فهرست مطالب

مطالعات حقوق بشر اسلامی - پیاپی 10 (بهار و تابستان 1395)
  • پیاپی 10 (بهار و تابستان 1395)
  • تاریخ انتشار: 1395/08/25
  • تعداد عناوین: 6
|
  • سیدعلی حسینی آزاد*، حجه الإسلام مسعود راعی صفحه 9
    به رغم پیدایش قواعد نوشته و عرفی متعدد حقوق بشری، جامعه ی بشری کماکان شاهد تضعیف این حقوق به دست دولتمردان در زیر چتر توجی هات حقوقی و به ظاهر مشروع می باشد که محاکم و دیوان های بین المللی نیز همواره از این نقیصه متاثر گشته اند. از بارزترین عواملی که همیشه و در همه جا منجر به دگرگونی اجتماعی افراد اعم از تحولات خوب و بد شده است، رویکردهای اعتقادی آنان بوده که بیت الغزل آن، «نگرش های دینی» می باشد. نگرشهای دینی به رغم اینکه حداقل در ادیان ابراهیمی در اصل واحد هستند، اما بالطبع در فروعات و عمل از هم قدری دوراند که این تفاوت آنان را به سمت و سویی سوق دهد که ضوابط سیطره ی حکمرانان بر حکمبران نیز وامدار آن نگرش ها شده و جنبه ی اعتقادی و تبعیض آمیز به خود می گیرد. اجتناب از این نقیصه میسر نخواهد شد مگر به یمن تبادل افکار و عقاید میان دینداران و ادیان بزرگ. این تبادل اندیشه ها، به سه نتیجه ختم می شود: وحدت نسبی و احترام متقابل و آگاهی کامل تر (در رابطه با حق ها). این مقاله، با کاوشی در رویه های عملی دولت ها، مدارک موجود و سوابق قضایی محاکم بین المللی، ضمن بررسی نواقصی که در رویه ی بین المللی مشاهده کرده و ریشه ی آنان را دور بودن ادیان از یکدیگر می داند، سعی در ارائه ی طرحی جامع دارد که بنا بر یافته های آن، یکی از راه های تحقق احترام و رعایت جهانی حقوق بشر که در بستر اسناد بین المللی نتوانسته است به نحو اکمل عینیت یابد، گفتگوی میان ادیان الهی و استفاده از اندیشه های متقابل آنان است.
    کلیدواژگان: گفتگو، ادیان الهی، حقوق بشر، تبعیض، هم زیستی مسالمت آمیز، وحدت
  • محمد کمالی گوکی*، منصور میر احمدی صفحه 37
    حقوق بشر یا به تعبیری حقوق بنیادین انسان ها که از بنیادی ترین مباحث سده حاضر محسوب میشود. ابتدا به لحاظ نظری در غرب مطرح شد و در سال1948 اعلامیه جهانی در این زمینه تدوین شد. اما پس از آن واکنشهایی از سوی فرهنگها و مذاهب مختلف به آن صورت گرفت و هر کدام دیدگاه های خود را نسبت به این مقوله بیان کردند. در ایران نیز با حاکم بودن نگاه اسلام شیعی سه دیدگاه نسبت به آن شکل گرفت که ما در این تحقیق، دیدگاه مجتهد شبستری را به دلیل خاص بودن بررسی می کنیم . سوال اصلی که این تحقیق به دنبال پاسخ به آن میباشد این است که نگاه محمد مجتهد شبستری نسبت به حقوق بشر چگونه است؟ و فرضی های که این تحقیق مطرح میکند این است که مجتهد شبستری نگاهی تجددگرایانه به حقوق بشر دارد لذا او ضمن نقد حقوق بشر متافیزیکی که آن را غیر کاربردی میداند؛ معتقد است که مسلمانان باید حقوق بشر غربی را بپذیرند چرا که واقعی تر، کاربردیتر و گستره جهانی دارد. روشی که این تحقیق به کار میگیرد توصیفی- تحلیلی است که اندیشه حقوق بشری شبستری را واکاوی میکند و تحلیلی بر درست یا نادرست بودن اندیشه آن مطرح میکند.
