فهرست مطالب

بوم شناسی آبزیان - سال سوم شماره 3 (زمستان 1392)
  • سال سوم شماره 3 (زمستان 1392)
  • تاریخ انتشار: 1392/10/09
  • تعداد عناوین: 6
|
  • محمد مهدی پور، احمد نوری *، احسان کامرانی صفحات 1-9
    کمبود اطلاعات زیستی پایه خصوصا اطلاعات مربوط به تولید مثل درباره ماهی آفانیوس گنو، Aphanius ginaonis، که منحصرا در ایران و در چشمه آب گرم گنو زندگی می کند، باعث گردیده است که مدیریت مناسبی بر ذخایر این گونه با ارزش از نظر زیستی صورت نگیرد. در این مطالعه بررسی روند تغییرات سالانه شاخص های تولید مثلی شامل ضریب رشد گناد، ضریب رشد کبد و نیز ضریب چاقی در ماهی ماده بررسی گردید. نمونه برداری به صورت ماهانه انجام شد و در مجموع تعداد 84 عدد ماهی ماده از آبان 1391 تا مهر 1392 صید گردید. نتایج نشان می دهند که ضریب رشد گناد در فصل تابستان با میانگین 30/0± 24/7 کمترین مقدار را داشت و در سایر فصل ها تفاوت معنی داری دیده نشد. ضریب رشد کبد در بهار (17/0± 56/4) به طور معنی دار بیشتر از دو فصل تابستان (12/0± 69/3) و پائیز (13/0± 84/3) بود اما با فصل زمستان (19/0± 12/4) تفاوت معنی داری را نشان نداد. ضریب چاقی با میانگین 01/0 ± 50/1 در طول سال یک روند یکسانی را نشان داد. با توجه به نتایج این مطالعه می-توان اینگونه بیان کرد که ماهی آفانیوس گنو از نظر تولید مثلی در طول سال فعال بوده و در نتیجه در این ماهی دارای رفتار تخمریزی مرحله ای می باشد. نتایج این تحقیق اطلاعات پایه ای مفیدی را برای مطالعات بعدی در زمینه تولید مثل این گونه در اختیار گذاشته و برای برنامه ریزی های مدیریتی در جهت حفظ این گونه با ارزش خواهد بود.
    کلیدواژگان: آفانیوس، گنو، تولیدمثل، ضریب رشد
  • پرستو رزم آرا، سالار درافشان *، فاطمه پیکان حیرتی، مجید طالبی، مهدی رنجبر صفحات 10-18
    در عصر کنونی نانوذرات نقره به دلیل خاصیت ضدمیکروبی کاربردهای گسترده ای دارند. هدف از این تحقیق ارزیابی اثرات محتمل نانوذرات نقره و مقایسه آن با یون نقره بر بافت آبشش گربه ماهی رنگین-کمان است. هشتاد و پنج قطعه گربه ماهی رنگین کمان ( 26/0 ± 12 گرم و 46/0 ± 7/10 سانتی متر) به طور تصادفی در 5 آکواریوم با حجم کلی 100 لیتر منتقل شدند. آزمایش در 5 تیمار شامل: غلظت-های μg/L 1 نانوذرات نقره، μg/L1 نیترات نقره، μg/L20 نانوذرات نقره، μg/L20 نیترات نقره و گروه شاهد به مدت 10 روز اجرا شد. در پایان آزمایش، بافت آبشش به منظور مطالعات آسیب شناسی بافتی مورد ارزیابی قرار گرفت. انواع آسیب های بافتی شامل هایپرپلازی رشته و تیغه ثانویه، کوتاه شدن و حلقه ای شدن تیغه های ثانویه در بافت آبشش ماهیان مورد مطالعه مشاهده شد. میزان آسیب وارده به بافت آبشش با استفاده از شاخص اندام، کمی سازی شد. میزان عددی شاخص در محدوده 66/11- 33/1 قرار داشت. از منظر کمی، به ترتیب بیشترین و کمترین آسیب در بافت آبشش ماهیان تیمار شده با غلظت بالای نیترات نقره و گروه شاهد مشاهده شد. نتایج نشان داد که اگرچه هر دو ترکیب کلوئید نانوذرات نقره و نیترات نقره در آب منجر به افزایش آسیب بافتی در آبشش گربه ماهی رنگین کمان می شود، اما در مقادیر برابر، میزان آسیب متاثر از نیترات نقره به مراتب بیشتر است (05/0>p).
