فهرست مطالب

فضای جغرافیایی - پیاپی 57 (بهار 1396)
  • پیاپی 57 (بهار 1396)
  • تاریخ انتشار: 1396/03/22
  • تعداد عناوین: 16
|
  • حسین حاتمی نژاد، مهلا زارعی، مهدی حاجیلو *، نادر تابعی، زینب ولی زاده صفحات 1-17
    پرداختن به بحث توسعه یافتگی یکی از اصلی ترین موضوعات مورد مطالعه علم جغرافیا است، لذا در مبانی نظری این علم مطالب فراوانی در این زمینه دیده می شود. به طور کلی توسعه شهری زمانی می تواند در جهت پایداری قرار گیرد که بتواند راهکارهای مشخص را برای تامین مطلوب نیازهای خدماتی ساکنان ارائه نماید. این امر نیازمند درک از وضع عدالت اجتماعی و فضایی توسط مدیران و برنامه ریزان شهری است. هدف از این تحقیق رتبه بندی مناطق شهر مشهد از نظر شاخص های خدمات شهری است. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی بوده، که برای دست یابی به هدف تحقیق از تکنیک چند شاخصه ویکور استفاده شده است. همچنین جمع آوری اطلاعات و داده های مورد نیاز از طریق بررسی های کتابخانه ای و مطالعات میدانی صورت گرفته است. نتایج حاصل از تحقیق نشان دهنده سطوح متفاوت برخورداری مناطق سیزده گانه شهر مشهد از خدمات شهری است. به طوری که مناطق توسعه یافته و محروم هر کدام به صورت جداگانه و خوشه ای، سطح توسعه متفاوتی را به خود اختصاص داده اند.
    کلیدواژگان: سطح بندی، توسعه یافتگی، خدمات شهری، ویکور، شهر مشهد
  • علیرضا حبیبی* صفحات 19-30
    در بسیاری از کشورها بویژه کشورهای با اقلیم های خشک ونیمه خشک، فرسایش خاک مسئله ای بسیار مهم محسوب می شود. بررسی میزان تاثیر انواع فرسایش( آبی – بادی) در هر یک از واحدهای ژئومورفولوزی و مقایسه پتانسیل رسوبدهی فرسایش آبی و بادی هدف اصلی این تحقیق بمنظور کاربرد ژئومورفولوژی در برآورد پتانسیل فرسایش بشمار می رود. در ابتدا نقشه رخساره های ژئومورفولوژی بعنوان واحد کاری در محیط سیستمهای اطلاعات جغرافیایی تهیه گردید. در مرحله بعد، مقدار پتانسیل فرسایش آبی و بادی بر اساس مدل های تجربی فرسایش آبی و بادی در هر یک از تیپ ها تعیین گردید .نتایج نشان داد که حوضه کارون درتیپ های ژئومورفولوژی دشت سر اپانداز، دشت سر فرسایشی وجلگه رسی به ترتیب 27.7 ، 35.4 و 36.7 درصد از سهم پتانسیل تولید رسوب را دارا میباشند. درحالیکه میزان برآورد فرسایش بادی در این حوزه با استفاده ازمدل اریفر نشان داد ه است که دشت سر اپانداژ با سهمی برابر با72.7 درصد بیشترین مقدار و پلایا با 15.4 درصد در مرحله بعد واقع است و دشت سر فرسایشی با 4.2 درصد کمترین نقش را در فرسایش بادی حوضه دارا است. در زیرحوضه دز سهم پتانسیل فرسایش آبی در تیپ های دشت سر پوشیده و پلایا بیش از 37 درصد و دشت سر اپانداژ 24 درصد می باشد. تیپهای ژئومورفولوژی پلایا ، اپانداژ و پوشیده به ترتیب با 47 ، 34.8 و 18.1 درصد را از لحاظ پتانسیل فرسایش بادی شامل می شوند. در حوضه بهمن شیر دشت سر آپانداژ با 48.2 درصد بیشترین سهم در تولید رسوب داراست در حالیکه دشت سر پوشیده باسهمی معادل 34.2 درصد از کل حوضه میباشد و پلایا با رخساره رسی و شوری متوسط پتانسل 17.5درصد از سطح کل حوزه را دارا است.بیشترین مساحت فرسایش بادی نیز در سطح دشت سر اپانداژ برابربا 19 درصد در حالیکه کمترین میزان رسوب برابر با 3.3 درصد متعلق به تیپ دشت سر پوشیده میباشد.
    کلیدواژگان: تیپ های ژئومورفولوژی، مدل های تجربی، نیمه خشک، پتانسیل فرسایش آبی و بادی
  • عطا صفری، فریدون سلیمانی *، محمود حبیب نژاد روشن صفحات 31-48
    فرسایش پدیده ای اجتناب ناپذیر بوده و نمی توان آن را کاملا از بین برد ولی فعالیت های انسان می تواند موجب تشدید و یا کاهش آن شود. حوضه آبخیز بابلرود واقع در استان مازندران از این امر مستثنی نبوده و با توجه به وسعت، توپوگرافی، زمین شناسی، وجود کاربری های مختلف ناشی از دخالت های آبخیزنشینان حوضه، نیازمند بررسی و مطالعه مقوله فرسایش خاک و همچنین، مدیریت بهینه کاربری اراضی به طور جدی می باشد. لذا در این تحقیق، جهت پهنه بندی شدت فرسایش حوضه آبخیز مورد نظر، از مدل EPM که چهار عامل ضریب فرسایش حوضه آبخیز (ψ)، ضریب استفاده از زمین (Xa)، ضریب حساسیت سنگ و خاک به فرسایش (Y) و شیب متوسط حوضه (I) را بررسی می کند، استفاده گردید. از آنجایی که عوامل موثر مختلف، تاثیر و درجه اهمیت متفاوتی در فرسایش دارند هر یک از پارامترها با توجه به نسبت اهمیت به کلاس های متفاوتی طبقه بندی و مطابق مدل فوق در محیط GIS عملیات استاندارد سازی بر روی لایه های مزبور اعمال گردید و لایه های تهیه شده در مدل EPM، با هم تلفیق و نقشه پهنه بندی شدت فرسایش تهیه شد، سپس با توجه به نتایج مدل و مقدار رسوب برآورد شده، اولویت بندی زیرحوضه ها انجام پذیرفت. برای ارزیابی نتایج مدل EPM، از داده های مشاهده ای (43 سال آمار ایستگاه رسوب سنجی قران تالار) استفاده گردید که بین پارامترهای مقادیر برآورد شده و داده های مشاهده ای مقدار ضریب همبستگی 91/0 بوده و صحت نتایج مدل را تایید نمود. همچنین با استفاده از آزمون t جفتی نتایج مدل با داده های مشاهده ای مورد ارزیابی قرار گرفت که در سطح اطمینان 95% اختلاف معنی داری مشاهده نگردید. جهت شناسایی و تعیین بازه های حساس در آبراهه ها از نظر فرسایش پذیری و تولید رسوب از نتایج مدل مذکور، بازدیدهای میدانی و تکنیک GIS بهره گرفته شد که از 150 بازه حساس شناسایی شده در منطقه، تعداد کثیری را زیرحوضه بابلک به خود اختصاص داده است. بطور کلی نتایج حاصل از این تحقیق در حوضه آبخیز بابلرود نشان می دهد که زیرحوضه بابلک به دلیل شرایط توپوگرافی و سازندهای حساس و خاک های با نفوذ پذیری کم دارای بیشترین مقدار فرسایش و تولید رسوب و بیشترین تعداد بازه های حساس است.