    کلیدواژگان: حقوق بشر، مجتهد شبستری، اسلام، غرب، تجددگرایی
  • میلاد قطبی*، علی بهادری جهرمی صفحه 55
    آزادی مفهومی پرمناقشه است که در مکاتب مختلف برداشت های متفاوتی از آن شده و محدودیت هایی نیز برای آن بیان شده است که غالبا در اکثر نظام های سیاسی اجرا می شود. دانستن این محدودیت ها هم مرزهای آزادی را بیان می کند و هم حدود دخالت مراجع ذی صلاح در ایجاد این محدودیت ها را مشخص می نماید. این نوشتار در پی شناخت محدودیت های آزادی بر اساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آزادی های مشروع را به رسمیت شناخته است و البته محدودیت های «لزوم رعایت و حفظ احکام»، «مبانی و موازین اسلامی»، «مصالح و حقوق عمومی»، «استقلال، آزادی، وحدت ملی و تمامیت ارضی کشور» و «اساس نظام» را برای آزادی ها بیان کرده است. باید گفت که اولا این موارد علی رغم اینکه ظاهرا دارای قرابت معنایی هستند، ولی هر کدام معانی خاصی را ایفا می کنند و ثانیا اگرچه این محدودیت ها، ذیل برخی آزادی ها بیان شده اند، اما قابل تسری به همه موارد آزادی ستند.
    کلیدواژگان: آزادی، محدودی تهای آزادی، قانون اساسی، آزاد یهای مشروع، مصالح عامه
  • عباس میرشکاری*، سید جواد فراهانی صفحه 81
    در این مقاله سعی می شود برداشتی از قوانین ثبت احوال ارائه شود که حسب آن، افراد در انتخاب نام کوچک آزادند، مگر اینکه قانون گذار به دلایل مشخص و معقولی حسب یک مصوبه ی قانونی ممنوعیتی را وضع نماید. در این زمینه، هم می توان از حق کودکان تازه متولد شده بر داشتن نام، و بلکه داشتن نام مناسب، سخن گفت و هم از حقوق والدین بر نام گذاری آزادانه ی فرزندان خویش. همچنین، نام گذاری را می توان بخشی از حقوق مراقبتی والدین بر کودکان و آزادی ایشان در تربیت و مواجهه با فرزند فهم کرد. البته حق والدین برای نام گذاری به طور اساسی با قاعده ی منع سوء استفاده از حق به زیان دیگری (کودک) یا جامعه محدود می گردد. صحیح تر آن که والدین به عنوان نماینده کودک اقدام به تعیین نام می کنند. این نمایندگی قانونی را می توان فارغ از موضوعات حضانت، ولایت یا قیمومت تبیین نمود. با این تحلیل، دیگر گذاشتن مادر در مرتبه ای بعد از پدربزرگ با مانع شرعی نیز روبه رو نخواهد بود و اختیار صاحب حق برای تغییر نام خویش پس از رسیدن به رشد و بلوغ نیز با دشواری کمتری مواجه خواهد شد.
