habits of the blue swimming crab, Portunus segnis were studied in the coastal waters of Chabahar (Oman Sea) during the period from January 2015 to June 2015. The stomach contents of 623 crabs (included 138 males and 125 females) were analyzed. Their contents appeared to consist of mainly large quantities fish (48.2 %), crustaceans (19 %) and molluscs (15.7 %), also small quantities of seagrass (3.3 %), mixed matter (8.8 %), unidentifiable matter (5 %) and debris. The C.V. index was 44.8 %, also the crabs in the warm season most voracious (CV=38.9 %) than in cold season (CV=51.1 %). The crabs without barnacle comparatively voracious with barnacle-carrying crabs (p<0.05). There was no difference observed in the quantity of the food consumed in both sexes and also significant differences observed in the preference for food items in the different size groups. Based on the major food items were observed in different size groups, the crustaceans, fish, and molluscs were the most dominant in juvenile crabs and the fish items were the most dominant (with 62 %) in adult and larger size groups crabs.
    Keywords: Portunus segnis, Dietary compositions, Oman Sea
  • Sara Hagh Parast*, Hadi Raeisi, Behzad Rahnema, Ahmad Reza Jebeleh Pages 73-82
    In the present study, we investigated biological characteristics and population dynamics of long-spined tripodfish, Pseudotriacanthus strigilifer</em>, in coastal waters of Hormozgan province. A total of 391 fish samples were collected from September 2014 until September 2015 by the set net of Moshta. Length frequency data were analyzed using FiSAT software and ELEFAN 1 method. The longest and the shortest fish sample was 28.5 and 3.1 cm, respectively, and the minimum and the maximum weights of the fish were 0.8 and 297.07 g, respectively. The value of b</em> was estimated 3.39 with a positive allometric growth pattern. The growth functionality index of phi-monro (</em>ϕ</em>)</em> was 2.98. Von Bertalanffy growth factors </em>(VBGF) were calculated (L∞</sub>=29.8 cm, k=1.1 year-1</sup>, t0</sub>=-0.14). W∞ </sub>was obtained 302.09 g. The total, natural and fishery mortality rates were 2.35, 1.86 and 0.49 year-1</sup>. Catch probability of each length range in long-spined tripodfish was obtained L25</sub>=10, L50</sub>=12, and L75</sub>=13 cm.
    Keywords: Long-spined tripodfish fish, Mortality, Persian Gulf, Hormozgan province, Growth parameters, Mortality rate
  • Seyed Ali Johari*, Zhila Ghadersarbaz, Iman Sourinejad Pages 83-90
    To assess the acute toxicity of colloidal silver nanoparticles (AgNPs) in Nannochloropsis</em> oculata</em>, microalgal cells were exposed to different concentrations of AgNPs for 72 hours and according to OECD 201. Algal cell count was done every 24 hours and average specific growth rate, as well as percent inhibition of the average specific growth rate, were calculated for each concentration. Also, the amount of inhibitory concentrations (IC) and median inhibitory concentration (IC50</sub>) of this nanomaterial were calculated according to the percent inhibition of the average specific growth rates and by using the Probit Analysis program. The results showed that even at the lowest concentration (0.005 mg/L), silver nanoparticles reduced the growth of Nannochloropsis</em> microalgae. Accordingly, No Observed Effect Concentration (NOEC), Lowest Observed Effect Concentration (LOEC), and IC50 of this nanomaterial for tested microalgae were 0.001, 0.005, and 0.036 ± 0.009 mg/L. On this basis, and considering the Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals (GHS), tested AgNPs are classified as “category acute 1” or “very highly toxic” for N. oculata</em>, so any accidental or intentional release of AgNPs containing wastewaters to aquatic ecosystems may cause irreparable effects on the aquatic environment.
    Keywords: Microalgae, Phytoplankton, Silver nanoparticles, Nanoecotoxicology, Nannochloropsis
  • Mitra Arman* Pages 91-100
    Marine algae are shown to contain a wide range of bioactive compounds, which have commercial application in pharmaceutical, medical, cosmetic, nutraceutical, food and agricultural industries. The biological activity of the natural bio-active compounds in algae has wide effects on bacteria, tumors and antioxidant activities. The purpose of this study was to determine antibacterial activity of the marine algae. Different algae (green, brown, red) were subjected to the three solvents (n-hexan, ethyl acetate, methanol). Antibacterial activity of the extracts was performed using 7 bacteria by disc diffusion method. According to the results of the study, highest the According to the results, B. subtilis with the greatest sensitivity to green algae and U. intestinalis</em> and U. linza</em> and P. aeruginosa</em> bacteria most resistant to most algae species studied shown. The findings of the study showed that green algae, brown algae and red to have strong antibacterial effects.
    Keywords: Bioactive substances, Antibacterial activity, Macroalgae, Disk diffusion
  • Mostafa Bagheri Tavani*, Mehrnoush Norouzi Pages 101-115
    The present study aimed to survey heavy and toxic metal pollution (lead and cadmium) in the southern Caspian Sea basin through Liza aurata</em> using geographic information system (GIS).  Samples of the gill tissue of adult Liza aurata</em> were taken in 10 stations over the southern coast of the Caspian Sea in spring and fall. Interpolation method, Kennedy density function, Moran test, and Gi* index in the GIS were used to determine the spatial distribution, density, zoning and distribution pattern of the metals. The uptake of lead and cadmium was 1.88 and 1.23 µg/g in spring, and 1.42 and 0.79 µg/g in fall, respectively. Analysis of GIS maps showed that concentration and centralization of both metals reduced from East to West. According to Moran test and Gi* index, the distribution of the metals had a strong and hot cluster pattern that reveals the accumulation and closeness of high-density polluted areas. Finally, it can be stated that the pollution of the eastern part of the Caspian Sea (Bandar Turkman and Khajeh-nafs) is higher than permissible international standard limits.