    کلیدواژگان: اولویت بندی، بابلرود، بازه های حساس، داده های مشاهده ای، EPM، GIS
  • نصرالله مولایی هشجین *، مجتبی قدیری معصوم، عبدالله عزیزی دمیرچلو صفحات 49-69
    طرح هادی یکی از طرح های عمران روستایی است که در سکونتگاه های روستایی استان اردبیل نیز به مانند سایر استان هابه اجرا درآمده است هدف اصلی این تحقیق پی بردن به اثرات اجتماعی- فرهنگی اجرای طرحهای هادی روستایی در شمال استان اردبیل می باشد روش تحقیق این مقاله توصیفی- تحلیلی است و بخش اصلی داده ها از روش میدانی بصورت مشاهده، مصاحبه و تکمیل پرسشنامه بین ساکنان روستا ها جمع آوری و استفاده شده است. از بین 58 روستا که طرح هادی اجرا شده بود از طریق نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده 17 روستا انتخاب شدند و مورد مطالعه قرار گرفتند جامعه آماری روستاهای مورد مطالعه برابر با N=2294 میباشد حجم نمونه با استفاده از جدول گرجسی – مورگان برابر با (303S=) سرپرست خانوار برآورد گردید از طریق نمونه گیری تصادفی ساده پرسشنامه ها در بین ساکنین روستاها توزیع و جمع آوری شد این داد ه ها پس از استخراج با استفاده از نرم افزار SPSSبررسی و تجزیه و تحلیل و سپس مورد تفسیر قرار گرفته است و برای آزمون فرضیه ها از تحلیل رگرسیون تک متغیری استفاده شد. ؛ نتایج تحقیق نشان داد که سطح معنی داری خطای رگرسیون برای ضریب اطمینان 95% در هر سه فرضیه کوچکتر از 05/0 است. بنابراین می توان گفت که هر سه فرضیه مورد تایید قرار گرفت می توان اظهار نمود عوامل اجتماعی- فرهنگی بر اجرای طرح هادی روستایی تاثیر گذار بوده است همچنین اجرای طرح هادی روستایی تمام مولفه های اجتماعی و فرهنگی را پیش بینی می کند و بین آن ها رابطه معنی داری وجود دارد.
    کلیدواژگان: طرح هادی، اثرات اجتماعی، فرهنگی، شمال استان اردبیل
  • سید محمد حسینی *، بتول زینالی، فخری السادات فاطمی نیا صفحات 71-86
    در این پژوهش، به منظور بررسی اقلیم شناسی توریسم تبریز از دو روش شناسایی گونه های هوا و شاخص اقلیم گردشگری استفاده شده است. برای نیل به این هدف، داده های روزانه 22 متغیر اقلیمی شامل دمای خشک، دمای تر، نم نسبی، سرعت باد و سمت باد در ساعت های (03-09-15)، بیشنه دمای روزانه، کمینه دمای روزانه، ارتفاع بارش روزانه، میانگین روزانه دمای خشک، میانگین روزانه دمای تر، میانگین دمای شبانه روز و میانگین روزانه درصد نم نسبی از 1/1/1360 تا 29/12/1389 به مدت 30 سال در تبریز استخراج شده است. برای تعیین گونه ها از حالت تجزیه P که آرایشی از ماتریس پایگاه داده هاست و در آن ستون ها، متغیر های جوی و سطرها، زمان هستند استفاده شده است. پس از استاندارد سازی داده ها، تحلیل خوشه ای به روش «ادغام وارد» با فاصله اقلیدسی انجام گرفت و برای تبریز، شش گونه هوا شناسایی گردید(گونه یخبندان، مه آگین و آرام، گونه معتدل، گونه بادی، گونه سرد بارشمند، گونه گرم و خشک و گونه بسیار گرم و خشک بادی). نتایج پژوهش نشان داد که گذار از یک فصل به فصل دیگر، سبب پیدایش و میرش گونه های هوا می شود و از سوی دیگر طی دهه های اخیر، تغییرات محسوسی در روند سالانه گونه های هوا مشاهده شده است. همچنین نتایج حاصل از محاسبه شاخص اقلیم گردشگری تبریز نشان داد که مناسب ترین زمان برای آسایش گرمایی گردشگران در زمان اوج فعالیت آن ها، اوخر بهار و سرتاسر فصل تابستان است و نامساعدترین زمان، دی و بهمن ماه می باشد.
    کلیدواژگان: اقلیم شناسی تورسیم، گونه هوا، حالت تجزیه، تحلیل خوشه ای، شاخص TCI
  • هدی اکبری قوچانی *، مهدی فتاحی مقدم، حسین آقاجانی، محمدرضا فتاحی مقدم صفحات 87-104
    هدف این نوشتار شناسایی مکان های بالقوه و مناسب اکوتوریسم با استفاده از روش تصمیم گیری چند معیاره فازی مبتنی برGIS در شهرستان مشهد می باشد. روش مورد استفاده، بهره گیری از تکنولوژی GIS برای ورود، مدیریت و تجسم داده-های جغرافیایی است، در حالیکه منطق فازی برای تجزیه و تحلیل داده ها و ارزیابی نتایج نهایی مورد استفاده قرار گرفته است. فرآیند ارزیابی برای مکان های مناسب اکوتوریسم بر اساس هشت معیار منتخب شامل: دید، کاربری/ پوشش زمین، مناطق حفاظت شده، ارتفاع، شیب، مجاورت با محل های فرهنگی، فاصله از جاده و تراکم جمعیت انجام گردیده که این عوامل بر اساس ایده و نظر متخصصان انتخاب و ارزش گذاری شده است. با کمک توابع خطی، ذوزنقه ای، S-Shape و J-Shape در محیط نرم افزار IDRISI نقشه های فازی مربوط به هر یک از معیارها بدست آمده است. سپس لایه های رستری استاندارد شده مختلف بر اساس، روش های AHPو WLC، یکپارچه سازی و ترکیب شده است. سه منطقه واقع در شمال(A) (محدوده دهستان کارده)، غرب(B) (محدوده طرقبه، شاندیز و چالی دره) و جنوب(C) (محدوده ملک آباد) شناسایی شده در گروه1–69/0 (طبقه بسیار مناسب)، در زمینه اکوتوریسم و فعالیت های مربوط به گردشگری دارای زمینه ای مناسب می باشند.