    کلیدواژگان: آبشش، آسیب شناسی، نانوذرات نقره، گربه ماهی
  • میترا آرمان *، حسین ریاحی، فاطمه حیدری، علی سنبلی صفحات 19-24
    سیانوباکتری ها یا جلبک های سبز- آبی یکی از متنوع ترین گروه های پروکاریوتی فتوسنتزی گرم منفی هستند که در سرتاسر کره زمین پراکنش دارند. آنها تولید کننده انواع گوناگونی از متابولیت های ثانویه با تاثیرات بیولوژیکی متنوع هستند. در این تحقیق عصاره های مختلفی از سیانوباکتری های جدا شده از چشمه آب گرم گنو در بندرعباس علیه برخی از باکتری های گرم مثبت و منفی و مخمرها به منظور شناسایی فعالیت ضد میکروبی و ضد قارچی مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور عصاره متانولی استخراجی از 7 سیانوباکتری Oscillatoria subbrevis، O. tenuis، O. limentica، O. limentica، O. angusta، O. articulate، Synechocystis aquatilis، Synechoccous cerdorum علیه 5 باکتری گرم مثبت، سه باکتری گرم منفی و 2 قارچ مخمری مورد مطالعه قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان می دهد که عصاره متانولی خواص ضد میکروبی قوی علیه باکتری های گرم مثبت به ویژه Bacillus subtilis B. pumulis دارد و همچنین تاثیرات متوسطی علیه باکتری های گرم منفی به ویژه Escherichia coli و ضد قارچ به ویژه S. cerevisiae دارند.
    کلیدواژگان: سیانوباکتری، چشمه آب گرم، متابولیت، عصاره، گنو
  • احمد علایی *، سیدیوسف پیغمبری، علی سالارپوری، زهره مظاهری صفحات 25-34
    ساردین سند با نام علمی (Day، 1878) Sardinella sindensis از گونه های مهم سطح زی ریز آب های خلیج فارس و دریای عمان است که جایگاه اکولوژیک و تجاری ویژه ای در منطقه دارد. این مطالعه با هدف برآورد برخی پارامترهای پویایی شناسی جمعیت ساردین سند در آب های ساحلی بندر جاسک انجام شد. تعداد 2887 قطعه ساردین سند به صورت ماهانه در فاصله زمانی دی ماه 1390 تا آذر 1391 از صید تجاری شناورهای پرس ساین دو قایقی تهیه گردید و مورد زیست‏سنجی قرار گرفت. متوسط طول کل و وزن ماهیان به ترتیب 14 سانتی متر و 29 گرم و بیشترین فراوانی طولی متعلق به گروه طولی 15-14 سانتی متر (7/24%) ثبت شد. پارامترهای رشد ون برتالنفی، طول بی نهایت (L)، ضریب رشد (k) و سن فرضی در زمانی که طول ماهی صفر است (t0) برای این گونه به ترتیب 5/19 سانتی متر، 18/1 و 18/0- برآورد گردید. الگوی رشد ساردین سند به صورت ایزومتریک و رابطه طول- وزن به صورت 0522/3W = aL (9432/0r2 = ) به دست آمد. ضرایب مرگ و میر طبیعی (M)، صیادی (F) و کل (Z) به ترتیب 19/2، 87/0 و 06/3 در سال و نرخ بهره برداری (E) برابر با 29/0 محاسبه گردید.