    Keywords: Pollution, Bioaccumulation, Caspian Sea, Liza aurata, Heavy metals, GIS
  • Sarvenaz Bighamsoostani, Behruz Zarei Darki*, Rahman Patimar, Eisa Jorjani Pages 116-123
    The blue green algae as photosynthetic organisms have a main effect on life and productivity of the aquatic ecosystems. Intensive and longtime studies on identification, distribution, and diversity of Cyanophyta have to be a crucial task in the Caspian Sea. Four transects were determined parallel to the Sabzehrud River, the Lavij River, the Noor River, and the Faculty of Marine Sciences of Tarbiat Modares University from 2014 to 2015. Samples were seasonally collected from three stations in each transect by a plankton net with a mesh size of 55 and the Ruthner's bathometer. Standard hydrobiological and phycology approaches were used for identification and counting abundance of Cyanophyta. The most number of Cyanophyta was observed 1.06 × 106 cells per liter at the station of A1 during summer. Genera such as Chroococcus, Gloeocapsa, Merismopedia, Microcystis belonged to unicellular taxa and Anabaena, Anabaenopsis, Nostoc, Oscillatoria, Phormidium were identified as multicellular genera. At the most stations, Anabaenopsis nadsonii was found as the most encountered species. Overall, Cyanophyta abundance was significantly different among stations in all investigated seasons. The blue green species also did not have same frequency distribution inside of the each transect (Test Chi-Square, P</em> <0.05).
    Keywords: Blue-green algae, Caspian Sea, Hydrobiology, Plankton
  • Esmaeil Karami, Mehrzad Mesbah, Taravat Molayem Raftar*, Takavar Mohammadian, Seied Samad Hoseini, Marzieh Nazari Pages 124-133
    In this study, the effects of different concentrations of Sargassum angustifolium</em> (Agardh, 182 (</span> extract on the hematological parameters in Common carp were investigated within 14 days. A total of 240 common carp were divided randomly to four treatments (control group without algae extract, 1% algae extract, 10% algae extract and 50% algae extract). Blood samples were taken on days 1, 3, 7 and 14.</span> Hematological parameters were measured: white blood cell count (WBC), red blood count (RBC), haematocrit, Hb, RBC index (MCHC, MCH, MCV) and respiratory burst (NBT). At the end of the experiment, compare of treatments with control group showed significant difference in hematocrit, mean corpuscular hemoglobin concentration (MCHC) (%), total count of red blood cells, respiratory burst (NBT), heterophil, lymphocyte, monocyte (p</em>>0.05). But significant difference was observed between the control group and treatments in the amount of hemoglobin, total count of white blood cells, mean corpuscular volume (MCV), mean corpuscular hemoglobin (MCH) (p</em><0.05). The results of this study showed that the extract of Sargassum angustifolium </em>(Agardh, 1820) can be effective on some blood factors of common carp at the concentrations of used.
    Keywords: Aqueous extract, Common carp, Hematological indices, Sargassum angustifolium
  • Mina Motamedi, Azad Teimori* Pages 134-144
    Different groups of animals show phenotypic characters, which have been resulted by the reductive phenomena. The examples are the absence of pigmentation; dwindle of eyes in some cave-living animals, and also the absence of scale in some fishes. These characters are often leaded to evolution of new species with special adaptation that is so called "Regressive evolution". The reductive phenomena occur as a result of a long time adaptation of populations to the environments with extreme ecological conditions such as high salinity, high solphure and low oxygen concentration. Many fish species such as the only Iranian scaleless tooth-carp (Aphanius furcatus</em>) have been evolved by this event. The principle mechanisms of this event have not been understood well, but it is suggested that some specific genes such as Ectodysplasin probably play role in the reductive event because Ectodysplasin is responsible to produce the ectodermal structures such as teeth and scale. Therefore, mutation in this gene pathway causes reduction in development and forming of the ectodermal structures. As results, the reductive events in most of the animals caused speciation, while the result of this event in human seems to be different than other animals.
    Keywords: Speciation, Ecology, Ectodermal structures, Reductive phenotype, Ectodysplasin gene
  • Aliakabar Hedayati*, Fateme Khani, Maryam Sharifian, Mohsen Khalili Pages 145-151
    One hundred and five fish with an average weight of 2.5 g from the aquaculture center in the port of Turkmen, Golestan province, were cached, sub-lethal test was for 1 week with 5 treated of diazinon as 0, 25, 50, 75 and 90% of LC50</sub> (0, 0.42, 0.85, 1.28 and 1.17 ppm, respectively). The results showed that with progress of poison, gill tissue lesions will be increased such as hyperemia and hemorrhage, fractures and secondary lamellar connection, one-way and two-way lamellar cast gill and shorten the secondary lamellar, swollen, multicellular be harder to lamella.
    Keywords: Caspian Sea, Diazinon, Gill tissue, Pesticides, Roach