    کلیدواژگان: اکوتوریسم، مشهد، مکان یابی، فازی
  • الهه اکبری، شهرام بهرامی، عاطفه دوران، مجید ابراهیمی* صفحات 105-126
    برآورد دمای سطح زمین در پهنه وسیع از طریق سنجش از دور، نقصان پایش آن را در ایستگاه های محدود هواشناسی رفع می کند. الگوریتم توازن انرژی سطح زمین (سبال)، در اکثر نقاط دنیا برای برآورد دما در سطح مورد استفاده قرار گرفته است. هدف این تحقیق، به دست آوردن دمای سطح زمین و بررسی ارتباط آن با عوامل جغرافیایی نظیر ارتفاع، شیب، جهات جغرافیایی، لیتولوژی و مورفومتری برخی از لندفرم ها در مخروط آتشفشانی تفتان می باشد. بنابراین، با اعمال الگوریتم سبال بر تصویر ماهواره ا ی +ETM سال 2011، نقشه حرارتی منطقه تهیه شد. بدین منظور برای اجرای این روش، رادیانس حرارتی تصحیح شده (Rc)، گسیلمندی سطحی در باند حرارتی (ε)، رادیانس طیفی (Lλ)، بازتابندگی در هر باند (ρλ) و آلبیدوی سطحی (α) نیز محاسبه شده است. نقشه خط الراس ها و خط القعرها براساس روش بررسی منحنی میزان های منطقه از طریق نقشه توپوگرافی و Google Earth ترسیم و نقشه مدل رقومی ارتفاع، شیب، لیتولوژی، جهات جغرافیایی و مورفولوژی در محیط نرم افزار ArcGIS تهیه گردید. سپس با انطباق و همپوشانی نقشه های مذکور با نقشه دمای سطح زمین و استفاده از تحلیل توابع آمار منطقه ای، دمای سطح زمین در هر طبقه ارتفاعی، شیب، جهت جغرافیایی، سازند و لندفرم های خاص محاسبه گردید. نتایج این پژوهش نشان می دهد که ارتباط معنی داری بین ارتفاع، شیب و جهت شیب با دمای سطح زمین (به ترتیب 44/0- ،65/0- ،76/0- r =) وجود دارد. و در میزان دمای سطحی مخروط، جهات جغرافیایی نقش بسیار مهمی را ایفاء می نمایند، به طوریکه کمترین میانگین دما در جهت غربی و بیشترین میانگین دما در جهت شرقی به چشم می خورد. بعلاوه سازندها و لندفرم هایی که کمترین و بیشترین دما را دارا هستند نیز در این جهات قرار دارند . علاوه بر این، حداقل و حداکثر دمای سطح زمین به ترتیب در سازندهای Qa3 (آندزیت جدید) و Q1u )سیلت استون و گل سنگ با میان لایه های توف آندزیتی) به چشم می خورد. بنابراین با در نظر گرفتن شرایط دمایی در جهات جغرافیایی و سازندهای مختلف، می توان به کاشت محصولات کشاورزی سازگار و برنامه ریزی محیطی مناسب اقدام نمود.
    کلیدواژگان: دمای سطح زمین، سنجش از دور، روش سبال، درخت تصمیم گیری، مخروط آتشفشانی تفتان
  • احمد عابدی سروستانی*، محمدرضا شهرکی صفحات 127-138
    امنیت به معنی در امان بودن از آسیب، در پناه بودن، نداشتن دلهره، نگرانی و ترس آمده است. در ساده ترین تعریف، امنیت را می توان دور بودن از عواملی دانست که منافع مادی (جان، مال، سرزمین) و ارزش های معنوی (دین، فرهنگ، اعتقادات) را به خطر می-اندازد. از آنجا که عوامل مختلفی می توانند امنیت افراد را از بین ببرند، یک پرسش این است که افراد در محیط های مختلف چه احساسی از امنیت دارند؟ این پرسش درباره مناطق تفریحی و تفرجگاهی نیز صادق است، به ویژه این که امنیت بر میزان استفاده و رونق این مناطق تاثیر بسزایی دارد. مقاله حاضر به ارائه یافته های یک پژوهش می پردازد که با هدف بررسی میزان احساس امنیت در پارک های جنگلی استان گلستان و رابطه آن با رفتار گردشگران و همچنین ویژگی های فردی، اجتماعی و اقتصادی آنان انجام شده است. در این پژوهش که با روش تحقیق پیمایشی انجام گرفت، 300 نفر از گردشگران با نمونه گیری طبقه بندی شده تصادفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته ها نشان می دهد که میزان احساس امنیت در پارک های جنگلی در حد زیاد قابل ارزیابی می باشد. همچنین، احساس امنیت گردشگران با عواملی مانند جنسیت، میزان تمیزی، میزان سروصدا و همچنین رضایت از پارک های جنگلی در ارتباط است. در مقاله حاضر بر اساس نتایج بدست آمده، توصیه های کاربردی برای ارتقای امنیت پارک های جنگلی استان گلستان ارائه شده است.
    کلیدواژگان: امنیت، گردشگری، پارک های جنگلی، استان گلستان
  • امیر بهرامی، رضا رضالو، احمد آفتاب* صفحات 139-157
    پژوهش درباره ی مکان گزینی زیستگاه های باستانی در یک حوزه مطالعاتی گسترده، نیازمند مجموعه ای بزرگ از اطلاعات و پردازش آنها با روش های گوناگون است. بهره گیری از عکس های هوایی، تصاویر ماهواره ای، نقشه های تاریخی و جدید، کتاب ها و نوشته های مربوط به حوزه مطالعاتی، هم چنین مدیریت مناسب همه ی داده ها و پی بردن به ارتباط های میان محیط طبیعی و توزیع استقرارگاه های باستانی، با شیوه های سنجش از دور و استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) ، می-تواند یکی از راه های مهم مطالعات باستان شناسی باشد. این شیوه به باستان شناسان اجازه می دهد تا بدون انجام کارهای میدانی فرسایشی، مدیریتی روشمند را بر زیستگاه های باستانی داشته باشند. پژوهش حاضر با بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، به شناخت پیوستگی میان جغرافیا و تاثیر آن در توزیع اکولوژیک زیستگاه های باستانی در استان اردبیل پرداخته است. با بررسی های باستان شناسی که در این استان تا کنون انجام گرفته، 856 زیستگاه باستانی مربوط به دوره های گوناگون از جمله: پیش از تاریخی، آغاز تاریخی (دوره آهن)، تاریخی و اسلامی شناسایی شده است که مواد و جامعه آماری این پژوهش هستند. شیوه ی انجام پژوهش به صورت توصیفی- تحلیلی و بهره گیری از نرم افزارهای گوناگون مانند: Arc GIS، SPSS، Microsoft Excel و... است. برای تجزیه و تحلیل داده ها پس از تشکیل پایگاه داده ای، پراکنش استقرار های باستانی شناسایی شده نسبت به متغیرهای شیب، ارتفاع، جهت شیب، نوع آب و هوا، فاصله از رودخانه ها، پوشش گیاهی و نوع خاک بررسی شده است. نتایج حاصل از پژوهش نشان می دهد که در پیوستگی و همبستگی میان پراکندگی زیستگاه ها با عوامل اکولوژیک استان اردبیل، کاربری زمین یا پوشش گیاهی و شیب در میزان پراکنش استقرارگاه ها بیش ترین تاثیر را داشته اند.