    کلیدواژگان: جاسک، پارامترهای رشد، وان برتالتفی، ضرایب مرگ و میر، نرخ بهره برداری
  • ام البنین طاهری کندر، میرمسعود سجادی *، ایمان سوری نژاد، عبد الرسول دریایی، قدرت میرزاده، فرشته خادمی صفحات 35-45
    یکی از مسائل مهم در آبزی پروری، تعادل بین سرعت رشد ماهی و استفاده بهینه از غذای مصرفی است که در این میان ال-کارنیتین به عنوان یک مکمل غذایی موثر بر رشد مطرح است. ماهی صبیتی یکی از ماهیان مهم اقتصادی در خلیج فارس است که در آبزی پروری مورد توجه زیادی قرار دارد. شاخص های رشد و بازماندگی 240 قطعه بچه ماهی صبیتی با میانگین وزن 03/0±01/3 گرم با افزودن مکمل ال-کارنیتین به جیره غذایی به مدت 10 هفته بررسی شد. پژوهش با چهار سطح صفر، 500، 1000 و 1800 میلی گرم ال-کارنیتین در هر کیلوگرم جیره و با سه تکرار بر اساس سیری صورت گرفت. بچه ماهیان تغذیه شده با سطح 1000 میلی گرم ال-کارنیتین بر کیلوگرم جیره، بالاترین میزان رشد و کمترین ضریب تبدیل غذایی را نشان دادند (05/0P<). بالاترین میانگین ضریب رشد ویژه، درصد افزایش وزن بدن، سرعت رشد روزانه و نسبت کارایی پروتئین در سطح 1000 میلی گرم ال-کارنیتین بر کیلوگرم جیره مشاهده شد (05/0P<). شاخص کیفیت و درصد بازماندگی بین تیمارهای آزمایشی اختلاف معنی داری نشان نداد (05/0P>). بر اساس نتایج، افزودن ال-کارنیتین به جیره غذایی بچه ماهیان صبیتی تاثیرگذاری مطلوبی بر شاخص های رشد داشته و بهترین دوز موثر بر شاخص های رشد سطح 1000 میلی گرم ال-کارنیتین بر کیلوگرم جیره غذایی بود.
    کلیدواژگان: ال، کارنیتین، عملکرد رشد، بازماندگی، صبیتی
  • زهره آرا *، بابک دوست شناس، نسرین سخایی، احمد سواری، بیتا ارچنگی صفحات 46-53
    میکروزئوپلانکتون ها نقش مهمی را در زنجیره غذایی اکوسیستم های آبی دارند که به عنوان حلقه ی واسطه زنجیره غذایی بین فیتوپلانکتون ها و سطوح غذایی بالاتر عمل می کنند. هدف از این مطالعه، بررسی وضعیت اکولوژیک آب های بهمنشیر بر اساس محاسبه شاخص های تنوع زیستی است. در این تحقیق شاخص های زیستی زئوپلانکتونی در منطقه بهمنشیر مورد بررسی قرار گرفت. نمونه برداری به صورت فصلی در فصل بهار، تابستان، پاییز و زمستان 1390 به وسیله تور پلانکتون گیری (با قطر دهانه 45 سانتی متر و چشمه 100 میکرون) صورت گرفت. نتایج نشان داد که میانگین شاخص تنوع شانون در طول سال (15/2) و برای شاخص غنای گونه ای مارگالف (53/1) بود. بیشترین میزان هر دو شاخص تنوع در فصل تابستان و کمترین میزان آنها نیز در فصل پاییز محاسبه شد. میانگین شاخص ترازی زیستی هیل در طول سال (83/0) محاسبه شد که بیشترین مقدار آن در فصل تابستان و کمترین میزان آن در فصل بهار به دست آمد و اندازه گیری شاخص غالبیت سیمپسون نشان داد که بیشترین میزان این شاخص در فصل پاییز (89/0) و کمترین مقدار آن در فصل تابستان (80/0) بود. این نتایج در اعمال حفاظت زیست محیطی در آب های بهمنشیر نقش مهمی دارند.