    کلیدواژگان: حقوق ثبت احوال، حقوق بشر، حقوق کودک، حقوق خانواده، حقوق نام گذاری، حق بر نام
  • یحیی اکبری*، قدرت الله رحمانی، علی بگدلی صفحه 105
    مفهوم حق«Right» از برجسته ترین مفاهیم حقوقی به شمار می رود به شکلی که امروزه بسیاری از مسائل برای پیشبرد با گفتمان حق مطرح می شوند. زمانی فقط تکلیف یک طرفه افراد برای رابطه میان فرد و حکومت تعریف می شد اما با بروز اندیشه های مدرن حقوق عمومی در غرب، مفهوم حق متولد شد. این مفهوم در طول تکامل دچار تطوری در مبنا و مفهوم گردید به صورتی که از مفهومی بر خواسته از شریعت به مفهومی عقلی بدل گردید و به تبع آن رابطه خود را با الهیات از دست داد. برای فهم ورود مفاهیم مدرن حقوق عمومی در ایران قطعا نگاه تطبیقی به غرب می تواند کمک شایانی نماید بنابراین بابیان تاریخچه ای مختصر از مفهوم حق در غرب، تحقیق حاضر به دنبال پاسخ به این سوال است که مفهوم حق با آثار کدام اندیشمندان و به چه علت پا به اندیشه ایرانیان گذاشت؟ اگرچه اندیشه حق با آثار روشنفکرانی همچون طالبوف و مستشارالدوله و به واسطه آشنایی با مفاهیم غربی وارد اندیشه ایرانیان شد اما بیشترین اثر را از شریعت پذیرفت و به عبارتی اگرچه این مفهوم در غرب از الهیات خالی شده بود اما در ایران مبتنی بر آن تعریف شد. در این پژوهش از روش تاریخی تحلیلی مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای بهره برده شده است.
    کلیدواژگان: حق، مشروطه، روشنفکران عصر مشروطه، فقهای عصر مشروطه، متمم قانون اساسی مشروطه
  • سیده لطیفه حسینی* صفحه 129
    حقوق بشر مجموعه حق هایی را تداعی می کند که همه انسان ها صرفنظر از تعلقات عارضی از آن برخوردارند در این میان آزادی های عمومی نیز از جمله مصادیق حقوق بشر تلقی می گردد که لازمه برخورداری از چنین آزادی هایی پیش بینی نظام حقوقی و قانونی است که در قالب آن این آزادی ها تضمین گردد و امکان مطالبه آن از طرف دارندگان فراهم گردد اما از آنجایی که برخورداری از آزادی های عمومی برای همه افراد در یک جامعه پیش بینی شده است کلیت جامعه و آزادی دیگران نیز اهمیت می یابد و در عمل افراد در اعمال آن آزادی مطلق ندارند. از آنجایی که معیار تحدید آزادی های عمومی ممکن است از نظامی به نظام دیگر تفاوت می یابد در این مجال معیارهای تحدید آزادی های عمومی در دیدگاه اسلامی و نظام بین المللی حقوق بشر مطمح نظر است.
    کلیدواژگان: آزادی های عمومی، محدودیت ها، نظام اسلامی، نظام بین المللی
|
  • Seyed Ali Hosseini Azad*, Masoud Raei Page 9
    Despite the appearance of numerous written and customary human rights rules, the human society still suffers from the inefficiency of these rules, caused by governments, under the legal and apparently legitimate justifications. International courts and tribunals have always been affected by this deficiency.One can find the grounds for such disruptive behavior, most of which are rooted in social backgrounds, and beyond the scope of this article. However, ideological approaches has been the one of most significant factors that always and everywhere has led to public social change, the most prominent of which being “Religious Beliefs”. This factor can, through affecting the behavioral ways and norms of the individuals, lead them (as both subjects and objects of the rules) to ways that rulers domination Criteria on subjects are also affected by those teachings and views that religion has brought for them. It will not be possible except through dialogue and exchange of ideas among great religions and believers to them. That exchange of ideas leads to three
    Results
    relative unity, mutual respect and more complete awareness (about all the rights). This article, by conducting a research in states practices, available documents and international courts case law, and by studying the defects in international practice which are rooted in religions being away from each other, intends to provide a comprehensive plan that based on its findings suggests, one of the ways to reach the universal observance and respecting the human rights, not fully realized in the context of international instruments, would be the interreligious dialogue and mutual use of their thoughts.