    کلیدواژگان: عوامل طبیعی، توزیع اکولوژیک، زیستگاه های باستانی، سیستم اطلاعات جغرافیایی
  • رحیم کاظمی *، نادر جلالی صفحات 159-173
    استخراج و آنالیز خطواره ها از تصاویر ماهواره ای، رهیافت مهمی در مطالعات منطقه ای زمین شناسی و تکتونیک است. ‏در این پژوهش اهمیت ساختاری خطواره ها با استفاده از تو زیع مکانی چشمه ها در حوضه کارستی لار مورد بررسی ‏قرار گرفته است. نقشه خطواره ها با استفاده از پردازش تصاویر ماهواره ای و الگوریتم های بارزسازی تهیه شد. لایه های ‏موضوعی شامل مکان هندسی چشمه ها، نقشه عناصر زمین ساختی و شبکه هیدروگرافی تهیه و توسط نرم افزار ‏ Arc View10 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که ارتباط بسیار نزدیکی بین مکان هندسی چشمه ها و ‏فاصله از گسل ها، خطواره ها و شبکه آبراهه ای به ترتیب با ضرایب تعیین ‏89/0 ، ‏97/0‏ و ‏85/0‏ وجود دارد. تبعیت روند ‏کلی خطواره ها از روند عناصر زمین ساختی و روابط همبستگی مناسب بین طول خطواره ها و عناصر زمین ساختی با مکان ‏هندسی چشمه ها، به ترتیب با ضریب تعیین ‏93/0 و 62/0، نشان دهنده منشاء ساختاری خطواره ها است. ‏
    کلیدواژگان: چشمه، خطواره، عناصر زمین ساختی، لیتولوژی، منشاء ساختاری
  • امیرپویا صراف *، گلناز محقق زاده، نازنین محقق زاده صفحات 175-194
    به منظور شناخت رفتاری رودخانه در زندگی انسان ها به عنوان تامین کننده ی آب و همچنین ایجادکننده تخریب و خسارت، لازم است که تعیین پهنه ی سیل گیر رودخانه با دقت زیادی انجام گیرد. هدف از پژوهش حاضر، مشخص نمودن پهنه ی سیل گیر بخشی از رودخانه ی شاپورخشت در بخش خشت و کمارج شهرستان کازرون، واقع در جنوب غربی استان فارس، حدفاصل روستای چروم تا روستای چیتی به طول 23 کیلومتر می باشد. در این تحقیق، از یکی از جدیدترین انواع عکس های هوایی برای مشخص نمودن عوارض و محدوده ی مورد مطالعه، استفاده شده است. از عکس های Orthophoto منطقه (عکس های هوایی هستند که پس از تصویربرداری، طی فرآیندی، انحراف های حاصل در سیستم دوربین و انحراف های حاصل از تغییرات ارتفاع در این عکس ها را از بین می برند و سپس با تلفیق مدل ارتفاعی رقومی (DEM) و تصاویر اصلاح شده هوایی با استفاده از نرم افزارهای کامپیوتری، اقدام به تهیه آن ها می نمایند) با دقت 1:2000 و با تلفیق الحاقیه ی HEC-GeoRAS در سامانه ی اطلاعات جغرافیایی (ArcGIS) و نرم افزار HEC-RAS، اقدام به مدل-سازی سیلاب با دوره بازگشت های 25،50 و 100 ساله شده است.بدین منظور ابتدا الحاقیه ی HEC-GeoRAS با بهره گیری از عکس های Orthophoto، مشخصات هندسی رودخانه برای 344 مقطع عرضی استخراج و پس از واسنجی مدل هیدرولیکی HEC-RAS، مدل سازی رودخانه به انجام رسید و همچنین پروفیل سطح آب برای دوره بازگشت های 25، 50 و 100 برآورد و تخمین زده شد. سپس جهت تهیه ی پهنه ی سیل گیر مجددا از الحاقیه ی HEC-GeoRAS استفاده گردید و نتایج، حاکی از آن بود که در این محدوده، تفاوت چشمگیری بین پهنه های سیلابی مورد مطالعه وجود نداشته و همچنین شرایط جریان رودخانه در این دوره بازگشت ها موید آن بود که رودخانه، شرایط جریان زیر بحرانی را تجربه می کند.
    کلیدواژگان: مدل سازی، پهنه بندی سیل، رودخانه ی شاپورخشت کازرون، نرم اف، زار ArcGIS، HEC-RAS، عکس های Orthophoto
  • ابوالفضل قنبری *، فریبا کرمی، امید یزدانی صفحات 195-211
    گردشگری، دارای پتانسیل های قابل ملاحظه ای به عنوان یک محرک برای رشد و توسعه اقتصادی می باشد. در سال های اخیر، ژئوتوریسم به عنوان یکی از شاخه های طبیعت گردی مورد توجه گردشگران و محققان قرار گرفته است. ایران از جمله کشورهایی است که دارای جاذبه های طبیعی خاص و بی نظیر است. در این میان استان کردستان از نظر طبیعی و فرهنگی جایگاه ویژه ای در گردشگری کشور دارد. هدف این پژوهش، بررسی قابلیت های ژئومورفوسایتهای شهرستان سروآباد می باشد. شهرستان سروآباد در شمال غرب کشور و در استان کردستان قرار گرفته است و به دلیل موقعیت جغرافیایی و استقرار در میان رشته کوه های زاگرس از جاذبه های گردشگری فراوان اعم از طبیعی و فرهنگی برخوردار است. روش پژوهش تحقیق حاضر توصیفی- تحلیلی است و روش جمع آوری داده ها و اطلاعات اسنادی و میدانی می باشد و با بهره گیری از دو روش پریرا و رینارد به ارزیابی قابلیت های ژئوتوریستی ژئومورفوسایت های موجود در منطقه پرداخته شده است. نتایج حاصل از روش پریرا نشان داد که از میان 9 ژئومورفوسایت منتخب در منطقه مورد مطالعه، رودخانه سیروان بالاترین امتیاز (64/13) و ارتفاعات کوسالان پایین ترین امتیاز(24/9) را کسب کردند. بیشترین امتیاز در عیار مدیریتی متعلق به رودخانه سیروان و بالاترین عیار ژئومورفولوژیکی متعلق به چشمه ها می باشد. علت اصلی پایین بودن امتیاز برخی از لندفرم ها طبق روش پریرا، مناسب نبودن زیرساخت ها و نبود تجهیزات و سرویس های پشتیبانی و عدم دسترسی مناسب آنها می باشد. طبق نتایج حاصل از روش رینارد، آبشار سلور با کسب امتیاز (58/) از میانگین کل ارزش ها از شرایط مناسب تری نسبت به دیگر لندفرم ها برخوردار بود. البته فاصله امتیازهای ژئومورفوسایت ها در روش رینارد بسیار به هم نزدیک بود. به طور کلی و بر اساس دو روش پریرا و رینارد که علاوه بر تفاوت های موجود از نظر شاخص ها اشتراکاتی نیز با هم دارند، ژئومورفوسایت هایی که بالاترین امتیاز را کسب نموده اند برای سرمایه گذاری و برنامه ریزی جهت گردشگری مناسب ترند و ژئوسایت های با امتیاز پایین نیز باید بیشتر مورد توجه قرار گیرند تا ضعف ها و کمبودهای آنها برطرف شود و این که ژئومورفوسایت های موجود در منطقه از وضعیت متوسط تا خوبی برخوردار می باشند.
    کلیدواژگان: ژئوتوریسم، ژئومورفوسایت، پریرا، رینارد، شهرستان سروآباد
  • غلامحسین عبدالله زاده *، طاهره قرقانی، محمد شریف شریف زاده، گوهر خاکسار مقدم صفحات 213-234
    برنامه های اسکان عشایر به عنوان یکی از راهبردهای توسعه جامعه عشایری، با هدف محرومیت زدایی و خدمات رسانی بهتر در دستور کار دولت های مختلف قرار گرفته است. از طرفی گرایش به اسکان خانوارهای عشایری تحت تاثیر عوامل مختلفی است. بر این اساس تحقیق حاضر به بررسی عوامل موثر بر گرایش به اسکان در بین خانوارهای عشایری شهرستان سمیرم می پردازد. جامعه آماری این پژوهش شامل خانوارهای کوچ رو عشایری شهرستان سمیرم به تعداد 4845 نفر می باشند که از بین آنها 130 نفر به عنوان نمونه های این تحقیق انتخاب گردید. روش نمونه گیری به صورت طبقه ای با تخصیص متناسب در بین طایفه های مختلف بود. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه بود که روایی صوری و محتوایی آن بر اساس نظر کارشناسان سازمان عشایر سمیرم و اساتید دانشگاهی تایید شد و پایایی آن از طریق محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای گرایش به اسکان، جاذبه های اسکان و دافعه های کوچ به ترتیب 681/0، 903/0 و 718/0 محاسبه شد. برای تعیین تاثیر مستقیم و غیرمستقیم متغیرهای مستقل مورد مطالعه بر متغیر وابسته گرایش به اسکان از روش تحلیل مسیر از طریق محاسبه رگرسیون های متوالی استفاده شد. نتایج نشان داد که 3/32 درصد خانوارها گرایش زیاد و خیلی زیاد و 8/40 درصد نیز گرایش متوسط به اسکان داشتند. به علاوه نتایج تحلیل مسیر نشان داد که بیشترین تاثیر بر گرایش به اسکان مربوط به متغیرهای جاذبه های اسکان (با میزان تاثیر کل 656/0)، دافعه های اسکان (257/0)، سواد (222/0)، اسکان اعضای طایفه (158/0)، اندازه خانوار (111/0) با تاثیرات مثبت و متغیرهای تعداد دام (229/0-) و درآمد عشایری (148/0-) با تاثیر منفی می باشد. به طور کلی نتایج نشان داد که تصمیم به اسکان در بین خانوارهای عشایری در چارچوب نظریه انتخاب عقلایی و در راستای حداکثر کردن سود یا نفع شخصی صورت می گیرد.