    کلیدواژگان: شاخص های زیستی، زئوپلانکتون، بهمنشیر، خلیج فارس
|
  • Mohammad Mehdipour, Ahmad Noori*, Ehsan Kamrani Pages 1-9
    A dearth of basic biological information, especially about reproductive traits for the Geno tooth-carp, Aphanius ginaonis, currently hinders the proper management efforts for this valuable species. This fish is an endemic cyprinodont that exclusively lives in the Geno hot spring. In this study, reproductive biology of female A. ginaonis was studied, based upon the annual changes in gonadosomatic index (GSI), hepatosomatic index (HSI) as well as condition factor (K). A total of 84 females were captured monthly between November 2012 and October 2013. Results demonstrated that GSI was the lowest value in summer with average of 7.24 ± 0.30. In other seasons there were no significant differences. The average of HSI in spring (4.56 ± 0.17) was significantly higher than summer (3.69 ± 0.12) and autumn (3.84 ± 0.13) whereas it did not show any differences with winter (4.12 ± 0.19). Condition factor with average of 1.50 ± 0.01 demonstrated a uniform trend throughout the year. Considering all these results revealed that A. ginaonis is active reproductively in all seasons and this fish is a batch spawner. All these findings represent an important basis for further investigation on the reproductive biology of this fish and may assist to improve proper management to protect this valuable species.
    Keywords: Aphanius ginaonis, Gonadosomatic index, Hepatosomatic index, Reproduction
  • Parastoo Razmara, Salar Dorafshan*, Fatemeh Peykan Heyrati, Majid Talebi, Mehdi Ranjbar Pages 10-18
    Nowadays, silver nanoparticles have very important application in different industries mainly because of the antimicrobial activity. The purpose of this investigation was to evaluate the possible effects of silver nanoparticles in comparison with the silver ions (as silver nitrate) on some histopathological alterations in gill of rainbow catfish. Eighty-five individual of rainbow Catfish (12 ±0/26 g and 10/7 ± 0/46 cm) were randomly divided into 5 glass tanks (each 100 L) each one was considered as a treatment. The experiment was conducted in 10 days and consisted of five treatments as follows: 1 μg / L silver nanoparticles, 1 μg/L silver nitrate, 20 μg/L silver nanoparticles, 20 μg/L silver nitrate and the control group. At the end of the experiment, the gill tissues were prepared for histological studies. Hyperplasia of gill filaments and gill secondary lamella as well as shortening and looping structures of the secondary lamellae were observed in the gill tissues. Quantitative analysis was done using organ index (Iorg). The Iorg was in the range of 1.33-11.66 were the highest and lowed tissue alternations were observed in the fish which belonged to the highest dose of silver nitrate and control group respectively. The results showed that although silver nanoparticles and silver nitrate have significant adverse effects on gill tissues of rainbow catfish, silver nitrate caused much more structure alterations when compared to similar dose of silver nanoparticle (P
    Keywords: Gill, Histopathology, Silver nanoparticles, Rainbow catfish, Pangasianodon ypophthalmus
  • Mitra Arman*, Hosein Riyahi, Fatemeh Heidari, Ali Sonboli Pages 19-24
    Cyanobacteria, the blue green algae are one of the most diverse groups of Gram-negative photosynthetic prokaryotes widely distributed throughout the world. Cyanobacteria are known to produce a wide range of secondary metabolites with various biological actions. The aim of this study was to test extracts from various cyanobacteria isolated from Geno hot spring, Bandar Abbas (Iran) against a diverse range of organisms comprising Gram-positive and Gram-negative bacteria and yeasts to evaluate its antibacterial and antifungal activities. Seven species namely Oscillatoria subbrevis, O. tenuis, O. limentica, O. angusta, O. articulate, Synechocystis aquatilis and Synechoccous cerdorum were selected for the production of antimicrobial agents against five Gram-positive and three Gram-negative bacteria, and two fungi. The results of this study showed that the methanol extracts exhibited high antimicrobial activity against some Gram positive bacteria (Bacillus subtilis and B. pumulis), moderate antibacterial activity against the some Gram negative organisms (Escherichia coli) and moderate antifungal activity against some fungi (S. cerevisiae).