    Keywords: Dialogue, Divine religions, Human rights, Discriminiation, Peaceful symbiosis, Unity
  • Mohammad Kamali Gooki*, Mansour Mir Ahmadi Page 37
    Human rights or fundamental human rights in the sense that the present century is the most fundamental issues First¡ theoretically¡ in the West and in the 1948 Universal Declaration was drafted in this field. But then the response of the different cultures and religions took And each his own views expressed in this category. In Iran¡ the ruling Shiite Islam than it took three perspectives In this study we investigated the specificity of view because we Shabestari. The main question of this research is to answer it. This is how it looked Mohammad shabestari human rights?And the assumption that this study suggests that the shabestari at modernizing the human rights.He also criticized the human rights of non-metaphysical¡ so that it knows that the application of human rights in Western Muslims must accept as realistic¡ practical and global scope.The way to do this research is to explore analytical thinking and analytical human rights shabestari right or wrong¡ it suggests the idea.
    Keywords: Human right, Mojtahed Shabestari, The Islam, The West, Modernism
  • Milad Qotbi*, Ali Bahadori Jahromi Page 55
    Liberty is a challenging concept That Different interpretations in different schools and it has some limitations expressed. That often run in most of the political system. Knowing these limits represent the boundaries of liberty and And the decisive intervention of competent authorities in establishing these limits. This research tries to identify the limitations of liberty based on the Constitution of the Islamic Republic of Iran. Constitution of the Islamic Republic of Iran has legitimate liberties recognized and Of course Limitations Such “ Necessity of observing and Keep the commandments of Islam”¡ “ Islamic norms and principles”¡” Interest and Right’s public”¡ “Independence, liberty, national unity and territorial integrity” and “Based political system” for liberty of expression. Despite these seem to be the first of a semantic relationship, But each carry special meanings and Secondly, although this limitation, the following are some of the liberties of expression, but can be applied to all items.
    Keywords: Liberty, Restrictions on liberty, Constitution, Legitimate liberties, Public interests
  • Abbas Mir Shekari*, Seyed Javad Farahani Page 81
    The present paper is to provide an interpretation from the Iranian Code of Notation according to which individuals are free to choose their own name unless it is forbidden by law depending on a concrete and reasonable justification. Accordingly, both the right of the newborn to have a name or even a proper name and, the right of parents to freely choose a name for their children can be studied. The parent’s right to name can also be discussed as an example of parental caring rights to their children; albeit, parent’s right to name is constitutionally restricted by the principle of prohibition of chicane or abuse of right. In other words, the issue must be recharactrized as act of parents in the name of and as the agents of their children. This agency or proxy by law can be surveyed disregarding issues of custody, paternal province and patronage. On this account, there will be no religious obstacle for entitling mother after the grandfather to name her children and it would be also much easier to explain and justify the basis for the right of the individuals to change their name by the age of legal maturity.
    Keywords: Notation law, Human rights, Children rights, Family law, Naming rights, Right to name
  • Yahya Akbari*, Ghodratollah Rahmani, Ali Begdeli Page 105
    Right during its development in the West changed the right concept and the concept of evolution became original principle. In this way the concept of the demands of the law became an intellectual concept and consequently lost its relationship with theology. To understand the arrival of modern concepts of comparative public law in Iran we will certainly look to the West that can show us brief history of the concept of the right and its expression in the West. In this study researcher wants to answer this question, we the concept of rights with which works of thinkers came into Iranian legal entity? Reflecting on the history of ideas, although we know right thinking through the works of intellectuals such as Talibov and Mostashar and familiarity with western concepts into the Iranians ideas. But the greatest effect of the law (based on the idea that era scholars) agreed. This study use historicalanalytical method based on review of literature.
    Keywords: Right, Constitution, Intellectuals of constitutional era, Jurists of constitutional era, The amendment to the constitution
  • Seyede Latifeh Hosseini* Page 129
    Human rights are the rights which human being has them without distinction of any kind. Public freedoms are regarded as an instance in human rights; and they are indispensable for such freedoms that are predictable in legal system and rules and are guaranteed the freedoms. Hence, they can be demanded by the freedom owners. But since public freedoms for all individuals in a population are predicted, the whole society and the freedom of others are also important; however, practically people don’t practice the absolute freedom. As a criterion of limiting public freedoms may vary from system to system, this article is intended to focus on the restricting public freedoms in the Islamic perspective and International human rights system.
    Keywords: Public freedoms, Limitations, Islamic system, International system