    کلیدواژگان: اسکان عشایر، گرایش به اسکان، جاذبه اسکان، دافعه کوچ، خانوار عشایر، شهرستان سمیرم
  • نازیلا رزمجوئی *، محمد مهدوی، حمیده افخمی، محسن محسنی ساروی، بهارک معتمدوزیری صفحات 235-253
    تغییر کاربری اراضی و توسعه شهری منجر به پیدایش مشکلات فزاینده ای در هیدرولوژی شهری شده و در اکثر موارد افزایش دبی پیک و حجم سیلاب را به همراه داشته است. منطقه 22، یکی از بزرگترین مناطق شهری تهران است که در مجاورت دو حوضه آبخیز کن و وردیج قرار دارد. افزایش سریع روند شهرسازی و توسعه سطوح نفوذ ناپذیر، خطر وقوع سیل در منطقه را دوچندان کرده است. در این تحقیق ابتدا با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی(GIS) و با کمک تصویر(ETM) ماهواره لندست نقشه ها و اطلاعات لازم تهیه و سپس میزان دبی حداکثر جریان با سه روش توزیع آماری، شماره منحنی(SCS) و استدلالی برآورد گردید و در نهایت نقش توسعه شهری در افزایش میزان دبی حداکثر مورد بررسی قرار گرفت. همچنین به منظور تخمین خسارت سیل در 50 سال اخیر، آمار وقوع سیل از سازمان جنگل ها و مراتع اخذ و با تهیه پرسشنامه، خسارت ناشی از این پدیده به قیمت امروز نرخ گذاری گردید. مقایسه نتایج حاصل از دبی پیک حوضه شهری منطقه 22 و حوضه آبخیز کن نشان می دهد که در دوره بازگشت 2 سال، دبی اوج سیل در حوضه شهری 2/6 برابر حوضه کن بوده و در دوره بازگشت 5 سال این نسبت 55/1 برابر و دوره بازگشت 10 سال به 11/1 برابر رسیده است. این نتیجه نشان می دهد شهر سازی و افزایش سطوح نفوذ ناپذیر پتانسیل نفوذ را کاهش و دبی پیک جریان و حجم سیلاب را افزایش داده است و نکته حائز اهمیت اینکه حساسیت سیل های کوچک در منطقه بیشتر از سیل های بزرگ می باشد. همچنین مطالعه 6 سیل اتفاق افتاده در منطقه طی 50 سال اخیر، حاکی از خسارت 000/500/715 میلیون تومانی این پدیده می باشد. با توجه به مجموع خسارات سیل و همچنین نیاز منطقه به ایجاد فضای سبز جدید و مشکل کمبود آب، می توان با ارائه یک راهکار مدیریتی از رواناب حاصل از این سیلاب ها جهت تامین آب، در فضای سبز شهری استفاده نمود.
    کلیدواژگان: توسعه شهری، دبی اوج سیل، خسارات سیل، GIS، RS
  • مکانیابی بهینه دفن مواد زائد جامد شهری با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (مطالعه موردی: شهر بوکان)
    حسن هوشیار* صفحات 255-272
    افزایش جمعیت و توسعه مناطق شهری ، افزایش مصرف مواد دارای پسماند تجزیه ناپذیر و بسیاری دیگر از مناسبات زندگی ماشینی و مدرن باعث رویکرد و توجه جدی مدیران به مکان یابی بهینه دفن پسماند شده است. در شهر بوکان روزانه 179 تن پسماند تولید می گردد که عمده ترین روش دفن آن تلنبار می باشد. این امر نیاز به مکان یابی محل دفن بهداشتی را اجتناب ناپذیر نموده است. در این پژوهش مکان یابی محل دفن زباله های شهری بوکان، با استفاده از معیارهای سازمان حفاظت محیط زیست شامل گسل ، زمین شناسی، فاصله از رودخانه ، عمق آب های زیرزمینی ، فاصله سطحی از چاه ها و قنات و چشمه ها ، فاصله از مراکز شهری و روستایی ، زمینهای کشاورزی، انجام گرفته است. برای این منظور لایه های اطلاعاتی هر یک از معیارها در محیط(GIS) تهیه و با روش (AHP ) وزن دهی گردید. وزن دهی به معیارها در قالب مقایسه های زوجی از طریق تکمیل پرسشنامه توسط متخصصین و کارشناسان انجام گرفت . بعد از تعیین امتیاز هر لایه با استفاده ازمدل همپوشانی ، مکان یابی سایت دفن پسماند انجام شد. نتایج بررسی نشان داد؛ از بین مناطق تعیین شده، سه اولویت بعنوان مناطق مناسب جهت دفن پسماند، مشخص گردید. در نهایت با در نظرگرفتن عوامل اقتصادی، اجتماعی ، فرهنگی ، محدوده ای با وسعت 149 هکتار، در 10 کیلومتری ضلع شمالی شهر بوکان، برای دوره زمانی 25 ساله انتخاب شد.
    کلیدواژگان: مکان یابی، پسماند شهری، محل دفن، فرایند تحلیل سلسله مراتبی، بوکان
  • مجید رضایی بنفشه، طاهره جلالی عنصرودی *، محمد علی حسن پور اقدم بگلو صفحات 273-287
    با عنایت به توانمندی فن سری های زمانی در الگوبندی و پیش بینی رفتار پدیده های مربوط./ به آب، این پژوهش با هدف پیش بینی تغییرات سطح آب زیرزمینی حوضه آبریز تسوج با الگوی سری زمانی انجام شده است. برای این منظور داده های تراز آب زیرزمینی در مقیاس ماهانه از سازمان آب منطقه ای استان آذربایجان شرقی بین سالهای 1391-1373 اخذ گردید. پس از برازش الگوهای مختلف بر داد ه های تراز آب، الگوی ( 2،0،3) ARIMA با داشتن کمترین مقدار آگاهی آکائیک (76/78-) نسبت به سایر الگوها مناسب تشخیص داده شد. لذا افت سطح آب زیرزمینی از سال 1392 تا سال 1401 نسبت به سال پایه (1373) با الگوی (2،0،3) برازش داده شد و تغییرات سطح آب زیرزمینی تا سال 1401 با الگوی به دست آمده، در نرم افزار R پیش بینی گردید. نتایج نشان داد با فرض ادامه یافتن شرایط بهره برداری موجود و روند کنونی الگوی مصرف آب زیرزمینی در حوضه آبریز تسوج، میانگین افت تجمعی سطح آب زیرزمینی در سال دهم پیش بینی (1401) نسبت به سال اول پیش بینی (1392) 25/7 متر خواهد بود. از نتایج پیش بینی الگوی حاصل می توان در برنامه ریزی های مدیریت بهینه و پایدار منابع آب زیرزمینی در حوضه آبریز تسوج استفاده نمود. با توجه به وسعت آبخوان تسوج و روند قابل ملاحظه افت حجم آب زیرزمینی در سال های پیش بینی، مدیریت بهینه و اصلاح الگوی مصرف آب زیرزمینی ضرورت دارد.