    Keywords: Cyanobacteria, Hot Spring, Extract, Geno
  • Ahmad Alaei*, Seyed Yousef Paighambari, Ali Salarpouri, Zohre Mazaheri Pages 25-34
    Sind sardine Sardinella sindensis (Day, 1878) is the most important ecological and commercial surface resources in Persian Gulf and Oman sea. This study was carried to study some population dynamics parameters of Sind sardine in Coastal waters of Jask Province during January 2011 to December 2012. A totall 2887 specimens were collected from commercial fishing Purse seiners, monthly. Biometric parameters were measured. The mean length and weight were 14 cm, 29 g respectively and the most dominated length group was 14-15 cm (24.7%). The Von Bertalanffy growth parameters were calculated as L=19.5 (cm), k=1.18 (year-1), t0 = -0.18. Weight- length relationship showed an isometric growth and it was W = aL3.0522 (r2= 0.9432). The natural (M), fishing (F) and total (Z) mortality were 2.19, 0.87 and 3.06 per year respectively. The exploitation rate (E) was 0.29.
    Keywords: Jask, Von Bertalanffy growth parameters, mortality rates, exploitation rate, Sardinella sindensis
  • Ommolbanin Taheri Kondor, Mir Masoud Sajjadi*, Iman Sourinejad, Abd Alrasoul Daryaei, Ghodrat Mirzadeh, Fereshteh Khademi Pages 35-45
    One of the major issues in aquaculture is to keep balance between growth rate of fish and optimal use of consumed food. L-carnitine is considered an effective food supplement for fish growth. Sobaity seabream is one of the commercially important species in the Persian Gulf that is highly considered in aquaculture too. Growth indices and survival rate of 240 Sobaity fingerlings with mean weight of 3.01±0.03g were investigated during ten weeks after supplementing diet with L-carnitine. The study was performed with four levels of 0.0, 500, 1000 and 1800 mg L-carnitine per kg of diet each with 3 replicates based on the satiation. Sobaity fingerlings fed the level of 1000 mg L-carnitine per kg of diet had the highest growth rate and the lowest feed conversion rate (P0.05). Based on the results, supplementation of diet with L-carnitine would favorably influence the growth performance of Sobaity and the most effective dose on growth indices was the level of 1000 mg L-carnitine per kg of diet.
    Keywords: L-carnitine, Growth performance, Survival, Sobaity seabream Sparidentex hasta
  • Zohreh Ara, Babak Doostshenas, Nasrin Sakhaee, Ahmad Savari, Bita Archangi Pages 46-53
    Microzooplankton plays an important role in aquatic food web and they act as trophic intermediates between the phytoplankton and higher trophic levels. The purpose of this investigation was to study the ecological situation of bahmanshir base on biological indexes calculation. Biological indexes of zooplankton in coastal region of bahmanshir waters were investigated. Samples were collected using plankton net (45 cm and mesh size of 100 μm) during spring, summer, autumn and winter of 2011. Mean of shannon diversity index was (2.15) over the year and the min of Margalef species richness was (1.53). The highest and lowest of these of these indexes measured in summer and autumn. Mean of Hill evenness index was (0.83) over the year, while maximum value of this index recorded in summer and the minimum of this index was in spring. The result of Simpson dominancy index showed high value of dominancy in autumn (0.89) and the lowest was in summer (0.80). These results have a significant effect on the environmental management of shore waters of bahmanshir.
    Keywords: Zooplankton, Biological index, Bahmanshir, Persian Gulf