    کلیدواژگان: آب های زیرزمینی، حوضه آبریز تسوج، پیش بینی، فرآیند اتورگرسیو میانگین متحرک
|
  • Pages 1-17
    Arguing about the development is one of the basic topics studied in geography. Since there is a rich literature in this science regarding theoretical principles. Generally urban development could not be aimed purposefully unless it purposes certain strategies to provide necessary services for resident properly. This statement needs an understanding of the social and spatial equality conditions by urban managers and city planners. This paper attempts to deliver a ranking of Mashhad’s areas according to parameters of urban services. Methodology is descriptive-analytical¡ the Vikor multi-criteria techniques, is used to achieve the purpose of the study. The data gathering and required information collecting are done using library surveys and Field studies. The result of the research shows the thirteen areas of Mashhad city are equipped with different levels of services. In a way area 9 takes the first rank. The results also shows inequality development of the area regarding residents services so that the developed areas and the deprived ones, separately, are located in different level of development.
    Keywords: Classifying, development, urban services, Vikor, Mashhad
  • Enginer Alireza Habibi* Pages 19-30
    The most countries Particularly in countries with climate arid and semi-arid, Soil erosion is a very important problem.Such research mentioned can be conducted empirical models for estimating soil erosion rates.compatible models for estimating water erosion in arid and semi-arid regions in the model is MPSIAC. The model demonstrates Is the potential for water erosionSediment In case of the Most Arid and semi-arid Are located also influenced by wind erosion.Study area is located, which coordinates 31 degrees 15 minutes to 32 degrees 7 minutes north latitude and 48 ° 17 'to 49 ° 20' east longitude. he average annual rainfall of 300 mm and the temperature is 24 degrees.In this study Methods Based on computational analytical method And field-based studies for this mean first The base were analyzed map data from hydrometery stations and sedimentation, meteorology and rain gauge, aerial and satellite images. In the next step the action of Geomorphological separate types then we need Preparing maps variables empirical models of water erosion and wind in GIS and the units in each of Factors has been analyzed influencing soil erosion. Finally, water and wind erosion rates were calculated for each type of geomorphology. After that, Amount of water and wind erosion potential Of each type Geomorphology were determined According empirical models The results showed that Catchment karoon in Types geomorphology Plain Apandaz, erosional plains and Clay plains Have Respectively 27.7, 35.4 and 36.7 Percent Potential sediment Portion. While determination Wind erosion in this basin Using the irifer model Is showed Plain Apandaz With an equal share of 72.7% The maximum amount of The playa with 15.4 percent and have least erosion basin erosional plains with 4.2% . in the dez basin was water Erosion Potential Portionin the cover plain and playa Over of 37% and Plain Apandazh %24.Geomorphological types The playa, Apandazh and covered respectively 47, 34.8 and 18.1% in regarding potential wind erosion are included.In bahmanshir basin water Erosion Potential Plain aPandazh With 48.2% and unit were cover plain and playa Respectively 34.2% , 17.5%. The maximum surface area of wind erosion in the Plain Apandazh equal to %19 and minimum deposit types include %3.3 belong to types covered Plain.
    Keywords: Empirical models, Geomorphology types, Potential erosion water - wind, Semi-arid
  • Atta Safari, Khabat Khosravi*, Mahmood Habib Nejad Roshan Pages 31-48
    Erosion is inevitable and cannot be completely eliminated, but human activity can be cause of acceleration or reduction it. Babolrood watershed that located in Mazandaran province aren’t exception from it, this watershed according to Area, topography, geology, various land use need to be investigation and study from erosion, management of optimize of land use. In this research EPM model was used to erosion intensity zonation that have 4 factors such as watershed erosion coefficient (ψ), land use (Xa), soil and rock sensitivity coefficient related to erosion(Y) and average slope of watershed (I) for modeling erosion rate in a watershed. Since various effective factors have a different impact and importance degree in the erosion with take into account importance proportion each of the parameters categorize these parameters into different classes and exert according to above model in the GIS software standard operation for the mention layer. These layer were assimilated and were produced erosion intensity zonation map then by considering of model result and amount of sediment rate that estimated from model, we prioritize sub-basins to management threats. For evaluate the model results, 43 years of Ghorantalar station data were used. The correlation coefficient between observation and estimated equal to 0.91 was obtained. Also results of model with observation data was evaluated using binary t examination that not found significant difference in %95 confidence surface. In order to recognize and determine waterway sensitive reach related to erodibility and sediment yield results of model were used. By Field visited and GIS software recognized 150 sensitive reach in the case study, and exist from this 150 sensitive reach the most it in the Babolak sub-basin. Overall results showed that Babolak sub-basin in the Babolrood watershed have the most amount of sediment and erosion rate and most quantity of sensitive reach because have sensitive formation and low permeability of soil.
    Keywords: Praioritizing, Babolroud watershed, sensitive reachs, observation values, EPM, GIS
  • Mojtaba Ghadiri Masoum *, Nasrollah Mollaee Hashjin, Abdullah Azizi Damirchilou Pages 49-69
    Pilot project is one of the rural development schemes that have been implemented in rural settlements of Ardabil Province as well as in other provinces. The purpose of this study is clarify the socio - cultural effects of rural pilot projects implementation in north of Ardebil province. Research method is analytical – descriptive and main part data were collected using field method as observation, interviews and completing questionnaire. From 58 villages that pilot project was implemented, 17 villages were selected and studied through stratified random sampling. Number of households in the studied villages is equal to N = 2294. Sample size were estimated equals to (s=303) households using Greasy – Morgan table. Through random sampling method, questionnaire distributed among villages residents and then was collected. The data after extraction using SPSS software were checked and analyzed and then interpreted. And univariate regression analysis was used to test the hypotheses. The results showed that significance level of regression error for 0/95 is lower than 0/05 for all three hypotheses. Thus it can be said that all three assumptions have been approved. May we suggest the implementation of Rural Socio-cultural factors influenced the introduction of Rural Social and cultural factors all predict a significant relationship between them.
    Keywords: pilot project, socio – cultural effects, north of Ardebil province
  • Pages 71-86
    In this study, to investigate the tourism climatology in Tabriz used two methods to identify weather types and TCI Index. Data base have been created with using daily data for 22 climatic variables including: dry and wet temperature, relative humidity, daily mean maximum and minimum temperature, daily rain, speed and direction wind in during 1981-2011 in Tabriz(For 30 years). Considering the goal of the research, which was weather typing recognition, matrix was prepared whit "P" decoration. "P" is decoration of data base matrix in which the rows are time and columns are the indicators of climatic variable. A cluster analysis which "Ward linkage" and "Euclidean distance" carried on standardized data and six synoptic types were identified: frost, fog and calm moderate windy rainfall-cold warm and dry and hyper hot and dry types. The results in research showed that the transition from one season to the other weather types will rise and mortality. On the other hand, during the last decades, significant changes in the weather types have been observed annually. The results show that the Tabriz tourism climate index, the best time for tourists to thermal relaxation time of maximum activity is the late spring and throughout the summer and the worst time is in the January and February.
    Keywords: Tourism Climatology, Weather Type, Cluster Analysis, TCI Index
  • Hoda Akbari Qoochani*, Mahdi Fattahimoghadam, Hossain Aqajani, Mohammadraza Fattahimoghadam Pages 87-104
    The main objective of this study is to identify the potential ecotourism site using Fuzzy multi-criteria decision method based on GIS in Mashhad County. This method using GIS technology for the management and visualization of geographic data, fuzzy logic used for data analysis and evaluate the final results. The evaluating process for ecotourism site was conducted based on eight chosen criteria including visibility, land use/cover, reservation/protection, elevation, slope, proximity to cultural sites, distance from roads and settlement size. Those factors were selected according to the professional expert’s opinions. Then was obtained fuzzy maps for each criteria in IDRISI software utilizing linear, Trapezoidal, S-Shape and J-Shape functions. Finally, different raster standard layers were combined by integration analytical hierarchy process (AHP) and Linear Combination Weighted (WLC) methods. According to the results, Mashhad Country, with three regions, northern part (A)(KardehVillage area) Western part (B)(Torghabeh, Shandiz and Chalydarreh area) and southern part (C)(Malekabad area)are located in group(1-0/69 very suitable ) means they are potential and are candidate for ecotourism and related activities.
    Keywords: Ecotourism, Mashhad, Site Selection, Fuzzy
  • Shahram Bahrami, Elahe Akbari, Atefe Doran, Majid Ebrahimi* Pages 105-126
    Soil temperature and its changing with regards to place and time is not only one of important factors that effects on energy and material exchange but it may be said the rate and direction of all physical processes of soil are temperature dependent directly or indirectly. The Surface Energy Balance Algorithm for Land (SEBAL) is a rather new algorithm used to estimate the temperature and other fluxes on surface in most parts of the world that has satisfactory results. For accessing to the aims of research, at first, the heat map was prepared using SEBAL algorithm and decision tree classification by ArcGIS 9.3 and Envi 4.4 software. On the other hand, we extracted digital model of height, slope, lithology, direction and the dominant landform of the study area. Then, with the aim of studying the statistics of surface temperature at heights, slope, lithology, directions and landforms, the zonal statistical analysis was used. By choosing the ETM image at May of 2011, and because of single heat band, we used from SEBAL method for estimating the surface temperature of the land. In this method, we get the surface temperature was obtained based on corrected heat radian. For computing the emission rate at heat band we need to compute spectrum radian (Lλ), the reflection rate at each band (Pλ) and surface. The results showed a significant correlation between elevation, slope and aspect surface temperature is (respectively: ) Moreover, minimum temperature is in Qa3 formation (new andesite of Taftan) and maximum temperature is in qlu formation (siltstone with lichen with middle layers of tuff andesite). Also the most temperature average is in Ef (sandstone and shill) and the least temperature average in Qla (old andesite flows). It seems that because of andesite formation placement of high and low heights, direction has more important role at the temperature decrease of this formation, by the way, height factor has effect on temperature decrease in this formation. Regarding temperature conditions in geographic directions and different foramtions, could plan for implanting compatible agricultural corps and products and appropriate environmental conditions.
    Keywords: land surface temperature, remote sensing, SEBAL method, decision tree, Taftan Volcanic Cone
  • Dr. Ahmad Abedi Sarvestani*, Mohammad Reza Shahraki Pages 127-138
    Security means being safe from harm, anxiety, worry and fears. Security can be defined as be away from things that threaten financial interests (life, property, land) and moral values (religion, culture, beliefs). Because many factors can destroy peoples’ safety, it is important to know how people feel about security in different environments. This question is also imply in recreational and resorts areas, because security is an important factor which influence the use and prospers of these areas. The present article delivers the findings of a study which aimed to investigate the sense of security among tourists of forest parks in Golestan province. In this regard, the relationship between tourists’ behavior and their demographic characteristics are analyzed. The survey research was used and a stratified random sample of 300 tourists was studied. Results showed that the sense of security in the parks can be assessed as high. Also, sense of security are related to gender, level of cleanness of forest parks, noise level at forest parks as well as satisfaction of forest parks. Based on results, some practical recommendations have been provided to improve security in forest parks.
    Keywords: Security, Tourism, Forest Parks, Golestan Province
  • Amir Bahrami, Reza Rezaloo, Ahmad Aftab* Pages 139-157
    The study of archaeological sites location in the widespread investigated zone requires a large set of data and processing them with diverse methods. Using of aerial photographs, satellite images, historical and modern maps, books and other writings related to field of study, as well as proper management of all data and understanding the relationship between the natural environment and distribution of the archaeological sites remote sensing and geographical information systems (GIS) and can be one of the most important archaeological studies. This method allows archaeologists to conduct fieldwork and have systematic management on archaeological sites without heavily field works. This paper studies continuity between geography and its influence on the ecological distribution of archeological sites in Ardabil province. In the archaeological survey conducted in Ardabil province recognize more than 856 archaeological sites from different periods, including the pre-historic period proto historic (Iron age), historic and Islamic periods that are this paper’s statics populations and data.The method of this paper is descriptive and analytical with using of software’s such as geographical information systems: ArcGIS, SPSS, Microsoft Excel and atc. For data analysis, after establishing a database, distribution of archaeological sites have been identified with respect to variables such as slope, elevation, slope, type of weather, distance from the water source, vegetation and soil type. With accomplished analysis conducted, continuity and consistency between distribution of settlement with ecological factor were recognized the most important component in Ardabil province. The Most influence on distribution of settlement has land use and vegetation.
    Keywords: Natural factor, Ecological distribution, Archaeological sites, Ggeographical information systems (arc GIS)
  • Pages 159-173
    Lineament mapping and analysis from Satellites images is an important approach for regional ýgeological and tectonic studies. In this research, the structural importance of lineaments was ýinvestigated using spatial distribution of springs in the Lar karstic catchment. Lineament maps ýwere prepared using satellite image processing and enhancement algorithms. Thematic layers, ýincluding spatial distribution of springs, drainage network and tectonic elements map were ýprepared and analyzed using Arc View10 software. The results showed that there was a close ýrelationship between spatial location of springs and distance away from faults, lineaments and ýdrainage with coefficient of determination 0.89, 0.97 and 0.85, respectively. Correlation of ýlineaments general trend with tectonic elements and also close relationships between tectonic ýelements length and lineaments with springs location, showed the structural origin of the ýlineaments. ý
    Keywords: Lineament, Lithology, Spring, Structural origin, Tectonic elements
  • Amirpouya Sarraf*, Golnaz Mohagheghzadeh, Nazanin Mohagheghzadeh Pages 175-194
    In order to understand the course of a river in human life as water supplier which causes destruction and damage, it is necessary to determine the flood zone with great accuracy. The aim of the present study is determining the flood zone of Khesht river in Khesht and Komarej division in Kazeroon city, situated in south western of Fars with the length of 10 Km. In this research on of the newest type of aerial photos was used to determine the studied terrains and scope.ð the regional Orthophotos (aerial photos which reduce the diversions related to camera and change in altitude after photography and then they are made after combination with digital elevation model by means of special software) with an accuracy of 1:2000 have been modelled incorporation with HEC-GeoRas extension and HEC-RAS software with return period of 25, 50 ,100 years. In order to achieve this we used Orthophotos in HEC-GeoRas extension to extract (access) the geometric features for 202 cross sections and calibration of hydraulic HEC-RAS model. We estimated water profile in return period of 25, 50, 100 years. Also we used HEC-GeoRas extension to show the flood zone of river. The results showed that there were no significant differences in flood zones In addition river condition in the mentioned return periods was subcritical.
    Keywords: Modeling, Flood Deliniation, Kazeroun's Shaporkhesht River, ArcGIS Software, HEC-RAS, Orthophoto images
  • Abolfazl Ghanbari*, Fariba Karami Pages 195-211
    Tourism has significant potentials as a motivator of economic growth and development. In recent years, geotourism has gained attention of the tourists and researchers as one of the traveling branches. Iran has unique natural attractions. In the meantime, the Kurdistan province has a special place in tourism country of natural and cultural. The aim of this study was to evaluate of Sarvabad township geomorphosites capabilities. Sarvabad township located in northwest of Iran in Kurdistan province. Due to geographical situation and locating in Zagros Mountains zone, Sarvabad township possesses natural and cultural tourism attraction. The research method is descriptive and analytical and the data were collected by documentary and filed study and the region geomorphosite geotourism capabilities have been evaluated by Pereira and Reynard methods. The results of Pereira and Reynard methods showed that among nine selected geomorphosites in the studied area, Servan river had highest score 13.64 and Kosalan highland gained lowest score 9.24. In management scope, Sirvan river obtained highest score and springs had the highest scores in geompgrplogic level. The reason for lowest scores of some landforms according to Pereira method was lack of infrastructures, equipments and supporting services and proper access way. The results of Reynard method showed that Selver water fall by score of 0.58 of total mean has better condition relative to other landforms. Of course, geomorphosites scores interval was close in Reynard method. Generally, according to Pereira and Reynard methods, there are similarities from indictors’ perspective in spite of having differences in both methods. Geomorphosite with highest scores are good for tourism investment and planning and geomorphosites with lowest scores should be considered and their problems should be solved in order to reach to medium and good level.
    Keywords: Geo-tourism, Geomorphosite, Pereira, Reynard, Sarvabad Township
  • Pages 213-234
    Nomads’ settlement programs as a nomads community development strategies with the aim of deprivation and providing better service has been on the agenda of different governments. On the other hand, tend to settle among nomadic households affected by various factors. Hence present research investigate factor affecting on settlement among nomads households in Samirom County. The target population includes all the 4845 nomads households in Samirom County in which 130 households selected as samples of this research. Stratified sampling method with appropriate allocation among nomadic tribes was used to select samples. A questionnaire was used in order to collect data and its face and content validity was verified using comments of faculty members and experts from Samirom Nomads Organization and reliability of the questionnaire was confirmed according to calculate Cronbach's alpha for settlement tendency (0.681), perception of settlement attraction (0.903) and perception o nomad repulsion (0.718). Results showed that 32.3 percent of households were more tend to settlement and 40.8 percent were mediate tend to settlements. In order to determine direct and indirect effects of independent variables such on settlement tendency (as dependent variable) the path analysis techniques by calculate multiple regression was employed. The results of path analysis showed that variables “perception settlement attraction” have most positive impact (with path coefficient 0.656), “perception o nomad repulsion” (0.257), “education” (0.222), “settlement of relative people” (0.158), “households size" (0.111) and variables such "number of livestock" (-0.229) and “nomads income” (-0148) have most negative impact on final dependent variable settlement tendency. The overall results showed that the decision to settle among the nomadic families was carried out in the framework of rational choice theory in order to maximize profit or personal gain.
    Keywords: Nomad settlement, settlement tendency, settlement attraction, nomad repulsion, nomad household, Samirom County
  • Nazila Razmjoee*, Dr Mohammad Mahdavi, Hamide Afkhami, Dr Mohsen Mohseni Saravi, Dr Baharak Motamed Vaziri Pages 235-253
    The change in the land use due to urbanization 1.11 times in 10-yr. this result, indicated, urbanization leading to a decrease of infiltration potential and increase of peak flow discharges and flood volumes and small floods were more sensitive than large floods to urbanization. Also, total of flood damages by 6 flood events in the past 50 years, estimated 715,500,000 tomans. According to this results and The require to create new green space and water shortage problems should be provide an approach of flood mamangment such as methods of runoff harvesting in other to irrigation of urban green spaces.leads to growing problems in urban hydrology and these increases peak flow discharges and flood volumes. Region 22 is one of the largest urban areas of Tehran, This area is located adjacent two catchment, Kan and Vardij. Rapid urbanization leading to higher flood risks in this area. In this paper, Firstly, The required information were prepared using GIS and Landsat satellite image and then peak flow discharges was estimated by three methods, including statistical distribution, SCS and Rational method. Also in order to estimate of flood damages, were taken data of Flood event, in the past 50 years and then damages of this phenomenon were estimated using questionnaire in today's prices.comparison of results from peak flow discharges,in Kan catchment and urban basin (region 22) in 2-yr period showed, increasing 6.2 times of peak flow discharges in urban basin than Kan catchment. this proportion was reduced 1.55 times in 5-yr and ... .
    Keywords: Urbanization, Peak flow discharges, Flood Damages, GIS, RS
  • Locating the optimal solid waste landfill by using analytic hierarchy process (Case Study: City of Boukan)
    Dr Hassan Houshyar Pages 255-272
    Population growth and urban development increased consumption of undegradable waste, and many other relations of life and improved mechanical approach and attention management is to optimize the location of landfill. In Boukan produce 179 tons of waste daily, which is the main method of disposal, it is a pile of Anbar. This is inevitable, the need to locate the landfill. In this research locate urban landfills was performed using EPA standards, including faults, geological, away from the river, groundwater depth, from shallow wells and aqueducts and fountains the distance from the facility, away from urban centers and rural, agricultural lands. For this purpose, the layers of each criterion, was prepared in (GIS) and the weighting method (AHP) criteria weighting, was carried out in a pair comparison of completing by specialists and experts. After a score for each layer overlap model was used to locate landfill site. The results showed that the designated areas, is selected the three priority areas as suitable for landfill, considering the economic, social and cultural area, with an area of 149 hectares in10 km north of the town of Boukan was selected for the 25-year period.
    Keywords: Locating, urban solid waste, Landfill, AHP, Boukan
  • Majid Rezaei Banafsheh, Tahereh Jalali Ansaroodi*, Mohammad Ali Hasanpour Aqdam Beglu Pages 273-287
    Considering to ability of time series methods to modeling and predicting the phenomena related to water, this study is done with the aim of analysis the groundwater level changes of Tasuj basin with time series models. For this purpose, groundwater level data was received in monthly scale from regional water organization in East Azerbaijan province between 1373-1391. Among different models ARIMA (2,0,3) model by having lowest Akaike information were suitable than other models. Therefore decline of groundwater level from the year 1392 to the year 1401 compared to the base year 1373 fitted to (2,0,3) model and groundwater level changes was predicted until year 1401 in software R with obtained model. The results showed assuming continuing of present condition of application in tasuj basin mean of cumulative decline groundwater level in tenth year of forecast than the first year of forecast (1392) would be 7/25 meter. Results of modeling and forecasting could be applied to optimal and sustainable management of groundwater resource in the Tasuj basin. Optimal management and modification the pattern of water consumption is necessary according to the spread of Tasuj watershed and significant trend in reduction of groundwater volume during the prediction year.
    Keywords: Groundwater, Catchment Tasuj, Forecast, Autoregressive moving average process